Skip to content

Παρούσα Αξία Φυσικού Αερίου

Posted by (Regular StockWatch Contributor) on January 25th, 2013 - 54 Comments
avatar

 Στη διακαναλική συζήτηση για την οικονομία (14/01/2013), ο κ. Λιλλήκας επέμεινε ότι κάποιας μορφής προπώληση των μελλοντικών κερδών του αερίου τώρα (το 2013) μπορεί να διώξει την τρόικα μέσα στο 2013.  Διαφωνώ με αυτή την τοποθέτηση, και από πρακτική άποψη αλλά και από άποψη δημοσίου συμφέροντος (που προέρχεται από τα οικονομικά οφέλη που πρέπει να καρπωθούν οι τωρινές αλλά και οι μελλοντικές γενιές).  Θα εξηγήσω πιο κάτω το σκεπτικό μου χρησιμοποιώντας τα δεδομένα από την έκθεση της Royal Bank of Scotland (RBS, 15/01/2013).  Πρέπει να ξεκαθαρίσω ότι χρησιμοποιώ αυτά τα δεδομένα διότι έχουν χρησιμοποιηθεί εκτενώς στη δημόσια συζήτηση για το θέμα, και όχι διότι είναι ακριβή δεδομένα (νομίζω ότι κανείς δεν μπορεί να έχει ακριβή δεδομένα τη συγκεκριμένη στιγμή λόγω των μετρήσεων που πρέπει ακόμη μελλοντικά να γίνουν).

 Πρέπει πρώτα να λεχθεί ότι η έκθεση λέει ρητά από την πρώτη σελίδα ότι έστω και αν τα κοιτάσματα είναι πολλά (με συνολική αξία €530 δισ. (2950% του ΑΕΠ) χωρίς το κόστος εξόρυξης και χωρίς το οικόπεδο 12), αυτή η θετική εξέλιξη είναι μεσοπρόθεσμου προς μακροπρόθεσμου χρονικού ορίζοντα.  Αλλά τι ακριβώς σημαίνει «μεσοπρόθεσμος προς μακροπρόθεσμος χρονικός ορίζοντας» στην προκειμένη περίπτωση;

 Σημαίνει τουλάχιστον 30 χρόνια από τη χρονική συγκυρία που θα υπάρχουν οι υποδομές να μπορεί να πουληθεί το αέριο.  Ξέρουμε ότι οι υποδομές θα πάρουν 6-7 χρόνια να γίνουν.  Άρα ξέρουμε ότι αυτά τα έσοδα θα αρχίσουν να έρχονται από το 2020 και μετά, σε περίπου 7 χρόνια δηλαδή.  Ξέρουμε επίσης ότι ένα λογικό προεξοφλητικό επιτόκιο είναι περίπου 8-10% (σύμφωνα με τη μελέτη το 2010 του Καθηγητή Robert Pindyck (MIT) για τα κοιτάσματα στο Ισραήλ, Επιτροπή Sheshinski).

 Ας υπολογίσουμε τώρα την παρούσα αξία των €620 δισ. (που μπορεί να είναι η συνολική αξία του αερίου (με το οικόπεδο 12), σύμφωνα με την RBS).  Πρέπει πρώτα να υπολογίσουμε το κόστος εξόρυξης για να φθάσουμε στο καθαρό κέρδος για την Κύπρο.  Η RBS υποθέτει ένα περιθώριο κέρδους 20% για να φθάσει (περίπου) στα €106 δισ.  Αυτά τα €106 δισ. δεν θα τα πάρει το κράτος τώρα όμως, αλλά σε μια περίοδο 30 περίπου χρόνων, από το 2020 και εντεύθεν.

 Εγώ θα κάνω τελείως συντηρητικό τον υπολογισμό μου (δηλαδή αυξάνοντας τα εισοδήματα) υποθέτοντας ότι αντί (106/30) €3.53 δισ. το χρόνο για 30 χρόνια, η Κύπρος θα παίρνει €4 δισ. το χρόνο από το 2020 και εντεύθεν για πάντα.  Ποια είναι η παρούσα αξία αυτών των εσόδων αυτή τη στιγμή;

 Για να απαντηθεί αυτή η ερώτηση θα πρέπει να πάρουμε την παρούσα αξία των €4 δισ. το χρόνο για πάντα με το προεξοφλητικό επιτόκιο ίσον με 10%.  Η απάντηση είναι εύκολη: 4/0.1=€40 δισ. από το σημείο που αρχίζουν οι πωλήσεις.  Δηλαδή τα €40 δισ. είναι η αξία το 2020 και άρα η αξία τώρα (το 2013) είναι 40/(1.17)=€20.5 δισ.  Με 8% προεξοφλητικό επιτόκιο, η παρούσα αξία τώρα είναι €29.2 δισ. (50/1.087).  Αγνοώντας τις διάφορες αβεβαιότητες δηλαδή, το κράτος θα μπορούσε να πουλήσει αυτά τα κοιτάσματα σήμερα για περίπου €21 δισ. με 10% προεξοφλητικό επιτόκιο ή με €29 δισ. αν υποθέσουμε 8% προεξοφλητικό επιτόκιο.

 Μπορείτε να μου πείτε ότι υπερβάλλω.  Δυστυχώς, οποιαδήποτε υπόθεση έχω κάνει πιο πάνω είναι συντηρητική διότι είναι υπέρ της αύξησης της παρούσας αξίας.  Έχω αγνοήσει, για παράδειγμα, την αβεβαιότητα και πολυπλοκότητα αυτής της επένδυσης. Υπάρχει αβεβαιότητα στα ακριβή κοιτάσματα, πολιτική (γεωπολιτική) αβεβαιότητα, αβεβαιότητα κόστους εξόρυξης και διαχείρισης, επιτοκιακή και πληθωριστική αβεβαιότητα και αβεβαιότητα για τη μελλοντική τιμή του αερίου.  Με δεδηλωμένη τη θέση ότι θέλουμε να πουλήσουμε για να πάρουμε €20 δισ. άμεσα και να μην έρθει (ή να εκδιωχθεί) η τρόικα, και με δεδομένο ότι δεν μπορεί το κράτος να δανειστεί διεθνώς, και με δεδομένη την αναχρηματοδότηση κοντά στα €6 δισ. που χρειάζεται το κράτος μέχρι τον Ιούνιο του 2013, το προεξοφλητικό επιτόκιο θα είναι εξαιρετικά ψηλό, που σημαίνει ακόμη πιο χαμηλή τιμή πώλησης απ’ ότι έχω υπολογίσει.  Θεωρώ ότι η πώληση περιουσιακών στοιχείων βιαστικά, σε εποχές όπου το προεξοφλητικό επιτόκιο είναι μεγάλο (και άρα η τιμή πώλησης χαμηλή) λόγω των δανειακών αναγκών του πωλητή, είναι κάτι που θα ήταν καλύτερα να αποφεύγεται.

 Μπορείτε να πείτε ότι αυτή είναι η θεωρία και ότι πρακτικά εκείνο που έχει σημασία είναι τι είναι έτοιμες να πληρώσουν οι αγορές.  Συμφωνώ.  Ας δούμε πόσο αξίζει η εταιρεία Noble στις 23 Ιανουαρίου 2013 για να μπορούμε κάπως να υπολογίσουμε την αξία του μερίσματος της Noble από το οικόπεδο 12 αυτή τη στιγμή.  Η συνολική αξία ήταν $19.1 δισ., δηλαδή περίπου €14.4 δισ.  Αλλά το οικόπεδο 12 είναι η μικρότερη ανάπτυξη για τη Noble σε σχέση με τα υπόλοιπα έργα που έχει στη Δυτική Αφρική, στην Αμερική, στον Κόλπο του Μεξικού και στο Ισραήλ.  Η μικρότερη ανάπτυξη δεν μπορεί να αξίζει περισσότερο από τις άλλες, άρα συντηρητικά η αξία του μεριδίου της Noble (και του κράτους) από το 12 πρέπει να είναι κάτω από €3 δισ. τώρα.  Κάτι που συνάδει με τις εκτιμήσεις μου πιο πάνω για τη συνολική αξία του αερίου.  Στο χέρι είναι φυσικά αυτών που αρνιούνται αυτή τη λογική να βρουν άμεσα μια επενδυτική τράπεζα να πληρώσει πολύ περισσότερα για την προπώληση αερίου.  Μέχρι τότε, όμως, θεωρώ ότι θα έπρεπε να είμαστε περισσότερο προσεκτικοί στις εκτιμήσεις μας για την παρούσα αξία του κυπριακού φυσικού αερίου.

Συμπερασματικά, το κράτος έχει διάφορες επιλογές μεταξύ των εξής δύο άκρων.  Είτε να προσπαθήσει να πουλήσει όλα τα κοιτάσματα για €21-30 δισ. σήμερα, είτε να περιμένει 7 χρόνια και να έχει (δυνητικά) €4 δισ. για πάντα.  Μεταξύ αυτών των δύο ακραίων επιλογών προσωπικά διαλέγω τα €4 δισ. κάθε χρόνο, αρχής γενομένης από το 2020.  Προσωπική μου άποψη είναι ότι αυτό υπαγορεύει το συμφέρον των τωρινών και μελλοντικών γενεών στην Κύπρο.

Ο Αλέξανδρος Μιχαηλίδης είναι καθηγητής χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Categories → Οικονομία

54 Comments
  1. avatar
    Anonymous on January 25, 2013 - (permalink)

    Γιατι μονο 20% το κερδος της Κυπρου?συγνωμη αλλα ειναι λαθος η κυπρος θα εχει 70% και η εταιρεια ακομα 30% υπολογισε 10% να ειναι τα εξοδα τοτε 65% με 25% και οταν λεμε για ενα οικοπεδο νομιζω πρεπει να συμπεριλαβανουμε και το πετρελαιο που μονο στο οικοπεδο 12 λενε οτι εχει 3.7 δις βαρελια δεν λεω επι 100 δολαρια αλλα απο 50 ποσα ειναι ; 185 δις; Μονο απο το 12…τα 600 δις ειναι πολυ λιγα μπροστα στην πραγματικη αξια…

  2. avatar
    Kax on January 25, 2013 - (permalink)

    Εξαιρετική ανάλυση από τον Κον Μιχαηλίδη που πρέπει να προσγειώσει εκείνους που πιστεύουν(?)ότι η Κύπρος θα γίνει σύντομα εμιράτο.Αν μη τι άλλο οι αριθμοί του είναι προς την αισιόδοξη πλευρά διότι με την ανακάλυψη τόσου φυσικού αερίου στην Μεσόγειο είναι θέμα χρόνου να υποχωρήσουν οι τιμές στην Ευρώπη που είναι υπερδιπλάσιες απότι στην Αμερική,προφανώς λόγω Ρωσσικού μονοπωλίου.

    Νομίζω ότι παρόμοιες αναλύσεις από καθηγητές πανεπιστημίου πρέπει να γίνουν και για άλλα θέματα που πιπιλίζουν συνέχεια οι πολιτικοί μας και αναπαράγουν οι δημοσιογράφοι.Παράδειγμα τα ούτω λεγόμενα ακραία σενάρια της PIMCO για πτώση της τιμής ακινήτων και οι ισχυρισμοί των Γερμανών ότι ανοίγονται πολύ εύκολα τραπεζικοί λογαριασμοί ξένων από ότι σε άλλες χώρες της ΕΕ.Ένας καθηγητής που λόγω γνώσεων αλλά ειδικά σαν μη εξαρτώμενος από ψηφοφόρους δεν χρειάζεται να λαικίσει εύκολα μπορεί να κάμει μιά έρευνα πόσο έπεσαν ήδη οι τιμές των ακινήτων και να εκφράσει υπεύθυνη γνώμη.

    Επίσης μπορεί να γίνει μια δειγματοληπτική δοκιμή εκατόν ξένων πελατών τραπεζών και να ζητηθεί να ανοίξουν λογαριασμό σε άλλη χώρα,π.χ. το Λουξεμβούργο που τόσο συχνά αναφέρουμε.Αμφιβάλλω αν το ποσοστό “επιτυχίας’ θα είναι διψήφιο.

    Κλείνοντας θα έλεγα ότι οι πολιτικοί λέγουν ότι θέλουν η Κύπρος να είναι σαν την Νορβηγία όπως ξεκινά το προηγούμενο άρθρο του ο Κος Μιχαηλίδης.Οι πράξεις τους όμως διαφέρουν από τα λόγια τους………

  3. avatar
    Iacovos Aristidou on January 25, 2013 - (permalink)

    Πολύ καλή προσέγγιση. Πάντοτε πίστευα ότι η ύπαρξη ακαδημαικών στην Κύπρο θα βοηθούσε στην πιο επιστημονική και συστηματική προσέγγιση των θεμάτων. Κάτι που ως δημόσιοι λειτουργοί δεν μπορούσαμε λόγω έλλειψης χρόνου να κάμουμε. Για να έχουμε όμως μια πιο καθαρή κι ολοκληρωμένη εικόνα για το φυσικό αέριο θα πρέπει να έχουμε και την άλλη πλευρά: το κόστος του Μνημονίου μαζί με όλες τις συνέπειες που τούτο εμπεριέχει. Τότε και μόνο θα μπορούμε άνετα να πούμε τι συμφέρει. Καλή συνέχεια.
    Φιλικά,
    Ιάκωβος Αριστείδου

  4. avatar
    NAN on January 25, 2013 - (permalink)

    Πες τα χρυσοστομε. Επιτελους εκατσε καποιος και εξηγησε με επιστημονικη αναλυση τα νουμερα που πετουν στον αερα. Για οποιον εχει κανει καποια μαθηματα στα χρηματοοικονομικα (finance αγγλιστη) τα πιο πανω νουμερα ειναι τελειως κατανοητα και αναμενομενα.

    ΑΙΣΧΟΣ στους διαφορους πολιτικαντηδες που εκμεταλευονται το πονο και απελπισια του κοσμου που ειναι αδαης στο συγκεκριμενο θεμα και ειναι ετοιμοι να αποδεχτουν οποιαδηποτε θετικη αποψη τους παρουσιασθει απο τους μεγαλυτερους εγκληματιες τις ανθρωποτητας, τους πολιτικους. Κοιταζουν μονο τα εισοδηματα σε βαθος χρονου και νομιζουν οτι αυτη ειναι η σημερινη αξια. Δεν υπολογιζουν (διοτι ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΝ ή ΔΕΝ ΤΟΥΣ ΣΥΜΦΕΡΕΙ ΝΑ ΞΕΡΟΥΝ) το κοστος του χρηματος την αρχη προεξοφλησης (time value of money), καθως επισης και το πιο σημαντικο στοιχειο που ειναι το κοστος εξορυξης και τι ακριβως πουλαμε. Γιατι το αεριο που θελουν να ξεπουλησουν πρεπει πρωτα να το βγαλεις και να το υγροποιησης ή να το μεταφερεις με καποιο τροπο και αυτο περιλαμβανει κοστη δισεκατομυριων και πολλα χρονια για κατασκευη υποδομων.

    ΑΙΣΧΟΣ και για τους δημοσιογραφους που μονο για κουτσομπολιστικες εκπομπες φαινεται πως ειναι ικανοι να κανουν αφου σχεδον κανενας απο αυτους δεν εχουν ξεμπροστιασει ολους αυτους τους αχρηστους που με καποιο τροπο εχουν αποκτηση καποια πολιτικη δυναμη και θελουν να μας κυβερνησουν κιολας, τρομαρα τους.

    Εχοντας εκτεταμενες γνωσεις στα οικονομικα και χρηματοοικονομικα, μπορω να επιβεβαιωσω οτι αυτο που παρουσιαζεται πιο πανω ειναι μια απλη και καθαρη παρουσιαση με βασικα επιστημονικα στοιχεια. Μια πιο ακριβης επιστημονικη προσεγγιση που θα λαμβανε πιο προσεχτικα τους παραγοντες ρισκου ισως να ηταν ακομα πιο συντηριτικη.

    • avatar
      Bohr on January 25, 2013 - (permalink)

      @NAN I don’t know why you’re so excited about this analysis, these are just back-of-the-envelope calculations. Certainly, given the uncertainty about the numbers (the confidence intervals of which I assume are massive), this is the only kind of analysis one can do, but it isn’t anything ground breaking.

      @Professor Michaelides While I agree with the analysis, I feel that you’ve left your last paragraph largely unexplained. If your analysis is correct, you shouldn’t have any preference between the income from our natural gas reserves spread out over 30 years, or receiving its present value today.

      I can only assume that you don’t trust the management of this sum of money with the current government (or the next government), and you would prefer that it is handled by multiple governments over a 30 year period?

      • avatar
        NAN on January 25, 2013 - (permalink)

        I am not excited at all. The politicians are the ones who get excited considering the millions that could end up in political money over the years. I know that the calculations are quite simplistic but you seem to be missing the whole point here. The author is addressing the common reader trying to explain some simple facts which are disguised by the politicians for political purposes.

      • avatar
        NAN on January 25, 2013 - (permalink)

        Regarding whether the present value is the same with future benefits, this is actually very easily explained. RISK. All the risks involved over the 30+ years of the future used to bring the inflows to present value are incorporated in the discount factor which the professor is assuming to be 8-10%. I strongly believe that even the 10% is quite low when assessing such investments and I would rather use a rate of 12% and above which would bring the value at below the 20 billion. We may bee getting the money now but, the investors will have to wait 30 years to recover his investment and they will decided how much they are willing to pay and not us how much we would like to receive.

      • avatar
        Alexandros Michaelides on January 25, 2013 - (permalink)

        @Bohr
        What I have in mind is more philosophical and it is not obvious how to solve philosophical problems in ethics, therefore I stack with my intution. The philosophical question is what weight do you give to future generations of unborn Cypriots? This is another type of discount rate, a social discount rate if you like. On the one hand you should treat them equally as the current generation even if they have no voice. On the other hand, you can argue that Cypriots of the future might be richer than the current ones and therefore it is fine to sell all the proceeds right now to help the less well off current generation. My intution tells me that institutions will be forced to become more transparent in this country and there is upside potential in the future from gas exploits, and we should also give a substantial weight to the welfare of yet unborn Cypriots. Therefore, I prefer the proceeds to be spread over a long period of time. I find that more socially just but also this gives the opportunity to the country to adapt to a new set of economic realities by investing in the skill sets required to contribute to this new economy.

        • avatar
          Bohr on January 25, 2013 - (permalink)

          Thank you professor for a very considered answer. It certainly requires a leap of faith to make some of your assumptions regarding transparency, but I don’t find it unreasonable, given the structural changes required to get the country out of this crisis.

          Your concept of a social discount rate with a 30 year horizon is very interesting, and should form part of political decision making, however difficult such a rate is to quantify. Unfortunately, with election cycles much shorter than that, this is unlikely to ever happen.

  5. avatar
    Anonymous on January 25, 2013 - (permalink)

    Mr Michaelides a very good article.

    I thing a good following article would be to compare also the Cost of Troika and the duration of those costs attached to each option in order to understand which is the best option.

    Let assume that we can sell all the natural gas fields now at Euro 20 billion. In effect we can recapitalise the banks , repay our debts. More importantly we would be able to go in the markets and borrow at low rates (since our default risk would definetely be non existant with 20 bil “cash”) and investments on onfrastructure can take place which would act as a multiplier to growth. (assuming no corruption)

    If we wait under the TROIKA for seven years to receive the cash we should consider the costs of debt to troika, the cost in social unrest and poverty which will come etc. Furthermore out of the 4 bil to receive after the 7 yrs definety would be used for the repayment of the loans which as % of our GDP would be greater than now. (see greece even after the psi the gdp ratio to debt is 156% vs 120% when the troika entered 3years ago)

    These are parameters that politicians. academics, and the goverment should provide information on in order for the public to be able to assess it options and in effect the canditates and vote.

    Such an article would very interesting

    Thanks again

    • avatar
      Anton on January 29, 2013 - (permalink)

      I agree with said post about comparing the two “options” our island can choose to take. I expect Professor Michaelides, if he is unbiased, to do just that.

      Mr. Michaelides, your “thought experiment” above works mostly to corroborate your thesis because it disregards variables that are very important.

      Firstly, you must compare the two options(as stated above by “Anonymous”) including potential upside AND downside optionality. For example, what will happen if the Memorandum fails(as recent history proves that it did in Greece every single time it passed)? What will be the costs of such a screnario?

      Secondly, IF our government proceeded with utilizing our natural resources in the financial markets by issuing equity in our national hydrocarbon company(as for example, probably the strongest country in the world has done(China), by floating Petrochina on the NYSE. Reference: http://www.google.com/finance?q=NYSE%3APTR&sq=Petrochina&sp=1&ei=w7kHUei8GIH6wAPe3wE&gl=us

      OR any form of bonds or other securitis, bringing light to the tunnel and making expectations about Cyprus SIMPLY and automatically from our decreased cost of borrowing we would be able to bring ourselves out of the debt hole and into growth(over time). For example, a 7% coupon and a 2% coupon for a country issuing bonds. Make no mistake, a country with natural resources of such size CAN sell bonds at ridiculously low rates.

      Furthermore, it would be an educating exercise for you to make if you took a small sample of (investment) bank research reports(say 10) in the previous years and tried to see how right or wrong they are today. You would find that my grandmother has higher confidence in her predictions simply from random guesses.

      And if these banks could see forward 30years they wouldnt need a bailout a few years ago,in fact they couldnt even see 1 year ahead in order to save themselves. And one more thing, if these banks could reasonably predict the amount of reserves in exploration plays(like mines and oil wells) they would INVEST in them and make a killing. But they dont!

      On the use of NPV and discount calculations etc:

      No serious investor uses these things, only academics use these things because they dont know better. I would like to see you use the practices you explain above with your beautiful mathematics to make investment decisions of your own, IF you make investments! You know you dont use that stuff!

      Finally,(because I am on the iPad) Lillikas never said sell ALL reserves, he said sell ONE PLOT in order to give us breathing space to proceed forward under the concept explained above. Eg even ONE billion loan would give us some time to move forward, using one natural gas field as collateral to obtain that loan..THEREFORE the MARKET CAP of Noble has nothing to do with this! Ofcourse it is simply a matter of POLITICAL WILL and not feasibility.

      You also mention that it would take us 7 years to extract from our wealth, you also state that as a certainty, that we KNOW that as a fact. rest assured that I will personally call you up when we extract in less time than that so we could converse about your flawed perceptions.

      • avatar
        Kax on January 30, 2013 - (permalink)

        Anton

        Ενδιαφέρουσες οι απόψεις σου αλλά επειδή έρχονται σε αντίθεση με όσα οι περισσότεροι ξέρουμε ίσως να πρέπει να διευκρινήσεις ορισμένα σημεία για να μπορεί να γίνει συζήτηση.

        1.Γιατί δεν έχει σημασία η κεφαλαιοποίηση της Noble την οποίαν επικαλέστηκα στο μπλόγκ του Κου Ζένιου από τον Δεκέβρη ως το μόνο απτό στοιχείο που έχουμε?

        2.Όταν λές ότι δεν χρησιμοποιά κανένας NPV και discounting με ποιάν μέθοδο υπολογίζετε αξίες εταιρειών κλπ?

        3. Αν κανένας δεν χρησιμοποιά τις μεθόδους που χρησιμοποιά εδώ ο Κος Μιχαηλίδης γιατί ευθύνονται αυτές οι μέθοδοι(που κανένας εκτός από ακαδημαικούς δεν χρησιμοποιεί όπως λές) αν οι τράπεζες έπεσαν έξω στις προβλέψεις τους?

        Πιστεύω ότι πρέπει να επανέλθεις με κάποιές πειστικές απαντήσεις διότι η εντύπωση που δημιουργείται σε τρίτους είναι ότι όταν κάποιος πετάξει μιάν “βαρέλλα” για κάποιον λόγον όσοι πουν με επιχειρήματα ότι είναι ανεδαφικοί θεωρούνται αντίπαλοι/εχθροί και κατακεραυνώνονται.Όπως φέραμε την PIMCO για να μας πεί το νούμερο της ανακεφαλαιοποίησης και την βγάζουμε σκάρτη διότι δεν λέει εκείνα που θέλουμε να πεί.Το ίδιο προβλέπω θα γίνει και με τις βαρύγδουπες δηλώσεις ότι δεχόμαστε έρευνα για το ξέπλυμα που λεν οι Γερμανοί.Εδώ θα είμαστε,σε λίγους μήνες ,όχι 7 χρόνια,να δεις ότι όλοι αυτοί που τώρα ζητούν έρευνα θα διαφωνούν με τα αποτελέσματα τέτοιας έρευνας,αν τελικά γίνει.

        • avatar
          Anton on January 31, 2013 - (permalink)

          Kax,

          To provlima me ta “epixeirimata” einai oti xrisimopoiountai apo ton kathena gia na ypostiriksi ti thesi tou. Kai tote exoume epilektika “epixeirimata” pou se orismenes periptosis den ine akrivos gegonota etc etc..Alla den tha sinexiso me afto, o kathenas opos theli to katalamveni.

          Why do you mention the PIMCO number and the german demand to check us for money laundering? What does that have to do with the conversation on natural resources? Exactly, it doesnt.

          3. Αν κανένας δεν χρησιμοποιά τις μεθόδους που χρησιμοποιά εδώ ο Κος Μιχαηλίδης γιατί ευθύνονται αυτές οι μέθοδοι(που κανένας εκτός από ακαδημαικούς δεν χρησιμοποιεί όπως λές) αν οι τράπεζες έπεσαν έξω στις προβλέψεις τους?

          Ipa ego oti efthinonai aftes oi methodoi? .. Ego apla ipa oti AN i trapezes mporousan na xrisimopiisun aftes tis methodus gia na dun esto kai ligo mprosta tha to ekanan gia na sosoun to tomari tous. Kai profanos oso kai kataferan na sothun(me tin voitheia allon)

          Oso gia tis alles erotisis pou mou kaneis, tha se afiso na tis apantisis apo monos sou afou ise kai esy kathigitis kai ksereis pou na vreis vivlia…Ti na katso na sou eksigo? Afou exeis vgali tin apofasi sou…oti i aksia ton oikopedon tis kypro ine ISI me tin AFKSISI tis metoxis tis noble tin ora pou anakinothike i simfonia me tin kypro…

          NO MORE COMMENTS from my side.

      • avatar
        Αγοραίος on February 1, 2013 - (permalink)

        Anton,

        Το μόνο βέβαιο συμπέρασμα που εξάγεται από τα γραφόμενά σου είναι ότι είσαι του Λιλλήκα. Τα άλλα όλα είναι σκόρπιες ασυναρτησίες.

        Αφού δεν δέχεσαι τους υπολογισμούς του καθηγητή και ξέρεις καλύτερα, γιατί δεν μας λες εσύ πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε το φυσικό αέριο; ΛΕΠΤΟΜΕΡΕΙΕΣ παρακαλώ, όχι κουβέντες του καφενέ και του εξώστη.

  6. avatar
    Christos Savva on January 25, 2013 - (permalink)

    Πολύ καλή ανάλυση, συνάδει και με προηγούμενους υπολογισμούς μου. Θα ήταν καλό επίσης να μελετήσετε τους κανονισμούς της κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (SEC) οι οποίοι θέτουν πολλές προϋποθέσεις για να επιτραπεί εισαγωγή μετοχών ή ομολόγων στις αγορές, από εταιρίες Φυσικού Αερίου. Το SEC επίσης, με συγκεκριμένους κανονισμούς, θέτει συγκεκριμένες πρόνοιες και επιτόκια για τον τρόπο υπολογισμού της αξίας των proven reserves, που ως γνωστό ούτε καν διαθέτουμε. Το συμπέρασμα είναι ότι η άμεση προ-πώληση του Φυσικού Αερίου….είναι προεκλογικό πυροτέχνημα …άνευ ουσίας που σκοπό έχει να παραπλανήσει τον ψηφοφόρο..

    • avatar
      NAN on January 25, 2013 - (permalink)

      Πολυ καλο σημειο, και φανταζομαι οτι μετα την πανωλεθρια με την ENRON οι αμερικανοι θα ειναι πολυ αυστηροι με το συγκεκριμενο θεμα αφου το σκανδαλο τοτε ειχε γινει με τα τεχνητα reserves που χρησιμοποιουνταν για να ξεγελασουν τους επενδυτες.

  7. avatar
    George Vakis on January 25, 2013 - (permalink)

    Για ακριβέστερη ανάλυση θα πρέπει να ληφθεί υπ΄ όψη ότι τα κόστη για ανάπτυξη της κατάλληλης υποδομής η οποία είναι αναγκαία για την ύπαρξη των μελλοντικών εισοδημάτων, θα συμβούν στα πρώτα χρόνια και επομένως η Καθαρή Παρούσα Αξία είναι μικρότερη.

  8. avatar
    Λεοντιου Δημητρης on January 25, 2013 - (permalink)

    οπωσ τα επεξηγησε ο Σολωνας Κασινης τις προαλλες σε
    τηλεοπτικο καναλι το κερδος της Κυπρου ειναι 70%
    και οχι 30% ωπος μα λεει ο Κ Καθηγητης.
    ποιος αραγε εχει δικιο.

    • avatar
      Αγοραίος on January 25, 2013 - (permalink)

      Το 70-30 που λέει ο Κασίνης είναι για το διαμοιρασμό των των κερδών μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και Noble. Το 20% που λέει ο Μιχαηλίδης (η RBS κατ’ ακρίβεια) είναι το περιθώριο κέρδους. Άλλο το ένα, άλλο το άλλο.

      Το περιθώριο κέρδους είναι (620-Χ)/Χ, όπου Χ = κόστος εξόρυξης. Αν τα υπολογίσετε θα δείτε ότι Χ=517, δηλαδή κέρδος=103. Η RBS βγάζει 106, προφανώς κάπου στρογγυλεύουν διαφορετικά.

    • avatar
      Christos Savva on January 25, 2013 - (permalink)

      Αλλάζει την ανέφικτη και επικίνδυνη πρόταση;

  9. avatar
    Παναγιώτης on January 25, 2013 - (permalink)

    Επειδή θα τα ακούσουμε όλα μέχρι τις εκλογές, χαίρομαι που ο καθηγητής δεν αμφισβητεί την αξία των κοιτασμάτων στα €620 δις, 35 φορές το ΑΕΠ της Κύπρου.

    Αλλά η ανάλυση πάσχει, για τον απλούστατο λόγο ότι κάπου πιστεύεις ότι τα έσοδα θα τα έχουμε για πάντα. Είναι γκάζι που θα πουλάμε όχι ήλιο. Και το γκάζι σε μια φάση θα τελειώσει.

    Μου άρεσε το σχόλιο, ότι περιμένεις να παίρνεις €4 δισ. κάθε χρόνο, για πάντα.

    Το κράτος χρειάζεται μια περίοδο 100 χρόνων για να εκμεταλλευθεί το αέριο, ακόμη και αν έχει τις μεγαλύτερες υποδομές υγροποίησης, ή εφοδιάζει με ηλεκτρισμό, την Ελλάδα, Κύπρο, Ισραήλ, Λίβανο και Ιορδανία.

    Οπότε, σύμφωνα με την ανάλυση του καθηγητή, δεν θα παίρνει €4 δις αλλά €1 δις το χρόνο και αυτά μέχρι 100 χρόνια, όχι για πάντα.

    Οπότε τι συμφέρει, €21 δις (worst case scenario καθηγητή) σήμερα επενδυμένα με 4% απόδοση για τα επόμενα 100 χρόνια, που θα σημαίνει €1 τρις το 2113 ή να παίρνει το κράτος ένα αμφιλεγόμενο €1 δις το χρόνο μέχρι το 2120; Τι αξία πραγματικά θα έχει €1 δις το 2050;

    Προς όφελος της ανάλυσης αν το κράτος από το 2020 παίρνει €1 δις, τότε σε 100 χρόνια το ταμείο θα έχει €85 δις, αν παίρνει από το 2030 €1 δις θα έχει €396 δις και αν παίρνει από το 2040 €1 δις θα έχει €600 δις.

    • avatar
      Bohr on January 25, 2013 - (permalink)

      Δυστυχώς δεν κατάλαβες τίποτα από την ανάλυση του καθηγητή. Τα 4 δις το χρόνο (για πάντα) και το συνολικό των 21 δις που είναι η παρούσα τους αξία, είναι η καλύτερη, κι όχι η χειρότερη περίπτωση, αν θέλεις να αυξήσεις την παρούσα αξία.

      Το “για πάντα” είναι προφανώς για να απλουστεύσει τον υπολογισμό της παρούσας αξίας… αν έβαζε κάποιο όριο για τα έσοδα (π.χ. 30 χρόνια), τότε η παρούσα αξία θα ήταν μικρότερη των 21 δις, 19.35 δις κατ’ ακρίβεια.

      Με τη δική σου υπόθεση του 1 δις για 100 χρόνια, η παρούσα αξία θα ήταν πολύ μικρότερη.

  10. avatar
    Sifis on January 25, 2013 - (permalink)

    Φίλοι, είτε συμφωνούμε είτε διαφωνούμε με τις σκέψεις που ο κ Μιχηλίδης μοιράζεται μαζί μας, η επιστημονική συνεισφορά του και η προσφορά του στο δημόσιο διάλογο είναι μόνο θετική. Γι αυτό, προσωπικά νιώθω την ανάγκη να ξαναευχαριστήσω τον κ Μιχαηλίδη για την επισταμένη του ενασχόληση μ ένα τόσο σημαντικό για τον τόπο μας κι επίκαιρο θέμα.

    Για τον εμπλουτισμό της συζήτησης και για όσους ενδιαφέρονται να δουν πως τα μέχρι τώρα γνωστά αποθέματα της Κύπρου συγκρίνονται με πολλές χώρες (κατόπιν αναγωγής βέβαια με βάση τον πληθυσμό – σημαντική παράμετρος!) δείτε τις διαφάνειες 2 & 3 στο σύνδεσμο:

    http://www2.lse.ac.uk/europeanInstitute/research/hellenicObservatory/CMS%20pdf/Events/2012_Cyprus_Conference/7-Ploeg.pdf

    Στον ίδιο σύνδεσμο, στις διαφάνειες 22-26 μπορείτε να διαβάσετε για “turning gas windfalls into sovereign wealth”.

    Στην διαφάνεια 27, σκέψεις πολιτικής.

    Και στην 28, για την ανάγκη ΔΙΑΦΑΝΕΙΑΣ που οι νομοθέτες μας -που ακριβοπληρώνουμε με τους φόρους μας- πρέπει να εξασφαλίσουν με αυστηρότατους νόμους.

    Καλή συζήτηση!

  11. avatar
    john on January 25, 2013 - (permalink)

    “Αλλά το οικόπεδο 12 είναι η μικρότερη ανάπτυξη για τη Noble σε σχέση με τα υπόλοιπα έργα που έχει στη Δυτική Αφρική, στην Αμερική, στον Κόλπο του Μεξικού και στο Ισραήλ. Η μικρότερη ανάπτυξη δεν μπορεί να αξίζει περισσότερο από τις άλλες, άρα συντηρητικά η αξία του μεριδίου της Noble (και του κράτους) από το 12 πρέπει να είναι κάτω από €3 δισ. τώρα”

    ?????Δεν ειναι σαφες πως υπολογιστηκαν τα Ε3 δισ.
    ?????

  12. avatar
    Constantinos on January 25, 2013 - (permalink)

    “Η συνολική αξία ήταν $19.1 δισ., δηλαδή περίπου €14.4 δισ. Αλλά το οικόπεδο 12 είναι η μικρότερη ανάπτυξη για τη Noble σε σχέση με τα υπόλοιπα έργα που έχει στη Δυτική Αφρική, στην Αμερική, στον Κόλπο του Μεξικού και στο Ισραήλ. Η μικρότερη ανάπτυξη δεν μπορεί να αξίζει περισσότερο από τις άλλες, άρα συντηρητικά η αξία του μεριδίου της Noble (και του κράτους) από το 12 πρέπει να είναι κάτω από €3 δισ. τώρα. Κάτι που συνάδει με τις εκτιμήσεις μου πιο πάνω για τη συνολική αξία του αερίου. ”

    Ta estimate reserves tou oikopedou 12 ine 3 me 9 trillion cubic feet of natural gas me meso oro 5.1 trillion cubic feet natural gas ta opoia antistihoun me 889 million barrels of oil equivalent. (1 barrel of oil equivalent = 5800 cubic feet natural gas http://en.wikipedia.org/wiki/Barrel_of_oil_equivalent), Me vasi to financial statement 2011, ta proved reserves tis Noble ine 1209 million barrels of oil equivalent. Diladi an epiveveothoun ta estimates gia to oikopedo 12 sta 889 million barrels, tha ine ta 3/4 olon ton reserves tis Noble. Epomenos to oikopedo 12 ine poli megali ependisi gia tin noble kai to pio pano sholio den efstathi.

    • avatar
      kax on January 25, 2013 - (permalink)

      Είναι λανθασμένη η ανάλυση σου.Η κεφαλαιοποίηση της Noble αντιπροσωπεύει την προεξόφληση των μελλοντικών ταμειακών ροών της.Άρα για να βγάλεις οποιοδήποτε συμπέρασμα πρέπει να ξέρεις τι πλεόνασμα ταμειακών ροών θα έχει από κάθε δραστηριότητα που εξαρτάται από πολλούς παράγοντες συμπεριλαμβανομένων και των συμφωνιών που έχει.Όπως ο ίδιος παρατηρείς υπάρχει ένα “αν” στην σκέψη σου και αυτό λαμβάνεται υπόψη στα μοντέλλα που υπολογίζουν την αξία της εταιρείας και προσθέτω τα αν είναι πολλά.Αν είναι τόσα τα κοιτάσματα,αν το κόστος εξώρυξης είναι τόσο,αν ,αν αν …και ο καθένας καταλήγει σε ένα αριθμό.

      Πολύ σωστά τα υπολογίζει ο καθηγητής χωρίς να μπαίνει σε λεπτομέρειες απλώς για να καταδείξει ότι οι αριθμοί που ακούγονται είναι εκτός πραγματικότητας.Όπως ακριβώς γίνεται και με τις θεωρίες συνομωσίας ότι θέλουν να μας φαν τις καταθέσεις των Ρώσσων.Τα 15-25 δις των ξένων καταθέσεων είναι σταγόνα στους ισολογισμούς των ξένων τραπεζών που έχουν ισολογισμούς τρισεκατομμυρίων και όσο οι πολιτικοί μας εθελοτυφλούν τόσο πιό σκούρα θα γίνονται τα πράγματα για την οικονομία μας.

      • avatar
        kax on January 25, 2013 - (permalink)

        Για να προσθέσω ότι αφού εμείς δεν έχουμε τα στοιχεία πρέπει να βασιστούμε σε εκείνους που ξέρουν .Το πίό κοντινό σενάριο είναι να δεχθούμε ότι η μετοχή αντιπροσωπεύει την πραγματίκή αξία άρα η αξία του Κυπριακού κοιτάσματος για την Noble είναι ίση με την αύξηση της κεφαλαιοποηίσης της μόλις ανακοινώθηκε η αναλάλυψη αερίου στην Κύπρο,αναπροσαρμόζοντας προς τα ΄’ανω με το ποσοστό αύξησης των χρηματιστηριακών δεικτών στα χρόνια που πέρασαν.Αμφιβάλω αν το ποσό αυτό είναι έστω και κοντά στα 3δις που βάζει σαν μάξιμουμ ο καθηγητής.

  13. avatar
    AKM on January 25, 2013 - (permalink)

    Κύριε Μηχαηλιδη,

    Συγχαρητήρια για το άρθρο σας. Έχω τα εξής σχόλια:

    Θα πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι το κόστος για την κοινωνία με το να περιμένει 7 χρόνια είναι δύσκολο να μετρηθεί ειδικά τώρα γιατι λόγω της αναποφευκτης λιτότητας λόγω υπερβολικού δημόσιου χρέους (δεν μπαίνω στη λογική ποιος φταίει, τράπεζες ή κυβέρνηση αν και έχω έντονη άποψη για αυτο) για ορισμένους (που πιθανώς να μην φταίνε) οι θυσίες για προσαρμογή μέσω της εσωτερικής υποτίμησης θα είναι ίσως δυσβαστακτες και ίσως στο μέλλον να μιλούμε για τη χαμένη γενιά του 2012, δηλ των σημερινών 25αρηδων. Με οικονομικούς όρους να το βάλω δεν ξέρω αν μπορούμε να μετρησουμε τη μείωση της συνάρτησης χρησινοτητας τους απο τις επερχόμενες συνέπειες της προσαρμογής. Όπως το είπε και ο Κευνς, in the long run we may be dead.

    Οπόταν θεωρώ ότι ίσως ένα μέρος απο αυτα τα κοιτάσματα έστω και με τη σημερινή μειωμένη αξία θα πρέπει να διοχετεύουν προς αυτές τις κοινωνικές τάξεις.

    Για την απαλλαγή απο το Μνημόνιο, ίσως να συμφωνώ με τη γενικοτερη αποψη των πολιτικων, αλλα το Μνημόνιο έχει πρόνοιες οι οποίες θα έπρεπε να τις υιοθετήσουμε εδώ και καιρο τόσο στο χρηματοοικονομικό τομέα όσο και στο δημοσιονομικό.

    Σε γενικές γραμμές συμφωνω μαζί σας αλλα με τις πιο πάνω ανησυχίες για ορισμένες κοινωνικές τάξεις.

    Θα ήταν ενδιαφέρον να μας αναλύσετε τις πρόνοιες του Μνημονίου στο χρηματοοικονομικό σκέλος μιας και είναι και το αντικείμενο σας και είναι άξιο απορίας γιατι κανένας δεν το έπραξε.

    Αν ο λόγος είναι για απόκρυψη ευθυνών του τέως Διοικητη τότε είμαστε άξιοι της μοίρας μας. ο νύν Διοικητής φαίνεται ότι προσπαθεί να υιοθέτησει τις βέλτιστες αρχές για εταιρικη διακυβέρνηση και να κάνει αυτο που πρέπει να καμνει μια εποπτικη αρχη, δηλ η ύπαρξη της είναι για να διαχειρίζεται δυο έννοιες που έχουν να κάνουν με την αποτυχία της αγοράς, asymmetric information and thus adverse selection και ηθικού κινδύνου. Θα περίμενα να τον στηρίξουν τουλάχιστον οι οικονομολογοι ακαδημαϊκοί αλλα το γεγονός ότι τον έβαλε ο σημερινός πρόεδρος ίσως να αποτελεί περιορισμό τον οποίο καταλαβαινω, αλλα οταν ζητούμε απο τους πολιτικούς να αλλάξουν το πράγματι σάπιο σύστημα θα πρέπει να είμαστε και ο καθένας έτοιμος να κάνει τη δική του υπέρβαση.

  14. avatar
    Savvakis Savvides on January 26, 2013 - (permalink)

    A back-of-the-envelope calculation such as the one gallantly attempted by Prof. Michaelides (who is to be congratulated for his courage) is such a huge improvement to the general understanding for comprehending the critical investment choices confronting the country. This simply demonstrates how superficially and with lack of transparency our politicians are handling this issue.

    On the one hand, you have the Government who are closing deals behind closed doors and in almost total secrecy but more importantly without proper appraisal, risk assessment and evaluation of alternative project investment and finance scenarios open to us and on the other you have politicians who haven’t even done these back-of-the-envelope calculations who are aggressively pushing for the sell out of our gas and oil assets (to save us from the Memorandum…).

    The Government must provide cash flows for alternative scenarios, risk assessment with investment costs and expected values based on probabilistic analysis and ways to mitigate and manage the identified risks. I see nothing of a sort and I strongly suspect that none of this has even taken place. It very much seems to me that they are just in a rush to close as many deals as possible, any which way, before they surrender power.

  15. avatar
    cristan on January 26, 2013 - (permalink)

    ΚΑΛΑ ΤΑ ΣΧΟΛΙΑ ΣΑΣ ΚΥΡΙΟΙ ΜΕ ΤΟΥΣ ΑΡΙΘΜΟΥΣ .
    ΚΑΤΑΡΧΗ Η ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΟΥ ΚΑΘΗΓΗΤΗ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑΡΜΟΝΗΣΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ ΓΙΑ ΔΙΑΘΕΣΗ ΜΕΡΟΥΣ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΑΠΟ ΕΝΑ ΜΟΝΟ ΟΙΚΟΠΕΔΟ ΚΑΙ ΟΧΙ ΑΠΟ ΟΛΑ.
    Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΝΑΛΟΘΗΚΕ ΣΤΗ ΑΡΙΘΜΗΤΙΚΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΣΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΠΡΟΠΩΛΗΣΗΣ ΟΛΟΥ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΑΕΡΙΟΥ ΚΑΤΙ ΓΙΑ ΤΟ ΟΠΟΙΟ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΕΤΟΙΑ ΠΡΟΤΑΣΗ.ΓΙΑΤΙ ΑΡΑΓΕ?
    ΑΣΕ ΠΟΥ ΣΕ ΠΟΛΛΕΣ ΠΕΡΙΠΤΩΣΕΙΣ ΜΠΕΝΕΙ ΣΕ ΑΥΘΕΡΕΤΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΠΟΥ ΚΑΙ Ο ΙΔΙΟΣ ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΧΕΤΕ.
    ΜΕΤΑ , ΕΧΟΥΜΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΛΛΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΑΥΤΗ ΠΟΥ Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΕΝ ΑΝΑΛΥΕΙ ΑΛΛΑ ΕΜΜΕΣΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΙ. ΤΙ ΔΙΑ ΜΕΣΟΥ ΤΟΥ ΜΝΗΜΟΝΙΟΥ ΠΟΡΕΙΑ. ΓΙΑΤΙ ΑΡΑΓΕ?( ΔΕΝ ΤΗΝ ΑΝΑΛΥΕΙ ΚΑΙ ΑΥΤΗ?)
    ΠΟΙΑ ΘΑ ΕΙΝΑ ΤΑ «ΚΑΛΑ» ΑΠΟ ΑΥΤΗ ΤΗ ΠΟΡΕΙΑ , ΠΩΣ ΕΠΙΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ ΜΕΤΕΠΙΤΑ ΑΓΕΝΝΗΤΕΣ ΓΕΝΙΕΣ ΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ , ΤΙ ΠΑΡΑΝΕΡΓΕΙΕΣ ΘΑ ΕΧΟΥΝ ? ΤΙ ΑΝΤΙΚΤΙΠΟ ΘΑ ΕΧΕΙ ΑΥΤΗ Η ΠΟΡΕΙΑ ΣΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΤΗΧΗ ΤΟΥ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΟΣ ΜΑΣ. ΜΗΠΩΣ ΜΑΣ ΔΕΝΕΙ ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΓΙΝΟΥΜΕ ΠΙΟ ΥΠΟΤΑΚΤΙΚΟΙ- ΒΛΕΠΕ ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ECOMONIST ΟΤΙ ΔΗΛ. ΘΑ ΠΙΕΣΤΟΥΜΕ ΝΑ ΠΕΡΑΣΟΥΜΕ ΤΟΝ ΑΓΩΓΟ ΜΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗ ΤΟΥΡΚΙΑ ( ΑΚΟΜΑ ΔΕΝ ΞΕΚΙΝΗΣΑΜΕ ΤΟ ΜΝΗΜΟΝΙΟ ΚΑΙ ΜΑΣ ΠΡΟΕΤΗΜΑΖΟΥΝ). ΚΑΤΙ ΓΙΑ ΥΠΟΛΟΓΟΙ ΣΤΗ ΤΡΟΙΚΑ ΑΚΟΥΣΑ ΟΤΙ ΘΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΣΟ ΑΦΟΡΑ ΤΗ ΔΙΑΧ. ΤΟΥ Φ. ΑΕΡΙΟΥ.
    ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΘΕΛΩ ΝΑ ΠΩ ΕΙΝΑΙ ΟΤΙ ΜΙΑ ΑΝΑΛΥΣΗ ΕΙΤΕ ΣΩΣΤΗ ΕΙΤΕ ΟΧΙ ΠΡΕΠΕΙ ΕΙΝΑΙ ΣΥΓΚΡΙΝΟΜΕΝΗ ΜΕ ΤΗ ΤΕΚΜΗΡΙΟΜΕΝΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΤΗΣ ΑΛΛΗΣ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ, ΔΙΟΤΙ ΑΝ ΔΕΝ ( ΣΥΓΚΡΙΝΟΜΕΝΗ) ΤΟΤΕ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΚΑΜΙΑ ΟΥΣΙΑΣΤΙΚΗ ΒΑΡΥΡΗΤΑ.
    Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΜΟΥ ΜΑΣ ΕΛΕΓΕ ΠΑΝΤΑ ΟΤΙ ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΛΕΝΕ ΠΑΝΤΑ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ. ΑΥΤΟ ΤΟ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΩ ΚΑΙ ΕΓΩ ΑΝ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ FINANCE(AGGLISTI).ΟΜΩΣ ΦΙΛΟΙ ΜΟΥ ΣΤΗ ΚΥΠΡΟ ΤΟΥ 2013 ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΣΥΜΜΑΣΙΑ,ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΠΟΛΛΑ ΑΛΛΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΕΠΙΡΕΑΣΟΥΝ ΤΕΣ ΖΩΕΣ ΤΩΝ ΓΕΝΝΗΜΕΝΩΝ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΑΓΕΝΝΗΤΩΝ ΚΥΠΡΙΩΝ.
    ΣΥΜΦΩΝΑΤΕ ΚΥΡΙΕ ΚΑΘΗΓΗΤΑ ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΙ FINANCE?

  16. avatar

    Η Κύπρος διατρέχει μεγάλο κίνδυνο (βλέπε πιο κάτω) για τους ακόλουθους λόγους¨..

    1. Η πολιτική της ηγεσία δέν κατάλαβε ακόμα πόσο σοβαρή είναι η οικονομική μας κατάσταση και πόσο επικύνδινο είναι σήμερα το γεγονός οτι το κράτος μας είναι εκτος αγορών

    2. Εχουμε φυσικο αέριο και πιθανόν πετρελαιο.

    3. Ο κόσμος δέν ειναι αγγελικά φτιαγμένος ενώ οι μεγάλες χώρες μοιράζουνε μεταξύ τους πλουτο και χώρες.

    Κινδυνευουμε απο το εξης…..

    Γιατί να μήν μας αφήσουν οι μεγάλες χώρες(βλέπε Τροικα και Γερμανία / Ρωσσία) χωρις ρευστότητα εώς τον Ιούνιο που λήγουν ομόλογα 1.4 δις έτσι να μας φέρουν προ διλήματος στάσης πληρωμών και άρα χρεωκοπίας η ξεπουλήματος πετρελαίων/ Κυριαρχίας κλπ κλπ???

    εδώ και 1 σχεδόν χρόνο συνεχώς αναφέρω οτι θα μας αναγκάσουν να ξεπουλήσουμε κυριαρχικά δικαιώματα, να μας αναγκάσουν να δεσμευτούμε οτι τα εισοδήματα απο φυσικο αέριο θα πηγαινουν σε ειδικό λογαριασμό για να πληρώνονται τα δάνεια μας και οτι απομείνει να πηγαίνει στα ταμία του κράτους…….ανησυχώ επιδή μείνανε μόνον 4 μήνες μέχρι τον Ιούνιο που πρέπει να αποπληρώσουμε κρατικά ομόλογα που λήγουν ενώ εμείς δέν καταλήξαμε με την Τροικα……..

    Φοβάμε οτι μετά τις εκλογές θα ξεκινήσουν οι λύκοι παιχνίδι καθυστέρησης με το θέμα μας. Το ΔΝΤ θα “διαφωνά” με τον ΕΕ, η Γερμανία θα ¨”διαμαρτύρεται ” οτι το χρέος μας είναι ¨μη βιώσιμο” οτι κάνουμε ξεπλυμα βρώμικου χρήματος και άλλο παρόμιο δούλεμα μέχρι να ξεμείνουμε απο ρευστότητα έτσι ώστε να μας αναγκάσουν να τους δώσουμε οτι θέλουν στις τιμές που θέλουν……

  17. avatar
    Παναγιώτης on January 28, 2013 - (permalink)

    Ποσότητα κοιτασμάτων Αφροδίτη=7 tcf. Σύμφωνα με Noble.
    Μερίδιο Noble=30% από κέρδη. Σύμφωνα με Κασίνη.
    Κόστος Εξόρυξης Noble= $1.16 per Barrel Oil Equivalent Mari-B Field (Israel) minimum, = $14.95 per Barrel Oil Equivalent North Sea, maximum. Σελίδα 18, Noble annual report 2011.

    Κόστος εξόρυξης στα $1.16 = $1,400,000,000
    Κόστος εξόρυξης στα $14.95 = $18,043,000,000
    H Noble είπε ότι το κόστος εξόρυξης είναι $2.2 δις. Σύμφωνα με Κασίνη.

    Τιμή πώλησης Δεκ 2012 Φυσικού αερίου Ευρώπη = $11.79
    Κέρδος Noble με κόστος εξόρυξης $1.16=18,625,000,000
    Κέρδος Noble με κόστος εξόρυξης $14.95=$13,632,000,000

    Operating Margin Noble = 19.67%
    Operating κέρδος Noble με κόστος εξόρυξης $1.16=€ 275,380,000 Operating κέρδος Noble με κόστος εξόρυξης $14.95=€2,681,000,000

  18. avatar
    Erol Riza on January 28, 2013 - (permalink)

    The discussion about what should be done with the revenues from gas reserves has to be linked to the debt repayments (both interest and principal) which Cyprus has to make in order to make the debt viable. The amount Cyprus has to borrow, if the rumoured numbers are correct, is clearly not possible to be repaid from fiscal measures hence the talk of the lenders wanting to capture some of the future revenues from gas sales to repay their loans. There is nothing wrong in this and any lender would want to ensure that the huge amount he lends will be repaid. Thus the talk by politcians that a country is giving up sovereignty is misguided. In any loan agreement there is a security that the borrower offers and this is in many cases supported by evidence of future revenues which are assigned to the lender to make the loan possible. Thus the Troika, since its calculations show that there is a need for additional security, will want to have a share of the future revenues. In fact the debt repayment schedule could reflect this with a grace period on principal repayments and surely the Minister of Finance can negotiate this. It is a totally different matter to talk about selling today future gas revenues since in this transaction there is a very big element of uncertainty which any buyer will want to factor in let alone the issue of what price would be earned. The evidence in the gas market shows that if shale gas is increasingly a reliable source, as in the US, future prices could come down significantly. The aricle by the Professor highlights some very important issues in calculating the present value of these future revenues and is to be commended for presenting these in a layman’s language. In my opinion there is a very strong case for “reserves based” borrowing that is under consideration. If for some reason Cyprus can prepay the loan the gas reserves of Cyprus would be freed from any lenders’ claim/encumberance. Hence since Cyprus has no other borrowing option why all the fuss about using a very good asset to secure a good loan. Is there a better source of funding such a big hole? Who would lend the amount we hear without having a good chance of getting paid back?

  19. avatar
    Επιλήσμων on January 28, 2013 - (permalink)

    Με το καταληκτικό συμπέρασμα του κ Μιχαηλίδη, τείνω να συμφωνήσω και εγώ, παρά το γεγονός ότι έρχεται σε αντίθεση με τη γνωστή λαϊκή ρήση “κάλλιο πέντε και στο χέρι, παρά δέκα και καρτέρει” !

    Σχετκά τώρα με το από που πρέπει να περάσει ο αγωγός μας του Φ.Α. το θέμα δυσκολεύει – στο μυαλό μόνο συγκεκριμένου ατόμου.
    Ο Αρχιεπίσκοπος μας, φαίνεται ότι μετά την διατριβή του στα εμπορικά και οικονομικά, άρχισε να μελετά Βυζαντινή διπλωματία. Δεν εξηγείται διαφορετικά η πρόσφατη δήλωση του σχετικά με τη διέλευση του αγωγού μέσω Τουρκίας.
    Το παιδί του Λαού, παρορμητικός ως ταιρειάζει στο είδος, και γιά ακόμη μιά φορά παρουσιαζόμενος βασιλικότερος του βασιλέως, έκανε τις αχρείαστες δηλώσεις/διευκρινίσεις.!

  20. avatar
    Σταύρος Α. Ζένιος on January 28, 2013 - (permalink)

    Αγαπητοί, πολύ καλή ανάλυση του Αλέκου. Μια πρώτη προσέγγιση αλλά κατατοπιστική.

    Για ανάλυση που λαμβάνει υπόψη και τους κινδύνους και συγκρίσεις με άλλες χώρες δέστε την πλήρη ανάλυση που συνοδεύει το άρθρο μου στο Stockwatch (10 Δεκ. 2012) “Προπώληση ή Ξεπούλημα του Φυσικού Αερίου”:

    zenios.wordpress.com

    http://tinyurl.com/CY-natural-gas

    Απαντά και σε ορισμένες από τις διαφωνίες που εκφράστηκαν για την ανάλυση του Αλέκου.

  21. avatar
    Michael M on January 28, 2013 - (permalink)

    The calculation above gives an idea where we stand in monetary terms. There is no doubt that with more detailed analysis the resluts will be further refined.

    However, the professor did not add into the mix the cost of yearly interest saved by avoiding the Troika loan over the whole term.

  22. avatar
    Erol Riza on January 28, 2013 - (permalink)

    The real question is not what is the present value since any calculation would factor many risks and commit Cyprus to a contract which may or may not be the best for the island. Can there be a better financing in terms of cost than the Troika loan secured in part on the future revenues? Present value estimates can be a reality check as the article shows but is not the real answer.

  23. avatar
    Phylarchus on January 29, 2013 - (permalink)

    Η γνώμη μου είναι ότι είναι πολύ νωρίς για ποσοτικούς υπολογισμούς και φυσικά κόμη λιγότερο για πολιτικές αξιοποιήσεις. Υπάρχουν υπερβολικά πολλοί άγνωστοι, δυνητικά αρνητικοί ή θετικοί, παράγοντες στην εξίσωση. Ας δούμε μερικούς:
    1. Δεν έγινε η δεύτερη γεώτρηση στο οικ. 12, απαραίτητη για έναν έστω και πρώτης προσέγγισης υπολογισμό της ποσότητας των κοιτασμάτων.
    2. Δεν έγινε απολύτως καμιά γεώτρηση στα υπόλοιπα οικόπεδα.
    3. Δεν είναι γνωστό αν τελικά θα γίνει κατορθωτή χωρίς προβλήματα η μια ή άλλη εξόρυξη. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου οι δυσκολίες και τα προβλήματα που προκύπτουν είναι ανυπέρβλητα.
    4. Δεν είναι γνωστό αν στα κοιτάσματα υπάρχουν και (σε κανονικές θερμοκρασίες) υγροί υδρογονάνθρακες (αργό πετρέλαιο).
    5. Δεν είναι με επαρκή ακρίβεια προβλέψιμη η τιμή των (πιθανών) προϊόντων όταν θα μπορούν να παραχθούν/εξαχθούν.
    6. Δεν έχει ως εκ των άνω συγκεκριμενοποιηθεί ο τρόπος/μορφή τελικών εξαγώγιμων προϊόντων (υγροποιημένο ή συμπιεσμένο αέριο, ηλεκτρισμός, υγρά καύσιμα).
    7. Δεν έχει αντιμετωπιστεί καθόλου το θέμα απόδοσης ενός λογικού μεριδίου στους Τουρκοκυπρίους. Τουλάχιστο μια πολιτική απόφαση (π. χ. όχι οι έποικοι, ναι οι Τ/Κ σε ένα λογικό ποσοστό, όχι το ψευδοκράτος αλλά ναι οι δικαιούχοι Τ/Κ πολίτες που αναγνωρίζουν τη Δημοκρατία) ) θα ήταν καλύτερη απο τον στρουθοκαμηλισμό/ευσεβοποθισμό, ή το κουτοπονηρίστικο “μετά τη λύση” που στο παρελθόν μας οδήγησαν στην καταστροφή.
    Τέλος όποιους οικονομικούς ή άλλους υπολογισμούς και αν μηχανευτούμε, ας μη ξεχνούμε τις αθάνατες, σοφές πανάρχαιες κυπριακές παροιμίες:
    - Ακόμα έν τον είδαμεν τζιαι Γιάννην τον εφκάλαμεν.
    - Μεν σούζεις τα πόδκια σου πριχού καβαλλιτζιέψεις.
    - Που Σαββατον εις Σάββατον ελύτζιασεν ο Γιάννης! (=εκκέλλιασεν).

  24. avatar
    Takis Xenopoulos on January 29, 2013 - (permalink)

    Εγώ συμφωνώ πλήρως με την Ανάλυση του Κυρίου Αλ. Μηχαηλίδη δια το Φυσικό.Αέριο.,Αλλά και τα Κόμματα πρέπει να αντιληφθούν ότι οι ελπίδες όλων μας ειναι ακριβώς τώρα το Φυσικό Αέριο που μας δίνει κάποια διέξοδο απο τα αδιέξοδα της κρίσης που παιρνά ολόκληρος ο Κυπριακός Λαός, βλέποντας μάλιστα Χώρες στην Ευρωπαική Ένωση να βυσσοδομούν έναντίον μας με διάφορες δικαιολογίες παντελώς ανυπόστατες και αβάσιμες για παρατράβηγμα του χρόνου και με εσκεμμένη καθυστέρηση ούτως ώστε να μην υπογραφή το Μνημόνιο, δια να τελειώνει αυτή η αβεβαιότητα που μας βασανίζει όλους.
    Αλλά και τα Κόμματα πρέπει να παραμερίσουνε τους εγωισμούς και τα μικροπολιτικά συμφέροντα και να δούνε πράγματι με σοβαρότητα, υπευθυνότητα και με ομοψυχία σαν μιά Γροθιά το Εθνικό συμφέρον της Κύπρου και του Λαού της, διότι δυστυχώς ειναι το τελευταίο μας χαρτί που έχουμε δια να ορθοποδίσουμε στο μέλλον.
    Θα ήθελα επίσης να συμφωνήσω πλήρως με το Σχόλιο του Κυρίου Σάββα Ττσαντή, διότι πράγματι λέει τα πράγματα με το όνομα τους, και μάλιστα ειναι πόλύ ουσιαστικό, για το τι μας περιμένει ?????????.

  25. avatar
    Ζήμος on January 29, 2013 - (permalink)

    Η ανάλυση του καθηγητή αγνοεί 2 πολύ σημαντικά στοιχεία τα όποία συνηγορούν υπέρ της προπώλησης,
    1, οι τεχνολογικές εξελίξεις τρέχουν τόσο γρήγορα ώστε να υπάρχει σοβαρή πιθανότητα ανκάλυψης ή ακόμα αλματώδους ανάπτυξης σε 10-15 χρόνια άλλων πηγών ενέργειας σε βαθμό που η ζήτηση και η τιμές για πετρέλαιο και φυσικό αέριο να μειωθούν σημαντικά!
    2. εμπιστευόμαστε ότι οι πολιτικοί / τεχνοκράτες που έχομε έχουν το επίπεδο ικανοτήτων και εντιμότητας να διαχειριστούν το φυσικό αέριο σε βάθος χρόνου 30 ετών για το καλό του τόπου και των επερχόμενων γενεών? Οι τεχνοκράτες έχουν αποσείξει ότι είναι δειλά υπαλληλούθκια χωρίς backbone είτε πανούργοι παίζοντας το ένα κόμμα εναντίον του άλλου για ίδιο συμφέρον. Όσο για τους πολιτικούς ήδη ονειρεύονται τις μίζες!

  26. avatar
    Ζήμος on January 29, 2013 - (permalink)

    Νορβηγία δεν είμαστε Νορβηγοί ούτε τις ευαισθησίες των Νορβηγών έχομε για να έφαρμόζομε τα μοντέλα τους, μάλλον μεανατολίτικες συνήθειες και νοτροπίες έχομε σαν λαός και πολιτικοί – εδώ αν δεν πεθάνουν δεν ταράσσουν – που ευαισθησίες για ικανότητες και εντιμότητα, ο δε μέσος Κύπριος κοιτάζει πάντα το εγώ και αγνοεί το εμείς! Άρα αντί να αυτο-απατόμεθα θα ήταν καλό να δούμε την πραγματικότητα και να δούμε πως θα προστατεύσομε τις επόμενες γενεές από τη λεηλασία που πιθανότατα θα επέλθει. Θυμίζω ότι οι επόμενες γενεές είναι τα παιδιά και εγγόνια μας και όχι κάποιοι ξένοι!

  27. avatar
    Andreas Papak on January 31, 2013 - (permalink)

    Looking at Noble’s website you can find their December 2012 report regarding Eastern Med gas: http://www.nobleenergyinc.com/Operations/International/Eastern-Mediterranean-128.html

    Regarding valuations, the most amazing point is that they are planning to sell 9,66% stake at Leviathan (the largest Israeli find with 17 tcf) to Woodside, an Australian LNG specialist, for only $ 802m!!!!!!!!!! (See pages 118, 119)
    This implies a total valuation (at NPV) of $ 8,3b for the entire (100%) Leviathan!
    Proportionally, Cyprus A with 7 tcf, should have a valuation of about $ 3,4b ! (of course, pending confirmation of the appraisal drilling in Q1 2013).
    Thus, the Cyprus Republic stake of 70% would have an NPV of $ 2,38 billion !

  28. avatar

    ΚΥΠΡΟΣ- ΙΟΥΝΙΟΣ 2013

    διαβάστε πιο κάτω τι λένε οι σοσιαλδημοκράτες στην Γερμανία. Καιμένη Κύπρος, οσο πλησιάζει ο Ιούνιος οι πιέσεις θα αυξάνονται, οι Λύκοι ξεκίνησαν, είμαστε απροστατευτοι, πάμε για άσχημες εξελίξεις, θέλουν να πάρουν πολύτιμα περιουσιακά μας στοιχεία για αυτό ο πόλεμος. Θα τα πάρουν διοτι δέν θα έχουμε άλλη επιλογή, τα κάναμε θάλασσα. Είμαστε το τέλειο θύμα για όλους αυτήν την στιγμή, έχουμε αέριο, έχουμε πτωχευση και είμαστε μικροί. Δέν είμαστε συστημικοί για την ΕΕ, μάλλον είμαστε και το τέλειο πειραματόζωο……….

    “Οι Σοσιαλδημοκράτες αποφάσισαν να μην στηρίξουν την Κύπρο, αναφέρει ο γερμανικός ΤύποςΔημοσίευμα που αναρτήθηκε στη γερμανική ιστοσελίδα Handelsblatt , αναφέρει ότι το SPD αποφάσισε να μην στηρίξει την ΚύπροΤελευταία ενημέρωση: 2 λεπτά πριν
    Ημερομηνία Έκδοσης: Ιανουάριος 31, 2013

    Απόφαση να μην στηρίξουν τις προσπάθειες διάσωσης της κυπριακής οικονομίας, υπό τις παρούσες συνθήκες, φαίνεται να έλαβαν οι Σοσιαλδημοκράτες στη Γερμανία.

    Σύμφωνα με την ιστοσελίδα finanznachrichten.de, η οποία επικαλείται την εφημερίδα Handelsblatt, πηγές από το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) ανέφεραν ότι έχει ληφθεί απόφαση από το κόμμα να μην στηρίξει την Κυβέρνηση Μέρκελ για διάσωση της «υπερχρεωμένης» Κύπρου.

    Γράφει ότι ακόμη και ο ηγέτης της κοινοβουλευτικής ομάδας των Σοσιαλδημοκρατών, Φρανκ Βάλτερ Στάινμάιερ, ο οποίος μέχρι σήμερα στήριζε την πολιτική της Κυβέρνησης για διάσωση του ευρώ, δεν βλέπει στην περίπτωση της Κύπρου καμία πιθανότητα για έγκριση από το κόμμα του μιας τέτοιας απόφασης.

    Εξάλλου, το στέλεχος των Σοσιαλδημοκρατών, Κάρστεν Σνάιντερ, δήλωσε στην Handelsblatt ότι το κόμμα του απορρίπτει διάσωση της Κύπρου μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης, υπό τις παρούσες συνθήκες και είπε:

    “Χωρίς μια ουσιαστική συμμετοχή του κεφαλαίου που βρίσκεται στην Κύπρο για αναδιάρθρωση της χώρας, δεν μπορεί να υπάρξει βοήθεια από το Μηχανισμό».

    Πρόσθεσε ότι “εμείς δεν θα προστατεύσουμε, με τα χρήματα των Γερμανών φορολογουμένων, τις ρωσικές καταθέσεις από ξέπλυμα βρώμικου χρήματος στις κυπριακές τράπεζες».

  29. avatar
    Demos Petropoulos on January 31, 2013 - (permalink)

    Αγαπητέ συνάδελφε, Είναι αξιόλογη η μελέτη σας και για σκοπούς συζήτησης σας παραθέτω την ανάλογη μελέτη που έχω κάνει και οι διάφοροι ειδικοί έχουν συμφωνήσει.

    χαιρετισμούς,

    Δήμος Πετρόπουλος

    Οι πραγματικές αξίες του αερίου στο οικόπεδο 12- την Αφροδίτη και στο Λεβιάθαν.
    Του Δρ. Δήμου Πετρόπουλου*

    Η αξιολόγηση θαλάσσιων οικοπέδων στηρίζεται πάνω στα μεγέθη του φυσικού αερίου που έχουν ανακοινωθεί και γίνεται βάσει των προβλεπομένων τιμών που θα έχει το φυσικό αέριο στα επόμενα χρόνια.
    Στο πιο κάτω πίνακα παρουσιάζεται η σημερινή αξία του οικοπέδου 12, εάν είχαμε την υποδομή, το θαλάσσιο αγωγό ο οποίος θα στοιχίσει 800 εκατομμύρια ευρώ καθώς και την μονάδα υγροποίησης η οποία αναμένεται να στοιχίσει γύρω στα 8-9 δισεκατομμύρια ευρώ.
    Δεδομένα οικοπέδου 12
    Ποσότητα αερίου σε τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια 7
    Ποσότητα αερίου σε δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα 198.2179
    Μέγεθος σε (mmBTU) 7,079,211,648

    Αναμενόμενη μέση τιμή πώλησης (€/mmBTU) 4

    Συνολική αξία του φυσικού αερίου στο οικόπεδο 12 σε δισεκατομμύρια ευρώ 28.32

    Το συνολικό ποσό των 28.32 δισεκατομμυρίων ευρώ θα εισπραχθεί μέσα σε ένα χρονικό ορίζοντα 20ετίας και από αυτό το ποσό η Noble θα εισπράξει τα συνολικά έξοδα της που μπορεί να φτάσουν, σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις τα 1.9 δις ευρώ και μετά με βάση τη συμφωνία, το μοίρασμα που μπορεί να είναι 70-30, δηλαδή το κράτος να εισπράττει το 70% και η Noble το 30%.
    Εάν χρησιμοποιήσουμε ένα λογικό συντηρητικό συντελεστή, το 8% (discount rate), μέσα σε ένα ορίζοντα 20 χρόνων οικονομικής εκμετάλλευσης, θα σημαίνει ότι τα συνολικά εισοδήματα από το Αφροδίτη θα είναι 1.42 δις ευρώ ετήσια επί 20 χρόνια για να μας δώσουν το συνολικό ποσό των 28.31 δις ευρώ. Εάν τώρα θέλουμε να βρούμε την σημερινή αξία σε τωρινές τιμές, δηλαδή όλες οι μελλοντικές ετήσιες εισπράξεις να μεταφερθούν στο πρώτο χρόνο της εκμετάλλευσης, π.χ. το 2016, η συνολική αξία θα είναι 13.9 δις ευρώ.
    Με αυτά τα δεδομένα, εάν πάμε σήμερα στη διεθνή αγορά και αναζητήσουμε επενδυτή κανένας δεν θα είναι διευθετημένος να πληρώσει στην καλύτερη των περιπτώσεων πάνω από τα 4 δις ευρώ για τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας στο οικόπεδο 12.
    Με την ίδια λογική είναι και η εκτίμηση για το οικόπεδο Λεβιάθαν στο Ισραήλ, το οποίο υπολογίζεται ότι έχει 17 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικό αέριο και εκεί έχει ανακαλυφθεί επίσης και πετρέλαιο.
    Είναι πολύ σημαντικό να ξεκαθαρίσουμε ότι η κυβέρνηση του Ισραήλ δεν θα έχει ποσοστό στο οικόπεδο αλλά θα παίρνει δικαιώματα (royalties) και θα φορολογεί τη πώληση του φυσικού αερίου – αναμένεται συνολικά να παίρνει περίπου το 52% των συνολικών εσόδων. Στο πιο κάτω πίνακα παρουσιάζεται η σημερινή αξία του οικοπέδου Λεβιάθαν, εάν δηλαδή θα μπορούσε κάποιος να αντλήσει όλο το φυσικό αέριο και να το πωλήσει προς 5 δολάρια ($/mmBTU), τότε τα συνολικά έσοδα θα έφταναν τα 85.96 δις δολάρια.

    Δεδομένα οικοπέδου Λεβιάθαν
    Ποσότητα αερίου σε τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια 17
    Ποσότητα αερίου σε δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα 471.3864
    Μέγεθος σε (mmBTU) 17,192,371,145

    Αναμενόμενη τιμή πώλησης ($/mmBTU) 5

    Συνολική αξία του φυσικού αερίου στο οικόπεδο Λεβιάθαν σε δισεκατομμύρια δολάρια 85.96

    Με αυτά τα δεδομένα η πρόσφατη πώληση του 30% στην Woodside Petroleum, στηρίχτηκε στο ότι οι εμπλεκόμενες εταιρείες θα εισπράξουν σε ορίζοντα 20ετίας γύρω στα 41 δις δολάρια, εφ όσον η μέση τιμή πώλησης του φυσικού αερίου κυμανθεί γύρω στα 5 δολάρια ($/mmBTU).

    Ιδιοκτησιακό καθεστώς στο οικόπεδο Λεβιάθαν
    Εταιρείες Ποσοστό Ιδιοκτησίας Ποσοστό Πώλησης στη Woodside Petroleum
    Noble Energy 39.66% 9.66%
    Delek Drilling 22.67% 7.67%
    Avner Oil Exploration 22.67% 7.67%
    Ratio 15% 5%

    Εταιρείες Τελικό Ποσοστό Ιδιοκτησίας
    Woodside Petroleum 30%
    Noble Energy 30%
    Delek Drilling 15%
    Avner Oil Exploration 15%
    Ratio 10%

    Η συμφωνία πώλησης του 30% στην Woodside Petroleum, ανακοινώθηκε αρχικά στα 1.25 δις δολάρια και περιλαμβάνει διάφορα στάδια και όταν συμπληρωθεί και γίνει και η μονάδα υγροποίησης και η άλλη αναγκαία υποδομή, η εταιρία συνολικά θα καταβάλει συνολικά 2.3 δις δολάρια.
    Ορισμένοι αναλυτές θεωρούν τη τιμή λογική γιατί αυτό σε ορίζοντα 20ετίας θα δημιουργήσει έσοδα στην Woodside Petroleum της τάξης των 12.3 δις δολαρίων.
    Η Financial Times, στις 3 Δεκεμβρίου 2012, αναφέρθηκε στο γεγονός αλλά υπολογίζει ότι σε ορίζοντα 30ετίας η κυβέρνηση του Ισραήλ θα εισπράξει από τα δύο οικόπεδα του Λεβιάθαν και του Ταμάρ 140 δις δολάρια. Φυσικά οι εκτιμήσεις αυτές λαμβάνουν υπόψη ότι στα συγκεκριμένα οικόπεδα θα βρεθούν και άλλες ποσότητες φυσικού αερίου και πετρελαίου, κάτι που οι σημερινοί πιθανοί επενδυτές δεν μπορούν να το θεωρήσουν δεδομένο και να καταβάλουν το ανάλογο ποσό.
    Η εταιρεία Noble Energy Inc , η οποία ιδρύθηκε το 1932 από τη Lloyd Noble, έχει επιτυχίες 80 χρόνων στο τομέα της ενέργειας. Σήμερα η Noble Energy περιλαμβάνεται στο δείκτη S&P500 με συνολικά περιουσιακά στοιχεία να φτάνουν τα 20.2 δις δολάρια και με συνολικό δανεισμό 4.1 δις δολάρια, η δε σημερινή της χρηματιστηριακή αξία σύμφωνα με το Bloomberg είναι 17.67 δις δολάρια. Η εταιρεία έχει βασικές δραστηριότητες στις Η.Π.Α στην ξηρά (κυρίως στο DJ Basin και στο Marcellus Shale), στον Κόλπο του Μεξικού, στη θαλάσσια περιοχή της Ανατολικής Μεσόγειου (Ισραήλ και Κύπρο) και στη θαλάσσια περιοχή Δυτικά της Αφρικής.
    Σύμφωνα με το Διευθυντή Ενέργειας κ. Σόλωνα Κασίνη στο πρόσφατο Συνέδριο για την Ενέργεια, “2nd Cyprus Energy Forum”, που έγινε το Δεκέμβρη στη Λευκωσία, τα συνολικά ποσά από την πώληση του φυσικού αερίου και των υδρογονανθράκων γενικά θα κυμανθούν από 300-600 δις ευρώ, μέσα σε ένα ορίζοντα 30ετίας.
    Σε καμιά περίπτωση όμως δεν θα βρεθούν αγοραστές πριν από τις γεωτρήσεις και τα οποιαδήποτε θετικά και μετρίσιμα αποτελέσματα που να επαληθεύουν τα προβλεπόμενα μεγέθη του Υπουργείου Εμπορίου.
    Εάν τα αποτελέσματα είναι σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κ. Κασίνη, το κράτος θα έχει έσοδα που θα φτάνουν μέσα σε ένα ορίζοντα 30ετίας ίσως και θα ξεπερνούν τα 200 δις ευρώ, γι αυτό, παραμένει εγκληματική η οποιαδήποτε καθυστέρηση στη σχεδίαση και ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών.

    • Ο Δρ. Δήμος Πετρόπουλος είναι Γενικός Διευθυντής της DPSS Global Consultants και Επισκέπτης Καθηγητής Ναυτιλιακής Οικονομίας

  30. avatar
    Παναγιώτης on February 1, 2013 - (permalink)

    Θα ήταν καλό, να παραθέσετε στοιχεία γιατί θεωρείτε ότι η τιμή θα είναι €4 mmbtu ή $5 mmbtu. Η σημερινή τιμή είναι $11.79 mmbtu.

    Να τι έγραψε η WSJ τον Μαίο του 2012.
    German Chancellor Angela Merkel has said an additional 10 gigawatts of gas-fired power plants will be built by 2022 to fill the gap left by shuttered nuclear plants. In the U.K., even the most optimistic scenario for the use of nuclear power leaves a 6-gigawatt hole to be filled, most likely by gas.

    Assuming the most efficient gas-fired power plants were built, replacing these reactors would add around 14 billion cubic meters a year to European gas demand, equivalent to almost 3% of 2010 EU gas consumption. This figure could rise further if the U.K. government can’t come up with stronger financial support for new nuclear projects.

    Meeting this extra demand could prove expensive. Pipeline gas from Russia is priced on a formula tied to crude oil, so is relatively expensive. Goldman Sachs expects oil-indexed natural gas on continental Europe to sell at an average price of $13.60 per million British thermal units this year, a 24% premium to the market price in the U.K., which gets around half its gas from the North Sea.

    Rising demand for LNG from Asia is also pushing up prices. The amount of LNG available to the U.K. in the first quarter of 2012 halved from the same period a year earlier, after the country was outbid by Asian customers, and it had to import more oil-indexed gas to compensate, said Barclays analyst Trevor Sikorski. “We expect the LNG market to increasingly tighten as we go through the next few years,” he said.

    Επιπρόσθετα, ο Κασίνης είπε €600 δις αξία για το φυσικό αέριο, όχι 300-600 δις ευρώ από φυσικό αέριο και υδρογονάνθρακες. Εκτός αν μίλησε για έσοδα της Κυπριακής Δημοκρατίας, που αυτό είναι σωστό.

  31. avatar
    ANDREAS on February 1, 2013 - (permalink)

    PRWTA THELW NA PW PWS DEN EXW SPOUDASEI OIKONOMOLOGOS KAI DEYTERO NA PW OTI SEBOMAI ARKETES APOPSEIS PIO PANW KAI THELW NA SUXARW KAI TON KURIO MIXAILIDI GIA TO ARTHRO TOU. H KUPROS EINAI EUALWTH SHMERA OIKONOMIKA. ME TA PIO PANW STOIXEIA SE 7 XRONIA TA PRWTA ESODA APO TO FUSIKO AERIO THA XEKINHSOUN NA EISREOUN STA TAMEIA TOU KRATOUS. GIA THN PERIODO AUTH TI LUSEIS OMWS YPARXOUN? DLD H LUSH THS LITOTHTAS KAI H ARNHTIKH PIESH THS OIKONOMIAS H H ANAPTYXH ( POU EIDH H EE PROSPATHEI NA MAS GONATISEI H KALUTERA NA MAS SPASEI TA PODIA). NA EXOUME UPOMONH. EGW PISTEUW OTI MPOROUME NA DIMIOURGHSOUME KLEISTOU TYPOU OIKONOMIA, NA DIMIOURGHSOUME KOUPONIA AGORAS AGATHWN ( AFOU DEN EXOUME TOPIKO NOMISMA) KAI NA ARXHSEI ANAPTYXH THS ESSWTERIKHS AGORAS…..EPEXHGHSH KAI SOBARH TOPOTHETISH SUNTOMA KONTA SAS.

  32. avatar
    Demos Petropoulos on February 2, 2013 - (permalink)

    Αντιλαμβάνομαι ότι η παρατήρηση-ερώτηση του κ. Παναγιώτη αναφέρεται σε εμένα-
    Ο κ. Παναγιώτης on February 1, 2013 – (permalink) έγραψε-
    «Θα ήταν καλό, να παραθέσετε στοιχεία γιατί θεωρείτε ότι η τιμή θα είναι €4 mmbtu ή $5 mmbtu. Η σημερινή τιμή είναι $11.79 mmbtu. »
    και έτσι ας μου επιτρέψετε να απαντήσω.
    Το φυσικό αέριο των 7 τρις κυβικών ποδιών δεν μπορεί να φορτωθεί σε πλοία και να σταλεί στην Ευρώπη και να χρεώσουμε $11 mmbtu. Εάν κάποιος το αγοράσει από εμάς εκεί στη θάλασσα που σήμερα βρίσκεται, η τιμή θα είναι €4 mmbtu . Το αναφέρω με κάθε βεβαιότητα γιατί και το έχω μελετήσει και το έχω ερευνήσει. Η τιμή μάλιστα αυτή είναι η τιμή που και το Ισραήλ χρησιμοποίησε στις μελέτες του. Έχω διασταυρώσει την τιμή με αξιωματούχο της Ισραηλινής εταιρείας DELEK και θα εξηγήσω γιατί είναι σωστή η εκτίμηση μου και αδιαφορώ γιατί ένας δημοσιογράφος του Reuters έκανε κάποιους άλλους υπολογισμούς αναφερόμενος στην αξία του κοιτάσματος και κάποιοι το ερμήνευσαν σαν δικαίωση τους όταν αυτός έβγαλε το ποσό στα $80 δισεκατομμύρια δολάρια και όταν ο κ. Λιλλήκας μιλούσε για 100 δισεκατομμύρια ευρώ!
    Το αέριο κ. Παναγιώτη θα χρειαστεί να καθαριστεί από πιθανές ξένες ουσίες, θα χρειαστεί να ψυχθεί στους -161,5 βαθμούς Κελσίου ώστε να συρρικνωθεί ο όγκος του κατά 610 φορές και να γίνει υγρό. Πληροφοριακά σας αναφέρω ότι περίπου το 9-10% του συνολικού μας αερίου θα καταναλωθεί ώστε να επιτευχθεί η ψύξη. Τα πλοία που θα το μεταφέρουν στην Ευρώπη ή οπουδήποτε αλλού στοιχίζουν 200-220 εκατομμύρια δολάρια και έχουν ένα σημαντικό ημερήσιο κόστος το οποίο θα το επιβαρυνθεί το μεταφερόμενο φορτίο. Για να μην κάνω τον δάσκαλο σύμφωνα με την έκδοση του ΙΕΑ που είναι και ο πλέον έγκυρος και άμεσα εμπλεκόμενος διεθνής οργανισμός, το συνολικό κόστος παραγωγής- δηλαδή εξόρυξης και μετατροπής του φυσικού αερίου σε LNG (συμπεριλαμβανομένου και του μεταφορικού κόστους), στην Ευρώπη υπολογίζεται στα $5-7 ανά mmbtu. Εγώ υπολογίζω $5,5 και επομένως εάν αφαιρέσετε από τα $11 τα 5,5 και το μετατρέψετε σε ευρώ θα συμφωνήσετε μαζί μου ότι εμείς καθαρά θα εισπράξουμε €4 mmbtu.
    Εάν είχαμε τέτοια αξία στο 12, πολλοί θα μας κτυπούσαν την πόρτα για να αγοράσουν κάποιο ποσοστό από το οικόπεδο 12 και να είστε σίγουροι η κυβέρνηση όχι μόνο θα το πουλούσε αλλά και διορθώνοντας την οικονομία θα ξανά διεκδικούσε με αξιώσεις την επανεκλογή της!
    Εάν οι αξίες ήταν όπως κάποιοι διαλαλούν, η Noble που έχει το 30% του οικοπέδου 12 και το 30% του Λεβιάθαν το οποίο είναι διπλάσιο από το 12 σε φυσικό αέριο συν τέσσερις άλλες περιοχές με φυσικό αέρι και πετρέλαιο δεν θα ήταν με τόσα περιουσιακά στοιχεία μόνο 19,4 δις δολάρια στο χρηματιστήριο της Αμερικής.
    Για όσους ενδιαφέρονται να μελετήσουν περισσότερο ας διαβάζουν την έκδοση World Energy Outlook 2012, Golden Rules for a Golden Age of Gas http://www.iea.org
    Αν πάλι κάποιοι επιθυμούν να ζουν στην ψευδαίσθηση ότι έχουμε 100δις ευρώ στο οικόπεδο 12 και πουλώντας το μισό θα στείλουμε την Τρόικα στο σπίτι της, μπορούν να διαβάσουν και τους Μύθους του Αισώπου και να πιστέψουν πιο εύκολα ότι αυτοί λένε!

    • avatar
      Παναγιώτης on February 4, 2013 - (permalink)

      Ευχαριστώ για την απάντηση.

      Κύριε Δήμο,

      Δεν θα ήταν καλό όμως να συγκρίνουμε μήλα με μήλα;

      Η τιμή στα $11.79 είναι για φυσικό αέριο σε κανονική αέρια μορφή. Το παράδειγμα που χρησιμοποιείτε για να καταλήξετε στο κόστος είναι για υγρή μορφή.

      Οπότε παίρνοντας το παράδειγμα σας για κόστος $5.5 κόστος και τιμή πώλησης του LNG τον Φεβρουάριο στα $17,9 τότε το κέρδος είναι $12,4 και όχι $5. Εκτός και αν εσείς θέλετε να πουλάμε στο Lake Charles και όχι στην Ιαπωνία, Κορέα και Κίνα ή ακόμη και Ινδία.

      http://www.ferc.gov/market-oversight/mkt-gas/overview/ngas-ovr-lng-wld-pr-est.pdf

      • avatar
        Αγοραίος on February 4, 2013 - (permalink)

        Παναγιώτη, στο πρώτο σου σχόλιο μας είπες ότι η τιμή του φυσικού αερίου είναι $11.79 mmbtu. Τώρα που σου απέδειξε ο κος Πετρόπουλος ότι με αυτή την τιμή δεν θα ρεύσουν τα δις που ονειρεύονται ορισμένοι, μας τα άλλαξες και μας λες ότι θα το πουλούμε στην Ασία προς $17.9. Φαντάζομαι μετά που θα καταρρίψει ο κος Πετρόπουλος και αυτή σου τη φαντασίωση θα μας πεις ότι θα το πουλούμε στον Άρη προς $30.

        • avatar
          Παναγιώτης on February 4, 2013 - (permalink)

          Σύμπτωση που το λες, μόλις πριν λίο επούλησα συμβόλαιο για παράδωση LNG στο Φεγγάρι αλλά οι γέρημοι οι Φεγγαρίτες δεν πληρώνουν με μετρητά και θέλουν να πληρώσουν με φεγγαρόσκονη. Ξέρεις κανένα αγοράστη; Θα σου δώσω καλό κομμισσιον.

  33. avatar
    Demos Petropoulos on February 4, 2013 - (permalink)

    Φίλε Παναγιώτη,
    Συμφωνώ πλήρως με την εισήγηση σας να συγκρίνουμε μήλα με μήλα. Οι τιμές στο χάρτη δείχνουν τη τιμή του φυσικού αερίου στη χώρα παράδοσης και αναφέρονται σε συμπιεσμένο φυσικό αέριο σε υγρή μορφή, δηλαδή LNG, υγροποιημένο φυσικό αέριο. Οι εκτιμήσεις μου είναι σωστές και ελπίζω να μπορείτε να το αντιληφθείτε. Τώρα η τιμή $ 17,9 είναι στην Ιαπωνία και το κόστος μεταφοράς εκεί είναι κατά πολύ μεγαλύτερο, σκεφθείτε εάν η όλη υπόθεση ήταν διαφορετική, θα φόρτωνε κάποιος LNG από Αμερική και θα το παράδιδε στην Ιαπωνία.
    Μακάρι να μπορούσαμε να το πουλήσουμε το φυσικό αέριο εκεί που βρίσκεται σήμερα, στο βάθος της θάλασσας και να εισπράττουμε αυτό που εσείς νομίζετε και θα είμαστε όλοι ευτυχείς και θα συμφωνούσα και εγώ με όλους εκείνους που λένε ότι το οικόπεδο 12 αξίζει $80 εκατομμύρια.
    Θα είμαι στη διάθεση σας για οτιδήποτε άλλο σας απασχολεί για αυτό το θέμα.

    • avatar
      Παναγιώτης on February 4, 2013 - (permalink)

      Θέλετε να πείτε ότι βγάλατε συμπέρασμα ότι το κόστος εξόρυξης επεξεργασίας και μεταφοράς είναι $5-$7 mmbtu βάσει μιας ανάλυσης με ένα πίνακα χωρίς αιτιολόγηση; Σελίδα 73 στο http://www.worldenergyoutlook.org/media/weowebsite/2012/goldenrules/weo2012_goldenrulesreport.pdf

      Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση την Noble 2011, το κόστος εξόρυξης της είναι $0.20 για κάθε mmbtu (Σύγκριση με Mari B Israel). Σύμφωνα με το Federal Energy Regulatory Commission report, το κόστος υγροποίησης και μεταφοράς δεν μπορεί να είναι περισσότερο από $2.67, αλλιώς πρέπει κάπου να υπάρχει ένας ηλίθιος που κάνει παράδοση LNG στο Lake Charles και χρεώνει 200% κάτω από το κόστος του.

      Η Αμερική δεν έχει εργοστάσια LNG. Υπάρχει ένα μόνο στην Αλάσκα στο Νικίσκι, όμορφος τόπος να πάτε να τον δείτε καμιά μέρα. Επιπρόσθετα δεν σχεδιάζεται κανένα άλλο.

      Θα ήταν καλό να αναρωτηθείτε γιατί οι Αμερικάνοι θα έριχναν το κόστος ενέργειας των Κινέζων και των Γιαπωνέζων, για να τους ανταγωνίζονται στην διεθνή αγορά. Ειδικά τώρα που φτήνησε η ενέργεια στην Αμερική και έρχονται τα εργοστάσια πίσω.

  34. avatar
    Phylarchus on February 5, 2013 - (permalink)

    Διαβάστε κι’ αυτό προς προβληματισμό:

    Full Throttle Ahead: US Tips Global Power Scales with Fracking

    By SPIEGEL Staff

    DPA

    The United States is sitting on massive natural gas and oil reserves that have the potential to shift the geopolitical balance in its favor. Worries are increasing in Russia and the Arab states of waning influence and falling market prices.

    Williston, North Dakota, is a bleak little city in the vast American prairie. It’s dusty in the summer and frigid in the winter. Moose hunting is one of the few sources of entertainment. But despite its drawbacks, Williston has seen its population more than double within a short period of time.
    The city is so overcrowded that new arrivals often have no place to stay but in their motor homes, which, at monthly parking fees of $1,200 (€880), isn’t exactly inexpensive. And more people continue to arrive in this nondescript little town.
    The reason for the influx is simple: Geologists have discovered a layer of shale saturated with natural gas and oil deep beneath the city. The Bakken formation, spanning thousands of square kilometers, has become synonymous with an American economic miracle that the country hasn’t experienced since the oil rush almost 100 years ago.
    North Dakota now has virtual full employment, and the state budget showed an estimated surplus of $1.6 billion in 2012. Truck drivers in the state make $100,000 a year, while the strippers being brought in from Las Vegas rake in more than $1,000 a night. President Barack Obama calls the discovery of Bakken and similar shale gas formations in Texas, Colorado, Pennsylvania, Louisiana and Utah a “stroke of luck,” saying: “We have a hundred years’ worth of energy right beneath our feet.”
    A Vital Nerve
    The future of the American energy supply was looking grim until recently. With its own resources waning, the United States was dependent on Arab oil sheiks and erratic dictators. Rising energy costs were hitting a vital nerve in the country’s industrial sector.
    But the situation has fundamentally changed since American drilling experts began using a method called “fracking,” with which oil and gas molecules can be extracted from dense shale rock formations. The International Energy Agency (IEA) estimates that the United States will replace Russia as the world’s largest producer of natural gas in only two years. The Americans could also become the world’s top petroleum producers by 2017

    • avatar
      Επιλήσμων on February 5, 2013 - (permalink)

      Very interesting, only if “Fracking” is relevant to our own ΑΟΖ.

      PS. The USA will never deplete their own energy reserves before they deplete the reserves from the rest of the world.

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS