Skip to content

Συμβουλές Sheshinski: Μέρος Α

Posted by (Regular StockWatch Contributor) on February 1st, 2012 - 10 Comments
avatar

Τη Δευτέρα 23 Ιανουαρίου 2012 η Πολυτεχνική Σχολή και η Μονάδα Τραπεζικών και Χρηματοοικονομικών Μελετών του Πανεπιστημίου Κύπρου, με την ευγενή χορηγία της Renaissance Group, διοργάνωσαν δημόσια διάλεξη για τη δημοσιονομική πολιτική σε σχέση με τους υδρογονάνθρακες στο Ισραήλ.  Ο ομιλητής ήταν ο καθηγητής Eytan Sheshinski, που είχε προεδρεύσει από τον Απρίλιο 2010 μέχρι τον Ιανουάριο 2011, επιτροπής διορισμένης από την κυβέρνηση του Ισραήλ για να δώσει εισηγήσεις για την πολιτική του Ισραήλ σε σχέση με υδρογονάνθρακες.  Στις 30 Μαρτίου 2011 οι τελικές εισηγήσεις του καθηγητή Sheshinski πέρασαν από τη βουλή του Ισραήλ με 78 ψήφους υπέρ και 2 εναντίον, και ο νέος νόμος διαχείρισης υδρογονανθράκων ονομάζεται στην καθομιλουμένη Νόμος Sheshinski.  Η εταιρεία Delek (που είναι συνέταιρος της εταιρείας Noble) έχει εφεσιβάλει στο Ανώτατο Δικαστήριο το νόμο σαν αντισυνταγματικό και το Ανώτατο Δικαστήριο θα ανακοινώσει την τελική του απόφαση το Μάρτη του 2012.

Γιατί έχει δημιουργήσει αυτός ο νόμος τόσο μεγάλο πρόβλημα στην εταιρεία Delek (σε βαθμό που ο καθηγητής Sheshinski να χαρακτηριστεί «φίλος των Αράβων» από μικρή μερίδα του τύπου στη χώρα του;).  Βασική αλλαγή σε σχέση με τον αρχικό νόμο του 1952 είναι ότι η κυβέρνηση παίρνει πολύ μεγαλύτερο ποσοστό από το κέρδος παραγωγής υδρογονανθράκων.  Το 1952 όταν πέρασε ο αρχικός νόμος, το Ισραήλ έκανε τέτοια βήματα για πρώτη φορά και τα κοιτάσματα ήταν πολύ μικρά σε αξία.  Ο νόμος που είχε περάσει τότε προέβλεπε περίπου 25% να μένει στην κυβέρνηση, κάτι που η επιτροπή Sheshinski κατέδειξε ότι ήταν από τα χαμηλότερα μερίδια στον κόσμο.  Η επιτροπή εισηγήθηκε αυτό το ποσοστό να ανεβεί στο 62% και για αυτό το λόγο υπήρξε μια σθεναρή (και γενναιόδωρη) εκστρατεία των εταιρειών εναντίον του συγκεκριμένου καθηγητή.  Βαφτίστηκε φίλος των Αράβων από μερικές εφημερίδες διότι η αύξηση ουσιαστικά στους φόρους των ντόπιων εταιρειών θα «βοηθούσε» τις Αιγυπτιακές ανταγωνιστικές εταιρείες.

Ο νόμος όμως τελικά πέρασε με συντριπτική πλειοψηφία από τη βουλή και το Ανώτατο μάλλον θα βγάλει απόφαση θετική για την Επιτροπή Sheshinski.  Οι εταιρείες βασικά ισχυρίζονται ότι ένα συμβόλαιο δεν μπορεί να επαναδιαπραγματευτεί και η απάντηση της επιτροπής σε αυτό το επιχείρημα είναι διπλή.  Πρώτον, ο νόμος του 1952 δεν συνιστά συμβόλαιο.  Δεύτερον, έστω και αν ένα συμβόλαιο υπήρχε, ένα συμβόλαιο που δίνει τόσο μεγάλο ποσοστό (βάση διεθνών συγκρίσεων) στις εταιρείες, πρέπει να επαναδιαπραγματευτεί λόγω εθνικού συμφέροντος.  Το εθνικό συμφέρον υπερισχύει του ατομικού συμφέροντος, με τον ίδιο τρόπο που ένα ιδιωτικό σπίτι αγοράζεται από την κυβέρνηση για να περάσει εθνικός δρόμος.  Και αυτό το λέει κάποιος οικονομολόγος (της εμβέλειας Sheshinski) που αντιλαμβάνεται τη σημασία που έχει για μια οικονομία η τήρηση των συμβολαίων.

Πως όμως διασφαλίζεται η βιωσιμότητα των εταιρειών που κάνουν αυτές τις επενδύσεις; Ο καθηγητής ανάλυσε πως θα πρέπει να υπολογιστεί ένα λογικό κέρδος για τις εταιρείες αυτές, μία λογική εσωτερική απόδοση (internalrateofreturn).  Ξέρουμε, για παράδειγμα, ότι κάτω από 12%, δεδομένης της επικινδυνότητας αυτής της επένδυσης, καμία εταιρεία δεν θα τολμούσε να κατεβεί στην περιοχή.  Αρχικά η Noble εργαζόταν με την υπόθεση ότι η εσωτερική απόδοση θα ήταν 26% (βάση των δικών της εγγράφων).  Η επιτροπή χρησιμοποίησε το 18% σαν μια δίκαιη και καλή απόδοση και βάση αυτού του αριθμού εισηγήθηκε ένα φόρο στα κέρδη πάνω από το κόστος για να ικανοποιείται αυτός ο στόχος.  Αυτός ο φόρος επιτυγχάνει βασικά την αύξηση από το 25% στο 62% στο τι παίρνει η κυβέρνηση του Ισραήλ.  Περισσότερες λεπτομέρειες μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του υπουργείου Οικονομικών του Ισραήλ.  Την επόμενη εβδομάδα θα ασχοληθώ με δύο άλλες συμβουλές του καθηγητή Sheshinski, που αφορούν τη φορολογία εξαντλήσιμων πόρων και τη δημιουργία ταμείου επενδύσεων φυσικού αερίου.

Ο καθηγητής Αλέξανδρος Μιχαηλίδης είναι Διευθυντής της Μονάδας Τραπεζικών και Χρηματοοικονομικών Μελετών του Πανεπιστημίου Κύπρου.

 

Categories → Οικονομία

10 Comments
  1. avatar
    observer on February 1, 2012 - (permalink)

    Norway Israel, copy paste.
    I have serious doubts we will.Professor Michaelides keep us posted please so if need be we can gather again outside the Presidencial Palace.

  2. avatar

    Το θέμα των υδρογονανθράκων είναι κάτι πρωτόγνωρο για την Κύπρο και ασφαλώς θα πρέπει να παραδειγματιστούμε από καλές πρακτικές οι οποίες δοκιμάστηκαν και πέτυχαν σε άλλες χώρες, με περισσότερη εμπειρία από εμάς.
    Θα σταθώ ιδιαίτερα σε μια επισήμανση του κ. Μιχαηλίδη. Ότι η Κυβέρνηση του Ισραήλ διόρισε επιτροπή για να δώσει εισηγήσεις για την πολιτική του κράτους σε σχέση με υδρογονάνθρακες.
    Στέκομαι σ’ αυτό το σημείο, γιατί παρόμοια πρακτική ακολούθησε και η Κυπριακή Κυβέρνηση, για να δεχτεί ωστόσο εντονότατη κριτική από την αντιπολίτευση. Φτάσαμε στο σημείο να κατατίθενται στην Βουλή προτάσεις νόμου με σκοπό να ανατρέψουν τους σχεδιασμούς της Κυβέρνησης.
    Διερωτώμαι πραγματικά πως γίνεται πολλοί Βουλευτές και άλλα πρόσωπα να έγιναν ξαφνικά ειδικοί σε ένα θέμα που πρώτη φορά απασχολεί την Κύπρο. Και γιατί αυτή η επιμονή κάποιων να χειριστεί αυτό το σημαντικό ζήτημα ένα και μόνο άτομο (κ. Κασίνης); Μπορεί ο συγκεκριμένος επιστήμονας να είναι όντος ειδικός επί του θέματος. Μπορεί όμως να δώσει συμβουλές επί οικονομικών θεμάτων; Μπορεί να δώσει προτάσεις για την εμπορική εκμετάλλευση των υδρονοναθράκων. Μπορεί να αξιολογήσει τις οικονομικές προτάσεις και να αποφανθεί ποια είναι η πιο συμφέρουσα για το κράτος;
    Το θέμα των υδρονονανθράκων είναι πολυδιάστατο και πιστεύω ότι ορθά η Κυβέρνηση διόρισε ειδική επιτροπή. Τώρα όσον αφορά αυτούς που επιμένουν ότι τα ζήτημα έπρεπε να συνεχίσει να το χειρίζεται αποκλειστικά ο κ. Κασίνης, τι να πώ; Μακάρι οι προθέσεις τους να είναι αγνές και οι ενέργειες τους να μην καθοδηγούνται από αλλότρια συμφέροντα.

  3. avatar
    observer on February 1, 2012 - (permalink)

    Dear Constantine,
    If you replace a few words in your comments such as energy to Cyprus problem and Kasinis to Christofias I might be able to understand how consistent your thought process is.So stop using the serious comments by the professor in order to dish to us your govrnments defence.
    They were not in a possition to take decisions concerning a load of ammunition and we expect them to solve the Cyprus problem or to decide on gas reserves.
    All they can do is attend the first stone ceremony of the library at the Cyprus University using cement.I am not attending either and I hope nobody ealse does.
    as pai monos tou afou ta xeri oulla

    • avatar
      Κωνσταντίνος on February 2, 2012 - (permalink)

      Φίλε, σχολίασα ένα συγκεκριμένο σημείο στο άρθρο του κ. Μιχαηλίδη. Δεν έχω πρόβλημα να συζητήσουμε όποιο θέμα επιθυμείς. Άλλωστε, αν παρακολουθείς το blog σχολιάζω συχνά άρθρα που αφορούν διάφορα θέματα. Μπορείς ασφαλώς και εσύ να σχολιάσεις το άρθρο και αν έχω κάποια παρατήρηση επί του δικού σου σχολίου, αν θέλω, θα το σχολιάσω. Δεν μπορώ όμως να κατανοήσω γιατί κάποιος να επιτίθεται με τέτοιο τρόπο σε κάποιον που παρέθεσε την άποψη του, χωρίς ο ίδιος να έχει άποψη επί του άρθρου… Απ΄ ότι ξέρω το blog είναι ελεύθερο. Εξέφρασε λοιπών ελεύθερα την άποψη σου χωρίς παρωπίδες και εμμονές. «Όποιος ελέυθερα συλλογάται συλλογάται καλά», όπως είπε και ο Ρήγας Φεραίος

  4. avatar
    αθηνα on February 1, 2012 - (permalink)

    Κωνσταντίνε,θα συμφωνήσω μαζί σου ότι η σοφία των πολλών,είναι προτιμότερη.Αυτά όμως να τα λες και σε κάθε ένα που το παίζει ξερόλας,και ο νοών νοείτω.Ελπίζω η επιτροπή των ”σοφών” για τους υδρογονάνθρακες να μην είναι γιά τα μάτια του κόσμου,όπως και η μονομελής του Πολυβίου,και στο τέλος να αποφασίζει ο μονοκράτορας μέσω των άπρακτων και των Πραξούλων.Στην υπηρεσία Ενέργειας έχουν προσληφθεί 70 άτομα γιά να ”πομορίζουν”;

    • avatar
      Κωνσταντίνος on February 2, 2012 - (permalink)

      Αθηνά, δεν κρίνω το αποτέλεσμα της επιτροπής των σοφών. Αναφέρομαι στην ορθότητα της απόφασης της Κυβέρνησης να διορίσει επιτροπή, όπως έπραξε και το Ισραήλ. Εκτιμώ ότι αποτελεί σωστή πρακτική και ορθά υιοθετήθηκε από την Κύπρο. Τα αποτελέσματα της Επιτροπής θα φανούν σε βάθος χρόνου. Το θέμα δεν σχετίζεται με την Πραξούλλα. Άλλωστε η Πραξούλλα μπορεί να μην είναι Υπουργός Εμπορίου σε ένα χρόνο, ενώ (αν δεν κάνω λάθος) η εκμετάλλευση του φυσικού αερίου προσδιορίζεται για μετά από 2 – 3 χρόνια, αν όχι και περισσότερα.
      Δεν θα απαντήσω στην αναφορά σου σε ξερόλες. Μπορεί να μην γνωριζόμαστε προσωπικά αλλά έχουμε ανταλλάξει πολλές φορές απόψεις μέσα από το blog, αντιπαραθέτοντας επιχειρήματα και απόψεις, χωρίς να ρίξουμε το ποτέ επίπεδο σε τέτοιο σημείο. Παραβλέπω λοιπών αυτή την αναφορά, χωρίς βέβαια να έχω οποιαδήποτε απαίτηση να την αποσύρεις. Απλά θεωρώ ότι αποτελεί μια κακή παρένθεση και ας την αφήσουμε πίσω μας.

      • avatar
        αθηνα on February 2, 2012 - (permalink)

        Κωνσταντίνε,μπορεί η Πραξούλα να μην είναι υπουργός μετά από 2-3 χρόνια,αλλά οι τωρινές αποφάσεις της κυβέρνησης,θα δεσμεύουν τη Κύπρο γιά πάρα πολλά χρόνια.Εδώ,να μου επιτρέψεις να έχω τις αμφιβολίες μου.Ελπίζω να διαψευσθώ,γιά το καλό του τόπου.

  5. avatar
    ... on February 1, 2012 - (permalink)

    Άλλο ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο από τον κ. Μιχαηλίδη, που συνδέει το ζήτημα ενέργεια με τα χρηματοοικονομικά.

    Προτού ασχοληθείτε με άλλες συμβουλές του κ. Sheshinski, θα ήταν ενδιαφέρον αν μπορούσατε να συγκρίνετε το θεσμικό πλαίσιο της Επιτροπής που προήδρευσε με αυτό της ομάδας εμπειρογνωμώνων για την κυπριακό ΑΟΖ.

    1. ο Sheshinski είχε ξεκάθαρους όρους εντολής;
    2. αυτοί οι όροι εντολής είχαν δοθεί στη δημοσιότητα;
    3. αυτή η επιτροπή είχε ως βασική εργασία την εκπόνηση μελέτης, βάσει συγκεκριμένων παραμέτρων;
    4. αυτή η μελέτη δημοσιεύθηκε;

    Αυτές — και ενδεχομένως πολλές άλλες που ίσως σκεφτούν οι φίλοι του blog – είναι οι ερωτήσεις που πρέπει να μας απασχολούν για να καταλάβουμε αν τελικά αυτή η επιτροπή σοφών έχει ουσιαστικό ρόλο, ή αν χρησιμοποιείται καθαρά για σκοπούς νομιμοποίησης των πολιτικών αποφάσεων των λίγων.

  6. avatar

    Σχόλια για το άρθρο

    Το Ισραήλ σε οργάνωση,εξυπνάδα , στρατηγική είναι δυνατοί , καλά κάνουμε να τους παρακολουθάμε και να μαθαίνουμε…..

    1. Οταν γίνονταν σκέψεις και η πιο πάνω μελέτη για αύξηση της φορολογίας για τις ετερειες εκμετάλευσης φυσικού αερίου, κάλεσε ο Ομπάμα τον Νεντανιάχου και του ασκησε πιέσεις να μην αυξηθει η φορολογία (λογο ΝΟBLE). Σταθεροί οι Εβραίοι δεν ιδρωσε το αυτί τους.

    2. Η φορολογία είναι στα κέρδη ΠΡΙΝ τις αποσβέσεις αποθεμάτων (depletion) με άλλα λογια η “αποσβεση” των αποθεμάτων στην κατάσταση κερδοζημιών δεν μειώνει τα φορολογητέα κέρδη.

    3. Οι εβραίοι περίμεναν να ανακοινωθουν τα αποθέματα και μετά αποφάσισαν την φορολογία . Πούλησαν εαν δεν κάνω λάθος 50 εκ ευρώ το Λεβιαθαν στην Radio Oil πριν καμπόσα χρόνια και το επαιζαν εκ του ασφαλούς το παιχνίδι, εαν δεν υπήρχε αεριο/πετρελαιο στο Λεβιαθαν θα τους έμεναν τα 50 εκ , αλλά εάν βρεθεί ίθα αυξαναν φορολογίες

    4 . ΔΕΝ είναι 62% το όφελος του Ισραήλ αλλά πολυ περισσότερο……στην πώληση το αεριο δεν θα έχει ΦΠΑ??? η Ντέλεκ και η Ρατιο Οιλ δεν θα δώσει μερίσματα ? είναι δημοσιες ετερειες,,,,τα μερίσμτα στο Ισραήλ φορολογούνται,,,,,,,Οι περισσότεροι υπαλληλοι των πιο πάνω ετερειών λογικά είναι εβραιοι ….άρα φορος στους μισθους τους, κοινωνικές ασφαλίσεις τους ΚΛΠ ΚΛΠ ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ ΘΑ ΤΑ ΠΑΙΡΝΕΙ ΣΧΕΔΟΝ ΟΛΑ

    Η απορία μου είναι η εξής….Ο κασίνης έκανε δηλώσεις οτι η συμφωνία η δική μας είναι καλύτερη απο αυτή του Ισραήλ και μάλιστα είχε πει οτι πρέπει να μην διαρέυσει η δική μας συμφωνια για να μην την ξέρουν οι άλλοι κλπ κλπ κλπ ….

    η συμφωνία που έκανε (με βάση δημοσιέυματα στον τύπο)πως μπορεί να συγκριθεί με τα πιο πάνω οφέλη του Ισραηλιτικού κράτους????

    εαν τα δημοσιευματα για την δική μας είναι συμφωνία είναι σωστά τότε ……..

  7. avatar
    phylarchus on February 2, 2012 - (permalink)

    Υπενθυμίζω ότι τον περασμένο Σεπτέμβρη σε άρθρο των κ.κ. Σωφρ. Κληρίδη, Αλ. Μιχαηλίδη και Π. Παπαναστασίου από αυτόν εδώ το χώρο γίνονται κάποιες αρχικές εισηγήσεις σχετικά με το ίδιο θέμα. Στο ίδιο πλαίσιο είχα γράψει κι’ εγώ ένα σημείωμα παραπέμποντας στην πολυπλοκότητα και το πλήθος των διαδικασιών που προϋποθέτει μια ορθολογιστική εκμετάλλευση τέτοιου φυσικού πλούτου, ειδικά από ένα μικρό και πολιτικά ασταθές κρατίδιο όπως η Κύπρος. Στο ίδιο σημείωμα προτρέπεται και η “φρέσκια” τότε Υπουργός να προσέξει πάρα πολύ έτσι που να φροντίσει να εμπλέξει ως συμβούλους, ψηλού επιπέδου τεχνικούς, οικονομικούς και νομικούς ειδικούς, για να αποφευχθούν από την αρχή λάθη που θα μπορούσαν να μάς στοιχίσουν ακριβά στην πορεία. Πρέπει να πω ότι η. κ. Πρ. Αντωνιάδου-Κυριακού, παρά την εμπαθή και προκατειλημμένη αντιμετώπιση της οποίας έτυχε, χειρίστηκε κατά τη γνώμη μου αρκετά καλά το δύσκολο αυτό ζήτημα. Όρισε μιαν αξιοπρεπή συμβουλευτική επιτροπή ειδημόνων, αφαίρεσε από τον κ. Κασίνη τις αυτοκτατορικές εξουσίες που του είχε παραχωρήσει ο προηγούμενος Υπουργός (παρόλο που, κατά την άποψή μου η Υπουργός θα έπρεπε να τον αξιοποιήσει/ικανοποιήσει και αυτόν με την ατομική του ιδιότητα ως μέλος του Συμβουλίου) και γενικά δεν διέπραξε μεγάλα λάθη.
    Δυστυχώς όμως το μεγάλο πρόβλημα που δεν έχει αντιμετωπιστεί με την απαιτούμενη σοβαρότητα και συνέπεια μέχρι τέλους, είναι η πολιτική εξασφάλιση του όλου εγχειρήματος. Είναι με αυτό το θέμα που οφείλουν να ασχοληθούν εξαντλητικά οι υπεύθυνοι. Η Τουρκία είναι χίμαιρα να πιστεύει κανείς ότι θα μείνει άπραγη να παρακολουθεί να ένα κράτος που για αυτήν δεν είναι μόνο ανύπαρκτο, είναι και κάλος στο δάκτυλο, να καρπούται περιουσίες δισεκατομμυρίων. Το ότι στον κόσμο που ζούμε δεν υπάρχει δικαιοσύνη παρά μόνο το δίκαιο του ισχυρού, αυτό θα έπρεπε να μάς είχε γίνει ήδη βίωμα. Η Ελλάδα σίγουρα δεν μπορεί να μας βοηθήσει σε ώρα ανάγκης και άλλα κράτη της περιοχής και να ήθελαν είναι βέβαιο ότι αυτό θα το έκαναν μόνο στο βαθμό που δεν διακυβεύονται τα δικά τους ζωτικά/υπαρξιακά συμφέροντα. Το τι μένει είναι να καταφέρουμε να εμπλέξουμε με τέτοιο τρόπο συμφέροντα των ισχυρών με τα δικά μας (της Κυπριακής Δημοκρατίας), ώστε να μη μπορούν χωρίς άμεσο μεγάλο κόστος να επιτρέψουν την αμφισβήτησή τους. Αυτό στη σημερινή παγκοσμιοποιημένη οικονομία, σε συνδυασμό με την αναγνώριση της οποίας τυγχάνει η Κυπριακή Δημοκρατία, μπορεί να γίνει. Χρειάζεται όμως ευστροφία, αποφασιστικότητα και γρήγορη υλοποίηση του πρότζεκτ μιας ευφάνταστης πολυσυμμετοχικής ιδιοκτησίας.

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS