Skip to content

Πελατειακή δημοκρατία και οικονομική κρίση

Posted by (Regular StockWatch Contributor) on June 5th, 2013 - 25 Comments
avatar

Η πελατειακή δημοκρατία είναι το σύστημα στο οποίο οι πολιτικοί «προστάτες» (patrons) κατανέμουν δημόσιους πόρους και αξιώματα στους ψηφοφόρους «πελάτες» τους (clients).

Διαφέρει από τον ιδεότυπο της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας στο ότι τα κόμματα δεν ψηφίζονται στη βάση των προγραμματικών τους θέσεων, όπως φανταζόταν ο Anthony Downs, ή στη βάση της αποδεδειγμένης τους ικανότητας να αυξήσουν το «κοινό καλό».

Στον ιδεότυπο της πελατειακής δημοκρατίας τα κόμματα ψηφίζονται βάσει της ικανότητας τους να παρέχουν συγκεκριμένα – μη καθολικά – υλικά οφέλη στους «πελάτες» τους.

Η πολιτική νομιμότητα του συστήματος σε αυτές τις δημοκρατίες στηρίζεται στην ικανότητα των κομμάτων να κατανέμουν αυτά τα οφέλη είτε σε άτομα είτε σε ομάδες ατόμων.

Σε κάποιο βαθμό οι πελατειακές σχέσεις μεταξύ πολιτικών και πολιτών υπάρχουν παντού.  Είναι όμως ιδιαίτερο χαρακτηριστικό δημοκρατιών στη νότια και ανατολική Ευρώπη, στη Λατινική Αμερική, στη νοτιανατολική Ασία και στην Αφρική. 

Η πελατειακή δημοκρατία φαίνεται να βρίσκει πρόσφορο έδαφος ανάπτυξης εκεί που η δημοκρατία προϋπάρχει της σύστασης ανεξάρτητων γραφειοκρατικών μηχανισμών.  Εκεί, δηλαδή, που ο πολιτικός ανταγωνισμός προϋπάρχει της δημιουργίας αποτελεσματικών, μη πολιτικοποιημένων κρατικών δομών, όπως στην Ελλάδα.

Στις πελατειακές δημοκρατίες οι θέσεις και οι προαγωγές στο δημόσιο, οι μισθοί και τα επιμίσθια, οι παροχές και τα επιδόματα, οι επαγγελματικές και πολεοδομικές άδειες ή ακόμα και η προσαγωγή στη δικαιοσύνη ή η πρόσβαση σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη εξαρτώνται από αποφάσεις πολιτικών. 

Οι πόροι που κατανέμονται στους πελάτες των πολιτικών είναι κυρίως κρατικοί, γι’ αυτό και σε νοτιοευρωπαϊκές δημοκρατίες, οι πελατειακές σχέσεις σχετίζονται με τη ραγδαία μεγέθυνση του κρατικού τομέα, σε βάρος του ιδιωτικού.

Η σύγχρονη πελατειακή δημοκρατία, βέβαια, δεν στηρίζεται αποκλειστικά σε κρατικούς πόρους.  Στο Παλέρμο της δεκαετίας του 1970, η πρόσβαση σε πιστώσεις – και κατ’ επέκταση, η εξαίρεση από τις υποχρεώσεις εξόφλησης δανείων – ήταν μέρος του πελατειακού δικτύου του τοπικού χριστιανοδημοκρατικού κόμματος.

Επειδή η πολιτική νομιμότητα της πελατειακής δημοκρατίας στηρίζεται στην κατανομή κρατικών και χρηματοοικονομικών πόρων, μια οικονομική κρίση που περιορίζει αυτούς τους πόρους, μπορεί να οδηγήσει σε αναδόμηση του κομματικού συστήματος, όπως έγινε στην Ελλάδα το 2012 και στην Ιταλία το 2013.

Εντούτοις, ακόμα και μια βαθιά οικονομική κρίση, όπως η σημερινή, είναι αμφίβολο αν μπορεί να αλλάξει το βασικό τρόπο λειτουργίας του πελατειακού συστήματος.

Διεθνείς οργανισμοί, όπως η Παγκόσμια Τράπεζα ή το ΔΝΤ, που δίνουν έμφαση στη διακυβέρνηση και στη διαφάνεια των χωρών που δανείζουν, αγνοούν τη δομή των πολιτικών κινήτρων που υπάρχουν σε πελατειακές δημοκρατίες.

Οι πολιτικοί σε πελατειακές δημοκρατίες δεν έχουν κανένα κίνητρο να μεταρρυθμίσουν το σύστημα.  Αντίθετα, έχοντας απολέσει τους πόρους για καλλιέργεια πελατειακών σχέσεων, έχουν κίνητρο να δημιουργήσουν νέα πεδία παροχής πολιτικής προστασίας. 

Άλλωστε ο κίνδυνος ανέχειας, λόγω της κρίσης, δημιουργεί αυξημένη ζήτηση για πολιτική προστασία. 

Η προστασία θέσεων εργασίας κομματικών πελατών, η παροχή αυξημένων συντελεστών δόμησης, η διαγραφή μη εξυπηρετούμενων δανείων, η καθυστέρηση σε εκποιήσεις ακινήτων, αποτελούν τη μετεξέλιξη του πελατειακού συστήματος που στηριζόταν στην προσφορά εργασίας, προαγωγών και πιστώσεων.

Οι πελατειακές δημοκρατίες, λοιπόν, ελάχιστα αλλάζουν και σπάνια μετεξελίσσονται σε αντιπροσωπευτικού τύπου δημοκρατίες. 

Οι πολιτικοί «προστάτες» του συστήματος μπορούν να επιλέξουν νέους πελάτες, αλλά συνεχίζουν να λειτουργούν ως προστάτες.  Οι «πελάτες» μπορούν να επιλέξουν νέους πολιτικούς προστάτες, συνεχίζουν όμως να συμπεριφέρονται ως πελάτες. 

Οι λίγοι πολιτικοί «μεταρρυθμιστές» σε αυτές τις δημοκρατίες αποτυγχάνουν γιατί δεν αντιλαμβάνονται την πελατειακή λογική του συστήματος ή γιατί τελικά συμβιβάζονται με το στάτους κβο και μετατρέπονται σε «προστάτες».

Οι πολλοί μη-πελάτες-«πολίτες» του συστήματος παραμένουν ή περιπίπτουν σε αδράνεια, περιμένοντας την αλλαγή.  Θεωρούν υπεύθυνους για την κατάντια της πολιτείας τους «προστάτες» και τους «πελάτες», όχι όμως τους εαυτούς τους, που τους ανέχονται.

Του Αντώνη Α. Έλληνα, επίκουρου καθηγητή πολιτικής επιστήμης, Παν. Κύπρου

Βιβλιογραφία:

Anthony Downs (1957) An economic theory of democracy, New York: Harper.

S.N. Eisenstandt and Rene Lemarchard, eds. (1981) Political Clientelism, Patronage and Development, London: Sage.

Herbert Kitschelt (2007) Patrons, clients and policies, Cambridge: CUP.

Simona Piattoni (2001) Clientelism, interests and democratic representation, Cambridge: CUP.

Martin Shefter (1977) “Party and Patronage: Germany, England, and Italy” Politics & Society 7: 403-451.

Categories → Οικονομία

25 Comments
  1. avatar
    Menelaos on June 5, 2013 - (permalink)

    Thank you for describing the Cypriot political system. This is the REAL political system that exist in Cyprus since 1960.

    However what can pure citizens do? How can reform and create the accurate democratic political system?

    On every elections (parliament members elections, precedential elections etc) the pure citizens have the same dilemma.
    How should I vote as no one is worthy? No one is expecting the true intentions or opinions. Should I vote the least worse person or I should not vote at all?

    You are referring that pure citizens remain inactive in this situation. I totally agree! However what should they do? Go on strikes? Go on demonstrations?
    What if 200, 300 even 1000 people go on demonstrations, the majority will remain inactive. For me the reason is due to the limited or directed information.
    Its well known that the press and the media does not criticize the politicians in the right way as they are controlled by the politicians. Hence the people does not have the correct information.

    Coming to conclusion I raise the above mentioned question. WHAT CAN PURE CITIZENS ACTULLY DO? (not in theory but in practice that will actually reform the “system”)

  2. avatar
    Panayiotis on June 5, 2013 - (permalink)

    Πολύ καλή ανάλυση. Για να απαντήσω στην ερώτηση του Μενέλαου, ναι μια οδός είναι οι διαδηλώσεις. Διαδηλώσεις όμως με σκοπό και ουσία. Κύριο αίτημα αυτών κατ’ εμένα θα πρέπει να είναι η οριζόντια ψηφοφορία. Αυτό θα αποδυναμώσει αρκετά τον κομματισμό και θα επωφελήσει την γνήσια πολιτικοποίηση. Πλέον οι πλήστοι πολιτικοί δεν θα μπορούν απλά να κρυφτούν πίσω απο τις πλάτες του κόμματος τους και πραγματικά θα πρέπει να πείθουν τους πολίτες με επιχειρήματα και έργα.

    • avatar
      Menelaos on June 6, 2013 - (permalink)

      Dear Panayioti,

      Your suggestion is very true. The horizontal voting is a good start. However this change in the voting system must be accepted by the parliament.
      How on earth will the members of the parliament will make this change? Is like shooting themselves and their parties.

    • avatar
      Marios Koudounias on June 6, 2013 - (permalink)

      Διαφωνώ κάθετα με την ιδέα της οριζόντιας ψηφοφορίας. Αν θα συζητήσουμε αλλαγή εκλογικού συστήματός ως θεραπεία για την πελατειακή δημοκρατία θα πρέπει να πάμε ακριβώς στην αντίθετη κατεύθυνσή. Στην εφαρμογή ενός εκλογικού συστήματος που έχουν οι περισσότερες σοβαρές χώρες του κόσμου ( Αγγλία, Γαλλία, ΗΠΑ, Αυστραλία, Γερμανία, Νέα Ζηλανδία κτλ). Δηλαδή κάποιας έκδοσης ΜΟΝΟΕΔΡΙΚΟΥ Πλειοψηφικού συστήματος. Ώστε ο εκπρόσωπος μας στην Βουλή να έχει accountability για ότι κάλο ή κακό θεωρούμε ότι κάνει η Βουλή. Πελάτες – Πολίτες να μην μπορούν να ζητούν ρουσφέτι από άλλο βουλευτή πλην του δικου τους. Και ο δικός τους να μην μπορεί να τους κάνει ρουσφέτι γιατί θα το μάθουν ΟΛΟΙ οι ψηφοφόροι της εκλογικής του περιφέρειας.

  3. avatar
    Bohr on June 5, 2013 - (permalink)

    Το υπάρχον σύνταγμα στην Κύπρο, σε συνδυασμό με το μέγεθός της, δεν μπορεί να οδηγήσει σε οτιδήποτε εκτός απο πελατειακή δημοκρατία.

    Για παράδειγμα, έχουμε εκλελεγμένους βουλευτές με γύρω στις 2000 ψήφους (500 οικογένειες). Είναι λοιπόν, δυνατό για κάποιο/α υποψήφιο βουλευτή να εκλεγεί γνωρίζοντας προσωπικά τον κάθε ψηφοφόρο που τον/την υποστηρίζει. Έστω και καλές προθέσεις να έχει κανείς, η πρώτη προτεραιότητα κάποιου υποψηφίου είναι να εκλεγεί, και με το υπάρχον σύστημα αυτό σημαίνει υπόσχεση για παροχή υπηρεσιών στο μέλλον.

    Ξέρουμε καλά ότι ορισμένα κόμματα (ίσως και όλα;) έχουν λίστες με πληροφορίες για ψηφοφόρους (σε παράβαση, φαντάζομαι του κώδικα της αρχής προστασίας δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα), ψηφοφόρους τους οποίους επισκέπτονται λίγο πριν τις εκλογές… Τι άραγε να περιλαμβάνουν οι συζητήσεις που γίνονται σε αυτές τις επισκέψεις, αν όχι υπόσχεση για παροχή υπηρεσιών;

  4. avatar
    GT on June 5, 2013 - (permalink)

    For a start in the parliamentary election in 2016 vote out all the members of parliament that are currently in parliament and vote new ones in their place.

  5. avatar

    Μας εκφράζεις απόλυτα Αντώνη. Η στασιμότητα που υπάρχει σε τόσα πολλά καίρια θέματα είναι ένα θανάσιμο σύμπτωμα του τι περιγράφεις πιο πάνω. Τα λιμνάζοντα νερά συνήθως βρωμάνε.

  6. avatar
    ... on June 5, 2013 - (permalink)

    Από stockwatch:

    “O Yπουργός Γεωργίας διευκρίνισε ότι η λειτουργία του ΣΑΠ και του Κυπριακού Οργανισμού Γαλακτοκομικής Βιομηχανίας θα τερματιστεί αμέσως ενώ η λειτουργία του Συμβουλίου Κυπριακών Πατατών θα τερματιστεί μέσα σε επόμενα δύο χρόνια.”

    Κύριοι, σοβαρευτείτε. Θα σας πάρει δύο χρόνια για να κλείσετε το Συμβούλιο Πατατών; Και θα μεταφέρετε τους υπεύθυνους για τις πατάτες σε άλλα δημόσια τμήματα;

    Νομίζετε ότι η τρόικα είναι κουτόφραγκοι και δεν κατάλαβαν ότι προστατεύετε τους κομματικούς σας πελάτες;

    Ντροπή σας, κύριοι.

  7. avatar
    Marios Clerides on June 5, 2013 - (permalink)

    Η Κύπρος σε όλο της το μεγαλείο. Πως φεύγουμε από αυτό το σύστημα; Μεταφορά εξουσιών στην Ευρώπη; Αυτό πίστευα μέχρι τελευταία διότι πίστευα ότι οι Ευρωπαϊκές αποφάσεις ήταν για το κοινό καλό. Οι τελευταίες τους αποφάσεις όμως για Κύπρο μου άλλαξαν γνώμη και αναζητω άλλη λύση. Any ideas Antoni?

  8. avatar
    κχ on June 5, 2013 - (permalink)

    υπάρχουν παραδείγματα χωρών που ήταν πελατειακές δημοκρατίες και έγιναν λιγότερο πελατειακές;

    πως;

    είναι δυνατόν να μην υπάρχει διέξοδος;

  9. avatar
    IoannisTakis on June 5, 2013 - (permalink)

    Αγαπητέ Αντώνη, δυστυχώς για την Κύπρο μας, συμφωνώ σε όλα όσα αναφέρεις αναφορικά με το πως λειτουργεί μια “πελατειακή” δημοκρατία. Τα κριτήρια κατάταξης χωρών σε αυτή την κατηγορία δημοκρατιών φωτογραφίζουν από μακριά τις Μεσογειακές χώρες της ΝΑ Ευρώπης και φυσικά την Κύπρο.

    Στην Κύπρο η ανάπτυξη πελατειακών σχέσεων μεταξύ πολιτικών/κομμάτων και πολιτών/ψηφοφόρων άρχισε από την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και εξελίχτηκε με γρήγορους ρυθμούς σε διάφορες μορφές. Το φαινόμενο αυτό πήρε μεγάλες διαστάσεις ειδικά κατά την περίοδο διακυβέρνησης του Σπύρου Κυπριανού όπου απροκάλυπτα και συνάμα προκλητικά ζητείτο η έκδοση κομματικής ταυτότητας για διορισμό ή προαγωγή στο Δημόσιο ή/και ικανοποίηση κάθε τύπου ρουσφετιού. Βεβαίως τα αίτια της δημιουργίας πελατειακών σχέσεων είναι βαθύτερα και δεν δημιουργούνται απλά από την επιθυμία των πολιτικών προστατών και των πελατών τους να μπουν σε αυτή την σχέση. Θα πρέπει να αναζητηθούν στους λόγους που ευδοκιμούν αυτού του είδους οι πολιτικοί και αυτού του είδους οι πελάτες σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Κύπρος. Έτσι και αλλιώς στην Κύπρο «πελατειακές» σχέσεις διαφορετικής μορφής αλλά πάντοτε για εξυπηρέτηση ιδιοτελών συμφερόντων των πελατών εις βάρους του συνόλου και σίγουρα ενάντια στις έννοιες της δικαιοσύνης και της αξιοκρατίας υπήρχαν και παλαιότερα επί Αγγλοκρατίας και Τουρκοκρατίας.

    Αποδεδειγμένα, η ύπαρξη μιας πελατειακής δημοκρατίας ευνοεί την δημιουργία οικονομικών κρίσεων αφού ο στόχος των πολιτικών προστατών που βρίσκονται στην εξουσία είναι να κρατήσουν ικανοποιημένους τους πελάτες τους κατασπαταλώντας τους δημόσιους πόρους -δίδοντας αχρείαστα επιδόματα, κάνοντας υπεράριθμες προσλήψεις, πληρώνοντας υπέρογκα ενοίκια σε ημετέρους για στέγαση δημόσιων υπηρεσιών κ.λ.π.- όχι βεβαίως για το καλό της πατρίδας αλλά για την διατήρηση της πελατείας τους. Αυτό που μας προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία είναι κατά πόσο η αυξανόμενη φτώχεια και ανεργία που ευδοκιμούν σε μια οικονομική κρίση θα αυξήσουν τον αριθμό των πελατών.

    Τα καταληκτικά συμπεράσματα του Αντώνη ότι οι πελατειακές δημοκρατίες σπάνια μετεξελίσσονται σε αντιπροσωπευτικού τύπου δημοκρατίες, ότι οι λίγοι πολιτικοί «μεταρρυθμιστές» σε αυτές τις δημοκρατίες τελικά συμβιβάζονται με το στάτους κβο και μετατρέπονται σε «προστάτες» και κυρίως ότι οι πολλοί μη-πελάτες-«πολίτες» του συστήματος παραμένουν ή περιπίπτουν σε αδράνεια ΔΕΝ ΜΑΣ ΑΦΗΝΟΥΝ ΠΟΛΛΕΣ ΕΛΠΙΔΕΣ.

    Θέλω να πιστεύω ότι η απογοήτευση που έχουμε νοιώσει όλοι από την ολέθρια διαχείριση της κρίσης από όλους τους πολιτειακούς άρχοντες (πρώην και νυν κυβερνώντες, Βουλή, Κεντρική, Γενική Εισαγγελία κ.α.) με την τραγική κατάληξη που αυτή είχε, θα μας ξυπνήσει από τον λήθαργο των τελευταίων δεκαετιών και θα μας σπρώξει ενεργά στην αναζήτηση του τρόπου που θα μας απαλλάξει από το σάπιο πολιτικοοικονομικό κατεστημένο που μας έχει φέρει σε αυτά τα χάλια.

  10. avatar
    Phylarchus on June 6, 2013 - (permalink)

    Και η απλή κριτική ενασχόληση με την αναξιοκρατία είναι χρήσιμη. Ίσως έτσι γίνει συνείδηση σε όλους, κυρίως στους νέους ανθρώπους, ότι χωρίς ενεργό συμμετοχή στην ανανέωση δεν προχωρούμε. Είναι μάλλον το μεγαλύτερο μόνιμο κοινωνικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος και οι επιπτώσεις της όχι μόνο στην οικονομία αλλά και στη γενικότερη εξέλιξη της κουλτούρας μας είναι καταφανής.
    Δεν μπορεί δυστυχώς στα πλαίσια μερικών παραγράφων να γίνει αποτελεσματική κάλυψη ενός τόσο καθοριστικού θέματος. Έχουν γίνει και στο παρελθόν προσπάθειες και γραφεί βιβλία (π. χ. Κλεάνθη Βάκη “Η ομηρία της αξιοκρατίας από τους θεσμούς”, 202 σελ., 1998). Αρκεί μόνο να αναφερθεί ότι η αναξιοκρατία έχει ορισμένα χαρακτηριστικά γνωρίσματα, που αν δεν αναγνωριστούν δεν θα μπορέσει να καταπολεμηθεί αποτελεσματικά:
    1. Είναι αυτοαυξανόμενη σαν λερναία ύδρα, διότι ισχύει σχεδόν πάντα ο κανόνας της αλληλοεξυπηρέτησης.
    2. Είναι καταστροφικότερη σε μικρές κοινωνίες, λόγω επιρροής προσωπικών ή συγγενικών δεσμών, και γι′ αυτό είναι παράγοντας οπισθοδρόμησης ιδιαίτερα σε μικρές κοινωνίες διότι εκεί η παραγνώριση των λίγων ικανών που πιθανό να υπάρχουν γίνεται κανόνας.
    3. Η δημοκρατία σε καθεστώς αναξιοκρατίας δεν μπορεί να λειτουργήσει και δεν είναι κατ’ ανάγκη το πιο κατάλληλο πολίτευμα.
    4. Η ισχυροποίηση των ΜΜΕ θα μπορούσε να έχει θετικές επιδράσεις στην εμπέδωση αξιοκρατίας, αν συνοδευόταν από φωτισμένους ικανούς δημοσιογράφους και μη κομματικούς σταθμούς. Αυτό στην Κύπρο δυστυχώς δεν συμβαίνει.
    5. Ο ρόλος των τριών εξουσιών στην δημιουργία αξιοκρατικής συνείδησης είναι φυσικά τεράστιος. Στην Κύπρο σωστά αναφέρθηκε ότι η αναξιοκρατία ξεκίνησε από την πολιτική εξουσία από την οποία και εμπεδώθηκε στο σημερινό αξιοθρήνητο βαθμό. Είναι ευθύνη του Υπουργείου Παιδείας κυρίως να ξεκινήσει εκστρατεία συστηματικής ενημέρωσης και αφύπνισης των νέων.
    6. Απαιτείται ανανέωση/εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου της Δημόσιας Υπηρεσίας της Κύπρου.
    7. Η αναξιοκρατία έχει οδηγήσει την Κύπρο σε γεροντοκρατία. Απαιτείται άμεση μεταρρύθμιση των μισθολογικών κλιμάκων, παύση της αυτόματης επιβράβευσης της ηλικίας, και αντικατάσταση αυτής της πρόνοιας με την αναταμοιβή της παραγωγικότητας

  11. avatar
    An1 on June 6, 2013 - (permalink)

    Πολύ ορθά τα όσα λέτε κ. Έλληνα.
    Ίσως να αρχίσετε όμως αυτήν την αναγκαία αλλαγή εκ των έσω;

    Μήπως και το Πανεπιστήμιο είναι μέρος του πελατειακού συστήματος; Διορισμοί καθηγητών, κομματικές εκλογές, άνοιγμα ή όχι ιατρικής σχολής;

  12. avatar
    Andreas Sergides on June 7, 2013 - (permalink)

    A good and most pertinent analysis of our democratic system.The level of corruption and favouritism at all levels and in all sectors of our life is all-pervasive.With minor deviations, this has been the state of our political life since the inception of our State in 1960.

    Protest by way of abstaining from voting is definitely not the answer to our malaise as it makes it even easier for the “protector” politicians to be elected. This is what happened during the last Presidential election whereby the abstention of 25% meant that the new President was elected with less than 45% of the electorate, if we deduct the share of the vote of his rival candidate.

    It is my firm belief , and I urge people, especially the new generation of voters to take a much more active role in the political life of our country.It may not change matters very much but it will force the protectos-politicians to take the will of the voters more seriously.

    A final comment, is worth considering the notion that our protectors-politicians are fast becoming the customers of the international-protectors-lenders!

  13. avatar
    OXO on June 8, 2013 - (permalink)

    Απο μόνη της η συζήτηση είναι χρήσιμη. Μόνο και μόνο ότοι οι γράφοντες περίορισαν κατα πολύ την κομματική τους τοποθέτηση και δεν έδειξαν την άλλη πλευρά είναι αρκετό.
    Τα σημερινά – δυστυχώς – δεδομένα είναι ιδανικά για αλλαγή νοοτροπίας. Δεν θα έρθει απο τη δική μου γενιά (50+) αλλα απο τους νέους. Μην περιμένετε ότι θα διορθώσουμε εμείς για σας το τι καταστρέψαμε για μας. Καποιες πρακτικές εισηγήσεις
    - Λιγότερο κράτος
    - Απεξίωση στους πολιτικούς για τα κακά που έφεραν στον τόπο
    - Τέρμα στο φανατισμό και το έκαναν και οι προηγούμενοι. Ας στεκόμαστε στο θέμα και στα επιχειρήματα. Το ότι ο πήχυς της πολιτικής έχει κατέβει ΠΟΛΥ μα ΠΟΛΥ χαμηλά το να είναι οι σημερινοί ελαφρά καλύτεροι δεν ειναι αρκετό.
    - Οργάνωση απο νεολαία μιας σιωπηρής διαμαρτυρίας ας πούμε στην πλατεία Φανερωμένης κάθε Πέμπτη στις 8μμ. με μια σοβαρή ομιλία κάθε φορά. Η αντίδραση φοβίζει. Οσο και αν δεν το πιστεύουν πολλοί η αντίδραση Μαρι έφερε κάποια αποτελέσματα αν και οχι οσο χρειάζοταν. Ας την ονομάσουμε ειρωνικά ‘ΤΟ ΚΟΜΜΑ ΚΑΙ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΑΣ’

    Ας ξεκινήσει η βελούδινη κίνηση.
    Η Χώρα μας κινδυνεύει.
    Οι Πολιτικοί Φερουν την κύρια ευθύνη. Δεν προκειτε να κανουν κάτι.
    Ευθύνη έχουμε και εμείς οι ΠΟΛΙΤΕΣ. Ας κάνουμε κάτι.
    Το ΚΑΚΟ για να επιβιώση χρειάζεται την ανοχή του ΚΑΛΟΥ.

  14. avatar
    IoannisTakis on June 8, 2013 - (permalink)

    Συμφωνώ με ΟΧΟ και τις εισηγήσεις του. Θα πρέπει να σκεφτούμε τρόπους πως να μειώσουμε την δύναμη των πολιτικών και επομένως να περιορίσουμε την εξάρτηση των πολιτών από αυτούς. Η απάντηση δεν είναι μόνο λιγότερο κράτος αλλά κυρίως απομόνωση και περιθωριοποίηση του υφιστάμενου πολιτικοοικονομικού κατεστημένου που ελέγχει την Κύπρο έχοντας βάλει τα πλοκάμια του πάνω από όλες τις δομές της κοινωνικοοικονομικού ιστού της. Το κατεστημένο ορίζεται ως ένα σύστημα ατόμων και ισχυρών ομάδων συμφερόντων που ελέγχουν σε βαθμό να εξουσιάζουν καίριους τομείς της πολιτικής, οικονομικής, αθλητικής ή πολιτιστικής ζωής (όχι απαραίτητα σε συνεννόηση) και που αντιδρούν σε κάθε ανανέωση η οποία θα μπορούσε να απειλήσει την κυριαρχία τους.

    Η ρήξη λοιπόν με το κατεστημένο απαιτεί θαρραλέα βήματα για κτίσιμο από την αρχή νέων κοινωνικών και οικονομικών δομών μακριά από πολιτικές και οικονομικές εξαρτήσεις. Εδώ ακριβώς είναι που πρέπει να μπουν οι νέοι στον αγώνα για να μπορέσει να γίνει κατορθωτή αυτή η αλλαγή. Με νέες ιδέες, με νέα πνοή, μακριά από διαπλεκόμενα συμφέροντα και πολιτικούς που καταστρέφουν κάθε νέα πρωτοβουλία που νοιώθουν ότι τα απειλεί. Με πρωτοπόρες ιδέες και επιχειρηματικό πνεύμα, νέα κουλτούρα που θα προωθεί την ευγενή άμιλλα και τον έντιμο ανταγωνισμό, θα στηρίζεται στην αξιοκρατία και στην διαφάνεια και θα συμβάλλει στην σωτηρία της κοινωνίας και συνάμα της πατρίδας μας. Η ΜΕΙΩΣΗ Της ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ λοιπόν από τους πολιτικούς, τα κόμματα και οικονομικά κατεστημένα που κρατούν αιχμάλωτη την χώρα στα συμφέροντα τους είναι η λύση στο πρόβλημα των πελατειακής δημοκρατίας και της φθίνουσας πορείας των πραγμάτων.

    Ας ξεκινήσουμε να στηρίζουμε νέες πρωτοβουλίες, να ξοδεύουμε τα χρήματα μας σε επιχειρήσεις που δεν διοικούνται από την γνωστή άρχουσα τάξη, να απαξιώνουμε όσους μας έχουν φέρει σε αυτά τα χάλια, να στηριζόμαστε στις δικές μας δυνάμεις και όχι σε δεκανίκια των άλλων και σιγά σιγά θα αρχίσει να επέρχεται η αλλαγή. Σίγουρα η αλλαγή δεν μπορεί να επέλθει από την μια μέρα στην άλλη, θα υπάρξουν δυσκολίες, θα χρειαστεί συνεχής, επίμονη και σκληρή προσπάθεια από όλους όσους πραγματικά επιθυμούν την αλλαγή, αλλά δεν υπάρχει άλλη διέξοδος, για να μπορέσουμε να επαναφέρουμε την ελπίδα στους νέους μας και πρωτίστως στην πατρίδα μας.

  15. avatar
    k72 on June 10, 2013 - (permalink)

    Συμφωνώ με τις απόψεις του κ.Έλληνα αλλά με απογοητεύει το συμπέρασμα ότι στην ουσία δεν μπορεί να αλλάξει το υφιστάμενο καθεστός. Δεν έχω μαγικές λύσεις ή προτάσεις ν α κάνω αλλά για ένα είμαι σίγουρος, η ΑΤΗΜΩΡΙΣΙΑ σε αυτό τον τόπο ζει και βασιλεύει και ελπίζω ότι τουλάχιστο αυτή την φορά να δουμε κάποιους να τιμωρούνται. Τουλάχιστο αυτό..

  16. avatar
    Επιλήσμων on June 11, 2013 - (permalink)

    Αγαπητέ κ. Έλληνα,
    Το άρθρο σας αντικατοπτρίζει την ελληνοκυπριακή πολιτική πραγματικότητα, όπως και όλοι οι σχολιαστές το έχουν επισημάνει.
    Δυσαρεστημένοι πελάτες ενός κόμματος απλώς μετακινούνται σε άλλο παρεμφερές κόμμα ή χώρον ή “Κίνηση” (όπως είναι τώρα της μόδας!) ή ακόμα και σε αντίθετο πόλο εάν η δυσαρέσκεια τους είναι έντονη ή ακραία.
    Αυτοί που δεν είναι πελάτες κάποιου πολιτικού ή κόμματος γιά διάφορους λόγους, είτε λόγω πεποιθήσεως, είτε λόγω ανικανότητος είτε λόγω βλακείας θα έλεγε, δυστυχώς κάποιος, συνήθως απέχουν από τις εκλογές. Αυτό όμως δυστυχώς ουδόλως επηρεάζει τα κόμματα, αφού η αποχή και η λευκή ψήφος δεν επηρεάζει τα τελικά ποσοστά και ούτως ή άλλως γρήγορα ξεχνιέται!

    Θα μου επιτρέψετε να αναφερθώ και σε κάτι διαφορετικό, σχετικό με το άρθρο της κας Ειρήνης Καραμάνου εδώ στο blog ημ. 25 Απριλίου 2013, “How many it really takes to tango?”
    Ακούγοντας τα διάφορα γιά την Τράπεζα Κύπρου και τώρα το τελευταίο σχετικά με την αγορά της Ρωσικής τράπεζας Uniastrum, νομίζω ότι ούτε tango ούτε τίποτα άλλο χόρευαν οι διάφοροι μεγαλοτραπεζίτες και golden boys. Απλώς χτυπούσαν παλαμάκια και ο Κυπριακός λαός έσερνε τον χορό του Ζαλόγκου.
    Και δυό λόγια γιά το αγαπημένο μας θέμα: Τον Διοικητή της ΚΤΚ. Κάποιοι τον κατηγορούσαν ότι καθ’ υπόδειξή του, η Α&Μ έδωσε μεγαλύτερη βαρύτητα στη διερεύνηση των ατασθαλιών κλπ , κλπ, της Τράπεζας Κύπρου αγνοώντας τα της Λαϊκής. Τα γεγονότα τον δικαιώνουν.
    Αλλά και στην πρώην Λαϊκή όπως γνωρίζετε, η Διαχειρίστρια – με την αρωγή της ΚΤΚ – συνεχίζει το διερευνητικό της έργο με επιτυχία, ίδε “ΟΙ δώδεκα εναγομενοι της Λαίκής”.

  17. avatar
    PG on June 12, 2013 - (permalink)

    I think it is good to establish that the current system is bad for Cyprus as a whole (although possibly good for some).

    The problem, the symptom, is an expensive public sector with low productivity and corruption.

    In my opinion the source of this state of affairs is the difference in employment terms in the public and private section. Assume for a minute that the terms were equal, relating to health insurance, pension, working hours and salary level (which would not be a particularly unfair system).

    Without the public sector offering ‘golden contracts’, the citizens would have very little reason to seek the assistance of a political party to gain employment in the public sector. That would mean we avoid the current status where most of the public sector management owes their position to a political party – which increases even further the influence of the politicians in the public sector. Now, this symbiosis is the root cause of most corruption in Cyprus.

    Effectively, the ‘golden contracts’ is an asset created by the politicians – it is their own currency, used to buy the rest of the public sector power.

    It is time to sort of the terms of employment in Cyprus.

    • avatar
      Επιλήσμων on June 12, 2013 - (permalink)

      One reason why Troika can be good for you.Remember, most medicines taste bitter.

  18. avatar
    Michael Pillos on June 13, 2013 - (permalink)

    I utterly agree with your description and points. Its the portrait of the Cypriot political system since its birth! However, I am optimistic that now (under German Management) things have/will change!

    1. Maneuvering is limited
    2. Cash Flow is limited
    3. Auditing is flawless
    4. Time is limited

    Thus strong capabilities, transparency and strategy are essential for the survival of both the political system, elites and the common people.

    • avatar
      K on June 13, 2013 - (permalink)

      Ma ti alakse file

      Akoma ke tora aplos vkenou i kokkini je mpenoun i mple

      akoma ke tora synexizoun

      eleos

  19. avatar
    Sifis on June 14, 2013 - (permalink)

    Αγαπητέ Αντώνη

    Πολύ ωραίο κι ενδιαφέρον το άρθρο σου!
    Θέλω να σχολιάσω το εξής που γράφεις, με μια δόση κριτικής αν το αντιλαμβάνομαι σωστά: ” Διεθνείς οργανισμοί, όπως η Παγκόσμια Τράπεζα ή το ΔΝΤ, που δίνουν έμφαση στη διακυβέρνηση και στη διαφάνεια των χωρών που δανείζουν, αγνοούν τη δομή των πολιτικών κινήτρων που υπάρχουν σε πελατειακές δημοκρατίες. Οι πολιτικοί σε πελατειακές δημοκρατίες δεν έχουν κανένα κίνητρο να μεταρρυθμίσουν το σύστημα.”

    Ακριβώς επειδή οι διεθνείς αυτοί οργανισμοί αντιλαμβάνονται τα εμπλεκόμενα συμφέροντα (vested interests) στις -κατά κανόνα – πελατειακές δημοκρατίες όπου (προσ)καλούνται να επέμβουν, η βοήθεια που προσφερουν συνοδεύεται από πολύ αυστηρές προϋποθέσεις και όρους (strict conditionality). Κι όπως σωστά επισημαίνεις αυτές συμπεριλαμβάνουν όρους βελτίωσης της διακυβέρνησης και της διαφάνειας.

    Ειδικά δε για το δεύτερο όμως καθοριστικό ρόλο παίζουν και τα τοπικά ΜΜΕ και οι δημοσιογράφοι που επιβάλλεται σε καθημερινή βάση να ασκούν έλεγχο της εκάστοτε κυβέρνησης, να αναζητούν την αλήθεια και να επιζητουν τη διαφάνεια και όχι να μετατρέπονται σε αφελή φερέφωνα της.

    Μου προκαλεί έκπληξη λοιπόν όταν βλέπω -υπό τις σημερινές περιστάσεις στην Κύπρο να εργοδοτούνται στο προεδρικό 4 γνωστοί δημοσιογράφοι λες και θ ανοίξουν ραδιοφωνικό σταθμό “ο Προεδρικός Λόφος”, χωρίς κανένα να το σχολιάζει.

    Μου προκαλεί εντύπωση όταν ακούω τον κυβερνητικό εκπρόσωπο ν ανακοινώνει ότι ο πρόεδρος της δημοκρατίας (και για να προλάβω τους κομματικους επαγρυπνούντες, που ψήφισα) ταξίδεψε στο Παρίσι χωρίς το όποιο (σημερινό) κόστος με το “ιδιωτικό μικρό αεροσκάφος” ( κοινά γνωστό ως private jet) “προσωπικού του φίλου, βουλευτή φίλης χώρας” και δεν ακούω κανένα δημοσιογράφο να ρωτά ποιος είναι αυτός που παραχώρησε αφιλοκερδώς το προσωπικό του jet να τον συγχαρώ, αλλά και για να αποτρέψουμε αυτή η σημερινή εξυπηρέτηση να αποτελέσει τη ρίζα μιας ακόμη μελλοντικής πελατειακής σχέσης.

    Αγαπητέ Αντώνη, το φάρμακο ενάντια στην πελατειακή δημοκρατία είναι η διαφάνεια. Την οποία οφείλουμε όλοι οι πολίτες ν απαιτούμε. Ο ρόλος των ΜΜΕ σε αυτή την προσπάθεια μπορεί να είναι καταλυτικός. Και η σημερινή κρίση που περνά ο τόπος μας είναι μια ευκαιρία να βελτιώσουμε τον τρόπο λειτουργία της δημοκρατίας μας προτού ο ερχομός των όποιων εσόδων από γκάζι κοκ απειλήσουν να την μετεξελίξουν σε Λερναία Ύδρα…

  20. avatar
    Παναγιώτης Σαββίδης on June 14, 2013 - (permalink)

    Οι πολιτικοί μας τα τελευταία χρόνια έδωσαν πολλές υποσχέσεις που αυτή την στιγμή πληρώνουμε. Δύο από αυτές, στους δημόσιους υπαλλήλους, είναι οι ακόλουθες.

    1. Μην ανησυχείτε για το υπόλοιπο της ζωής σας για την σύνταξη σας. Θα εισφέρεται το μισό της εισφοράς σας στο ΤΚΑ και θα παίρνεται σύνταξη ανάλογη με τον μισθό σας και δεν θα εισφέρεται καθόλου για την επαγγελματική σύνταξη σας και θα παίρνετε τον μισό τελευταίο σας μισθό, μέχρι να πεθάνετε, και μετά θα παίρνει και η χήρα σας. Δηλαδή μισή συνεισφορά για δύο συντάξεις.

    Συνολικό προϋπολογισμένο κόστος για το 2013, €337,320,000 (Δίνουν €452 εκ και αποκόπτουν €115 εκ)

    2. Μην ανησυχείτε για την αγοραστική σας δύναμη, γιατί θα σας δίνουμε Τιμαριθμικό Επίδομα. (ήδη παίρνουν προσαυξήσεις)

    Αποτελεί μέρος του μισθού των δημοσίων υπαλλήλων και το κόστος για το 2013 είναι περίπου €300 εκ (€301 εκ το 2011)

    Συμπερασματικά, έχουμε μια κατηγορία εξόδων τον χρόνο γύρω στα €640 εκατομμύρια, το οποία δεν έχουμε και φορολογούμαστε όλοι μας να τα πληρώνουμε απλά επειδή οι πολιτικοί έκαναν υποσχέσεις.

    Αυτές οι υποσχέσεις τα τελευταία χρόνια χρηματοδοτούνταν με τις εισφορές στο ΤΚΑ των ιδιωτικών υπαλλήλων και των εργοδοτών τους ή των ιδίων αν ήταν αυτοεργοδοτούμενοι, σε ένα ύψος δαπανών περίπου € 4.2 δις – €7.4 δις. Αυτά τα λεφτά “δανείστηκαν” στο κράτος από το κράτος, που τώρα δεν έχει τίποτα. Φυσικά το κράτος είμαστε εμείς οπότε εμείς θα τα πληρώσουμε ξανά.

    Καταργήστε τις επαγγελματικές συντάξεις των δημοσίων και ημικρατικών υπαλλήλων και ΟΛΑ τα επιδόματα των δημοσίων και ημικρατικών υπαλλήλων (€430 εκ) και η ανάγκη για να καλυφθούν τρύπες του δημοσίου προυπολογισμού θα εξαφανιστεί.

  21. avatar
    Johnny on June 18, 2013 - (permalink)

    Αγαπητέ κ Έλληνα

    συγχαρητήρια για το άρθρο σας! Πολύ επίκαιρο. Είναι θετικό που τελικά ένας ακαδημαϊκός σε αυτή τη χώρα καταπιάνεται σοβαρά μ ένα τόσο σημαντικό θέμα.

    Διαβάζοντας δε το άρθρο σας διερωτήθηκα που εξαφανίστηκαν όλοι οι ακαδημαϊκοί που έγραφαν εκτεταμένα σ αυτό το blog -αναδημοσιεύοντας τα και σε άλλα ΜΜΕ- την περίοδο που προηγήθηκε των όποιων διορισμών, … Όσοι κατάφεραν να βολευτούν κάπου σίγησαν, ενώ αυτοί που έκοψαν έξω διαμαρτύρονται σιωπηλά;

    Συνεχίστε επί του θέματος των πελατειακών σχέσεων και της ανάγκης για διαφάνεια. Η κοινωνία μας το χρειάζεται. Άμεσα!

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS