Skip to content

Απάντηση για επιτόκια vs. επιμήκυνση δανείων

Posted by (Guest Contributor) on December 19th, 2013 - 34 Comments
avatar

Σε άρθρο στην ιστοσελίδα StockWatch, ο καθηγητής Χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου Γ. Νησιώτης, δίδει ορισμένα παραδείγματα δανείων που εκ πρώτης όψεως, φαίνεται ότι αντικρούουν το επιχείρημα που κάνω, σαν πρόεδρος του Συνδέσμου Τραπεζών, ότι η επιμήκυνση δανείων είναι πιο αποτελεσματική από τη μείωση των επιτοκίων. 

Aπάντησα στο ιστολόγιο (blog) της Stockwatch ότι οι αριθμοί που παραθέτει δεν είναι λανθασμένοι αλλά ότι είναι εκτός «πραγματικότητας» καθότι, με εξαίρεση τα στεγαστικά δάνεια που είναι διαρκείας μέχρι και τριάντα χρόνια (που είναι η περίοδος όπου ένα νοικοκυριό έχει εισοδήματα για να πληρώνει δάνεια αφού μετέπειτα αφυπηρετεί) τα υπόλοιπα δάνεια είτε εμπορικά είτε καταναλωτικά, είναι της τάξης των πέντε – έξι χρόνων, και κατ’ εξαίρεση, σε ορισμένες περιπτώσεις γύρω στα δέκα χρόνια και, ότι, πρέπει να δοθεί η ανάλυση για δάνεια με πιο αντιπροσωπευτική διάρκεια δανείων.    

Τελευταία όμως είδα παρόμοιο δημοσίευμα στην εφημερίδα Πολίτης στις 15/12/13, χωρίς να παρουσιάζεται και πάλιν ανάλυση, η οποία να λαμβάνει υπόψη τη βραχυπρόθεσμη φύση των δανείων που δίνουν οι εμπορικές τράπεζες στην Κύπρο.  Ως εκ τούτου στέλνω ένα καινούργιο πίνακα που περιλαμβάνει τα στοιχεία του καθηγητή Νησιώτη αλλά και στοιχεία για τα πιο βραχυχρόνια δάνεια που είναι πιο αντιπροσωπευτικά των δανείων των κυπριακών Τραπεζών. 

Ας πάρουμε για παράδειγμα ένα εικονικό δάνειο €100,000 που θα αποπληρωθεί με μηνιαίες δόσεις τα επόμενα πέντε χρόνια. Με βάση τον πίνακα η μείωση του επιτοκίου από 7% στο 4% (δραματική μείωση θα έλεγα) μειώνει την μηνιαία δόση από €1980 στα €1842.  Ας δούμε τώρα την επιμήκυνση του δανείου για δύο χρόνια, δηλαδή αποπληρωμή σε επτά χρόνια με αναλλοίωτο το αρχικό επιτόκιο 7%. Η δόση μειώνεται από €1980 στα €1509! Ποια επιλογή βοηθά καλύτερα την ταμειακή ροή του δανειζόμενου; Κοιτάξτε για παράδειγμα αν το ίδιο πενταετές δάνειο γίνει δεκαετές. Η δόση μειώνεται από €1980 στα €1161! Λίγος χρόνος για ανάλυση του πίνακα που επισυνάπτεται δείχνει ότι αν πάρουμε τις πραγματικές χρονικές περιόδους και διάρκεια των δανείων στην Κύπρο, η εικόνα και τα συμπεράσματα που βγάζουμε αλλάζουν άρδην. 

Categories → Οικονομία

34 Comments
  1. avatar
    The Invisible Hand on December 19, 2013 - (permalink)

    Οι αριθμοί του κ. Κληρίδη έιναι σωστοί.

    Αυτό που δεν μας λέγει είναι αν αντέχουν οι πλείστες Κυπριακές επιχειρήσεις, σε περίοδο πρωτοφανούς ύφεσης, επιτόκια της τάξης του 7%. Παρατείνοντας τη διάρκεια του δανείου από 5 χρόνια σε 7 ή 10 ασφαλώς μειώνει τη δόση αποπληρωμής αλλά δεν βελτιώνει τα κέρδη ή τη βιοσημότητα της επιχείρησης. Απλά επιτρέπει στον στριμογμένο επιχειρηματία να κοροϊδεύει τη τράπεζα ότι θα αποπληρώσει το χρέος του και επιτρέπει στη τράπεζα να κοροϊδεύει τους μετόχους της, τους ελεγκτές της και τη ΚΤΚ ότι θα εισπράξει το δάνειο. Στα Αγγλικά αυτό λέγεται window dressing.

    Πρέπει οι τραπεζίτες να βοηθούν τους πελάτες τους σήμερα να γίνουν ανταγωνιστικά με μείωση του κόστους αντί να αιθεροβατούν με εικονικά κέρδη από ψηλά επιτόκια που μάλλον δεν θα εισπράξουν τελικά.

  2. avatar
    eftychios papaeftychiou on December 19, 2013 - (permalink)

    na mas peis mr. kliridi,ti isigisai gia ta stegastika daneia tote?????

  3. avatar
    ΚΥΡΙΑΚΟΣ on December 19, 2013 - (permalink)

    Οι παραγματικότητες Κ. Κληρίδη στο πιο πάνω παράδειγμα που αναφέρεστε είναι ότι ο δανειζόμενος θα πρέπει να δώσει επιπλέον 20520 ευρώ. Αν αυτό το θεωρήται αμελητέω ποσό 20% του αρχικού ποσου μπορεί να έχετε δίκαιο. Δεν είναι τυχαίο το ότι η τράπεζα Κύπρου με περισσοτερα μη εξυπηρετούμε δάνεια έχει καλύτερα αποτελέσματα είναι λόγο του 4% του πιτοκιακού περιθορείου. Δηλαδεί οι καλοι πελατες που πληρώνουν να τους αρπάξουμε όσα περισσότερα μπορούμε για να καλύψουμε τις ζημιές.

  4. avatar
    KikisM on December 19, 2013 - (permalink)

    Αγ. Κε Κληρίδη,
    Πολύ εύχρηστος ο πίνακας που παραθέτετε , για ορθά συμπεράσματα ως προς το πως αυτ´η η χώρα θα ορθοποδήση χωρίς κανένας να επιβαρύνετε μονομερώς την χρεοκοπία των τραπεζών και την χρεοκοπία επιχειρήσεων και νοικοκυρίων.

    Πάιρνω στο χέρι την ίδια υπολογιστική που χρησιμοποιέιτε , συνδύαζω την ανάλυση του Κου Νησίωτη και την δική σας , και καταλήγουμε στούε εξής υπολογισμόυς :

    € 100,000 δάνειο με επιτόκιο 7 % για 5 χρόνια = Συνολικό Κόστος € 118,800 ευρώ. Κέρδος τράπεζας € 18,800. Δόση € 1980 / μήνα.

    € 100,000 δάνειο με επιτόκιο 7% για 10 χρόνια = Συνολικό Κόστος € 138,320 ευρώ. Κέρδος Τράπεζας € 39,320 !!!!. Υπερδιπλάσιο του αρχικόυ.
    Δόση € 1,161 / μήνα.

    €100,000 δ´ανειο με επιτόκιο 4% για 10 χρόνια = Συνολικό Κόστος € 121,440 . Κέρδος τράπεζας € 21,440 . Δόση €1,012 / μήνα.

    Συμπέρασμα : Η εισήγηση τράπεζας για επιμύκηνση μόνο χωρίς μέιωση του επιτοκίου εκτοξεύει το κόστος του δανείου και ωφελεί μόνο το κέρδος της τράπεζας. Η τράπεζα δεν συμμετέχει καθόλου , ούτε βοηθά τον δανειολήπτη αφου αυξάνει ουσιαστικά το κέρδος της.

    Η αναδιάρθρωση με επιμήκηνση του χρόνου αποπληρωμής στο διπλάσιο , και ταυτόχρονη μείωση του επιτοκίου ( δραματική , όπως την ονομάζετε ) στο 4 % ( καθόλου δραματικό , λογικο και εφικτό θα το ονόμαζα) διευκολύνει τον δανειολήπτη , χωρίς να ζημίωνει δίολου την τράπεζα.

    Αφήνω πίσω υπολογισμούς για κεφάλαια κίνησης επιχειρήσεων , στεγαστικά 20 ετη κλπ κλπ , πόυ μόνο με μέιωση επιτοκίου έιναι επωφελή.

    Μόνο με αμοιβάια ειλικρινή πρόθεση και χωρίς καταχρηστικές , και μονόπλευρες πρακτικές του ισχυρόυ μέρους της σύμβασης που είναι η τράπεζα , μπορεί να υπάρξει έξοδος από τα αδιέξοδα. Στο κάτω κάτω δεν έιναι οι δανειολήπτες πού έφεραν τον τόπο σ´αυτά τα χάλια , αλλά οι τράπεζες με τις κακές πρακτικές , και τα υπέρμετρα επιχειρηματικά ρίσκα πόυ χρεοκόπησαν την χώρα. Ώρα να αναλάβουν τις βαριές ευθύνες τους.

  5. avatar
    K.K. on December 19, 2013 - (permalink)

    Κ Κληρίδη
    Ασφαλώς και είναι σωστό το παράδειγμα σας, αλλά πέστε μας γιατί αποφύγατε επιμελώς να παντρέψετε την επιμήκυνση του δανείου και με παράλληλη μείωση του επιτοκίου, για να δούμε πόσο ακόμα κατεβαίνει η δόση και συνεπώς, :
    α)δίνεται μεγαλύτερη ευχέρεια αποπληρωμής του δανείου
    β) και με μικρότερη (δικαιότερη) ασφαλώς επιβάρυνση του δανειζόμενου.

  6. avatar
    Γιώργος Νησιώτης on December 19, 2013 - (permalink)

    Το άρθρο μου απευθυνόταν στην γενική δήλωση ότι «Με μια μείωση του επιτοκίου για μία ή δύο μονάδες, αν γίνει ο υπολογισμός, θα δείτε ότι δεν επηρεάζεται τόσο δραματικά η δόση του δανείου». Μπορεί ο κύριος Κληρίδης και άλλοι ειδικοί να αντιλαμβανόμαστε ότι αυτό ισχύει μόνο για βραχυπρόθεσμα δάνεια, αλλά παραλείποντας αυτή τη διευκρίνηση από την δήλωση αφήνεται η γενική εντύπωση ότι μείωση του επιτοκίου κατά 1 ή 2 % είναι ψίχουλα ή έχει αμελητέες επιπτώσεις. Για να αντικρουστεί η γενικότητα που προσδόθηκε στην πιο πάνω δήλωση χρειάζονταν απλώς μερικά παραδείγματα όπου η δήλωση δεν ισχύει. Τα παραδείγματα που έδωσα ήταν ξεκάθαρα για μακροπρόθεσμα στεγαστικά δάνεια τα οποία αφορούν τον απλό κόσμο που μπορεί πιο εύκολα να παραπλανηθεί. Τώρα αν μερικά δισεκατομμύρια Ευρώ στεγαστικών δανείων που αντιστοιχούν στο δανειακό χαρτοφυλάκιο των τραπεζών είναι εκτός πραγματικότητας είναι άλλο θέμα.

    Όσο άφορα στους υπολογισμούς για τα βραχυπρόθεσμα δάνεια είναι όντως σωστοί και αντικατοπτρίζουν κάτι που τόνισα και εγώ στο αρχικό μου άρθρο ότι δηλαδή όσο πιο μακροπρόθεσμο είναι το δάνειο τόσο πιο ευαίσθητο είναι σε αλλαγές του επιτοκίου. Ο λόγος είναι απλός: Το κόστος του δανειολήπτη σε τόκους είναι κατά πολύ μεγαλύτερο όσο αυξάνεται η περίοδος αποπληρωμής. Εδώ έγκειται και μια άλλη διάσταση της εν λόγο δήλωσης που μπορεί να προκαλέσει σύγχυση και να αφήσει λανθασμένες εντυπώσεις που δεν είναι άλλη από την απλή σύγκριση της δόσης δύο δανείων με το ίδιο επιτόκιο και διαφορετικές ημερομηνίες λήξης. Λέει ο κύριος Κληρίδης «Κοιτάξτε για παράδειγμα αν το ίδιο πενταετές δάνειο γίνει δεκαετές. Η δόση μειώνεται από €1980 στα €1161!» Σωστό, αλλά οι δόσεις είναι διπλάσιες σε αριθμό!! Που πάει το κόστος του δανείου για τον δανειζόμενο; Οι τράπεζες λέει ο κύριος Κληρίδης δεν μπορούν να αντέξουν χαμηλότερα επιτόκια διότι έχουν μεγάλες ζημιές. Μήπως μπορούν να αντέξουν τις επιπρόσθετες ζημιές των υψηλών επιτοκίων και της επιμήκυνσης οι δανειολήπτες; Η αυξημένη κερδοφορία των τραπεζών (ή μείωση των ζημιών) μέσω των ψηλών δανειακών επιτοκίων αντισταθμίζεται από τις αντίστοιχες ζημιές που προκαλεί στην πραγματική οικονομία. Ναι θέλαμε και θέλουμε να σωθούν οι τράπεζες για να χρηματοδοτούν με σωστό και αποτελεσματικό τρόπο την οικονομία, δηλαδή να σωθούν προς όφελος της οικονομίας. Αν είναι να τις σώσουμε εις βάρος της πραγματικής οικονομίας θα τα καταστρέψουμε όλα!

    Η αγωνία μου είναι ότι οι Τράπεζες επαναπαύονται στον εύκολο τρόπο αύξησης της επικερδότητας τους με την αύξηση των spreads, ο οποίος θα στραγγαλίσει ότι απόμεινε από την πραγματική οικονομία, και αργούν/αποφεύγουν να κάνουν άλλες απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Παρόμοια επανάπαυση υπήρξε και την περίοδο από το 2008 μέχρι το κούρεμα όπου οι τράπεζες αφέθηκαν σκανδαλωδώς κατά τη γνώμη μου να αυξάνουν τα επιτόκια σε υφιστάμενα δάνεια για να καλύπτουν την ανεπάρκεια τους (βλέπε http://blog.stockwatch.com.cy/?p=1995).

    Τέλος ως καταληκτικό σχόλιο θέλω να τονίσω ότι ναι η μείωση των επιτοκίων κατά 1% ή 2% έχει τεράστιες επιπτώσεις στο κόστος δανεισμού και την κερδοφορία και βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και κατ’ επέκταση την προστασία υφιστάμενων και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. Η ουσία είναι το κόστος δανεισμού και όχι η δόση του δανείου.

  7. avatar
    Erol Riza on December 19, 2013 - (permalink)

    Dear Mr Klerides,

    While it may suit banks to have a net interest margin in the range of 4% in order to make up for their losses on NPLs it is must be the case that as a distinguished economist you must see that it is not in the best interests of the economy at large and the banks in the end if interest rates are lowered significantly. The cash flow of a company is what determines it s ability to repay and this will be well served if the costs of servicing its loans are lowered.
    It is useful to look at the US, the UK and the ECB and how they have dealt with the crisis. Interest rates have been sharply cut to rekindle economic growth and protect jobs. If the banks feel that the whole economy will be better served with interest rates at 6-7% all we will see is more NPLs and more provisions by banks.
    If banks wish trust to be restored to the economy and to the banking system they ought to cut interest rates by 1-2% given that the cost of funding by banks is less than 4%. In this way the economy may get some much needed relief and possibly some foreign investors will consider to bring their much needed investments. With interest rates at current levels what should a foreign investor expect to make as a return and which project in Cyprus will provide such a return. Banks are condemning the whole economy for the benefit of short term gains which is not a recipe for economic growth and job creation.

    • avatar
      The Invisible Hand on December 19, 2013 - (permalink)

      Erol, you make a good point that the banks should lower their interest charges to help the economy, however in a capitalist system the banks are supposed to look after their shareholders’ profits.

      What the banks have obscured (and I am sure an economist of the calibre of Mr Clerides knows well) is that most loans at 7% interest (plus various other hidden charges of 1 or 2%) will NOT be repaid. The high interest will enable the banks to show misleadingly high capital adequacy for a few years and then reality will hit the proverbial fan, hopefully after the present bank managers have retired in comfort.

      In a deflationary environment like the present a 7%+ cost of money would be equivalent to 18% in our carefree pre-euro days when interest at 9% was barely 2% above inflation.

      Does no-one notice?

      Perhaps sound and well managed firms should bypass the banks and share the huge present margin with depositors via bond issues. Let the banks keep the deadwood at usurious rates that will never be repaid.

    • avatar
      A on December 20, 2013 - (permalink)

      Maturity extension without a simultaneous lowering of borrowing rates is a simple case of rent extraction, the banks are desperately trying to make up for losses in one part of their business by in essence “milking” borrowers in another line of business, and there’s really no lipstick one can put on that pig.

      And sure, in theory the banks’ only responsibility is towards their shareholders but (a) get your loan restructuring strategy wrong (as the banks are) and your shareholders will suffer heavier losses, and (b) you do realize that this is really just a catchy phrase (right?), if we took it at face value then there would be no such thing as borrower rights, “gambling for resurrection” would have been mandated by law, etc…

      Part of the problem in Cyprus is that, unlike what the case is in the US, refinancing is not really an option, so in the presence of lower asset returns even sound businesses/households cannot lower their funding costs, and are therefore forced to move closer to insolvency. I like Invisible’s bond-financing idea, as a way to circumvent bank balance sheets, but I can only see it work if (a) there is appetite for this type of investment from depositors and (b) there is enough idle liquidity sitting on bank balance sheets that can find it’s way into the bond market.

      As I see things, the root of all problems for banks right now is asset quality (which is substantially responsible for keeping funding costs high), and if the US experience over the last few decades is anything to go by, much of the problem is in real estate. Now, by “real estate” I mean big commercial/residential developers more than I mean households, and that is the part of the loan portfolio that the banks’ attention should be focusing on.

      I am not sure what the current legal framework provides/allows for, but I would very much like to see (1) a firesale of the real estate firms that cannot service their loans (not a firesale of the assets, a firesale of the businesses) so that banks can clean up their balance sheets quickly, (2) some debt-to-equity conversion deals for struggling mortgage borrowers, and (3) some kind of temporary control imposed on the supply of real estate to prevent a collapse of real estate prices. Once the real estate portfolio is cleaned up, and collateral values are stabilized, I would expect funding costs to go down for banks and so would borrowing costs for business loans.

      As for us not having control over the interest rates, well that may have been an issue back in 2008, but by now the ECB has substantially lowered its key rates and funding/borrowing costs are indeed low in countries like Germany. The problem is with the transmission mechanism, and in my opinion much of it has to do with balance-sheet impairment; this is not a case of market sentiment leading to deviations of prices from fundamentals, in reality the fundamentals are really off.

      These recommendations are of course up for debate, and I certainly do not want to suggest that good policy ever gets drafted on blogs shortly before midnight and in the complete absence of data, but I am fairly convinced that the banks need to move in on commercial real estate borrowers and do so sooner rather than later.

  8. avatar
    Anonymous on December 19, 2013 - (permalink)

    ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΛΕΝΕ ΠΑΝΤΑ ΤΗΝ ΑΛΗΘΕΙΑ. Το θέμα είναι το πως κάποιος επιλέγει να τους παραθέσει αλλά και να τους ερμηνεύσει. Και ο κ. Νησιώτης και ο κ. Κληρίδης έχουν δίκιο. Ο μεν πρώτος σημειώνει ότι η δόση θα διαφοροποιηθεί σε μεγαλύτερο βαθμό όταν μειωθεί το επιτόκιο έστω 2% εάν πρόκειται για δάνεια όπως τα στεγαστικά τα οποία έχουν μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής μεταξύ 20-40 ετών. Ο δεύτερος εξηγεί σωστά επίσης ότι η μέση χρονική διάρκεια των καταναλωτικών και επιχειρηματικών δανείων δεν ξεπερνά τα 5-6 χρόνια και επομένως εάν αυτή αυξηθεί στα 10 έτη τότε υπάρχει μεγάλη διαφορά στην δόση αφού αυτή μειώνεται σχεδόν στο μισό ξεχνώντας να αναφέρει ότι ο δανειολήπτης θα αναγκαστεί να πληρώσει σχεδόν τους διπλάσιους τόκους.

    Βεβαίως και οι δύο στηρίζουν την αναφορά τους σε απλούς μαθηματικούς ή χρηματοοικονομικούς υπολογισμούς και είναι ξεκάθαρο ότι όσο αυξάνονται τα χρόνια τόσο μεγαλύτερη επίδραση έχει στην δόση η μείωση του επιτοκίου και αντίστροφα. Αυτό που έχει σημασία σήμερα και εδώ θα συμφωνήσω με τον κ. Κληρίδη είναι -μέχρι η αγορά ή οι τράπεζες να μειώσουν τα επιτόκια τους- να γίνουν τάχιστα και εξατομικευμένα οι αναδιαρθρώσεις ανάλογα με τα δεδομένα του κάθε δανειολήπτη έτσι ώστε να καθορισθεί μια δόση που θα έχει την δυνατότητα να την πληρώνει. Έτσι σε κάποια φάση θα αρχίσουν να μειώνονται τα μη-εξυπηρετούμενα δάνεια και να βελτιώνεται η ρευστότητα των τραπεζών.

    Από την άλλη, σίγουρα έχουν δίκιο και όσοι υποστηρίζουν ότι επιβάλλεται το συντομότερο να μειωθούν τα επιτόκια για να επωφεληθούν οι δανειολήπτες και συνάμα η πραγματική οικονομία. Το θέμα αυτό μπορεί να το αυτορυθμίσει η αγορά? Με τα σημερινά δεδομένα με τα καταθετικά επιτόκια στο 3% και την έλλειψη ρευστότητας η απάντηση είναι μάλλον ΟΧΙ.

    Ο k.Erol μας παραπέμπει να δούμε πως αντιμετώπισαν την κρίση η Μεγάλη Βρεττανία, οι Η.Π.Α. και η ΕΚΤ διατηρώντας χαμηλά βασικά επιτόκια με σκοπό να μειωθεί το κόστος των δανειοληπτών και να ενισχυθούν οι επενδύσεις και η οικονομία. Ωστόσο φαίνεται να ξεχνά κάτι πολύ σημαντικό… ότι όλοι αυτοί (πλην της ΕΚΤ) έριξαν ταυτόχρονα και ρευστότητα στην αγορά και είχαν την αυτονομία και άρα και την δυνατότητα να ρυθμίσουν από μόνοι τους το ύψος των επιτοκίων κάτι που εμείς δεν μπορούμε αφού είμαστε όμηροι της ΕΚΤ και της Γερμανίας…

  9. avatar
    Erol Riza on December 19, 2013 - (permalink)

    Dear invisible hand, the issue you raise is valid only where there is a mature capital market such as the USA where good corporates can access funding by issuing bonds. In the EU and in Cyprus corporates have historically relied on the “house bank”. Hence there is no getting away from this fact.

    The level of interest rates in Cyprus is without doubt not linked to the funding cost of banks anymore but their desire/need to have profits. A net interest margin of 4-5% will kill off any hope of economic recovery. The stakeholders should revisit the issue soon but no legislation is necessary. One hopes the guidance provided by the Chairman of the Bank of Cyprus about lower interest rates will be brought forward.

    • avatar
      Exposure on December 20, 2013 - (permalink)

      The problem here is that there is no feasible way to refinance ones loan from one bank to another. Basically once you make a loan it is next to impossible to remortgage it and get better terms through healthy competition. The reason being the inadequate legal framework protecting the banks.

      So the government should fix the framework by allowing easy and cheap re-mortgaging.

      • avatar
        Erol Riza on December 21, 2013 - (permalink)

        Dear Exposure
        I have reflected more on your proposition, which is quite valid, that it has been very hard to remortgage one’s housing loan and this gives a bank an unfair advantage when it sets interest rates. This is explained by the lack of liquidity and portability of the mortgage. The answer should be found by the Central Bank working with the Ministry of Finance and the banks so as mortgage loans are portable, allowing a mortgage holder to switch banks quite easily thereby making competition between lenders more intense. Banks would be unhappy to lose customers since mortgage loans are quite attractive in terms of capital adequacy.

        In the recent example of the UK the government has pushed the banks to make current accounts portable whereby an account holder can move within a week to another bank. Hence financial innovation can bring about a welcome change: I would propose that the documentation of mortgages be standardised and a mortgage registry be set up whereby an unhappy customer can shop around and move to another bank if the interest rate is lower.

        The standardisation of documentation in financial products has always led to greater liquidity and lower transaction costs. The only determining factor should be the cost ie interest rate basis and credit spread while all other terms will be identical in the mortgage documentation; essentially the document would be a template for all the authorised lenders to use.

    • avatar
      KikisM on December 20, 2013 - (permalink)

      Dear Mr. Riza,

      It is encouraging that more and more people share the view that the high interest rates , are not due to the cost of banks , but due to their greedyness on profit which they trasfer to the economy , and mainly to borrowers who are are punctual with their loan payments.

      However it is discouraging that , somebody should rely on the goodwill of the shareholers of banks , or their managers , or simply the guidance of the CBC as you suggest.

      The banks , as you very well know are private organizations that work for profit . A lot of profit . And they should not be allowed to act only on goodwill. The regulating authorities , lawmakers , and the justice system should act immediately , to protect the society , and the economy from destruction. They have not acted during the last 5 years and here are the results.

      It is clearly evident that banks are violating the legislation which applies to mortgage loan contracts , which are based on variable interest rates , and benchmarked to the Euribor or the ECB base rate. The majority of the portfolio of Cypriot banks , is based on such contracts concluded between the years 2004 – 2008. They have been allowed to incude in their contracts the unfair term of having the right to increase their margin at any time , and any level as they see fit to serve their profit. This is unlawful , and violates the EU directive 93/13/EEC of April 1993 which is also a national law.

      It is through these illegal unfair terms , that they have increased the interest rates , to consumers , to unaffordable levels.

      Strangely nobody wants to comment on this . The banks , lawmakers , the CBC , reputable economists and journalists hide this issue under the carpet.

      One favourable judgment by a local court of law , would be enough to make thousand of mortgage contracts to collapse , and banks to pay millions in compensations for interest overcharging.

      The Financial ombutsman office , which will be operational at the beginning of 2014 would also be entitled to decide on such issues.

      The risk taken by the banks to incude unfair terms in consumer contracts , is too high compared with the consequences of such terms being challenged in court.
      I would be pleased to have your views on this.

      • avatar
        Anonymous on December 20, 2013 - (permalink)

        Dear kikisM,

        I would like to clarify that the forward guidance about a reduction in interest rates was made by the Bank of Cyprus Chairman and not the Central Bank; I believe such forward guidance is useful and recently the Bank of England Governor has used the same in the UK to provide certainty to the markets. I feel that there may be room for the Central Bank to play a more active role in the reduction of interest rates subject to the the banks being able to provide acceptable collateral if such is available; this may be collateral which may not be eligible for ELA or REPO with the ECB. In the UK the Bank of England introduced a scheme called Funding for Lending in order to reduce the cost of funding to the banks which the banks passed on to borrowers. It could be a proposal the Board of the Central Bank should consider.

        As for your very correct observation with regards to the alteration of the interest rate basis on which banks have introduced I was faced with the same situation at the beginning of the crisis when a bank moved to the bank’s base instead of the euribor as the reference rate. I subsequently changed my bank and reduced my cost of funding by 3%. Banks may have a term which gives them the right to change the interest rate basis If market conditions significantly impact their funding cost. This is a one sided term and a borrower can either seek to negotiate or refuse to accept in which case the offer may be withdrawn. If a borrower has accepted the terms then there is little a court can do. Where there has been no such term and a bank has unilaterally changed the terms then a lawyer should be consulted. In my opinion banks owe the community their existence and cannot be completely insensitive, call it corporate social responsibility, especially during such financial distress with their clients. Hence a client centric bank should not put profit first.

        My advice would be that it is vital borrowers give very serious consideration to all the terms of a loan when they are signing up what is a contract between a lender and a borrower. Quite clearly borrowers who are referenced to a rate set by a bank in Cyprus, as opposed to euribor set by a group of banks in Europe, are hostage to what the bank considers is its cost of funding. Importantly, competition should be the way to obtain better terms such as a lower cost of funding and one should shop around when seeking funding. In the current environment, where liquidity is in short supply, this will be difficult. As confidence in the banking system is gradually restored we may see further reductions in deposit rates and lending rates, thus borrowers with variable rate loans should see lower rates on their loans

        • avatar
          KikisM on December 20, 2013 - (permalink)

          @Anonymous.

          The main issue that I raised for discussion , is the fact that borrowers and lenders have the ability to negotiate the terms of their mortgage contract. This is absolutely acceptable and legal in every respect. However the definition of a variable rate contract based on Euribor or ECB base rate clearly defines this as the base rate plus a fixed profit margin for the bank for the whole duration of the contract. The borrower has the reasonable expectation that when the base rate decreases he benefits , from lower interest rate, and when it goes up his total interest rate is higher. The risk of the increase and/ or decrease of the base rate i.e. the cost of money has been undertKen by the borrower. The bank has fixed its profit margin at the agreed level.

          A term which gives the right to the bank to increase its profit margin after the signing of the agreement on a fixed term contract is unfair and illegal, even after signing the agreement. This terms have been prepared by the banks as standard terms to be included in thousands of contracts , and are not the result of individual negotiation between lender and borrower. They affect the rights of the onsumer who is the weak party in this agreement , and create an imbalance the rights and obligations of each party.

          This is exactly the definition of an unfair term , and based on the EU legislation the are illegal and unfair and they are considered as not being present in the contract. However the contract is still valid without this term.
          Thiese terms are not allowed to be included in mortgage contracts all over Europe since many years, based on court decisions , and regulating authorities guidance to financial institutions.

          The opinion expressed that you may opt to cancel this agreement and shop around for better terms is not valid , because in reality the borrower is locked-in the contract. The market situation is not the same as when you have signed the agreement. On the other side the bank , as the stronger and more expert party on money markets should have hedged the risk of the long term variable rate loan to safeguard its profits and interests.

          It makes no sense for a consumer to sign a variable rate contract , knowing beforehand , that your contract is based on two variables , the base rate , and the margin. It gives the other party the ability to increase your cost at all times , and extract unlawful profits on your back ( αθέμιτος πλουτισμός ).

          I insist that the CBC , our lawmakers , the governement , and the troika are aware of this loophole , but they are hiding it under the carpet

          • avatar
            καχ on December 21, 2013 - (permalink)

            Κίκη

            Συμφωνώ ότι οι τράπεζες ετύγχαναν και τυγχάνουν προνομιακής μεταχείρισης από όλους .Το κυριότερο όπλο που έχουν είναι η οικονομική ευχέρεια που πνίγει την αντίθετη άποψη κατευθύνοντας όλους τους θεσμούς προς τα συμφέροντα τους.Πιστεύω ότι οι βουλευτές αν είχαν τον χρόνο και την θέληση να ακούσουν όλες τις πλευρές έχουν τώρα την ευκαιρία που θα δώσουν με νέους νόμους νέα δικαιώματα στις τράπεζες να ξεκαθαρίσουν με καθαρούς ορους στους νέους νόμους και τις υποχρεώσεις τους.Τουλάχιστον να σέβονται την υπογραφήν τους.
            Πρώτα απόλα πρέπει να κυρηχθούν παράνομες οι υπερχρεώσεις και δεύτερον να δώσουν πίσω ότι όφελος πήραν μονομερώς.Πέραν των όσων λέγεις υπήρχαν δάνεια σε Ελβετικά φράγκα.Σταδιακά οι τράπεζες αύξαναν το περιθώριο και στο τέλος επέβαλαν αλλαγήν νομίσματος οπότε έμειναν στους δανειολήπτες οι ζημιές από το νόμισμα και νέο ψηλότερο επιτόκιο.
            Νομίζω είναι η ώρα να τεσταριστούν στο Ανώτατο Δικαστήριο τα σημεία που εγείρεις όπως η αλλαγή περιθωρίου .Αποφάσεις πρωτοδίκων δικαστηρίων δεν είναι δεσμευτικές,επιπλέον ελάχιστες είναι οι αποφάσεις αφού οι περισσότερες αγωγές συμβιβάζονται.Δηλαδή οι τράπεζες όπου βρίσκουν αντίσταση συναινούν σε έκπτωση και δεν δημιουργείται προηγούμενο για τους υπόλοιπους.Πάντως προσωπικά δεν είμαι σίγουρος ότι το Δικαστήριο θα εξηγήσει με τον τρόπο που εσύ αντιλαμβάνεσαι τους όρους που επικαλείσαι.Το δικαίωμα του δανειολήπτη είναι να ακυρώσει την σύμβαση ,δεν είναι σίγουρο ότι αν δεν το κάμει δικαιούται να συναινέσει,έστω και σιωπηλά,και μετά να θέλει την διαφορά.Στο παράδειγμα με τα φράγκα όταν οι Κυπριακές τράπεζες άρχισαν να έχουν οικονομικά προβλήματα οι ξένες τράπεζες απαιτούσαν ισόποση κατάθεση σε ευρώ για να δανείσουν τα φράγκα(η τα γιεν κλπ)ενώ προηγουμένως επέτρεπαν παρατράβηγμα.Οι τράπεζες αν δεν άλλαζαν τους όρους θα έχαναν αφού για τα ευρώ που κατέθεταν είχαν ψηλό κόστος.Είναι δίκαιο να χάσει η τράπεζα επειδή υπέγραψε μια σύμβαση τηρώντας την, χωρίς το δικαίωμα αλλαγών, όταν το άλλο μέρος τηρά τους όρους της σύμβασης?Αν ναι αν το άλλο μέρος δεν την τηρά?Νομίζω είναι αρκετά περίπλοκα τα θέματα ,δεν είναι τόσο καθαρή η απάντηση τι γίνεται αν το δικαίωμα είναι να διακόψεις την σύμβαση και δεν το κάμνεις επειδή δεν έχεις επιλογή .

            Είναι όμως τώρα η ώρα να μπουν στο τραπέζι αυτά τα θέματα για συζήτηση.

          • avatar
            KikisM on December 21, 2013 - (permalink)

            Καχ,
            Γράφω κ εγώ στα ελληνικά για να μας καταλαβαίνει πιο πολύς κόσμος.

            Χαίρομαι πού το άρθρο του Κου Κληρίδη δίνει βήμα να πούμε πράγματα που αποφεύγουν οι τραπεζίτες να δημοσιοποιούν , για να βοηθήσουμε κόσμο πού μπορεί να γνοεί τα δικαιώματα του.

            Τίς απόψεις πού εκφράζω τίς έχω μελετήση καλά. Δοκίμασε μιά αναζήτηση στο Google με τίς λέξεις ´ καταχρηστικές ρήτρες σε τραπεζικές συμβάσεις ´ και θα βρείς σωρεία δικαστικών αποφάσεων στην Ελλάδα υπέρ των καταναλωτών και καταδικαστικές για τις τράπεζες. Επίσης πήγαινε στο Αγγλικό site του FSA ( Financial Services Authority ) για να δείς τι κάνει εκεί η εποπτική αρχή για να αποτρέψει / απαγορεύσει στα χρηματοπιστοτικά ιδρύματα την περίληψη καταχρηστικών ρητρών σε συμβάσεις. Ολα είναι βασισμένα στην Ευρωπαική Οδηγία 93/13 / EEC , πού ισχύει σε όλα τα κράτη μέλη.
            Συμφωνώ μαζί σου ότι τα κυπρικά δικαστήρια , μπορεί να αποφεύγουν να εγκύψουν στο θέμα παρά το γεγονός ότι η νομοθεσία είναι ξεκάθαρη , αλλά γνωρίζω ότι εκκρεμούν αγωγές εναντίον τραπεζών για το θέμα , πού θα καταλήξουν στο Ευρωπαικό Δικαστήριο αν αποτύχουν στα Κυπριακά. Υπάρχει δεδικασμένο. Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον και από τους συνδέσμους καταναλωτών / δανειοληπτών γιατί μπορεί να γίνη και ομαδικλη προσφυγή.

            Οσο αφορά τα δάνεια σε άλλο νόμισμα πχ Ελβετικό Φράγκο , εκεί και αν υπάρχει παρανομία. Ο δανειολήπτης αγόραζε επενδυτικό προιόν , το οποίο μόνο εξουσιοδοτημένοι σύμβουλοι είχαν δικαίωμα να πουλήσουν αφού ενημέρωναν τον πελάτη για τους συναλλαγματικούς κινδύνους. Είναι ίδια περίπτωση με τα αξιόγραφα. Δεν μπορούσε να το πουλά ο κάθε λειτοργός της τράπεζας λέγοντας ατον πελάτη , κάμε δάνειο σε Ελβ. Φράγκο πού έχει χαμηλο επιτόκιο και ο λογικά αθώος και ανενημέρωτος πελάτης να συναινεί καλή τη πίστη. Οποιος προσφύγει σε δικαστήριο έχει πάρα πολλές πιθανότητες να κερδίση και μαζί του χιλιάδες δανειολήπτες.

            Για να ξεκαθαρίσω δε την θέση μου , πρός τους αναγνώστες δεν είμαι δικηγόρος πού αλιεύη πελατεία μέσω του forum , αλλά πολίτης που δεν αποδέχεται την εκμετάλλευση του από τα λάθη των τραπεζών , και την ενοχη σιωπή ´ολων των θεσμών του κράτους.

  10. avatar
    Κώστας on December 20, 2013 - (permalink)

    Μεταξύ των 2 άρθρων, δηλαδή του κ. Νησιώτη και του κ. Κληρίδη΄, παρά το γεγονός ότι και τα 2 είναι ορθά από πλευράς ανάλυσης αριθμών, νομίζω ότι ο κ. Κληρίδης αρνείται να δει την πραγματικότητα, ενδεχομένως, στην προσπάθεια να προστατεύσει (όπως ο ίδιος νομίζει ότι πράττει) τα συμφέροντα αυτών που αντιπροσωπεύει, αλλά αν πραγματικά νομίζουν κάποιοι πως μπορούν να παίζουν με την υπομονή του κόσμου και τα όρια μιας δημοκρατικής κοινωνίας, ενδέχεται να τους προσπεράσουν οι εξελίξεις των γεγονότων και των καταστάσεων……………

  11. avatar
    zoid on December 20, 2013 - (permalink)

    Πραγματικά το τι συζητέιται δεν έχει προηγούμενο.
    Η λύση είναι απλή:
    Όλοι οι μεπλεκόμενοι φορείς (τράπεζες,πολιτεία, δανειζόμενοι) να συνεργαστούν ξέχωρα και μαζί για το καλό τόσο της πραγματικής οικονομίας όσο και των τραπεζών. Καλύτερευση της οικονομίας-όφελος και για την τράπεζα, καλυτέρευση της τράπεζας -όφελος για την οικονομία.
    Λοιπόν μελέτη του κάθε δανείου και δανειολήπτη ξεχωριστά. Συνεργασία μεταξύ των εμπλεκομένων για να βοηθηθεί από την μια το δανειο να γίνει εξυπηρετούμενο χωρίς φοβερή επιβάρυνση από την τράπεζα που θα την οδηγήσει σε νεες ανάγκες κεφαλαίων. Αν δεν επιμεριστούν όλοι το κόστος δεν θα βγούμε ποτέ από πάνω. Οι καταθέτες/μετόχοι/ομολογιούχοι έχουν ήδη πληρώσει το δικό τους…..

    Κοινωνική ευαισθησία και συμπάθεια απο την τράπεζα στον απλό κόσμο που πρόσκαιρα δεν έχει ικανοποιητικό εισόδημα και έχει ένα κανονικό σπίτι. Σκληρότητα, εκποιησεις, απόκτηση επιχειρήσεων σε περιπτώσεις υπερβολών και κακοδιαχείρησης από επειχηρηματίες. Δεν γίνεται ο κάθε κτίστης να γίνεται developer δεν γίνεται ο καθενας από ένα σπίτι που έιχε 100τ.μ να βρεθεί με ένα 500τ.μ. και μετα΄να ζητάμε από του καταθέτες ή τους φορολογούμενους να πλήρώσουν τα σπασμένα. Για τους μετόχους/ομολογιουχους δεν κάνω λόγο δίοτι αφενός είναι επενδυτές άρα πήραν ρίσκο και αφεταιρόυ είναι ιδιοκτήτες (οι μετόχοι) και αφού οι διευθυντές τους τα έκαναν μαντάρα είναι φυσικό να σου πάρουν το μαγαζί ή να κλέισεις.

    Ευχαριστώ.
    P.s κανείς δεν διαφωνεί ότι τα χαμηλοτερα επιτόκια βοηθούν την ανάπτυξη αλλά αυτα τα ριθμίζει η αγορα και όχι η νομοθεσία

  12. avatar
    Panayiotis on December 20, 2013 - (permalink)

    Αλοίμονο του φτωχού κόσμου που έχει δάνεια και θα φορτωθεί τα λάθη των τραπεζών. Η τράπεζα κύπρου ανακοίνωσε πρόσφατα καθαρό επιτοκιακό περιθώριο 4%! Στους καλούς καιρους και όταν οι τράπεζες έκαναν υπερκέρδη το καθαρό επιτοκιακό περιθώριο ήταν μόνο 2,5%. Δηλαδή αναμένετε να πληρώσουν τα λάθη των τραπεζών και τους κακοχρεώστες οι καλοπληρωτές δανειζόμενοι? Πλανάστε πλάνη οικτρά. Απλά θα αυξηθούν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και το πρόβλημα θα διαιονίζεται. Η λύση είναι μόνο μια ρίξετε τα επιτόκια για να μπορεί να πληρώσουν οι δανειζόμενοι τις υποχρεώσεις τους. Η άλλη επιλογή είναι να πάμε στη λίρα όπου σε αυτή την περίπτωση θα έχουμε αυτόματο κούρεμα δανείων 50%.
    Αυτά και ελπίζω να αλλάξετε μυαλά τώρα με το νέο σας διορισμό.

  13. avatar
    Erol Riza on December 20, 2013 - (permalink)

    Dear stockwatch
    I submitted a reply to a KikisM and wonder if it has been received and being moderated?

  14. avatar
    Christo on December 20, 2013 - (permalink)

    Οι Τράπεζες που ευθύνονται για την κατάντεια των πελατών τους, που είναι λόγω των κακών χειρισμών των τραπεζιτών που σήμερα έχουν χάσει τόσοι τη δουλειά τους, ή που έχουν απωλέσει μεγάλα ποσοστά από τα εισοδήματα τους και γενικά δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα, πρέπει οπωσδήποτε και να μειώσουν τα επιτόκια των δανείων αλλά και να επιμηκύνουν την περίοδο αποπληρωμής των για να “ζήσουν όλοι”. Διαφορετικά οι τράπεζες ας εισάξουν πελάτες από το εξωτερικό ή καλύτερα ας κλείσουν και να πάνε αλλού που έχει φαϊ γιατί “δαμέσα εξιφτερίσαν μας”

  15. avatar
    Marios on December 20, 2013 - (permalink)

    Κυριε Κληριδη,

    Πιστευετε ότι αν πιεσετε τους δανειοληπτες στα ορια τους θα αποφυγουν οι τραπεζες την χρεοκοπια. Αυτο θα δειτε οτι δεν θα δουλέψει. Οι δανειοληπτες βλεποντας τις παραλογες και υπερογκες απαιτήσεις των τραπεζων (το βασικο εποτοκιο της Ευροζωνης ειναι 0.25% αλλα στην Κυπρο ζητατε οσα σας κατεβει), καταλαμβαινουν την ματαιοτητα της προσπαθειας αποπληρωμης των δανειων τους, κανουν σταση πληρωμων και προετοιμαζονται για την χρεοκοπια και εκποιηση των περουσιων τους. Αυτη ειναι η κατασταση σημερα και αυτο και ανν απειλει την προσπαθεια επιβιωσης των τραπεζων.

    Με αυτά τα μυαλά, μεχρι τον Ιουνη τα μη εξυπηρετουμενα θα ειναι 70 με 80%.

  16. avatar
    Σάββας Τταντής on December 21, 2013 - (permalink)

    794 Δις ευρω περιουσιακά στοιχεία 26κ υπαλλήλοι στο λουξεμβουργο.

    Πολιτες για κάθε τραπεζικο υπαλληλο 155. (Μεσος ορος Αμερικής και ευρώπης)

    Κύπρος 850,000 πολιτες/155= 5500 υπαλλήλοι.

    Καταστήματα = 850,000 πολιτες/3100 ανα κατάστημα= 274 καταστηματα σε ολη την Κύπρο.

    Σήμερα το τραπεζικό σύστημα της Κύπρου έχει διπλάσιους υπαλλήλους απο οτι πρέπει να πολλά καταστήματα περισσότερα απο οτι πρέπει. Πώς πληρώνονται ολοι αυτοί με επιτοκιακο περιθώριο 4%.

    Τα επιτοκια στην Κύπρο σημερα έπρεπε να ειναι 0.5% καταθετικο και 4% το επαγγελαμτικο και 2.5% το στεγαστικο. Αλλα΄πώς θα πληρώνοναι ολοι αυτοι οι επιπλέον υπαλλήλοι?

    ΜΟΝΟΝ το αέριο/ πετρελαια μας σώζουν. Κινούμαστε αργά , δεν είδαμε τίποτα ακομα……….έρχονται δύσκολες μέρες..

  17. avatar
    Savvakis Savvides on December 21, 2013 - (permalink)

    You are really all discussing the symptoms only of the predicament we find ourselves in. The facts are:

    1. The country is has been left out in the cold and basically on its own to deal with the effects a “finance culture” which has misallocated economic resources and burdened the Government and the Banks with a obligations which we can’t realistically repay.
    2. Most economic agents in Cyprus (businesses and households) are leveraged to a point where there is no possibility of ever repaying their debts (neither extending the repayment period nor the lowering of the interest rate – as if such a thing is realistically possible – is going to solve the impending economic depression problem that we should all really be worried and concerned about.
    3. In such dire situations, countries have two options:

  18. avatar
    Savvakis Savvides on December 21, 2013 - (permalink)

    Sorry, I have pressed the enter by mistake and now I have to continue with another post:

    a. Devalue the national currency (an option not available to us)
    b. Do an Iceland. Declare inability to repay all foreign obligations start from a clean slate focussing on rebuilding the economy. We had the opportunity to do that but our politicians were more concerned protecting the interests of foreigners than its own people. I am afraid that this ship has sailed as well.

    The only way now therefore is to rework and restructure the loans on a project finance basis were only those projects which can repay their obligations will receive new loans to repay the old. The remaining will have to take the road of recovery and asset management over a long period of time.

    Unfortunately, I have not seen anything, other than heroic statements, to convince me that the banks have changed their ways. The assessment of repayment capability remains a cliché and elusive as it ever was. There is no training taking place for the credit risk officers of any bank. And there are no project finance experts engaged to lead this huge task. Instead, the banks are getting ready to hand out many millions to huge consulting houses which by their very nature cannot possibly have any impact on solving the problem.

    The sad thing, is that we hear statements about a horizon of 3-5 years to turn things around. The way they are handling things and unless they wise up to what is needed to be done, it would be more like 3-5 months before the next crisis!

    • avatar
      καχ on December 21, 2013 - (permalink)

      I think most of the people commenting express their disagreement with the views of Dr Clerides.He really wants the bankers to work on a cost plus basis irrespective of the cost to society.Personally I feel strongly the banks have to return what they have unilaterally charged their customers and if this means they need fresh capital so be it.Since most of the loans penalised with illegal charges are non performing, the banks will not have to pay anything,just credit back these charges.Thereafter if they cannot survive with a reasonable interest rate on loans ,say 2 pcent above the deposit rate,perhaps they can make room for more efficient banks.

      I do not understand what you mean when you say only projects that can pay their obligations must get new loans to repay old loans.Why should they get a new loan to repay the old one and not pay the old loan?

      The Troika wanted to close down two banks.Our government closed one of the two.The problems we face now is because of this decision,plus the saving of the coop.The one bank was saved by making its depositors(creditors)into shareholders.Perhaps the same solution must be applied to the debtors of this bank ,coverting loans to equity holding.If anything it is fair.If a bankrupt bank becomes viable by convering debt into equity it should extent the same treatment to its debtors.

      • avatar
        KikisM on December 22, 2013 - (permalink)

        Dear kax I totally agree with you , that there should be room for new more efficent banking operations.

        This should be feasible is the CBC would encourage it. But until the capital controls are lifted , we are trapped in the sharks jaws. We are locked in their unaccepable practices.

        I do appreciate the experience , and academic qualifications of Dr Clerides , but strongly dissapointed with the narrow minded way that he approaches the way forward. This has to do with the interests of the banking lobby that he represents and does not let him express what is really correct to and serves the society.

        Lets hope that his new role as CEO of COOP , will be more society friendly , than corporate profit friendly.

      • avatar
        Savvakis Savvides on December 22, 2013 - (permalink)

        That’s what a loan rescheduling/restructuring really is; a new loan which repays the old loan obligations but under new terms and conditions. In order for such a new loan (or any other loan in fact) to be granted there has to be “repayment capability”. This is a very elusive and most misunderstood term which if it was practiced in the past by the banks we would not, by definition, find ourselves in such impossible economic conditions. It is surely not rocket science but unfortunately it means different things to different people. For our gallant bankers of the past, it always meant that the borrower puts up as security more assets in value than the loan he is granted. Our bankers hardly ever looked any further than that (and some times they have not even looked at the collateral value properly either -how else can one explain the norm of taking shares of a company as collateral for example).

        But that is not what repayment capability is. Collateral security is merely a recourse path in case the borrower is unable to pay his obligations. Repayment capability is the ability to repay a loan from the proceeds of the project for which the loan is granted. When this is possible and under manageable risk conditions which are foreseen and catered for in the loan term sheet, then economic development ensues, when it is not, a huge misallocation of economic resources is almost inevitable.

        We are always talking probabilities when we try to assess the ability of a borrower to repay long into the future after he is granted a loan facility. So, it is not an easy task to try to answer the question whether the client is in fact able and likely to be paying his loan obligations promptly. However, not asking the question and looking the other way is not the answer. By relying solely on security collaterals to remedy their reluctance and inability to perform what is indeed the main economic function banks are supposed to perform in a free economy is criminal in a moral if not legal respect. It is a formula which leads to economic destruction, especially when the banking system is not properly regulated and controlled and is allowed to attract foreign deposits which are many times higher its country’s GDP capability.

        I guess that the most important point I wanted to make (but perhaps not very well) is that like or not we are in a very tight situation. Our politicians have failed to take the difficult decisions when the opportunity arose at the Eurogroup. As a result, we are left with a huge black hole of debt in the centre of our economy which cannot possibly be repaid in our lifetime and beyond. So, the question is not who pays and who gets off lightly. We need to start doing things right, learn from our mistakes, and balance the economy on the tightrope that we have to walk on. If you push the banks too hard, the economy will die from systemic bank failure. If you allow the banks to brutally push to recover like a bulldozer their dues from their customers, the country will fall into a very deep economic depression. There are winners and losers from this. We are losers. Either way, if we don’t get our act together, what we have seen so far will become a pleasant memory compared to what is coming in the future.

        This is why I have proposed that project finance experts should have already been engaged by banks to work and restructure their big clients, breaking them down into new stand-alone and independent business projects. Banks should have already started training their staff. The change needed is not going to happen through internal re-organisation of banks. As far as I know, there has not been much either in terms of training or engagement of banking practitioner experts (not consultants) to start this process off. We don’t really have much time. We need to get our act together in the next few months, not in the next few years as it was suggested recently!

  19. avatar
    Σάββας Τταντής on December 24, 2013 - (permalink)

    Απόψε άκουσα στις ειδήσεις οτι σύνολο οι συνεργατικές έχουν πανω απο 400 καταστήματα και 2700 υπαλλήλους. Για όλα αυτά τα καταστήματα πληρώνει ο ιδιωτικός τομέας ρευμα , ενοίκια, μισθούς , τυπογραφικά κλπ κλπ κλπ

    Κύριοι λυπούμε που το λέω , χάθηκαν τα 1.5 δις των φορολογουμένων που πλήρωσε το κράτος για στήριξη των μπακάλικων. Μέχρι το τέλος του 2014 οι συνεργατικές και οι εμπορικές τράπεζες θα ξαναχρειαστούνε κεφάλαια.

    Είμαι 100% σίγουρος, ώς οικονομία έχουμε τους διπλάσιους τραπεζικούς υπαλλήλους και τα διπλάσια καταστήματα απο οτι πρέπει……..έχουμε πολλή δρομο ακόαμ προς την εξυγίανση….

    Η πρόταση μου για επενδυτική εταιρεία ακινήτων και να φύγουν τα μη εξυπηρετούντα απο τις τράπεζες είναι μονόδρος. Τα μη εξυπηρετουντα θα πάνε 70%……

    ετοιμαζόμαστε για πολύ δύσκολες μέρες…….

    Σάββας Τταντής , χρηματιστής

    • avatar
      Erol Riza on December 24, 2013 - (permalink)

      Dear Mr Tandis,
      I am inclined to agree with you given the IMF forecasts of the need to deleverage over ten years and reduce corporate and personal debt. If this will mean we will have a smaller, more flexible and competitive banking system it will hopefully mean that our services and products will cost less and interest rates will come down sharply. Otherwise your forecast may be be right since a banking system with such a high ratio of NPLs is unsustainable if lending is to be drastically reduced. Banking profits will be hard to come and the capital requirements which the EU regulators will impose will make banking not very attractive to investors.
      For the moment we hope that the bankers will not put profit first and that interest rates will be brought down by another 1% at least in January in order to bring back investment interest. Unless we have a more positive environment there will be limited foreign interest. It would be a very good New Year present from the banks if we had lower interest rates and an acceleration in restructuring of loans, coupled with financial innovation, such as portable mortgages. The banking business model has changed for good and bankers and borrowers will have to adapt with banks needing less resources and using more technology. It is inevitable and will happen over time. Now we need to look to 2014 with hope for better times than 2013 which was a tragic one following the Eurogroup decision.

  20. avatar
    Kyriakos on December 25, 2013 - (permalink)

    I agree with Marios who wrote the following.
    (Marios wrote the reality).

    Marios on December 20, 2013 – (permalink)
    Reply

    Κυριε Κληριδη,

    Πιστευετε ότι αν πιεσετε τους δανειοληπτες στα ορια τους θα αποφυγουν οι τραπεζες την χρεοκοπια. Αυτο θα δειτε οτι δεν θα δουλέψει. Οι δανειοληπτες βλεποντας τις παραλογες και υπερογκες απαιτήσεις των τραπεζων (το βασικο εποτοκιο της Ευροζωνης ειναι 0.25% αλλα στην Κυπρο ζητατε οσα σας κατεβει), καταλαμβαινουν την ματαιοτητα της προσπαθειας αποπληρωμης των δανειων τους, κανουν σταση πληρωμων και προετοιμαζονται για την χρεοκοπια και εκποιηση των περουσιων τους. Αυτη ειναι η κατασταση σημερα και αυτο και ανν απειλει την προσπαθεια επιβιωσης των τραπεζων.

    Με αυτά τα μυαλά, μεχρι τον Ιουνη τα μη εξυπηρετουμενα θα ειναι 70 με 80%.

  21. avatar
    Σάββας Τταντής on December 30, 2013 - (permalink)

    ORDO AB CHAO

    Πολλούς μήνες πρίν καταρέυσουν το τραπεζικό μας σύστημα και τα οικονομικά τους κράτους είχα γράψει σε ένα άρθρο την Θεωρία του Χάους και έλεγα οτι θα καταρευσουν οι τράπεζες και το κράτος όπως και έγινε.

    Το σημερινό άρθρο είναι η συνέχεια/προέκταση έκεινου του άρθρου.

    Το κράτος ξεκίνησε να δουλέυει σωστά , να καταβάλει προσπάθειες προς τις σωστές κατευθύνσεις παρόλο που οι οικονομικές συνθήκες δεν το βοηθούν. Το σημαντικό είναι οτι το κράτος κάνει λίγοτερα λάθη και περισσότερες σωστές κινήσεις. Το κράτος μας εάν συνεχίσει να προσπαθει και να δουλέυει σωστά ΔΕΝ θα ξανακαταρευσει. Για το κράτος προς το παρόν σταμάτησε να ισχύει η Θεωρία του Χάους.

    Το Τραπεζικό μας σύστημα δυστηχώς συνεχίζει να λάθη, το ένα μετα το άλλο. Η ΚΤΚ έκανε πολλά τεχνικά λάθη μετά τον Μάρτιο (μετά το Χάος) . Οι τράπεζες συνεχίζουν να διατηρούν ψηλά επιτόκια, έχουμε τουλάχιστον διπλάσια καταστήματα και διπλάσιους τραπεζικούς υπαλλήλους απο ότι πρέπει, συνεχίζουν να υπάρχουν ψηλά αμοιβόμενοι τραπεζικοί υπαλλήλοι, δεν έγινε ακόμα ταμείο ακινήτων στο οποίο να πάρουν τα κακά δάνεια , 9 μήνες και δεν καταφέραμε να ενοποιήσουμε 2 τράπεζες, έχουμε υπερδανεισμένο ιδιωτικο τομέα, δεν υπάρχει ρευστότητα, κλπ κλπ κλπ κλπ

    Δυστηχώς η Θεωρία του Χάους ισχύει ακόμα για το τραπεζικό μας σύστημα , εάν συνεχίσει αυτή η κατάστηση με το τραπεζικό μας σύστημα θα έχουμε στις τράπεζες ξανά ένα πιστωτικό γεγονός η μια βιαιη διορθωση/απόφαση.

    Για να μην φαίνομαι συνεχώς αρνητικός θα κάνω και μια θετική πρόβλεψη. Μετά την διορθωση στο τραπεζικό σύστημα (την οποία περιμένω στους επόμενους 12 μήνες ) θα υπάρξει μια τάξη στις τράπεζες και γενικά στην Κύπρο. Το κράτος ξεκίνησε αυτή την τάξη….Μετά απο μερικά χρόνια, η Κύπρος θα είναι πολύ καλύτερη απο οτι ήταν πρίν μερικά χρόνια. Η τάξη είναι το φυσικό ακόλουθο του ΧΑΟΥΣ.

    ORDO AB CHAO. Order comes after chaos or Out Of Chaos comes order.

    Σάββας Τταντής 30/12/2013

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS