Skip to content

Challenges of Macroeconomic Volatility in Resource-Rich Countries*

Posted by (Regular StockWatch Contributor) on November 11th, 2013 - 22 Comments

There are high hopes in Cyprus that natural gas exploration will bring new dynamism to this Island shattered economy. For the purpose of granting licenses for the exploration and exploitation of natural gas, Cyprus has defined an exploration area off its South cost and divided it into 13 blocks. The first exploration license, for “Block 12” was granted in 2008 to the US firm Noble Energy (Noble). In 2012 another five exploration licenses where granted to the Italian Eni in consortium with South Korean Kogas (Blocks 2, 3 and 9), and to the French Total (Blocks 10 and 11). To date only Noble has undertaken appraisal drillings. Its latest appraisal has revealed a gross resource stock in Block 12 ranging from 3.6 trillion cubic feet (tcf) to 6 tcf with a mean of 5 tcf. This amount has been deemed commercial by experts, but Noble’s final investment decision is still to be taken.This is an important development for Cyprus. However, recent studies show that natural resources riches do not come as a “free lunch”, and one of the “costs” that have been attributed to resource abundance is increased macroeconomic volatility.

1.      Volatility in Resource-Rich Countries: Evidence

Figure 1: Volatility and Natural Resources

Source: Coutinho et al. (2013)1

Europrism is currently a partner in a study aiming to uncover in a more systematic way not only some of the stylized facts regarding macroeconomic volatility in resource-rich countries, but also its links to other sources of macroeconomic volatility such as fiscal procyclicality. The study is led by Professor Alexander Michaelides (University of Cyprus and Imperial College), and is financed by the Cyprus Research Promotion Foundation (IPE), grant agreement ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΕΣ/ΟΙΚΟΝ/0311(ΒΙΕ)/04. For this we have compiled a large database of 180 countries, including both resource-rich and resource-poor countries. The compiled data unveils interesting facts. Firstly, even using different measures of macroeconomic volatility, it does seem to be true that increased volatility is a resource-rich phenomenonmore than a developing country phenomenon per se, as was implicitly assumed by most of the recent literature. Since a figure can perhaps say more than 1000 words, Figure 1 plots the relationship between the standard deviation of GDP growth (a common measure of macroeconomic volatility), and measures of resourceintensity, namely the ratio of natural resource exports to total exports (top panel) and the ratio of natural resource revenues to GDP (bottom panel), for our setof countries. In both panels, the positive relationship is clear. Table 2 provides additional evidence.

Table 1: Volatility and Natural Resources

2.      Causes and Consequences of Increased Macroeconomic Volatility

Empirically, macroeconomic volatility has been associated with lower economic growth.2The negative relationship between volatility and economic growth can be justified with theoretical underpinnings going back to Keynes. Volatility complicates saving and investment decisions by governments, firms, and households, and, in turn, affects long-term economic performance. Volatility increases the perceived riskiness of investment projects and thus lowers the demand for investment which in turn reduces output growth. A negative link between volatility and growth canalso occur if volatility is associated with worsening financial constraints. In this case, volatility can lead to less human capital development, lower productivity-enhancing expenditures, and consequently lower growth rates. Aversion to economic downturns can also prompt governments to adopt policies, such as labor-market restrictions, that make firms less flexible and willing to innovate, thus deepening the negative link between volatility and long-run growth.

Commodity prices have historically recorded boom and bust patterns with high and varying volatility in nominal and real terms, especially when compared to the prices of manufactures.2In parallel, macroeconomic performance in commodity exporting countries tends to move with commodity price cycles.  This co-movement has been more prominent for exporters of point depletable resources, such as hydrocarbons and metals, than for food and raw materials exporting countries. The differential has been attributed to energy and metals sectors typically accounting for higher shares in GDP and exports. But although the volatility of commodity prices is a reality, its pass-through to resource-rich countries macroeconomic volatility must be in great part due to structural and macroeconomic policies. A potential culprit is low financial development, which prevents countries from borrowing in bad times and saving efficiently in good times. In fact,resource-rich countries tend to overborrow in good times, when commodityprices increase, tofinance oversizedexpenditures  which haveto be radically cut back in bad times, when resource prices fall.This phenomenon has been labeled the “debt-overhang” of resource-rich countries, and has been clearly the experience of  oil producing countries after the  oil  booms of the 1970’s.3This phenomenon has been attributed at least in part to the behavior of fiscal policy and government consumption in particular. Without strict fiscal rules and powerful forecasting tools, governments in resource-rich countries are likely to deem commodity price hikes as permanent, increasing government consumption and investment accordingly, moreover they are tempted to borrow on account of the expected ever-increasing future commodity revenues. When it turns out that the windfall is only temporary and highly indebted governments see themselves cut out from external financing, painful downward adjustments to consumption and investment have to ensue, rendering fiscal policy highly procyclical. Table 2 shows how government consumption growth tends to be not only higher on average in resource-rich countries, both scaled and un-scaled by GDP, but also more volatile. Our estimates suggest, in addition, that a one percent exogenous increase in GDP growth in our resource-rich sample leads on average to a 2% in government consumption expenditure (in real terms).4

Table 2: Volatility and Fiscal Policy

3.      Summing up and lessons for Cyprus

Disciplining fiscal policy may well be the key to limiting macroeconomic volatility in resource-rich countries, and enhance their growth potential. The behavior of fiscal policy, its statistical links to macroeconomic volatility, and ways to limit fiscal procyclicality in resource-rich countries, are therefore worth investigating. If fiscal policy can be indeed an important source of macroeconomic volatility, hampering growth, it is important that resource-rich countries find ways to limit fiscal procyclicality. This is likely not only to require constraints on the use of windfall revenues, but also the adoption of high quality unbiased forecasts for budgetary planning.

1Coutinho, L., Georgiou, D., Heracleous, M., Michaelides, A., and Tsani, S. (2013), “Limiting Fiscal Procyclicality: Evidence from Resource-Rich Countries”,  CEPR discussion paper 9672 (, also available at

2 See for instance Aghion, P.; Angeletos, G.-M.; Banerjee, A. &Manova, K. (2010), ‘Volatility and growth: Credit constraints and the composition of growth.’, Journal of Monetary Economics 57, 246-265.

3See for instance Jacks, D. S.; O’Rourke, K. H. & Williamson, J. G. (2011), ‘Commodity price volatility and world market Integration since 1700′, The Review of Economics and Statistics 93(3), 800-8013., and references therein.

4Manzano, O. &Rigobon, R. (2001), ‘Resource curse or debt overhang?’, NBER Working Paper NO W8390 Cambridge MA.

4 This result is obtained through a panel regression analysis reported in detail  in Coutinho, L., Georgiou, D., Heracleous, M., Michaelides, A., and Tsani, S. (2013), “Limiting Fiscal Procyclicality: Evidence from Resource-Rich Countries”,  CEPR discussion paper 9672 (, also available at

About the Authors

Leonor Coutinho is a senior economics researcher at Europrism (Cyprus) and Special Scientist at the University of Cyprus. Ms. Coutinho holds a Ph.D. from the European University Institute (Florence). Her research interests include macroeconomics, international economics and finance in the EU and neighboring regions. She is currently engaged in the European Commission’s FP7 Project MEDPRO: Prospective Analysis for the Mediterranean Region. Her past experience includes positions with the Portuguese Science Foundation at Georgetown University (Washington D.C.), The Centre for European Policy Studies and the World Bank.


Alexander Michaelides is Professor of Finance at the University of Cyprus and the Imperial College, and Director of the Center for Banking and Financial Research at the University of Cyprus. He holds a Ph.D. in Economics from Princeton University (1997) and a B.A. in Economics from Harvard (1993). His research interests are in the areas of macroeconomics and finance. He has published in top professional journals like the American Economic Review, the Journal of Econometrics, the Journal of Finance and the Review of Financial Studies. He is affiliated with CEPR (London), Netspar (The Netherlands) and the Financial Markets Group at the London School of Economics. He was previously a lecturer (2001-2006) and associate professor (2006-2010) at the Department of Economics at the London School of Economics (LSE).


Stella Tsani is an associate researcher at EuroprismResearch, and at the E3M Lab, National Technical University of Athens, Greece, and a member of the Centre for Euro-Asian Studies at the University of Reading, UK. She holds a Ph.D. in Economics and Business from the University of Reading, UK. Her research interests include resource economics, with focus on oil and gas economics, and macroeconomics. In the past has worked for the Bank of Greece and for the UK Foreign Office Chevening Fellowship Program in Oil and Gas Economics. Has held teaching posts at the University of Reading, UK and at the Kainar University, Kazakhstan.


Categories → Οικονομία

  1. avatar
    Σάββας Τταντής on November 11, 2013 - (permalink)

    Κύριε Μιχαηλίδη και Αλλοι

    Ρομαντικές η ακαδημαικές θεωρίες σας. Δεν υπάρχει πλέον ρομαντισμός και ειδικά στην Κύπρο. Αυτο που βλέπουμε στην Κύπρο είναι βιασμός της οικονομίας .

    Ευμάρια στην Κύπρο θα υπάρξει μετά απο 7-8 χρόνια, αλλά αυτή θα είναι για τους λιγους , οι πολλοί θα ζούνε με ψιχουλα .

    Στο ενδιάμεσο ομως , δηλαδη στα επόμενα χρόνια θα ξεπουλησουμε τα πάντα. Θα χάσουμε καλά περιουσιακά στοιχεία σε χαμηλές τιμές. Ξεκινήσαμε με τις τράπεζες στην Ελλάδα, προσφατα ειχαμε την Ελληνική στην Κύπρο . Μεσα στο 2014 θα χαθει και η Τράπεζα Κύπρου, μετα ΑΗΚ, ΑΤΗΚ, Αρχη Λιμενων, Ταχυδρομια κλπ κλπ

    Ανεργία θα φτάσει στο 24%, 2Ο% θα είναι εως τον Μαρτιο που έρχεται. Χρεος προς ΑΕΠ 135% εως το 2016. Ελλειμα το 2014 θα ειναι 6% του ΑΕΠ.

    Οι Τράπεζες θα πουλούν συνέχεια ΑΚΙΝΗΤΑ. Θα δούμε κοινωνική συμφορα …..Η Κύπρος θα περάσει Κοινωνική τραγωδια .

    Δεν τελειώσαμε με τις τράπεζες ακομα. Θα πρέπει να φύγουν απο πάνψ τους τα “κακα” ακίνητα. Αυτο θα γίνει μέσα στο 2014.

    Οι ακαδημαικοί αντί να κάνετε εισηγήσεις για λύσεις, συνεχίζεται τις οικονομικές ρομαντικές θεωρίες. Πολλη ενέργεια πάει χαμένη……

    Σάββας Τταντής , Χρηματιστής/Λογιστής

  2. avatar
    Σάββας Τταντής on November 11, 2013 - (permalink)

    Σε 10 χρόνια η Κύπρος θα είναι ένα πολύ καλό επειχηρηματικό Κέντρο , πολύ καλύτερο απο οτι ειμασταν πριν 5 χρόνια, η μόνη διαφορά είναι οτι θα αλλάξει το ιδιοκτησιακό καθεστός. Οι Κυπριοι θα δουλευουν σε Κυπριακές καλές επειχηρήσεις με Ξένα αφεντικά.

  3. avatar
    Σάββας Τταντής on November 11, 2013 - (permalink)

    Κύριε Μιχαηλίδη

    Γιατί ακόμα δεν καταφέραμε να ενοποιήσουμε 2 μικρές τράπεζες? (Λαικη και Κύπρου) χάσαμε 1 δις καταθέσεις τον Σεπτέμβριο , ισος άλλες τοσες τον Οκτώβριο και συνεχίζουμε μετα αο 8 μήνες να μην έχουμε σταθεροποιησει το τραπεζικό μας σύστημα….Αυτά ειναι ερισιτεχνισμοί. Οταν δεν υπάρχει εμπιστοσύνη σε ενα τραπεζικό συστημα δεν υπάρχουν τράπεζες και δεν υπάρχει οικονομία…..

    Και μιας και μιλάμε για τράπεζες , έστι οπως κατάντησε το τραπεζικο μας σύστημα, ΧΩΡΙΣ προοπτική ανάπτυξης απο το εξωτερικο , ΤΟ ΕΓΧΩΡΙΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ σε Καταστήματα και σε αριθμο Υπαλληλων ΕΙΝΑΙ ΜΕΓΑΛΟ .

    Θα κλείσουν πολλά καταστήματα και να Απολυθούν τουλάχιστον το 1/3 του συνολου των τραπεζικών υπαλλήλων…….Συγκρινεται τις Καταθέσεις ανα υπάλληλο στην Μαλτα, στο Λουξεμβουργο, στο Λιχτεσταιν κλπ.

    Δεν βλέπετε οτι οσο χάνουμε καταθέσεις τοσες πιο πολλές θέσεις εργασιάς θα χαθούνε???

    Καιμένη Κυπρος τι σε περιμένει……..

  4. avatar
    Σάββας Τταντής on November 11, 2013 - (permalink)

    ΚΥΠΡΟΣ 2013-2017 . Οι Πωλήσεις Περιουσιακών στοιχειων με χρονολογική σειρά…..


    1. Πωληση καταστημαπτων στην Ελλάδα
    2. Πωληση Ελληνικής τράπεζας.

    1 Πώληση 18% της ΤΚ το οποίο κατέχει η ΛΑΙΚΗ σε ξένουν σε τιμή πολυ χαμηλότερη του ευρω 1 .
    2 Πώληση θυγατρικών Λαικής .
    3 Πώληση ΑΤΗΚ.
    4. Αρχη Λιμένων.
    5. Πώληση Λιμανιών
    6. ξεκινουν διαδικασίες για Πωληση ΑΗΚ.
    7. Ξεκινουν οι διαδικασίες για πώληση Συνεργατισμού μετά που θα απολυθούν πολλοί υπαλληλοι.

    Κλείσιμο Κυπριακών αερογραμμών.


    1. ολοκλήρωση Πώλησης ΑΗΚ.

    2. Πώληση Κυπριακων ταχυδρομίων

    3. Ολοκλήρωση Πώλησης Συναργατισμού απο το κράτος σε ξένους επενδυτες.

    4 Αναγκη για Νέα κεφάλαια απο τις τράπεζες. Ολοκλήρωση τους με ολο σχεδον το τραπεζικό συστημα να περνά σε ξένια χέρια….

    Προς το τέλος του 2015 αρχές του 2016 ολα τα πιο πάνω ολοκληρώνονται μαζι με τις απολύσεις χιλιάδων υπαλληλων απο τους νέους ιδιοκτητες . ΕΚΕΙ ΘΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΑΤΟΣ.

    Μετά τα μέσα του 2016 , αρχες του 2017 , Ξεκινα να μειώνεται η ανεργία αφου πρώτα εφτασε το 24-26% .

    Σάββας Τταντής χρηματιστής

    • avatar
      αθηνα on November 12, 2013 - (permalink)

      Μα πώς να μη βλέπει ρομαντικά και εξ’αποστάσεως τα πράγματα,η ακαδημα’ι′κή μας κοινότητα κ.Τταντή; Μόνο το CV τους να δεις πιό πάνω,είναι αρκετό να τους εγκλωβίσει στο γυάλινο κόσμο τους.

    • avatar
      MARIOS on November 14, 2013 - (permalink)

      συμφωνώ απόλυτα

  5. avatar
    Επιλήσμων on November 12, 2013 - (permalink)

    Δηλαδή κ. Μιχαηλίδη, εδώ καλούματε να αντιστρέψουμε την ρήση των αρχαίων προγόνων μας που έλεγαν “ουδέν κακόν αμιγές καλού” και να πούμε “ουδέν καλόν αμιγές κακού”.
    “Καλόν”, σε αυτή την περίπτωση, εννοούμε το φυσικόν αέριον.

    Σίγουρα χρειάζεται μεγάλη προσοχή, και όπως λέτε και εσείς στο σημείο 3. “Summing up and lessons for Cyprus, …require constraints on the use of windfall revenues, but also…”

    But from our experience in Cyprus, “when it rains, it pours!”….

    And our politicians, being what they are, I do not believe/hope that they will be apt to exercise the necessary constraint and avoid (or limit) fiscal generated procyclicality.

    • avatar
      Επιλήσμων on November 15, 2013 - (permalink)

      Το άρθρο του κ. Μιχαηλίδη είναι μεν “intellectually” ελκυστικό, αλλά γιά ευνόητους λόγους δεν κίνησε το ενδιαφέρον των φίλων του blog.
      Επίσης είναι κάτι που νομίζω δεν αφορά το άμεσον μέλλον της Κύπρου.
      Ας βγει πρώτα το φυσικόν αέριον και βλέπουμεν. Και κατά την ταπεινή μου άποψη, ας έχουμε τότε (γιά ένα λογικό διάστημα) macroeconomic volatility και φως στην άκρη του “τούνελ”, παρά την συνεχιζόμενη κρίση και μιζέρια. Επίσης, πιθανόν να είναι good economics εάν η κυβέρνηση μας, στά πρώτα στάδια εισροής των εισοδημάτων από το ΦΑ, εγκαταλείψει τα μέτρα λιτότητος γιά ένα λογικό διάστημα και πάμεν με ελλειματικό προϋπολογισμό. (Υποθέτω ότι μέχρι τότε θα βγούμεν από το Μνημόνιο). Τα δύσκολα και επικίνδυνα θα αρχίσουν μετά από αυτή την περίοδο που θα χρειάζεται συνεχόμενο και προσεκτικό fine tuning, διότι πιθανόν να είναι η τελευταία μας ευκαιρία γιά sustained growth and economic stability. Εάν τα θαλασσώσουμε ξανά, δύσκολα θα επανακάμψουμε.

  6. avatar
    ΓιάννηςΠ on November 12, 2013 - (permalink)

    Αγαπητέ Σάββα,

    Πάντα βρίσκεις τον τρόπο να μας χαλάς την διάθεση. Και δεν μας την χαλάς με αόριστες κινδυνολογίες αλλά με προβλέψεις που δυστυχώς επαληθεύονται.

  7. avatar
    Αγοραίος on November 12, 2013 - (permalink)

    Σάββα, μην σχολιάζεις αυτό που δεν μπορείς να καταλάβεις γιατί το μόνο που καταφέρνεις είναι να εκτίθεσαι.

    Σχολίαζε για μετοχές και για τράπεζες που καταλαβαίνεις. Για τα υπόλοιπα, απλά άκουε και μάθαινε.

  8. avatar
    The Invisible Hand on November 12, 2013 - (permalink)

    Φίλε Τταντή

    Δεν διαφωνώ με τες απαισιόδοξες σου προβλέψεις.

    Αλλά διαφωνώ κάθετα με τη ξενοφοβία σου. Πιστεύω πως η Τραάπεζα Κύπρου θα σωθεί μόνο αν πουλήσουμε ένα σοβαρό μερίδιο σε ξένο στρατηγικό επενδυτή που θα αναλάβει και τη διαχείριση. Προφανώς οι καθαρά Κυπριακές διοικήσεις απέτυχαν παρόλο που είχαν (κληρονομικώ δικαίω ή άλλως πως) 100ετή πείρα στα τραπεζικά. Χωρίς να εκτιμώ ιδιαίτερα τες απελθούσες διοικήσεις, δεν πιστεύω ότι τα νέο συμβούλια (προϊόντα πολιτικών συμβιβασμών) θα επιτύχουν και η μοίρα της ΤΚ χωρίς ξένο στρατηγικό συνέταιρο θα είναι περίπου σαν τες άλλες εθνικές μας επιχειρήσεις, που μιά-μιά παίρνουν το κατήφορο στην ανοικτή πλέον οικονομία..

    Για να σε προβληματίσω στη ξενοφοβία σου να σε θυμίσω πως διώξαμε τες ξένες τράπεζες (Chartered, Grindlays, Barclays, Hong Kong & Shangai) για να είναι όλη η πίττα δική μας και εθνικά καθαρή; Νομίζεις ότι η Λαϊκή θα κατέληγε στα σκουπίδια αν υπήρχε ακόμη συμμετοχή της HSBC?

    Και μην ακούς τες ιαχές του Αρχιεπίσκοπου ότι οι Κυπριακές τράπεζες μας έσωσαν μετά το 74. Οι Κυπριακές ήταν τότε χρεοκοπημένες και η οικονομία ξαναξεκίνησε με τες σοβαρές ξένες τράπεζες που ακόμη υπήρχαν, με τη ξένη βοήθεια για την στέγαση προσφύγων και με τη καταστροφή του Λιβάνου που οφέλησε το τουρισμό και τα λιμάνια μας.

    Δεν με ευχαριστεί ιδιαίτερα ότι πολλές από τες επιχειρήσεις μας στην ανάπτυξη γής, στο χρηματοπιστωτικό τομέα, στο τουρισμό και στο λιανεμπόριο θα καταλήξουν σε ξένα κερδοσκοπικά ταμεία. Αλλά τι θέλεις; Ψηφίσαμε ανίκανους ηγέτες και τώρα πρέπει να πληρώσουμε το λογαριασμό. Μπορούμε να αποδώσουμε ευθύνες στο ΑΚΕΛ και στους Δηκοϊκούς συγκυβερνώντες, αλλά η λυπητερή είναι για όλους μας.

  9. avatar
    Αγοραίος on November 13, 2013 - (permalink)

    Είμαι περίεργος να δω τις προβλέψεις που έκαμνε ο Σάββας μετά το κούρεμα.

  10. avatar
    Phylarchus on November 13, 2013 - (permalink)

    Ο κύριος Μιχαηλίδης κάνει ό, τι μπορεί για να συνεισφέρει στα δρώμενα. Το να κλαίμε χωρίς τελειωμό δεν προσφέρει τίποτα, μόνο κατάθλιψη και απαισιοδοξία. Τι κι′ αν άλλαξε σημαντικά το ιδιοκτησιακό καθεστώς των τραπεζών; Προηγουμένως ήταν καλύτερα, όταν μερικοί καπάτσοι χωρίς να έχουν περισσότερο από μια μικρή μειοψηφία των μετοχών (μεταξύ 10 και 20%) έκαναν ό,τι ήθελαν με τα Διοικητικά Συμβούλια και τους μικρομετόχους, με αποτέλεσμα τελικά να τες διαλύσουν λόγω ανικανότητας; Εξ άλλου οι μεγάλες διεθνείς τράπεζες δεν ανήκουν σε ένα παγκόσμιο κοινό; Και τέλος το ξεπούλημα εκλεκτής γης σε ξένους που θεωρείτο και θεωρείται ακόμη “εισαγωγή κεφαλαίου” με αποτέλεσμα π. χ. να μαθαίνουμε κινέζικα στην Πάφο, γιατί δεν ενοχλεί κανένα; Και ποιος εμποδίζει οποιονδήποτε, αν θέλει και μπορεί, να πάει στο εξωτερικό να αγοράσει ό, τι θέλει; Διαφωνώ με τον κ. Τταντή ότι πάμε από το κακό στο χειρότερο, μάλλον έχει πάθει κατάθλιψη αν κρίνω απ’ αυτά που γράφει. Προσωπικά έβλεπα τα κακά να έρχονται από πριν πολύ καιρό και το ξέρουν όσοι διάβαζαν Stockwatch από την εποχή της καθόδου του Βγενόπουλου και του Χριστοδούλου. Όμως τώρα ευτυχώς μπαίνουν (μας βάζουν με το ζόρι!) τα θεμέλια για αλλαγή και η μικρή οικονομία της Κύπρου όσο ταχύτατα, με δικιά μας υπαιτιότητα βυθίστηκε, άλλο τόσο γρήγορα μπορεί να ανορθωθεί, και η γνώμη μου είναι πως θα το πετύχει, φτάνει να το πιστέψουμε και να το επιδιώξουμε, αν είναι δυνατό, όλοι.. Για το θέμα του αερίου, με το οποίο καταπιάνεται από μια έμμεση οπτική γωνία ο κ. Μιχαηλίδης, ελπίζω να μπορέσω να ασχοληθώ αργότερα.

    • avatar
      αθηνα on November 13, 2013 - (permalink)

      Φύλαρχε,είναι καλό πράγμα η αισιοδοξία και μακάρι να βγεις αληθινός για το καλό όλων.Εκείνο που δεν μας λες,είναι σε ποιά οικονομικά δεδομένα βασίζεις την αισιοδοξία σου.Εκτός κι αν είσαι της σχολής εκείνης που απλά θεωρεί ότι η ελπίδα πεθαίνει τελευταία,και έχοντας σαν δεδομένο ότι ο Κύπριος ”έχει το κοκκαλάκι του πουπούξιου”, θα μας σώσει πάλι κάποιος απο μηχανής θεός.

  11. avatar

    invisible, δέν είμαι ξενόφοβος . Πιο πάνω είπα οτι η Κύπρος θα είναι καλύτερη σε 8 -10 χρόνια με ξένα αφεντικά. Δεν έχω πεί οτι δεν προτιμώ τους ξένους επενδυτές. Απλά λέω αυτά που θα συμβούν σίγουρα.

    Αγοραίος , έχω γράψει κάπου 135 άρθρα τόσο πριν οσο και μετά το κούρεμα. Μπορείς να τα διαβάσεις στο ΜΠΛΟΚ μου. Οσο αφορά τις προβλέψεις μετά το κούρεμα τις έχω πει και απο τηλεοπτικη εκπομπή στο Ρικ 2-3 φορές. Διαφώνησα κάθετα με το Bail in,ειχα πει οτι το έλλειμα θα ειναι μεγαλύτερο απο οτι υπολογίζει η τροικα , είχα πει οτι η ανεργια θα πάει 18% τελος του 2013, είπα οτι δεν πρέπει να έχει η ΤΚ 5 κατηγορίες μετοχών κλπ κλπ κλπ κλπ Ολα δυστηχώς επαληθέυονται.

    Αγοραίος, μου λές να μην ασχολούμε με κάτι που δεν καταλαβαίνω, δεν ασχολούμε και δεν γράφω για κατι που δεν καταλαβαίνω και εαν εννοάς το πιο πάνω άρθρο, πόσο δύσκολο είναι να το καταλάβει κάποιος?

    Αυτό που θέλω να θείξω πολλές φορές εδωμέσα είναι οτι αυτή η κρίση είναι πολύ σοβαρή και χρειάζεται πρακτικές λύσεις και ΟΧΙ ακαδημαικές θεωρίες οι οποίες ειναι χρονοβόρες και αναποτελεσματικές …

    Αγαπητέ Φύλαρχε δεν εχω πάθει κατάθλιψη, ΝΑΙ ακόμα δεν ειμαστε πάτο. Τον πάτο τον έχω προσδιορίσει πότε θα ειναι πιο πάνω. Μετά θα ξεκινήσουμε ανάκαμψη. Οταν λέω θα πουληθεί η μια επειχήριση η θα κλείσουν οι Κυπριακές αερογραμμές γιατι νομίζετε οτι είμαι απαισιόξος? Μάλλον αισιόδοξες είναι αυτές οι εκτιμήσεις !

    ΝΑΙ η Κύπρος θα γίνει καλύτερη απο οτι είταν πριν 5 χρόνια, θα γίνουμε καλύτεροι ανθρωποι, θα σεβόμαστε περισσότερο τους γύρω μας, θα μειωθεί η διαφθορά, θα γίνει πιο αποτελεσματική η δημόσια υπηρεσία. Ο διαχειρσμός του δημοσίου χρήματος θα είναι πολύ καλύτερος κλπ κλπ

    Πριν απο αυτά όμως το ξύλο θα είναι πολλή. Εχω γράψει ένα άρθρο πριν μερικές εβδομάδες για τα δεδομενα της οικονομίας και του κράτους για τα επόμενα 4-5 χρόνια. Ισχύουν χωρις καμιά αλλαγή. Συμφωνώ με προσφατες εκτιμήσεις Fitch και Moody’s.

    τελειώνοντας θέλω να επαναλάβω αυτό που ανάφερα πολλές φορές , κινουμαστε αργά ,πολύ αργά πως είναι δυνατόν 8 μήνες και να μην τελειώσαμε μια συγχώνευση μεταξύ 2 τραπεζών? να συνεχίζει να είναι η ΤΚ εκτός ΧΑΚ…..οταν δεν καταλαβαίνουμε τον πιο απλο κανόνα μιας οικονομίας πώς θα ανακάμψει η οικονομία μας? Η οικονομία ειναι οι Τράπεζες και οι Τράπεζες είναι η εμπιστοσύνη. Οταν δεν υπάρχει εμπιστοσύνη στο τραπεζικο μας σύστημα δεν υπάρχει οικονομία , δεν έρχονται κεφάλαια……..

    Σάββας Τταντής Χρηματιστής

  12. avatar


    Η Κυπριακή οικονομία είναι δανεισμένη 300% του ΑΕΠ . Αυτό το σημαντικό γεγονός αγνοήθηκε απο τους Ευρωπαίους υπουργούς οικονομικων τον Μαρτιο του 2013.Αυτο σε συνδιασμό με το γεγονός οτι μεγάλο μέρος της ρευστότητας αυτής της υπερδανεισμένης οικονομίας είταν στην Ελλάδα επέβαλλε να παρθούν αποφάσεις που θα ΑΥΞΑΝΑΝ την ρευστότητα στην Οικονομία μας και ΟΧΙ να την μειώσουν όπως έγινε με την απόφαση για Bail in.

    Το Bail In αφαίρεσε την περόνη απο την χειροβομβίδα που είταν κάτω απο τα θεμέλια της Κυπριακής οικονομίας (υπερβολικός δανεισμός και έλλειψη ρευστότητας) . Χαθηκε καί άλλο η ρευστότητα , αποσταθεροποιηθηκε αντι να σταθεροποιηθεί το τραπεζικό μας σύστημα και χάθηκε η εμπιστοσύνη στην οικονομία μας απο ξένους επενδυτες.

    Θα έπρεπε να είχαν δωθεί τα 6 δις μέσω ενος ΤΧΣ όπως έγινε με Ελλάδα…..

    Τώρα δεν έχουμε πολλές επιλογές. Πρέπει άμεσα να σταθεροποιήσουμε το τραπεζικό μας σύστημα. Για να γίνει αυτό πρέπει να φύγουν άμεσα τα κακά δάνεια απο τις τράπεζες και να πάνε σε ένα επενδύτικό ταμείο διάρκειας τουλάχιστον 20 ετών. Να γίνει αυτο που έγινε στην Σουηδια την δεκαετία του 90, αυτο που εγινε με UBS το 2008 κλπ , έτσι ώστε να καθαρίσουν οι τράπεζες, να σταθεροποιηθούν, να επανέλθουν οι καταθέτες , να αυξηθεί η ρευστότητα στις τράπεζες και στην οικονομία και να ξεκινήσουμε μια νέα και σωστή αρχη.

    Οπως είναι σήμερα τα δεδομένα στο τραπεζικό μας σύστημα, η ρευστότητα θα αργήσει να επανέλθει και η οικονομία θα αργήσει να ανακάμψει……..

  13. avatar
    Αγοραίος on November 15, 2013 - (permalink)

    Που είσαι Σάββα, χάθηκες. Ελπίζω να ψάχνεις να βρεις τις προβλέψεις σου για την πορεία της Κυπριακής οικονομίας (στο -5.7% η ύφεση το τρίτο εξάμηνο, πώς το σχολιάζεις;) Ή να διαβάζεις να μάθεις για τις μακροοικονομικές επιπτώσεις της μεταβλητότητας των εσόδων από φυσικούς πόρους, μπας και βρεις και κάτι άλλο να πεις πέρα από τα ξενοφοβικά και καταστροφολογικά σου παραληρήματα (τα οποία σχολίασαν δεόντως ο Φύλαρχος κι ο Αόρατος).

  14. avatar
    Σάββας Τταντής on November 15, 2013 - (permalink)

    Αγαπητέ Αγοραίος

    Πότε θα έχουμε τα εισοδήματα απο φυσικούς πόρους? το 2018?

    Εχω κάνει εκτιμήσεις εως το 2017. Οι εκτιμήσεις είναι με αριθμούς. Διαφωνάς με κάποιους απο τους αριθμούς? Πες που διαφωνάς να το συζητήσουμε. Μιλάς θεωρητικά, “μακροοικονομικές επιπτώσεις της μεταβλητότητας….”

    Εδώ η ανεργία πέρασε το 17%, οι νέοι στο 60% , κλείνουν καθημερινά επειχηρήσεις, οι τράπεζες δεν εχουν ρευστότητα, η ΤΚ εκτος ΧΑΚ ΚΑΙ ΧΑΑ, Ακόμα μια συγχώνευση μικρή δεν καταφέραμε να κάνουμε , μας κοροιδευουν οι ξένοι, δεν καταφέραμε να σταθεροποιήσουμε ενα μικρό τραπεζικό σύστημα παρότι περασαν 7 μήνες. Καλούμε Γενική συνελευση μετόχων χωρις να παρουσιαστούν οικονομικοί λογαριασμοί (παράτυπο/παράνομο) ,….Η μια παράνομη πράξη ακολουθά την άλλη με κινδυνο μεγάλες αγωγές απο τις οποίες μπορεί να βρεθεί εκτεθιμένο το ιδιο το κράτος μας και εσυ μιλάς για “μακροοικονιμικές επιπτώσεις της μεταβλητότητας…..” εισοδημάτων που θα έχουμε σε 6 χρόνια?

    Η Κύπρος θα γίνει καλυτερη δεν υπάρχει αμφιβολία , το μακροπροθεσμο μέλλον είναι πολύ καλό, όμως ΔΕΝ υπάρχει λόγος να ταλαιπωρούμε ένα ολόκληρο λαό, μια ολόκληρη οικονομία με ερασιτεχνικές και πολλές φορές παράνομες ενέργειες. Δεν υπάρχει λόγος να παίρνουμε πάντα δεδομένο οτι λέει η ΠΙΜΚΟ και η ΑΛΒΑΡΕΖ και η Τροικα . Πρέπει να έχουμε και τα δικά μας πλάνα, τα δικά μας σχέδια, τις δικές μας πρακτικές προτάσεις. Για 5 χρόνια δεν κάναμε τίποτα,,,συνεχίζουμε να αφήνουμε σχεδόν τα πάντα στην τύχη και στους άλλους…….

    Τελειώνοντας θα ήθελα να πω το εξης. Μακάρι να είμαι λανθασμένος και να ξεκινήσει άμέσως ανάκαμψη, μακάρι να μην χάσουν άλλοι ανθρωποι τις δουλείες τους, μακάρι το κρατικό έλλειμα να γίνει πλεόνασμα άμεσα…..

    Ο λόγος που γράφω εδώ και ο λόγος που έκανα το ΜΠΛΟΚ μου το 2011 είταν επιδή φοβόμουν και έγραφα για αυτά που τελικά δυστηχώς συνέβησαν. Προσπαθώ να βοηθήσω οσο μπορώ γράφοντας κάποια πράγματα μέσα στα πλαίσια στα οποία είμαι υποχρεομένος να κινούμε οταν γράφω…..

  15. avatar
    Phylarchus on November 15, 2013 - (permalink)

    Αγαπητοί Τταντή και Αθηνά τα οικονομικά δεδομένα από μόνα τους δεν λένε πολλά πράγματα για το μέλλον, ειδικά για μικρές, ευμετάβλητες οικονομίες και ακόμη ειδικότερα για χώρες με σημαντικές πολιτικές και άλλες παραμέτρους, όπως η Κύπρος. Αυτό το έχουμε δει επανειλημμένα στο παρελθόν. Το 1960 εδώ έμοιαζε με μια σημερινή αφρικανική χώρα. Το 1964 όλοι νόμιζαν ότι θα κατέρρεε ο τόπος αλλά μια σειρά από συγκυρίες αντέστρεψε τα δεδομένα, το ίδιο το 1967 και μέχρι το 74, που και πάλι όχι μόνο δεν καταρρεύσαμε αλλά πήραμε την οικονομική ανιούσα (δεν θα αναπτύξω εδώ τους λόγους που κάθε φορά αντιστρέφονταν τα δεδομένα, θα απαιτούσε πολύ χρόνο). Σήμερα και πάλι έχουμε τεράστια προβλήματα, το χρέος μας είναι πράγματι δυσβάστακτο. Όμως τα δεδομένα είναι νομίζω καλύτερα από π. χ. αμέσως, μετά την εισβολή. Ειδικά έχουμε τώρα αρκετά καλά οργανωμένες εσωτερικές δομές, μερικά στερεά οικονομικά θεμέλια πάνω στα οποία να βασιστούμε (τουρισμός, άλλες υπηρεσίες) ένα σχετικό οικονομικό αμυντικό buffering που πολλοί πολίτες απέκτησαν τα προηγούμενα χρόνια της ευμάρειας, μαζί με ένα καλό, έστω και αρρωστημένα επαρχιώτικο μορφωτικό επίπεδο και μια όχι τέλεια αλλά ούτε και άχρηστη Δημόσια Υπηρεσία, που μάλιστα αναμένω να γίνει αρκετά πιο αποδοτική μετά το κατ εμένα θεραπευτικό κρύο ντους της Τρόικας. Πέραν τούτων υπάρχουν στον ορίζοντα σημάδια που πρέπει να αξιολογηθούν θετικά, όπως η πιθανή λύση του Κυπριακού και η πιο πιθανή ύπαρξη σημαντικών κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στη θάλασσα μας. Κυρίως όμως αναμένω ότι επιτέλους οι απίστευτες περιπέτειες που μας έφερε ο πολιτικός ερασιτεχνισμός τόσο στο κράτος όσο και σε σημαντικούς υποτομείς όπως των τραπεζών και των κρατικών ελεγκτικών και άλλων οργανισμών, θα μάς επιβάλουν τέτοιες βελτιώσεις, που στο μέλλον θα υποβοηθούν αντί να υποσκάπτουν την πρόοδο.

  16. avatar
    IoannisTakis on November 15, 2013 - (permalink)

    Invisible hand συμφωνούμε. Σίγουρα δεν πρέπει να μας ενοχλεί εάν οι Κυπριακές τράπεζες καταλήξουν σε ξένα αλλά ικανά χέρια… γιατί ξένα ήταν και του Βγενό και είδαμε που καταλήξαμε. Κάθε άλλο, θα πρέπει να είναι και επιδίωξη μας η συμμετοχή τραπεζικών κολοσσών στην μετοχική δομή και διεύθυνση της Τράπεζας Κύπρου.

    Βεβαίως το θέμα που θίγει ο φίλος Σάββας -πέραν από τις απαισιόδοξες προβλέψεις του οι οποίες μακάρι να μην επιβεβαιωθούν- δεν είναι η ξενοφοβία αλλά ότι δυστυχώς καταφέραμε γενικά σαν Κυπριακή πολιτεία (δημόσιος και ιδιωτικός τομέας) με τις πράξεις ή παραλείψεις μας να πτωχεύσουμε σαν οικονομία και κοινωνία με αποτέλεσμα όλες οι άλλοτε κερδοφόρες μεγάλες Κυπριακές (δημόσιες ή ιδιωτικές) επιχειρήσεις να ξεπουληθούν σε ξένους. Και για να είμαστε δίκαιοι δεν είναι όλοι οι ξένοι που έχουν την κουλτούρα της HSBC ή της BARCLAYS, τις διοικητικές ικανότητες και την επαγγελματική συμπεριφορά των Άγγλων. Ρωτήστε όσους δουλεύουν σε εταιρείες συμφερόντων Γερμανών, Ρώσων, Ολλανδών κ.α.

    Επίσης ένα άλλο θέμα που θέτει συνεχώς ο Σάββας και συμφωνώ μαζί του είναι ότι η διαφορά μεταξύ της ακαδημαϊκής θεωρίας και της πρακτικής εφαρμογής εισηγήσεων και λύσεων που μπορούν να βγάλουν την Κύπρο από τα σημερινά αδιέξοδα. Σίγουρα εκτιμούμε το αγνό ενδιαφέρον των ακαδημαϊκών και τις θέσεις που εκφράζουν κατά καιρούς οι οποίες βεβαίως στηρίζονται στις επιστημονικές τους γνώσεις αλλά αυτό που έχει σημασία ιδιαίτερα σήμερα είναι να μπορέσουν να υποβάλουν ξεκάθαρες λύσεις που να μπορούν να φέρουν πρακτικά αποτελέσματα το συντομότερο. Σε αυτό τον τομέα πάσχουμε σαν κοινωνία αφού αντί να επικεντρωνόμαστε στο πως θα βρούμε λύσεις αναλισκόμαστε σε κριτική και αναφορά σε γενικόλογες θεωρίες.

    Σήμερα η οικονομία της Κύπρου πάσχει από ένα εξασθενημένο τραπεζικό σύστημα που συνεχίζει να αιμορραγεί λόγω συνεχούς αύξησης των NPLs, εκροή καταθέσεων, έλλειψη εμπιστοσύνης και κυρίως έλλειψης ρευστότητας με αποτέλεσμα οι τράπεζες να μην μπορούν να χρηματοδοτήσουν την περιλάλητη επανεκκίνηση.

  17. avatar
    IoannisTakis on November 15, 2013 - (permalink)

    Σίγουρα δεν είναι με εξαγγελίες και ωραία λόγια που θα επανεκκινήσει η οικονομία μας αλλά με πρακτικά μέτρα που θα φέρουν διοχέτευση ρευστότητας, μείωση των μη-εξυπηρετούμενων δανείων τα οποία κρατούν τις τράπεζες δέσμιες των λαθών του παρελθόντος και τις καθιστούν ανίκανες να διοχετεύσουν νέα δάνεια στην αγορά και εντέλει θα ενισχύσουν τις προσπάθειες για επαναφορά της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα. Μερικές πρακτικές εισηγήσεις που έχουν ακουστεί κατά καιρούς για υλοποίηση των πιο πάνω είναι να προχωρήσουμε με τα εξής:
    (α) Να απαιτηθεί από την τρόικα και ειδικότερα την ΕΚΤ να εγγυηθεί όλες τις καταθέσεις που βρίσκονται στο κυπριακό τραπεζικό σύστημα. Έτσι και αλλιώς οι “ασφαλισμένες καταθέσεις” κάτω από 100χιλ. ξεπερνούν σήμερα τα 30δις. επομένως μέχρι τα 47δις. που μας έχουν μείνει δεν είναι μεγάλο το ποσό. Εάν γίνει αυτό δεν θα χρειάζεται να αντληθεί άλλο ELA και οι κατάθετες δεν θα συνεχίσουν να αποσύρουν 1δις. κάθε μηνά και θα έχουμε κάποια ελπίδα να αποφύγουμε την ολοκληρωτική κατάρρευση.
    (β) Να αποσταλεί νομοσχέδιο στην βουλή σύμφωνα με το όποιο θα παραχωρηθούν δικαιώματα αγοράς μετοχών στην ΚΡΕΤΥΚ άξιας ίσης με όσα έχουν απολέσει οι κατάθετες και οι κάτοχοι αξιόγραφων τα όποια θα μπορούν να εκτελεστούν μόνο όταν και εφόσον αξιοποιηθούν εμπορικά τα όποια αποθέματα υδρογονανθράκων προσδίδοντας έτσι ουσιαστική αξία στα δικαιώματα αγοράς που θα τους παραχωρηθούν. Μια τέτοια κίνηση θα επαναφέρει την αξιοπιστία του κράτους σε κάποιο βαθμό, δείχνοντας την σοβαρότητα του επαναφέροντας έτσι και εν μέρει και την ψυχολογία και εμπιστοσύνη των επενδυτών και των καταθέτων.
    (γ) Τέλος να προωθηθεί άμεσα νομοσχέδιο στην βουλή σε ότι αφορά την άμεση αναδιάρθρωση των προβληματικών δάνειων με τρόπο που να μειώνει τα μη-εξυπηρετουμενα δάνεια, να βοηθά τους δανειολήπτες που μπορούν να καταστούν βιώσιμοι με μια μικρότερη δόση μέσω επιμήκυνση της διάρκειας του δανείου αλλά και τις τράπεζες με μείωση των αναγκαίων κεφαλαίων. Παράλληλα να βελτιώνει και την ρευστότητα δίδοντας κίνητρα στους συνεπείς πελάτες είτε να προπληρώσουν είτε επιβραβεύοντας τους για την συνέπεια τους και ταυτόχρονα να μπορεί να κυνηγήσει όσους μπορούν να πληρώσουν αλλά δεν το κάνουν εκμεταλλευόμενοι την κατάσταση. Σε όσους δεν μπορούν πληρώσουν με την όποια αναδιάρθρωση αφού είναι υπερδανεισμένοι να τους προταθεί αντικατάσταση του σπιτιού τους και του δανείου τους με άλλο μικρότερο (δάνειο και σπίτι) που να έχουν την δυνατότητα να μπορούν να αποπληρώνουν νοουμένου ότι θα παραδώσουν εθελοντικά την υποθήκη τους προς όφελος της τράπεζας και θα διαγραφεί παράλληλα και ένα μεγάλο μέρος του δανείου τους.

  18. avatar
    ΓιάννηςΠ on November 16, 2013 - (permalink)

    Πολύ καλές οι εισηγήσεις του συνονόματου. Ενδείκνυται η σοβαρή τους μελέτη και η υλοποίηση τους αν αυτό μπορεί να γίνει.

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS