Skip to content

Η εμπιστοσύνη και η πραγματικότητα

Posted by (Author) on June 11th, 2014 - 73 Comments
avatar

Ακούμε σχεδόν καθημερινά για την ανάγκη να επιστρέψει η εμπιστοσύνη και να λυθούν έτσι τα συσσωρευμένα οικονομικά μας προβλήματα.  Οι κυβερνώντες και μερικά διοικητικά συμβούλια τραπεζών συχνά μας μιλούν για θετικούς δείκτες και ψήφους εμπιστοσύνης ως αποτέλεσμα μεμονωμένων μέτρων, όπως η ανακοίνωση περιορισμένης εμβέλειας σχεδίων δανείων, το πρόσφατο κυβερνητικό ομόλογο με ιδιωτική τοποθέτηση, ή πιο πρόσφατα ακόμη, τα υπόπτως «κατασκευασμένα» λογιστικά κέρδη τραπεζών.  Και να μη ξεχνούμε τις σχεδόν συνεχείς τυμπανοκρουσίες από τις θετικές αξιολογήσεις κάποιων credit rating agencies οι οποίες, όπως είναι γνωστό, είχαν ήδη φθάσει στον πάτο.

Παρόλο που κανείς δεν αμφισβητεί ότι η εμπιστοσύνη είναι αναγκαίο συστατικό μιας υγιούς οικονομίας, δεν είναι αρκετή από μόνη της να λύση τα τεραστία διαρθρωτικά και αλλά προβλήματα στην πραγματική οικονομία.  Επιπλέον, μια προσωρινή και «κατασκευασμένη» εμπιστοσύνη θα φέρει τα ίδια και χειρότερα αποτελέσματα.  Η πραγματικότητα έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από μια πρόσκαιρη και προσωρινή αίσθηση αισιοδοξίας.  Η εμπιστοσύνη πρέπει να έρχεται ως αποτέλεσμα εύστοχων και συγκεκριμένων αλλαγών και αναδιαρθρώσεων που χρειάζεται η οικονομία για να μπει σε σταθερό δρόμο για την ανάπτυξη και όχι από επικοινωνιακά τεχνάσματα.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα είναι το υπέρογκο δημόσιο αλλά κυρίως ιδιωτικό χρέος.  Όπως επιβεβαιώνεται και από πρόσφατα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, όπως δημοσιεύει χθες η StockWatch σε άρθρο με τίτλο «Χρέη μαμούθ οι κυπριακές επιχειρήσεις», η Κύπρος κατέχει τη χειρότερη θέση με διαφορά σε δάνεια προς ιδιώτες (136% το ΑΕΠ) και προς επιχειρήσεις (152% του ΑΕΠ).  Γι’ αυτό, αντί ο κ. υπουργός να σκέφτεται και να σχεδιάζει πως να αυξήσει τον δανεισμό του κράτους (κυρίως εκεί που δεν χρειάζεται) αφιερώνοντας σχεδόν όλες του τις δυνάμεις αποκλειστικά στη δημιουργία εντυπώσεων, θα έπρεπε να ασχοληθεί και λίγο με τρόπους βελτίωσης της πραγματικής πάρα τις εικονικής οικονομίας.  Θα ήταν πολύ πιο χρήσιμο και εποικοδομητικό εάν αναλώναμε τις δυνάμεις μας να βρούμε λύσεις στα καυτά ζητήματα που κρατούν την οικονομία σε αβεβαιότητα και μακριά από μια ρεαλιστική προοπτική ανάπτυξης.  Όπως παραδείγματος χάριν, από που θα προκύψει η ζήτηση που θα σπρώξει την ανάπτυξη και πως θα μπορούσαν να δημιουργηθούν συνθήκες που θα καθιστούσαν τις επενδύσεις (από κυπρίους και ξένους) βιώσιμες.

Για να προσπαθήσω να τα απλοποιήσω λίγο, σχεδόν τα πάντα σχετικά με την επιτυχή ανάπτυξη της οικονομίας περιστρέφονται γύρω από το ερώτημα κατά πόσο οι συνθήκες στη χώρα είναι τέτοιες ούτως ώστε να μπορούν να είναι οικονομικά βιώσιμα παλιά, αλλά κυρίως, νέα επενδυτικά έργα.  Σε προηγούμενες επαφές μου με τον υπουργό οικονομικών του έχω συστήσει να μη αναλώνει της δυνάμεις του, και της κυβέρνησης, να βρει λεφτά για νέα έργα αλλά να επικεντρωθεί στις αλλαγές που πρέπει να γίνουν στη χώρα για να μπορέσουν να καταστούν οι επιχειρήσεις μας και νέες επενδύσεις οικονομικά βιώσιμες.  Στα σχεδόν 30 χρόνια εμπειρίας μου στη μελέτη και χρηματοδότηση αναπτυξιακών έργων, το κυριότερο που έχω μάθει είναι ότι το έργο οδηγά τη χρηματοδότηση (όχι το αντίθετο).  Ένα έργο είναι σαν ένα άλογο που εφόσον είναι ικανό να κερδίσει κούρσες (δηλαδή είναι βιώσιμο με ικανοποιητική απόδοση και αποδεκτά/διαχειρίσιμα ρίσκα) η καρότσα που τραβά πίσω του γρήγορα γεμίζει με τα λεφτά που χρειάζεται για τη χρηματοδότηση και εφαρμογή του.  Η κυβέρνηση όμως φαίνεται να έχει βάλει την καρότσα μπροστά από το άλογο.  Εξ ου και η φιλοσοφία που κατευθύνει την πολιτική που διέπεται από το «να βρούμε τα λεφτά (είτε είναι από λεφτάδες ξένους είτε μέσω εξωτερικού δανεισμού) και η οικονομία θα διορθωθεί από μόνη της».

Κατ’ αρχήν η αντικατάσταση χαμηλοτόκου δανεισμού με ακριβό με στόχο να δημιουργηθεί ρευστότητα στις Τράπεζες (και συγκεκριμένα στην Τράπεζα Κύπρου) δεν θα πετύχει διότι ένα μεγάλο μέρος αυτής της νέας ρευστότητας θα εκρεύσει όπως και οι προηγούμενες εκτός τραπεζικού συστήματος (και πολύ πιθανόν σύντομα και εκτός Κύπρου).  Αλλά ακόμα και αν μπορούσε με αυτό τον τρόπο να αυξηθεί κάπως η ρευστότητα των τραπεζών, τι θα επιτυγχάναμε; Πως θα προκύψει ανάπτυξη μόνο από μια μερική αύξηση ρευστότητας; Ο κόσμος παραμένει υπερδανεισμένος και καταχρεωμένος όπως και οι πλείστες επιχειρήσεις στην Κύπρο (πολλές εκ των οποίων δεν μπορούν να πληρώσουν καν τους τόκους των δανείων που ήδη έχουν).  Δηλαδή, έστω και αν υποθέσουμε ότι οι τράπεζες έχουν τώρα κάποια ρευστότητα, σε ποιους θα δώσουν δάνεια και για να τα κάνουν τι, που είναι βιώσιμο; Ακόμη, πως είναι δυνατό με τις αντίξοες συνθήκες που επικρατούν, εκτός κάποιες λίγες εξαιρέσεις ίσως όπου το νέο δάνειο σχεδιάζεται «off-balance sheet», να αξιολογούνται υφιστάμενα και νέα δάνεια προς κύπριους επιχειρηματίες ως να έχουν ικανότητα αποπληρωμής; Αυτά είναι κάποια από τα πιο κύρια πραγματικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η κυπριακή οικονομία (επιχειρηματίες και ιδιώτες). Το αίσθημα προσωρινής αισιοδοξίας και κάποια περιορισμένη ρευστότητα, αν επιτευχθούν, δεν θα λύσουν τα τεραστία διαρθρωτικά προβλήματα που εμποδίζουν την ανάπτυξη.

Το πρόβλημα της Κύπρου δεν είναι τόσο απλό όσο οι πολιτικοί μας προσπαθούν, ίσως για δικούς τους λόγους, να πλασάρουν στον ανύποπτο πολίτη.  Καμία χώρα, συμπεριλαμβανομένης και της ίδιας της Γερμανίας μετά τον 2ον παγκόσμιο πόλεμο δεν θα μπορούσε να ανακάμψει αν δεν υπήρχε διαγραφή συσσωρευμένων χρεών μετά από μια γιγαντιαίων διαστάσεων καταστροφή.  Η πικρή πραγματικότητα είναι ότι τα πολλά δισεκατομμύρια που περνούσαν μέσω Κύπρου (με σύμπραξη δικηγόρων, λογιστών, τραπεζιτών και πολιτικών) αντί να διαγραφούν σαν venture funds ή πιο σωστά gambling money, διαφυλάχθηκαν σχεδόν στο ακέραιο ως καταθέσεις κυπριακών τραπεζών που τώρα μεταφέρονται έντεχνα στους ώμους πολλών γενεών κυπρίων φορολογούμενων.  Γι’ αυτό χάθηκε εξ αλλού η εμπιστοσύνη του κόσμου.  Θα χρειαστεί κάτι ανάλογο που να αρχίζει τουλάχιστον να αντιστρέφει αυτή την πικρή πραγματικότητα για να μπορεί η εμπιστοσύνη να επιστρέψει και να παραμείνει.

* Ο Σαββάκης Κ. Σαββίδης είναι Οικονομολόγος, εμπειρογνώμονας σε θέματα Οικονομικής Ανάπτυξης και Αξιολόγησης Έργων.  Είναι πρώην ανώτερος διευθυντής στην Τράπεζα Αναπτύξεως και διετέλεσε τακτικός επισκεπτόμενος καθηγητής στο Harvard University και πιο πρόσφατα στο Queens University, Canada.  Author page: http://ssrn.com/author=262460.

Categories → Οικονομία

73 Comments
  1. avatar
    The Invisible Hand on June 11, 2014 - (permalink)

    Συμφωνώ με το φίλο Σάββα ότι η “κατασκευασμένη” εμπιστοσύνη δεν θα οδηγήσει στην ανάπτυξη. Αλλά δεν γνωρίζουμε τους λόγους ούτε της προσφυγής της κυβέρνησης σε νέο εξωτερικό δανεισμό, ούτε της προβολής τόσης αισιοδοξίας από τον αρμόδιο υπουργό και άλλους.

    Η πιό πιθανή εξήγησις είναι ότι τα πράγματα δεν παν καλά. Η δεινή θέσις των τράπεζων δεν τους επιτρέπει να ανακυκλώσουν ληξιπρόθεσμα κυβερνητικά χρεώγραφα και ο νέος εξωτερικός δανεισμός θα τα αντικαταστήσει. Γι’ αυτό και δεν αντιδρούν οι μαθητευόμενοι μάγοι της Τρόικας, εφ’οσον δεν αυξάνεται το σύνολο του δημόσιου χρέους. Τα νέα δάνεια και τα παγωμένα χαμόγελα του υπουργού ΔΕΝ είναι για να φέρουν ανάπτυξη. Είναι για να αποφύγουν περαιτέρω κατάρρευση.

    • avatar
      Alexandros on June 11, 2014 - (permalink)

      I think you are spot on, invisible. The only reason the government wants to borrow prematurely from markets is to provide a helping hand to BOCY’s liquidity that, following the recent removal of domestic restrictions, will be coming under pressure. Because of ECB haircuts of approximately 50%, a Cypriot government bond in the hands of BOCY provides half the liquidity it could obtain simply by repayment of the debt by the government. In essence, the government will borrow from international investors so that BOCY can continue to repay rich Russians who are keen to get their money out sooner rather than later. None of this helps the economy directly. At best it reduces the risk of illiquidity which could have pretty bad consequences. One negative aspect of this debt swap is that domestic borrowing done under domestic law will be replaced by foreign borrowing that will be done under international law. Hence, the burden of the public debt will be increased, even before counting the difference between domestic and international borrowing costs.

      By the way, I liked Savvakis’ article, although as some other commentators state below there are some off the cuff remarks that are not justified. E.g. I cannot honestly believe that the bank’s profits are artificial, it has already made huge provisions and it has began to address its NPL problem and it’s selling its risky investments abroad, cut down staff costs etc, a lot of this ahead of the restructuring plan. I would be surprised if it needs more capital, even after the stress tests, although it’s capital buffer at the moment is rather thin but let us not forget the huge provisions already made. I thought however that the main point of the article is well made and well argued.

      • avatar
        Savvakis Savvides on June 12, 2014 - (permalink)

        Invisible and Alexandros raise some very serious questions. I share their concerns. Alexandros, I take your point that it was not necessary to remark on the Account results. And may be I could have phrased it better. My main concern is that the provisions made, although substantial, are still below what is required given our circumstances. But it is only my personal opinion, nothing more and I don’t want this, as you say, to distract readers from the main point of the article.

        • avatar
          Alexandros on June 12, 2014 - (permalink)

          Glad we are finding a lot of common ground! I hope you will keep writing, your articles are thought provoking, sometimes perhaps too provocative.

          I believe BOCYs biggest problem is not solvency but liquidity,which is directly linked to your main point, the issue of confidence.

          In my view in order to restore confidence, BOCY needs to make a good example of some of the big borrowers, many of whom still are having it good. Once depositors understand that the bank is collecting on outstanding debt from the big guys, it means it has balls, it will collect from everyone, and will be able to meet depositors demands. No need to run. For those who understand theory of banking it’s all beliefs. If you believe that others will withdraw, the rational thing to do is to try to withdraw first, even if you think the bank is solvent.

          For example, Mr Aristo, was fooling around for over a year saying that he was waiting the Chinese investor to get permits from China and feebs of that kind. The investor was actually never an investor, he was a middleman trying to find buyers in China, who even with all the visa promises and zone relaxations never materialised. Does anyone from the media remember what Mr. Aristo was saying about disproving PIMCO, other than stockwatch? Of course not.

          In Ireland the way NAMA collected from the big developers was simple enough. They turned them upside down and shook them until all the money fell out of their pockets. Sometimes they kept them hanging for a long time. When a developers wife went to complain about what NAMA was doing to her hubbie, who owed 1 billion or so, they took her in the office politely. When she emerged an hour later she no longer had any jewellery. Ireland is a success story.

          Ιδού η Ρόδος…

          • avatar
            Savvakis Savvides on June 13, 2014 - (permalink)

            I am glad we agree. I don’t mind provoking. If its not thought provoking, its not worth writing.

          • avatar
            Savvakis Savvides on June 18, 2014 - (permalink)

            Dear Alexandros, I quote from today’s report at Stockwatch some data regarding the level of provisions which worry me regarding the reported results:

            “Το ΔΝΤ υπολογίζει ότι οι προβλέψεις των κυπριακών τραπεζών φθάνουν το 30% του συνόλου των προβληματικών δανείων έναντι 50% που είναι το αντίστοιχο ποσοστό ευρωπαϊκών τραπεζών.”

            Source: http://www.stockwatch.com.cy/nqcontent.cfm?a_name=news_view&ann_id=200635

      • avatar
        The Invisible Hand on June 12, 2014 - (permalink)

        I don’t see how rich russians (or cypriots) can get their money out under the existing capital controls, even if the government replaces domestic debt with new foreign debt. Incidentally I believe it would be positive if the “rich russians” were allowed to take their money out as it could restore confidence in Cyprus and encourage new deposits to flow in from abroad or from under village mattresses.

        I also fail to see how replacing domestic debt due in the very near future with new foreign debt, presumably payable over 5 or more years,will increase the burden on Cyprus. If the government asked the illiquid local banks to roll over such amounts the local interest rates would skyrocket beyond the 5-6% of foreign loans. And if you are concerned by the international law applying to new borrowings you are probably concerned that the government will default on local debt, a very bad sign.

        • avatar
          Alexandros on June 13, 2014 - (permalink)

          Where’s your imagination invisible? Capital controls can only be effective as a short term measure, people find ways around them soon enough. Rich Russians have a lot of goodies to buy such as yachts, private jets, limousines etc. Moreover, with the lifting of all domestic restrictions taking money outbox the country has become easier even for Joe Blogs, but I will not make it any easier by explaining how.

          When bonds are issued under domestic law, it is easier to renege on interest payments or principal if the country gets into trouble simply by passing a law. This cannot be done when bonds are issued under international law. Greece benefited substantially when it swapped bonds issued under domestic law with bonds issued under international law as bond holders were prepared to pay a premium for this swap. The premium of course depends on default probabilities, which may have decreased but are not zero.

          • avatar
            The Invisible Hand on June 14, 2014 - (permalink)

            Alexandros. Capital controls are as effective as the government wishes them to be. Sure, there will be leakages, legitimate or otherwise, but less than with no controls.

            I already replied to your point on domestic/international jurisdiction on government debt. Obviously you see a probability that the government will default on local debt, which then makes it a legal duty of bank BoD’s and other institutionalise (provident funds, insurance companies etc) to avoid such risky investments.

          • avatar
            Daffodil on June 15, 2014 - (permalink)

            Fyi a default can take place under international law too. Just look at the (notorious) Argentinian case. In fact, governments may be biased to default on foreign creditors rather than impose losses on domestic ones.

        • avatar
          Μ on June 13, 2014 - (permalink)

          Invisible hand,

          The existing capital control measures allow certain amounts to be transferred to accounts held abroad. Payment or transfer of funds up to 1 million per transaction is not subject to Committee’s approval, whereas payment or transfer of funds above 1 million per transaction is subject to the Committee’s approval, taking into consideration the liquidity buffer situation of the concerned credit institution. Therefore more liquidity will boost the Committee’s ability to approve more fund transfers to accounts held abroad.

          I agree with Alexandros that the restoration of confidence could only be achieved through the effective management of nonperforming loans. Had the depositors been able to transfer their money abroad without restoring confidence first, would have simply led to liquidity drain and therefore to excess liquidity risk. Excess liquidity risk would have not (in my opinion) encouraged new depositors to place their money in any institution within a banking system that has already imposed a haircut on deposits.

          At the moment BOC’s investments in Cyprus sovereign debt securities are approximately of 2.6 b. Among those sovereign debt securities, there is a Cyprus Government Bond of 1.6 b which is due on July 1, 2014 that the Government has a unilateral roll over option up to July 2017 (note 28 of the latest financial statements). Therefore in case that yields fall further until 2017, engaging in new long or medium term borrowing in order to repay an existing debt for which there is a Government’s unilateral roll over option, will eventually increase the burden.

          On the other hand according to the EBA “Those sovereign assets held as hold to maturity or loan portfolio positions will be subject to a shift in the risk weights and impairment estimates based on assessments of changes in credit risk.”. Hence in case that the Government will indeed engage in long or medium term borrowing in order repay its debt to BOC the question is whether it has evaluated the pros and cons and will do it for the right reasons.

          • avatar
            The Invisible Hand on June 14, 2014 - (permalink)

            MM, I believe you have missed my point about recycling the local debt into new local debt or exercising options to defer it for a year or two or three. The government may have a legal right to extend the bond duration, but does its counter-party have the liquidity, or indeed solvency if the risk factor is taken into account, to carry out their obligation? It would only work if the government was prepared to rescue the banks with taxpayer funds or by imposing on depositors a real bikini wax job to top up the haircut.

            And in fairness, can the government, through the Central Bank, pay around 1% p.a on ELA and charge the banks around 4% p.a. and expect the bank to buy government bonds at less than 5 or 6%? It is somewhat equivalent to usury. Just look at the CB profits and tell me where they came from.

          • avatar
            Μ on June 14, 2014 - (permalink)

            Invisible hand,

            I am M, MM is a different person. The counter party could obtain the necessary liquidity through the effective management of non-performing loans, through Eurosystem’s monetary operations, through Emergency Liquidity Assistance, through the disposal of assets etc. The only question valid in my opinion is whether the risk weight shifting would be at a level that will have a significant impact on the Capital Adequacy Ratios of the bank. Even if the disposal of assets or the risk weight shifting will have a significant impact on capital adequacy, it could be offset by an increase of share capital. I wonder why while major banks in Europe proceed with capital raising in order to shield themselves against the ECB stress test, BOCY appears to be reluctant to proceed with an increase of share capital. Probably because the new shareholders would be diluted. There is no better alternative though (in my opinion), even if the government intervenes with a capital injection the new shareholders would be diluted anyway. If they want to maintain their stake there is an option, they could proceed with rights issuing.

            I am not sure if i understood what you are saying in your last paragraph, but if i got this right, I think that your assumption regarding the interest rate that ELA bears is not valid. According to the BOCY’s financial statements (I chose the year end financial statements) “The Company’s ELA funding bears interest at the rate equal to the ruling marginal lending facility rate (‘MLF rate’) of the Eurosystem, plus a margin.”. At the moment the interest that marginal lending funding bears according with the ECB, is 0,40%. Judging by the interest expense (in relation to central banks funding) that appears in BOCY’s financial statements, I believe that the total interest rate that ELA funding bears, is much less than you assume. Please note that the interest rate for marginal lending funding was higher and reduced to 0,40% on June 11, 2014.

          • avatar
            Anonymous on June 15, 2014 - (permalink)

            Invisible

            Like M, I do not follow your last paragraph, which I am sorry to say suggests that you are confused. Neither the government nor the central bank borrow from ELA,in fact it’s the central bank that supplies the ELA to commercial banks that apply, which happens when they do not have sufficient collateral to access ECB monetary policy operations, or when they lose their ECB counterparty status. ELA is supplied by Eurosystem central banks and is relatively cheap source of funding for commercial banks, with the latest reductions it should be below 1% but the ECB window is even cheaper, 15 basis points since 5 June.

            So who do you think charges the banks 4%?

          • avatar
            The Invisible Hand on June 16, 2014 - (permalink)

            M and Anonymous

            I am not sure where you get your numbers for interest payed by the BoC on their ELA financing. Have you had a look at the CB’s profits for 2013? Do you think they arise from brilliant trading activities in the financial markets? Cheap ELA is provided to BoC through the CB, which marks it up to 4%.

            BoC would be generating half billion more profits if it only paid 1.4% on roughly 10 billion euro ELA loans, while charging clients 6% or more, even after provisions. Check it out!

          • avatar
            Μ on June 16, 2014 - (permalink)

            Invisible hand,

            I have already explained how did I come to my conclussions (ECB website and BOCY financial statements). Don’t try to extract conclusions based solely on the CBC’s financial statements. In fact why would you try to come to a conclussion through the CBC’s financial statements when there is more specific information available?

          • avatar
            Anonymous on June 16, 2014 - (permalink)

            Invisible you are completely wrong, the cost of ELA is now under 1% p.a. But last year it was around 2%. There is a much better way to calculate it by looking at the central banks profit and loss account. If the CBC had a margin of 4% on ELA it would have made over 400m from its provision.

            The reason BOCY is not making 6% on its loans is that half the borrowers are not paying anything! With 50% NPLs when it charges 6% on its loans, it actually receives 3% overall.

          • avatar
            The Invisible Hand on June 17, 2014 - (permalink)

            M, Anonymous
            I do not have the 2013 accounts of the CDB. But their 2012 accounts, during a year when ELA rose from around 4 billion to 10 billion, they show:
            Interest income: 371,457,000
            Interest expense: 99,662,000

            If you believe such remarkable performance was solely due to the brilliance of the CDB Governors (there were two during the year 2012) I would like to sell you the Eiffel Tower at a bargain price.

            Do some research, friends.
            Ask the BoC how much they are paying for ELA.
            Stop obfuscating on whether the EU charges .4% above or below.
            Look at NUMBERS.

          • avatar
            The Invisible Hand on June 17, 2014 - (permalink)

            Correction! I meant Central Bank of Cyprus, not CDB!

          • avatar
            Anonymous on June 17, 2014 - (permalink)

            From back of the envelop calculations, roughly 1.5% for BoCY in 2013, 3.5% for Laiki in 2011.

            Also, for Laiki the shift in the composition of exposure to other banks (including central banks) from Greece to Cyprus between 2010 and 2011 is striking (pg 104). Admittedly I am quite unfamiliar with what was taking place during that period with the Cypriot banking system, so this may mean nothing at all; anybody care to explain?

            Links
            ——
            BoCY 2013: pg 69 for interest expense, pg 21 & 113 for stock of funding from central banks
            http://www.bankofcyprus.com/Documents/Investor%20Relations/Annual%20Reports/English/Annual%20Financial%20Report%20ENG%20not%20signed.pdf

            Laiki 2011: pg 60, 104, 115
            http://www.laikibankgroup.com/EN/InvestorRelations/FinancialInformation/AnnualReports/Documents/MPB/MarfinPopularBankAnnualReport2011EN.pdf

          • avatar
            Επιλήσμων on June 18, 2014 - (permalink)

            When some time ago, I met a high official of the Bank at a dinner party and asked him if there were loans with less than 2% interest (per annum), the banker choked and couldn’t talk for ten minutes. Fearing the worst for his health, I refrained from repeating the question.

          • avatar
            Anonymous on June 18, 2014 - (permalink)

            Invisible, the cost of funding for BoCY could be higher if the average level of ELA during the year was much lower than the end position, or if the interest expense was higher. The problem is that the 2013 numbers reflect the merger so I am not exactly sure how the numbers were done there.

          • avatar
            Μ on June 18, 2014 - (permalink)

            Invisible hand,

            Anonynous and I both talk wιth numbers and references. Indeed someone should do a bit of research, but I am afraid this is neither Anonymous nor me.

            Anonymous,

            Regarding your observations which is indeed significantly important (maybe the most important observation passed unnoticed until now), I suspect what could have happened therefore I am going to put it as an assumption and you can tell me whether this assumption sounds rational to you or whether we share the same view:

            According to Bank of Greece, on March 31, 2011 took place the cross-border merger of Marfin Egnatia with Cyprus Popular Bank, therefore I suspect that the amounts due by Marfin Egnatia to the Bank of Greece for ELA purposes (if applicable) and/or the amounts due to Central Banks in general (Eurosystem’s monetary operations) shifted from Greece to Cyprus.

          • avatar
            The Invisible Hand on June 18, 2014 - (permalink)

            Anonymous and M
            Forget back-of-envelopes calculations and analyses of voluminous bank accounts. The best kept secret is that the Central Bank is gouging BoC with 4% interest rate on the ELA for which the CB pays only about 1%. The government does not object since 80% of CB profits flow to the government. But it is at the expense of BoC debtors (both the performing ones and the bad ones) which can only increase the problem loans in a deflating economy.

            I would be delighted to be proved wrong and to apologise, if you have real NUMBERS.

          • avatar
            The Invisible Hand on June 18, 2014 - (permalink)

            Επιλήσμων
            You are too kind to bankers, asking them only about the 2% interest that they will collect on friendly loans. Next time ask them about the 5%,6% and 7% interest on even friendlier loans that they will never collect. I could give you a few names but I am too well bred, and perhaps you know them anyway if you attend their dinner parties.

          • avatar
            Anonymous on June 18, 2014 - (permalink)

            Invisible, my dear, you are wrong! In 2012 the cost of ELA was around 3%. You see the ECB interest rates have come down a lot since Draghi took over the presidency at the end of 2011. The MRO has come down from 1.5% to 0.15% and the MLF from 2.25 to 0.4. This is public info, available on the ECB website. The rate on ELA is the sum of the two plus a small margin, which according to the infi I have was 0.25-0.5. In 2012 the average rate on ELA was approx. 3.0%. And yes both Mr O and Mr D are very clever people, only in Cyprus few people know that.

            Btw the CBC borrows from the ECB at a rate that cannot be higher from that banks pay for MRO! At the moment that cost is 15 basis points, in 2012 it was about 1%, hence the CBC made about 200m from ELA in 2012.

            The CBC has other interest income, from a loan it made to the government before CYprus joined the EU. The loan was 1.5 billion and the interest rate 3%. Got it now?

          • avatar
            Anonymous on June 19, 2014 - (permalink)

            M, I am not intimately familiar with either the history of CPB or the intricacies of financial reporting, but the only significant event taking place during that period -at least that I could think of- is indeed the conversion of the Greek subsidiary into a branch of CPB. This greatly increased the exposure of the Central Bank of Cyprus to CPB and appears to have been an early step in ring-fencing Greece from Cypriot banks (maybe not by design though). On the other hand, since the CB exposures are collateralized then one could argue that there is no risk to the CBC, but then again no one is safe from a big bank default, especially if the collateral is to be put to the test in illiquid markets. Anybody with a better explanation is welcome to jump in.

            Invisible, first off, I am not the original `anonymous’ who challenged your numbers, my anonymous presence entered existence in the post with the annual report data. Nobody here is trying to assert their expertise over anybody else’s knowledge on any given topic, and I am certainly quite open to the possibility that you may be correct on this point. I am not sure why it is that you keep throwing the word NUMBERS around though, particularly in light of the fact that you have not provided any evidence that appears numerically more sound than what the back-of-the-envelope computations from bank financial data indicate. If you think the banks are “cooking” those numbers or if you have solid insider information that the CBC is charging 4% then that’s all fine and we can leave it at that.

      • avatar
        Μ on June 13, 2014 - (permalink)

        Alexandre check your google plus hangouts. If this doesn’t make any sense to you just ignore it :-)

      • avatar
        Anonymous on June 18, 2014 - (permalink)

        I am with Savvakis on this one. BoCY is being too optimistic about provisions and it should be fairly straightforward to see through the scheme.

        The Eurozone does not have a liquidity problem as far as solvent banks are concerned, in fact the problem is that banks are just sitting on a pile of liquidity without generating credit; debt overhand may be a more likely explanation for what is going on in the Eurozone in general. Now, BoCY faces high liquidity risk because it cannot put forth a convincing case for its solvency, and its accounting gimmicks don’t really work. In theory BoCY could be suffering from an “irrational beliefs” problem where the market value for its capital structure is disconnected from fundamentals, but I don’t think this holds in practice. In fact, there is empirical evidence that where depositor-led bank runs do take place, they usually target the insolvent banks.

    • avatar
      Savvakis Savvides on June 20, 2014 - (permalink)

      I have posted a comment below your comment Invisible which unfortunately was posted at the bottom of the comments. It wouldn’t make any sense there. The comment was:
      “How right you were..” in reference to your assessment/prediction.

  2. avatar
    Christos on June 11, 2014 - (permalink)

    Mr Savvides, we note your observations and comments but we do not see your suggestions. Do you have a better alternative to propose?

  3. avatar
    Andreas Sergides on June 11, 2014 - (permalink)

    Sound comments, Savvakis, but I am afraid your are preaching to a Government and a Finance Minister , who are blind-folded and deaf.I get the impression that there is no clear objective and course of action that could reverse this slide into even worse depression.
    I am still waiting to see concrete measures for dealing with tax evasion and avoidance, parameters that contributed greatly to the present mess.Additional Government borrowing will not bring about economic recovery.This temporary increase in bank liquidity will soon evaporate and may well find its way out of the banks and the country.The problem of non-performing loans is steadily deteriorating and neither banks or the Finance Minister have come up with a credible way to reverse this trend.
    Imposing some fines on a few bankers, will not change bank behaviour, which continues to be totally out of touch with reality. Personally I have serious doubts regarding the payment of these fines!The majior problem of the huge public and private debt remains unsolved and have not seen any measures to really deal with this problem.What is also very worrying is how easily the Cypriots get taken in by cheap propaganda.God help us!

  4. avatar
    K.K. on June 11, 2014 - (permalink)

    Πλήρης απογοήτευση με όλο το σεβασμό, και από το δικό σας άρθρο κύριε Σαββίδη, όπως και πολλών άλλων που αρθρογράφησαν πριν από εσάς για να είμαστε δίκαιοι.
    Επαναλαμβάνουμε τα γνωστά σε όλους πλέον προβλήματα μας, γίνεται κριτική και στο τέλος δυστυχώς τίποτε ουσιαστικό – χειροπιαστό, τίποτε που να μπορεί να μας βγάλει από αυτό το λάκκο που έχουμε εδώ και καιρό μπει για τα καλά μέσα.
    Ανέμενα από εσάς πέντε – δέκα απλά βήματα / παραδείγματα στο Δημόσιο, και άλλα τόσα στον ιδιωτικό τομέα που θα έδειχναν την πορεία που πρέπει να ακολουθήσουμε για να δώσουμε ξανά ελπίδα ότι κάτι γίνεται.
    Κριτική ξέρουμε να κάνουμε όλοι εύκολα, από εσάς όμως τους επαΐοντες αναμένουμε κάτι περισσότερο ……
    Υ.Γ Γράφεται ή πιο πρόσφατα ακόμη, τα υπόπτως «κατασκευασμένα» λογιστικά κέρδη τραπεζών. Αν έχετε τέτοια πληροφόρηση τότε αναμένω να το καταγγείλει ΕΠΙΣΗΜΑ στην ΚΤΚ στην ΕΚ και στο ΧΑΚ που έχουν την ευθύνη να το διερευνήσουν και να επιβάλουν το νόμο, διαφορετικά να μου επιτρέψετε να πω ότι δεν προσφέρετε κάτι χρήσιμο με το να το αναφέρετε απλά στο άρθρο σας.

    • avatar
      Savvakis Savvides on June 11, 2014 - (permalink)

      Dear Christos,

      Unless my friend “The Invisible Hand” is right, there is no justification for this rush to borrow. I have plenty to propose but who cares what I think? I am not the Government and everything I tried telling them so far fell on deaf ears as my friend Andreas Sergides points out.

      However, just to mention one major and much needed reform I have proposed more than a year ago and communicated and presented to all concerned (Govt., politicians, bankers and even the Central Bank) is the need to create a Development Bank in order to take the lead to deconstruct ailing loans and reconstruct them into new projects to be financed off-balance sheet. Such professional body will also fill the need for advising the Government in public-private partnerships and in evaluating and advising on our strategic options on hugely important public sector projects such as in energy. There are many more things that the Government can do to reduce and make the size of the public sector and make it more efficient and more importantly reforms in the banking system. I have written a paper on this, and although it is a little out-dated, you will find many more specific reforms there. It is called “The Rebuilding of the Cyprus Economy” and you can download it from my SSRN Author page.

      As far as the comment by K.K. is concerned regarding the possible beautification of accounts, you are entitled to your own opinion but I don’t think many will agree with you. Just take into consideration, for example, what were the level of provisions for BoC vis-à-vis the same period in previous years.

  5. avatar
    ... on June 12, 2014 - (permalink)

    Η κυβέρνηση μάλλον αναγκάζεται να δανειστεί από έξω για να μετριάσει τις επιδράσεις των stress tests στα κεφάλαια των τραπεζών. Επειδή οι τράπεζες είναι φορτωμένες με κυπριακό χρέος, όσο πιο πολύ ξεφορτώσουν με την έκδοση χρέους στο εξωτερικό, τόσο πιο λίγη θα είναι η κεφαλαιακή επίπτωση των stress tests σε σχέση με τις αποτιμήσεις των ομολόγων της Κύπρου.

    Το σημείο του Alexandros είναι πολύ σημαντικό. Ποιο το κόστος του εσωτερικού χρέους και πιο αυτού του εξωτερικού χρέους;

  6. avatar
    Marios on June 12, 2014 - (permalink)

    “… αντί να διαγραφούν σαν venture funds ή πιο σωστά gambling money, διαφυλάχθηκαν σχεδόν στο ακέραιο ως καταθέσεις κυπριακών τραπεζών που τώρα μεταφέρονται έντεχνα στους ώμους πολλών γενεών κυπρίων φορολογούμενων”.
    Wow. I missed that. When did this Bail-Out happened and I missed it.
    If I remember correctly the government (or the Troika) did a Bail-In and depositors (both foreign and domestic) lost their money, at least with regard to BOC and Laiki. The government and hence the taxpayer did not contribute a single Euro. Where did you see the burden falling onto taxpayers shoulders.
    Unless you are talking about the Co-Op which was bailed out with taxpayers money. BUT since you are demonising depoists by foreigners in Cyprus, in the Co-Op there was very little such deposits by foreigners. The Co-Op bailout was for local depositors.
    I fail to see the reason for the demonisation of the International Business Sector in Cyprus unless you agree with that famous report by German Secret Services at the beginning of 2013 about Cyprus being used as the Money Laundering center for Russians. That report started the whole argument that the Germans are not going to Bail-Out the laundered money of the Russians and we ended with the Bail-in.
    Since then, the only money laundering case been reported is the one by an ex Cyprus CBC governor (not what you will call a Russian case).
    The truth, is that the vast majority of foreign funds in Cyprus banks were clean. The problem was the banks (the top officials) were completely incompetent in dealing with that big size of bank that emerged from these foreign deposits (especially the huge growth in deposits after we entered the Euro). And they were incompetent in investing these wisely. The problem was not with the deposits (liability for the bank)but the other side of the coin, their assets.

    • avatar
      Trianon on June 13, 2014 - (permalink)

      I beg to differ on your comments in last paragraph. It was not only the senior bankers who were incompetent but successive governments who failed to see the impending mother of all tsunamis coming. Good policy and regulation in this sector would have deflated the impact of too much hot money doing the rounds in the economy. ( like hiking tax on interest income, making it harder to accept foreign deposits etc, etc)

      One plain reason why they didn’t do it ofcourse. Overheating economy fed the government coffers and kept the unsustainable budget structure going (calculated criminal negligence rather plain old incompetence).

      The bubble was to burst eventually but who cared. Our politicians and bureaucrats could not see past their nose.

    • avatar
      Savvakis Savvides on June 13, 2014 - (permalink)

      I was also referring mainly to the Asset side of the Bank’s Balance Sheet in describing it as “gambling money” – in reference to how they positioned this money (e.g. purchase of Greek bonds or the over-extension of loans in non-productive projects in Cyprus and so on). Although I am not as convinced as you seem to be regarding the quality of the money coming into Cyprus (for instance many of these deposits were used as collateral to borrow against by their depositors where the cost of the loan was obviously higher than the interest they received on their deposits!). I also agree with the comment by Trianon regarding the responsibility of the Government and the Central Bank who not only did not control this but encouraged it by allowing a higher proportion of foreign deposits to be used for loans (and purchase of bonds).

  7. avatar
    Erol Riza on June 12, 2014 - (permalink)

    Dear Savva,

    I think there room to give the government credit considering where Cyprus was a year ago and where the situation is now. The MOU as you will recall comprised of chiefly two sectors, the state of public finances and the financial sector. Whilst the later is not out of the woods the present and immedate danger of financial Armageddon has eclipsed. The government has own plaudits from several independent sources which are not influenced by Cypriot politicians and this is a fact that cannot disputed.

    I see the funding as part of public debt management which may be opportunistic and must be seen as such and not the answer to economic growth. My reasons are the following:

    1. The level of interest rates, following thenEB action, is at historical lows and it I wise to extend the duration of public debt;
    2. Banks have been renewing short term debt issued by government for many years and despite the amount being small it nevertheless improves the liquidity position of the banks albeit not necessarily leading to an increase in business lending;
    3. The debt is not an increase in stock of debt since it will replace short term debt, hence a prudent move in public debt management;
    4. The willingness of foreign banks to underwrite Cyprus risk is not to be seen insignificant since if you recall the EU insisted in 2011 for Cyprus to enter into a MOU as it would not be able to support its banks without access to the international markets. Hence
    5. Establishing access to the market and building a yield curve for Cyprus debt can be useful in future for the corproate sector since this is a reference point for pricing risk. Old debt is not a good indicator as the market is highly illiquid and small transactions have a disproportionate move in yields.

    I think the government has had to manage an inherited situation which we all know was unsustainable and there is a definite need to introduce structural reforms to modernise the economy. If we look at the two key words in the EU they are innovation and technology. In this Cyprus ranks very poor and it is these areas which the government should, as a matter of public policy, seek to provide the legal framework and tax incentives to unleash entrepreneurship. A visit to Israel can be very educational by the public policy makers.

    I think economic planning must take a medium term outlook and the government must be judged after 2-3 years. As the saying goes Rome was not built in a week and Cyprus needs to re build its economic model. Reliance on tourism, real estate and shipping is not enough and this much we should all understand. Energy is one sector but innovation and technology are the key words.

  8. avatar
    IoannisTakis on June 12, 2014 - (permalink)

    Η μεγάλη γιορτή του ποδοσφαίρου αρχίζει!

    Ας ξεχάσουμε για λίγο τις έγνοιες και ας βάλουμε στην άκρη την απαισιοδοξία και την απογοήτευση που νοιώθουμε –δικαιολογημένα τις πλείστες φορές- λόγω της αδικαιολόγητης καθυστέρησης που παρατηρείται:
    • Στην λήψη των σωστών, απλών και αυτονόητων μέτρων που θα επαναφέρουν σταδιακά αλλά σταθερά το αίσθημα της εμπιστοσύνης και της ανάπτυξης της οικονομίας,
    • Στην αλλαγή του τρόπου σκέψης και των αρρωστημένων νοοτροπιών που έφεραν την κατάρρευση του κράτους και…
    • Στην τιμωρία των ενόχων.

    Σε ότι αφορά το άρθρο λέγονται κάποιες αλήθειες σχετικά με:
    (α) Την ανυπαρξία πραγματικών μέτρων που θα φέρουν ανάπτυξη και αξιοπιστία στο σύστημα αφού οι ανώτατοι αξιωματούχοι αρκούνται στις βαρύγδουπες κενού περιεχομένου δηλώσεις. Ότι καλό γίνεται (νομοθεσία για φοροδιαφυγή, ΓΕΣΥ, μείωση κόστους Δ.Υ., κ.λ.π.) γίνεται με την βοήθεια και την πίεση της τρόϊκας.
    (β) Τον ρόλο των τραπεζιτών, των δικηγόρων, των λογιστών και των πολιτικών και την βοήθεια που αυτοί έδωσαν -με το αζημίωτο- για να ξεπλυθούν δισεκατομμύρια μαύρου χρήματος στην Κύπρο με όλα τα κακά που αυτό το ξέπλυμα άμεσα ή έμμεσα λόγω της δικής μας βλακείας και ανεπάρκειας έφερε λόγω πλεονάζουσας πανάκριβης ρευστότητας που είχε συσσωρευτεί στις τράπεζες μας. Τα δισεκατομμύρια του μαύρου Ρώσικου, Ουκρανικού και Σέρβικου χρήματος έφεραν την στοχοποίηση του τραπεζικού μας συστήματος στα μάτια των “φίλων” μας Ολλανδών και Γερμανών, την αλόγιστη επέκταση τραπεζών στο εξωτερικό με σκανδαλώδεις αχρείαστες πανάκριβες εξαγορές, με κακές χρηματοδοτήσεις σε Κύπρο και Ελλάδα, με αγορά Ελληνικών ομολόγων που ισοδυναμούσε με το 100% των κεφαλαίων των τραπεζών, με την φούσκα της κτηματαγοράς κ.λ.π.

    Είναι γεγονός ότι η Κύπρος (δημόσιος και ιδιωτικός τομέας) έχει φορτωθεί στις πλάτες της ένα τεράστιο χρέος. Ωστόσο το χρέος αυτό δεν είναι αποτέλεσμα μόνο της ξέφρενης κούρσας των τραπεζών που παρατηρήθηκε τα τελευταία χρόνια με στόχο την αύξηση των τραπεζικών τους χαρτοφυλακίων και ταυτόχρονα της κουλτούρας του κόσμου για λήψη νέων ψηλών δανείων αδιαφορώντας και οι μεν και δε για την ικανότητα αποπληρωμής. Η αύξηση του χρέους της χώρας γενικά σαν σύνολο οφείλεται σε ένα μεγάλο βαθμό στο ότι πολύ απλά πιαστήκαμε κορόιδα των εξ’ Ελλάδας υψηλά ιστάμενων λαμόγιων οι οποίοι μας φόρτωσαν ένα ποσό κοντά στα €17δις…. ένα ποσό που ισούται ή καλύτερα υπερβαίνει σήμερα το ετήσιο ΑΕΠ της χώρας. Η γραβατωμένη συμμορία του οικονομικού (μεγαλοεπιχειρηματίες και εφοπλιστές), τραπεζικού (Κεντρικός τραπεζίτης και διοικητές τραπεζών) και πολιτικού (πρωθυπουργός και υπουργός οικονομίας και άλλοι) κατεστημένου των Ελλήνων αδελφών εκμεταλλευόμενη την ανυπαρξία εποπτείας από την ΚΤΚ, την ακυβερνησία, την έλλειψη σωστής εταιρικής διακυβέρνησης και την σήψη των θεσμών και των πολιτικών μας έκλεψε €4,5δις Ελληνικά ομόλογα, €6δις. ELA που μεταφέρθηκε στην Ελλάδα για να μπορούν οι Έλληνες αδελφοί να λαμβάνουν δανεικά και αγύριστα και να αποσύρουν τις καταθέσεις τους πριν τα επερχόμενα κουρέματα, €3,4δις για την ανακεφαλαιοποίηση της Πειραιώς με το ξεπούλημα των Ελληνικών καταστημάτων των τραπεζών μας και €4δις κακούς και ένοχους δανεισμούς σε μιγκοδάνεια και Έλληνες εφοπλιστές.

    Από την άλλη διαφωνώ ότι την νύφη πλήρωσαν οι Κύπριοι φορολογούμενοι αφού όπως σωστά σημειώνει ο Μάριος, αυτήν την πλήρωσαν οι καταθέτες της Λαϊκής και της Τράπεζας Κύπρου. Οι Κύπριοι φορολογούμενοι προς το παρόν πλήρωσαν με €1,5δισ. την χείριστη διαχείριση των ΣΠΕ και από ότι φαίνεται αυτό το ποσό δεν θα φτάσει για να τις διασώσει. Διαφωνώ επίσης με την συνεχή μεμψιμοιρία, την απαισιοδοξία και την καταγραφή όλων των μαύρων που πηγάζει ίσως από το ότι πιστεύουμε ότι εμείς κατέχουμε την απόλυτη αλήθεια και ότι η πολιτεία δεν εκμεταλλεύεται τις γνώσεις και τις εμπειρίες μας.

    Η ανάγκη για “πρόωρη” έξοδο στις αγορές και λήψη ακριβού δανεισμού σίγουρα δεν γίνεται γιατί είμαστε εντελώς ηλίθιοι αλλά γιατί δεν υπάρχει άλλος τρόπος να αποπληρωθεί εσωτερικός δανεισμός που είναι πληρωτέος τους επόμενους μήνες. Τώρα εάν αυτό θα βοηθήσει την ρευστότητα της Τ.Κ. καλώς εάν όχι…

    Κλείνοντας εκτός από την ευχή για να απολαύσουμε καλό ποδόσφαιρο στο Μουντιάλ, εισηγούμαι όπως σταματήσουν τα άρθρα του τύπου ανατομία ενός εγκλήματος ή που θα καταγράφουν μόνο τα μαύρα αλλά να ξεκινήσει η καταγραφή έξυπνων ευφάνταστων ιδεών για το πως θα απαλλαγούμε από το σάπιο κατεστημένο και κυρίως το πως θα πάμε μπροστά σαν χώρα και σαν λαός γενικότερα. Η δική μου εισήγηση είναι ότι χρειάζεται απλά να ξεκινήσουμε να κάνουμε τα αυτονόητα εκμεταλλευόμενοι με τον καλύτερο δυνατό τρόπο όλους τους διαθέσιμους πόρους (ανθρώπους, γεωγραφική θέση, φυσικό περιβάλλον, ορυκτό πλούτο κ.λ.π.) με ένα συνετό, έξυπνο και έντιμο τρόπο με στόχο το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα το οποίο θα καθορίσουμε μέσα από μια στρατηγική και όχι σπασμωδικές ενέργειες. Αυτό βεβαίως δεν μπορεί να γίνει με την παραμονή στις κρίσιμες πολιτειακές θέσεις των ίδιων ανθρώπων του κατεστημένου που κατέστρεψε την χώρα.

    Υ.Γ. Όλοι αναφέρουν –σωστά- ότι η Κύπρος κατέχει μια από τις ψηλότερες θέσεις σε σχέση με το ιδιωτικό χρέος αλλά κανείς δεν αναφέρει ποια θέση κατέχουμε σε σχέση με την ιδιωτική περιουσία του καθενός καθώς μπορεί κάποιος να έχει δάνειο €200Κ αλλά παράλληλα να κατέχει και ακίνητη περιουσία €500Κ κάτι που δεν συμβαίνει σε πολλές χώρες του κόσμου που οι πολίτες συνήθως δεν αγοράζουν σπίτι αλλά είτε ενοικιάζουν είτε το κράτος (βλέπε Σουηδία) φροντίζει με ειδικά στεγαστικά προγράμματα για την στέγαση τους…και επομένως δεν υπάρχει ψηλός δανεισμός.

  9. avatar
    Daffodil on June 14, 2014 - (permalink)

    The general criticism on the state’s new borrowing attempt from the market makes a serious assumption: that IN THE FUTURE market conditions (i.e in the Eurozone, not controlled by Cyprus) will be better, hence borrowing now is wrong.
    We all know economists’ assessments/forecasts can easily change from one day to the other. If this happens then in the future you will also criticise that the government did not borrow when it had the chance to do so.

  10. avatar
    Κώστας Ιωάννου on June 18, 2014 - (permalink)

    ….όλα αυτά οδηγούν σε ένα μόνο συμπέρασμα – κάποιο Σάββατο στο εγγύς μέλλον θα πληροφορηθούμε ότι οι τράπεζες δεν θα ανοίξουν την Δευτέρα γιατί προέκυψε κάποιο πρόβλημα το οποίο εξετάζεται.

    Μετά από 2-3 μέρες θα μας πουν ότι όταν θα ανοίξουν οι τράπεζες το νόμισμα μας θα είναι η Κυπριακή λίρα – δηλαδή όλες οι καταθέσεις στις Κυπριακές τράπεζες θα μετατραπούν με κάποια ισοτιμία σε κυπριακές λίρες. Το Κράτος θα τυπώσει όσες λίρες χρειάζονται και όλοι θα πληρωθούν ακόμη και οι εγγυημένοι καταθέτες θα πάρουν τα εγγυημένα ποσά σε λίρες. Θα μπορούμε να πάρουμε σπίτι μας όσες λίρες θέλουμε.

    Αυτό θα γίνει για το καλό μας όπως θα μας εξηγηθεί… η λίρα που τόσο αγαπήσαμε … η λίρα που τόσο βοήθησε να βγούμε από την κρίση το 1974… η διαφήμιση της Τράπεζας Κύπρου θα δείχνει κυπριακή ελιά με λίρες αντί φύλλα… κλπ. …θα είναι πιο φτηνά τα ακίνητα, οι διακοπές και οι επενδύσεις για τους ξένους. Τα επιτόκια θα είναι πιο χαμηλά και ο πληθωρισμός που θα προκύψει θα κουρέψει τα δάνεια σε πραγματικές αξίες στα επόμενα 2-3 χρόνια.

    Εγώ δεν βλέπω άλλο τρόπο…

  11. avatar
    Savvakis Savvides on June 19, 2014 - (permalink)

    Πολύ φοβούμαι ότι έχουμε ανοίξει τους ασκούς του Αίολου! Ο νυν Υπουργός Οικονομικών μας υπόσχεται πολύ περισσότερο δανεισμό στο εγγύς μέλλον. Μου θυμίζει κάπως τον πρώην ΥπΟικ. Χαρίλαο Σταυράκη που μια από τις πρώτες «δουλειές» που έκαμε ήταν να πάρει αγκαλιά τα investment banks σε αλλεπάλληλα road-shows και να μας φορτώσει έτσι πολλά δισεκατομμύρια χρέος. Κανείς δεν ξέρει η ρωτά καν πως θα χρησιμοποιηθεί η κάποια ρευστότητα που μπορεί να δημιουργηθεί (εάν δεν εκρεύσει από τις καταθέσεις φυσικά). Για μένα αυτό είναι το ζητούμενο. Να υπενθυμίσω ότι η υπέρμετρη ρευστότητα και η ανικανότητα μας να την τοποθετήσουμε σωστά, είναι κατά κύριο λόγο τι μας έφερε εδώ που είμαστε. Και αυτό, όταν ακόμα η οικονομία τότε πρόσφερε υγιές έδαφος για βιώσιμες επενδύσεις και ο κόσμος και οι επιχειρήσεις δεν ήταν καταχρεωμένες όπως τώρα. Τι έχει αλλάξει από τότε; Μήπως έχει βελτιωθεί η ικανότητα των Τραπεζών να αξιολογούν τις αιτήσεις δανείων; Το τραγικό είναι ότι σχεδόν ενάμιση χρόνο μετά τίποτε δεν έχει αλλάξει (απλά τα ονόματα των πρωταγωνιστών ίσως). Προσπαθούμε με ευσεβείς πόθους και με δημιουργία εντυπώσεων να λύσουμε πρόβλημα που χρήζουν και έπρεπε να τύχουν συγκεκριμένων λύσεων και εφαρμογών.

    • avatar
      Μ on June 21, 2014 - (permalink)

      Κύριε Σαββίδη,

      Νομίζω ότι δε χρειάζεται να μας ανησυχεί το ενδεχόμενο δημιουργίας υπερβάλλουσας ρευστότητας, καθότι όσο η αβεβαιότητα και η ξηρασία που εκπηγάζουν από την ανικανότητα εισπράξεως οφειλών και δη μεγάλων οφειλών υφίστανται, όσους κουβάδες ρευστότητας και να ρίξουμε θα αποσύρονται θεωρώ σε χρόνο ρεκόρ.

      Η λύση κατά την άποψη μου βρίσκεται στην αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου και στα σοβαρά βήματα σε σχέση με την είσπραξη των οφειλών.

      Σε σχέση με την ικανότητα των τραπεζών να αξιολογούν τις αιτήσεις δανείων, με τα δανειστικά επιτόκια σε τόσο υψηλά επίπεδα, είναι πιθανόν οι αιτητές δανείων που προτίθενται να καταβάλουν τα συγκεκριμένα επιτόκια να μην είναι οι πλέον αξιόχρεοι. Όταν δε πέραν από την ασύμμετρη πληροφόρηση προστίθεται στην εξίσωση και μια πιθανή ώθηση μιας αίτησης λόγω ενδεχόμενων παρεμβάσεων, άντε μετά να μπορέσουν οι τράπεζες να αξιολογήσουν ορθά μια αίτηση.

      • avatar
        Savvakis Savvides on June 25, 2014 - (permalink)

        Αγαπητέ Μ,

        Συμφωνώ με όλα όσα γράφεις πλην ένα (ή με μια σημαντική διευκρίνηση αν προτιμάς σχετικά με την ανάγκη για αύξηση κεφαλαίου). Η αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου πρέπει να δικαιολογείται από την αναμενόμενη απόδοση (Return on Investment) που μπορεί να έχει και από κατά πόσον οι επιχειρησιακοί και άλλοι κίνδυνοι που μπορεί να αντιμετωπίσει η επένδυση είναι βατοί (manageable). Ελλείψει των πιο πάνω, η μόνη άλλη λογική που μπορεί να προσελκύσει νέο κεφάλαιο από τον ιδιωτικό τομέα είναι η δυνατότητα ευκαιριακής μεταχείρισης της Τράπεζας προς ίδιον όφελος των νέων ιδιοκτητών και διευθυντών. See for example: “The Best Way to Rob a Bank is Own One” by William K. Black.

        • avatar
          Επιλήσμων on June 25, 2014 - (permalink)

          It seems that William K. Black’s book (2005) but also William Crawford’s testimony (1988) before the House Committe on Government Relations – who also first coined the phrase “the best way to rob a bank is own one” have been thorougly read by some well known Bankers that had a prominent role and are responsible for what happened to our Banks.

          • avatar
            Savvakis Savvides on June 25, 2014 - (permalink)

            Dear Epilismon,

            I do not credit any of them with reading a book (not even this one). But I am sure they were made aware of how it can be done by others who stood to benefit from it. The generic name put forward by Black which accurately describes what takes place is “controlled fraud”. And this, indeed, is what we should be watching out for in the dire circumstances we find ourselves in. If there is no real prospect for a healthy investment return from strategic investors nothing else remains really to explain the sudden rush by hedge funds and others to recapitalise our banks. And all we hear from the Government and the Archbishop is what a wonderful thing it is that the Hedge Funds are coming to saves us! When I put forward, and explained the best I could, this danger and how we should be aware of it and guard against it (more than a year ago) those at the wheel of the sinking ship called Cyprus either didn’t understand or more likely they didn’t want to know.

        • avatar
          Μ on June 25, 2014 - (permalink)

          Κύριε Σαββίδη,

          Συμφωνώ με αυτά που αναφέρετε, όμως εν δυνάμει η ευκαιριακή μεταχείριση μιας τράπεζας προς ίδιον όφελος μπορεί να συμβεί ανά πάσα στιγμή. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο υπάρχει αρμόδια εποπτική αρχή, επιφορτισμένη με την ευθύνη (και νομικά ικανή) να αξιολογεί τους μετόχους που η συμμετοχή τους στο μετοχικό κεφάλαιο της εκάστοτε τράπεζας φθάνει η υπερβαίνει συγκεκριμένα όρια. Επιπλέον εάν πρόκειται για εισηγμένη εταιρεία, οι υπόλοιποι μέτοχοι τυγχάνουν ενημέρωσες σε σχέση με τη μετοχική δομή και τα δικαιώματα ψήφου (όταν φθάνουν ή υπερβαίνουν συγκεκριμένα όρια) μέσω των ανακοινώσεων που δυνάμει της νομοθεσίας εκδίδονται και ως εκ τούτου μπορούν να αξιολογήσουν εάν η υφιστάμενη κατάσταση τους ικανοποιεί. Περαιτέρω Κάποιος θα μπορούσε ενδεχομένως να είναι πιο ανήσυχος με την παρούσα κατάσταση όπου οι μεγαλομέτοχοι δεν απέκτησαν συμμετοχή συνεπεία ελευθέρας βούλησης και αξιολόγησης των προοπτικών της “επένδυσης” τους. Υπό τις ιδιάζουσες συνθήκες που απέκτησαν συμμετοχή ακόμη και ένα μέρος τους να κρινόταν ακατάλληλο πως θα απερρίπτετο ?

  12. avatar
    Savvakis Savvides on June 19, 2014 - (permalink)

    Και γιατί αφού ξαφνικά έχουμε γίνει τόσο αξιόχρεοι δεν ζητούμε από την Τρόικα να μας δανείσει ακόμη 1-2 δις με επιτόκιο γύρω ή πιο κάτω από 1% και με καλύτερους όρους αποπληρωμής (π.χ. πιο μακροχρόνιο); Αλλά ακόμη πιο σημαντικό ερώτημα που πρέπει να απαντήσουν οι κυβερνώντες και αυτοί που θριαμβολογούν είναι γιατί η Τρόικα δεν είναι ακόμη διατεθειμένη να μας δανείσει πέραν από τα 10 δις;

    • avatar
      Επιλήσμων on June 20, 2014 - (permalink)

      Αγαπητέ Σαββάκη,

      Δεν είναι μόνο κατά πόσον είμαστε περισσότερο αξιόχρεοι από πέρσι (που κατ’ εμένα δεν είμαστε). Τι άλλαξε δλδ εκτός από τα λεφτά που πήραν οι τράπεζες (Λαϊκή και Κύπρου) από το BAIL IN?
      Η τρόικα και ιδίως η κα Λαγκάρντ, δεν μας δανείζουν περισσότερα (και το ποσόν που μας δάνεισαν το είχαν καλά υπολογίσει ούτως ώστε να μην κάνουμε του κεφαλιού μας) διότι γνωρίζουν πολύ καλά την νοοτροπία μας. Εάν μας δανείσουν περισσότερα, το πρόγραμμα αναδιάρθρωσης θα πάει κατ’ ευθείαν στις ελληνικές καλένδες. Γιά την εκταμίευση των δόσεων πάντα θα βρίσκεται κάποιος τρόπος/δικαιολογία και με τον καιρό θα βρούμε τρόπο να προσλάβουμε κόσμο στη Δημόσια Υπηρεσία κλπ, ξεχνούμε ΑΗΚ, CYTA, Αρχή Λιμένων κλπ, και γενικά το party αναβιώνει – μέχρι τελικής πτώσεως.

  13. avatar
    IoannisTakis on June 27, 2014 - (permalink)

    Δύο μικρά σημεία απέναντι στους ειδήμονες της οικονομίας, οι οποίοι συνεχίζουν την μεμψιμοιρία και την μοιρολατρία την αρνούμενοι να δουν τις δικές τους ευθύνες αφού όχι μόνο δεν κατάφεραν να προβλέψουν και να αποτρέψουν την οικονομική καταστροφή αλλά και στην συνέχεια και ειδικά στις δραματικές μέρες του Μαρτίου καθώς και όλους τους μήνες που ακολούθησαν δεν έδωσαν καμιά θετική και έξυπνη εισήγηση για έξοδο από την κρίση.
    1. Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου εσωτερικών, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία, η συνολική αξία της επικαιροποιημένης ακίνητης ιδιοκτησίας ανέρχεται στα €200 δισ. περίπου, εξαιρουμένης της κρατικής ιδιοκτησίας. Ο δανεισμός συμπεριλαμβανομένου και δανεισμού ξένων φυσικών και νομικών προσώπων ο δανεισμός των οποίων δεν εξασφαλίζεται με ακίνητα στην Κύπρο φτάνει τα €60δις. Συμπέρασμα: ο «υπερδανεισμός» των «Κυπρίων» έχει εξήγηση αλλά έχει και λύση. Μείωση δανεισμού με πώληση της ακίνητης περιουσίας όσων δεν μπορούν να πληρώσουν και δεν προβλέπεται στο μέλλον να έχουν την δυνατότητα αποπληρωμής και μεταστέγασης τους σε μικρότερα σπίτια που απαιτούν μικρότερα δάνεια, δόσεις και λειτουργικά έξοδα. Να ξεκινήσουμε να ζούμε εντός των δυνατοτήτων μας. Είναι ξεκάθαρο ότι ο ψηλός δανεισμός των Κυπριακών νοικοκυριών συνδέεται άμεσα με την έλλειψη στεγαστικής πολιτικής από το κράτος αλλά και παράλληλα με ασχετοσύνη δανειζομένων και δανειστών σε ότι αφορά την αξιολόγηση της δυνατότητας αποπληρωμής.
    2. Το μεγαλύτερο ποσό από πρόσφατο δανεισμό του κράτους από διεθνείς επενδυτές πάει στην Τ.Κ. για εξόφληση μέρους του ομολόγου της Λαϊκής. Μια κίνηση η οποία βοηθά τα κεφάλαια της τράπεζας, την κερδοφορία της και κυρίως την ρευστότητα της μειώνει ταυτόχρονα και τον ELA. Μια κίνηση win-win για όλους που έδωσε τα σωστά μηνύματα στο εξωτερικό και βοήθησε και στο εσωτερικό αλλά που σχεδόν κανένας από τους γνωστούς άγνωστους οικονομικούς παντογνώστες δεν είδε κάτι θετικό…

    Καλή η κριτική δεδομένου ότι αυτή γίνεται με ένα εποικοδομητικό τρόπο προβάλλοντας ταυτόχρονα και εισηγήσεις για βελτίωση της κατάστασης και όχι για αυτοπροβολή και «αυτοδικαίωση» της κάθε «Κασσάνδρας»… ή/και μετά Χριστόν προφήτη.

    • avatar
      Νεφέλη on June 27, 2014 - (permalink)

      Κύριε Ιωάννη Τάκη,πάντα ενδιαφέρουσες οι τοποθετήσεις σας.Εκείνο όμως που ήθελα να σας ρωτήσω,είναι το εξής: Eίστε σίγουρος ότι η πραγματική αξία των ακινήτων είναι 200 δις; Διότι μπορεί το Κτηματολόγιο να λέει ότι θέλει για σκοπούς φορολογίας.Μη ξεχνάτε τον καιρό της φούσκας των ακινήτων, την εκτίμηση του φιλέτου απέναντι απο το Χίλτον.Αν θυμάμαι καλά,το κτηματολόγιο μιλούσε για 130 εκατομμύρια,οι Καταρινοί μιλούσαν για 50 εκατομμύρια,και οι Αντώνης,Λο’ί’ζου και Συνεργάτες με σολομώντεια προσέγγιση το εκτίμησαν γύρω στα 80 εκατομμύρια.Πόσο μάλλον μετά τη κατάρρευση των τιμών των ακινήτων!

      • avatar
        IoannisTakis on June 28, 2014 - (permalink)

        Αγαπητή Νεφέλη,

        Έχεις δίκιο για την υπόθεση του οικοπέδου απέναντι από το Hilton η οποία βεβαίως ήταν από την αρχή μέχρι το τέλος της ένα φιάσκο όπως φιάσκο ήταν και όλη η προηγούμενη διακυβέρνηση, η διαχείριση και η εποπτεία των τραπεζών, η λειτουργία των θεσμών του κράτους… αφού δεν φτάσαμε τυχαία στα σημερινά χάλια. Βεβαίως και η επόμενη κυβέρνηση συνέχισε το σεργιάνι στα Η.Α.Ε. για “προσέλκυση” επενδύσεων αλλά μέχρι στιγμής ουδέν…αφού ο κάθε επενδυτής λαμβάνει την απόφαση για το εάν θα επενδύσει με βάση την απόδοση, τις προοπτικές της χώρας και της επένδυσης του και όχι τις “καλές” σχέσεις. Ωστόσο το μεγάλο λάθος της παρούσας κυβέρνησης εστιάζεται στην κάκιστη διαπράγματευση σε ότι αφορά τα Eurogroup αλλά κυρίως επειδή αποδέχθηκε να πωλήσει το τελευταίο χαρτί που είχε στα χέρια της σε ζημιά €3,4 δισ. βοηθώντας… στην ανακεφαλαιοποίηση της Πειραιώς. Η αποκοπή της σύνδεσης με την Ελλάδα και η μη-μεταφορά του κουρέματος και στους καταθέτες των εκεί παραρτημάτων απομόνωσε το πρόβλημα στην Κύπρο και έκανε πολύ πιο εύκολο το πείραμα με αποτέλεσμα να πληρώσει αρκετά δισ. για λάθη που έπρεπε να επιβαρυνθεί η Ελλάδα.

        Σε ότι αφορά τις εκτιμήσεις, γενικά στην Κύπρο χρησιμοποιούνται δύο μεθόδοι εκτιμήσεων, (α) Η συγκριτική με βάση την οποία εκτιμείται το τ.μ. για την γη και τα κτίρια συγκρίνοντας τιμές πώλησης ή κτήσης ή ανέγερσης για παρόμοια (ίδια χαρακτηριστικά, συντελεστές δόμησης, τοποθεσία, μοναδικότητα, κ.λ.π.) τεμάχια γης και κτίρια και (β) η δυνατότητα του κτιρίου να παράγει εισοδήματα (ενοίκια για mall, λειτουργικά κέρδη για ξενοδοχεία κ.λ.π.) με βάση τα οποία υπολογίζεται το NPV ή άλλοι δείκτες που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της αξίας. Περαιτέρω οι εκτιμήσεις επηρεάζονται και από την ζήτηση, την πορεία της οικονομίας, την ύπαρξη διαθέσιμης ρευστότητας για επενδύσεις, την μοναδικότητα, την εξειδίκευση της χρήσης του κτιρίου κ.λ.π.

        Καταληκτικά, σε ότι αφορά το ποσό των €200δισ. και έχοντας υπόψη ένα δείγμα αυτών των εκτιμήσεων θα έλεγα ότι αυτές κινούνται στις περισσότερες περιπτώσεις σε αξίες προ της φούσκας των ακινήτων π.χ. εάν η επανεκτίμηση γινόταν το 2009-2010 το ποσό αυτό θα έφτανε τα €400δισ-€500δισ! Από την άλλη, μπορεί κάποιος να πει ότι όλα αυτά είναι θεωρητικά αφού η πραγματική τιμή αποδεικνύεται μόνο με την πώληση και δεδομένης της μειωμένης ζήτησης (δηλ. της ύπαρξης αγοραστών διαθέσιμων να πληρώσουν για τα ακίνητα στις εκτιμημένες τιμές) όλα είναι υποκειμενικά μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου.

        Υ.Γ. Το συνολικό εκτιμημένο ποσό δεν σχετίζεται με την φορολογία, απλά αυτό θα χρησιμοποιηθεί για υπολογισμό των φορολικών συντελεστών που θα επιτρέψουν στο κράτος να εισπράξει φορολογία €100εκ. (δηλαδή λιγότερα ακίνητα και μικρότερη αξία σημαίνει ψηλότερους συντελεστές φορολόγησης και το αντίστροφο).

    • avatar
      Μ on June 29, 2014 - (permalink)

      Τάκη,

      Σε σχέση με τη Δεύτερη παράγραφο της ανάρτησης σου, νομίζω ότι μπερδεύεις τα ίδια κεφάλαια με τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας. Κατά την άποψη μου θετικά επηρεάζονται μόνο οι δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας (για σκοπούς stress test διότι υπό κανονικές συνθήκες στον πυλώνα ένα η στάθμιση κινδύνου που λαμβάνουν τα ομόλογα κρατών μελών της Ευρώπης είναι μηδενική) και η ρευστότητα (η τελευταία δε οριακά καθότι φαίνεται ότι ένα μέρος της εν λόγω ρευστότητας θα χρησιμοποιηθεί για να αποπληρωθεί μέρος της άντλησης ρευστότητας από κεντρικές τράπεζες). Δεν μπορώ να εντοπίσω πως επηρεάζεται αρνητικά η κερδοφορία της τράπεζας ούτε τα ίδια της κεφάλαια, από την κατοχή του εν λόγω ομολόγου, εάν δεν υπάρξει impairment.

  14. avatar
    Savvakis Savvides on June 27, 2014 - (permalink)

    Δεν νομίζω ότι η απόφαση να μειωθούν οι οφειλές προς στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ήταν η «ελεύθερη επιλογή» της Τράπεζας Κύπρου χωρίς αυτό να τους έχει επιβληθεί από την ECB μέσω της Κεντρικής Τράπεζας. Which begs the question, how is it cost effective to replace debt which costs the Bank about 1% interest with one that costs close (if not more than) 5%. Σε κάποιο βαθμό θα πρέπει να είμαστε ευχαριστημένοι που έγινε αυτό, παρόλο το αυξημένο κόστος δανεισμού, διότι όλοι ξέρουμε που θα πήγαινε η αυξημένη ρευστότητα με τις συνθήκες που επικρατούν σήμερα στην Κύπρο. Έχω την εντύπωση ότι η οποία παρέμβαση προς χρησιμοποίηση του νέου δανεισμού προς μείωση των οφειλών προς την ECB δεν ήταν καθόλου τυχαία. Και πολύ πιθανόν να μην την είχαν προβλέψει οι Master-Minds του νέου δανεισμού.

  15. avatar
    Επιλήσμων on June 30, 2014 - (permalink)

    Ένα σχόλιο που δεν σχετίζεται με το άρθρο του κ. Σαββίδη.
    Μόλις άκουσα, ότι η ΚΤΚ ενέκρινε τον διορισμό της κ. Ειρένας Γεωργιάδου στο ΔΣ της Ελληνικής Τράπεζας, ένα μήνα μετά απο την εκλογή της από την συνέλευση της Ελληνικής Τράπεζας. Τόσος χρόνος χρειάστηκε γιά να ολοκληρώσει η ΚΤΚ την διαδικασία καταλληλότητας (fit and proper).
    Όταν Διοικητής ήταν ο Πανίκος Δημητριάδης και η ΚΤΚ διενεργούσε τον έλεγχο καταλλληλότητας των μελών του ΔΣ της Τράπεζας Κύπρου, όλοι φώναζαν ότι η καθυστέρηση (1-2 εβδομάδων) γιά την έγκριση κάποιων ΔΣ ήταν τερτίπια του Δημητριάδη!
    Τερτίπια:προσπάθειες ελιγμού και παραπλάνησης, τεχνάσματα/κόλπα προς εξαπάτηση, κλπ.

    • avatar
      Μ on July 3, 2014 - (permalink)

      Επιλήσμονα,

      Όταν Διοικητής ήταν ο Πανίκος Δημητριάδης, αυτοί οι “όλοι” φώναζαν για διάφορα, τα οποία τουλάχιστον στη δική μου λογική δεν βρίσκουν αντίκρισμα. Είναι αξιοσημείωτος πάντως ο τρόπος αντιμετώπισης των εξελίξεων σε σχέση με τα τραπεζικά θέματα πλέον.

      Παραδείγματος χάριν, βασιζόμενος κάποιος στην ανάλυση που τύγχαναν οι εξελίξεις στον τραπεζικό τομέα στο πρόσφατο παρελθόν, θα ανέμενε περισσότερη ανάλυση σε σχέση με τους πρόσφατους περιορισμούς της ΚΤΚ στη συμμετοχή των υφιστάμενων μετόχων στο νεοεκδοθέν μετοχικό κεφάλαιο.

      Εάν η εν λόγω απόφαση εδράζεται σε πιθανούς όρους σε σχέση με το ποσοστό συμμετοχής τους, που ενδεχομένως να τέθηκαν από συγκεκριμένα ταμεία για να επενδύσουν και όχι στην καταλληλότητα των εκάστοτε μεγαλομετόχων, τότε οι φόβοι του κ. Σαββίδη φαίνεται να αποκτούν περισσότερο νόημα. Ελπίζω πως δεν είναι αυτή η περίπτωση καθότι κάτι τέτοιο δεν θα ήταν καλό κατά την άποψη μου για την εικόνα της ανεξάρτητης εποπτικής αρχής.

  16. avatar
    K.K. on July 2, 2014 - (permalink)

    To Πιο κάτω απαντά μήπως στους προβληματισμούς σου κ Σαββίδη ή όχι ακόμα!!!

    Όπως αναφέρει ο Οίκος Moody’s, με την πιο πάνω εξέλιξη, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει επιτύχει τη μείωση του κινδύνου ρευστότητας του Δημοσίου και έχει βελτιώσει σημαντικά το πρόγραμμα αποπληρωμής του δημοσίου χρέους.

    Οι δύο αυτοί στόχοι, σύμφωνα με τον Οίκο Moody’s, συμβάλλουν καθοριστικά στη στρατηγική της Κυβέρνησης για αποκατάσταση της αξιοπιστίας της κυπριακής οικονομίας.

    Η πιο πάνω εξέλιξη αποδίδεται από τον Οίκο Αξιολόγησης στη δημοσιονομική πειθαρχία του κράτους και στην επίτευξη καλύτερων των αρχικά αναμενόμενων δημοσιονομικών αποτελεσμάτων, τα οποία αν συνεχιστούν θα οδηγήσουν σε βελτίωση των οικονομικών συνθηκών στην Κυπριακή Δημοκρατία. – See more at: http://www.philenews.com/el-gr/top-stories/885/207460/thetika-scholia-moodys-gia-kypriaki-oikonomia-ikanopoiisi-kyvernisis#sthash.qg7eqeQ9.dpuf

    • avatar
      Savvakis Savvides on July 4, 2014 - (permalink)

      Κ.Κ.,

      Οι Moody’s αναφέρονται μόνο στο Δημόσιο χρέος. Πιστεύω ότι όσο αφορά τον Δημόσιο Χρέος τα μέτρα που εφαρμόζονται από την Κυβέρνηση είναι πολύ καλά και τα επικροτώ. Δυστυχώς όμως το πρόβλημα της Κύπρου είναι το ιδιωτικό χρέος και οι αρνητικές συνθήκες για ανάπτυξη και έξοδο από την κρίση.

  17. avatar
    Savvakis Savvides on July 3, 2014 - (permalink)

    It is really depressing to have to watch the unfolding power struggle at BoC and the pathetic attempts of the Government and the Central Bank (not to mention the Archbishop) to impose a prescribed solution which is obviously designed to give full control of the Bank to Hedge Funds. I don’t think by any means that the current Board of Directors have had, by any stretch of imagination, a successful track record. Quite the contrary, my personal opinion is that they have failed in almost everything they touched and most importantly by omitting to deal effectively with critical matters (such as the restructuring of the NPLs). But this is no excuse for the Government to call in the Hedge Funds and to accommodate them so as to take over the Bank.

    What is a Hedge Fund after when investing to take control of a huge systemic bank such as BoC? Hedge funds by their very definition are opportunistic investors. Third Point for example (according to their own website) make a 25% return on everything they invest money in. Moreover, the greater the return achieved the higher the bonus or commission the hedge fund managers are entitled to. So, how does the Minister and the Government, who doesn’t seem to distinguish between a strategic and an opportunistic investor, think that hedge funds will be making sought after very quick and extremely high returns from taking control of BoC (or even the Hellenic Bank where it is already happening for that matter)? Will they be able to create a miracle and if so how? If they can’t answer that, and I am pretty sure they can’t because there is no way that a hedge fund can make a complex commercial/corporate/retail bank competitive, then there is only one other way hedge funds can attain their objective for their required extremely high returns on the money they invested. Forgive me for repeating myself, by I recommend, once again, that they all read the book: “The best way to rob a bank is to own one” by William K. Black. I will gladly send them all a copy of the book if they email me. I can also refer to many more such books if they really want to understand is currently wrong with the world and what they should be aware of when inviting and accommodating them in order to take over our banks.

    Which brings to mind the comment on my article by Invisible (and a few others) that the situation is a lot more grave than anyone of us could have imagined. There are two reasons one would lay out a red carpet for hedge funds to take control of our systemic banks. 1) If we are really desperate or 2) if we are totally ignorant. I am beginning to think it is probably a bit of both!

    • avatar
      Alexandros on July 3, 2014 - (permalink)

      Savvakis

      Indeed the developments in the last few days are troublesome and moreover no one seems to appreciate the damage inflicted to confidence by making all these disagreements public. Even the meeting with Draghi should have been kept a secret, the communication experts on the hill have no idea about banking…

      With all the domestic restrictions gone, all this can prove catastrophic to BOCY. No surprise the spreads have started to rise again.

      It is time perhaps for you to write another article? I am sure it would help to raise awareness of these issues if you did that.

      • avatar
        Savvakis Savvides on July 4, 2014 - (permalink)

        Thanks Alexandros. But pushing hard with the truth right now is almost counter productive. As it is pointed out by a number of commentators, it may indeed do more harm than good, particularly if things are indeed, as we fear, on the brink. In any case, I am not sure how much positive impact these articles and the constructive discussion that follows have outside our little circle and more importantly on the decision makers. In any case, I think I have monopolized this forum too much in the last 2-3 months.

    • avatar
      καχ on July 4, 2014 - (permalink)

      Σαββάκη

      ΟΙ μετοχές που έχουν σήμερα οι μέτοχοι έχουν μιαν άλφα τιμή.Αν οι μετοχές που θα δοθούν τώρα είναι σε πολύ χαμηλότερη τιμή τότε και μόνον τότε ευνοούνται οι εισερχόμενοι μέτοχοι.Εκείνο που είναι σίγουρο είναι ότι αν το κούρεμα ήταν μεγαλύτερο η αξία της μετοχής θα ήταν ψηλότερη.Προσπαθώντας να βοηθήσει τους τότε καταθέτες και νυν μέτοχους όσοι πήραν την απόφαση για “χαμηλό”κούρεμα χωρίς να το θέλουν τους έκαμαν ζημιά.

      Επίσης παρατηρώ ότι όσοι βγαίνουν και μιλούν στα κανάλια ,ειδικά οι οικονομολόγοι δεν ξέρουν τους τεχνικούς όρους και μέχρι να τους μάθουν συγχίζουν τον κόσμο.Το Clawback αφορά επαναγορά μετοχών στο μέλλον και όχι απαγόρευση συμμετοχής στην ΑΜΚ .Χωρίς να ξέρω οτιδήποτε κανονικά τα αντισταθμιστικά ταμεία θα αγοράσουν τώρα μόνο όσες μετοχές δεν αγοράσουν οι τωρινοί μέτοχοι.

      • avatar
        Savvakis Savvides on July 5, 2014 - (permalink)

        Συμφωνώ μαζί σου σχετικά με το επίπεδο του κουρέματος που χρειαζόταν να γίνει. Και όπως πολύ σωστά σημειώνεις αυτό δεν ήταν κακό μόνο για την εξέλιξη της οικονομίας αλλά και για τους ιδίους τους κουρεμένους καταθέτες που οι πολιτικοί που επηρέασαν αυτή την απόφαση ήθελαν να βοηθήσουν. Ήταν πολύ χαμηλό και έγινε με πολιτικά παρά οικονομικά κριτήρια. Θα έπρεπε να ήταν πιο κοντά στο 60%. Αν γινόταν αυτό και με μια λίγο καλύτερη διαχείριση της Τράπεζας ίσως να μην χρειαζόταν τώρα να προσφύγουμε στα Ταμεία «να μας σώσουν».

      • avatar
        Μ on July 5, 2014 - (permalink)

        kax,

        A Clawback clause does not necessarily mean that the existing shareholders would have been excluded, but it does not mean that they would have been included either. To me it seems (at least from what I have read) that the initial plan was to address the issuance to a limited number of persons and provide a clawback right to the existing shareholders up to 20%, possibly (among others) in order to proceed immediately and bypass any time consuming procedures required in pursuance to the Provisions of the Public Offer and Prospectus Law. In case that the issuance would have been addressed only to a limited number of institutional investors in my opinion a prospectus would have been required for the admission of those securities to the Stock Exchange and not prior to the offering. I believe that the clawback would have taken the form of an open offer and it would have been subject to prospectus requirement.

        I wonder how the existing shareholders were included in the initial plan as also how they will manage to meet the current deadlines. Addressing the issuance to the existing shareholders also and not to a limited number of persons or professional investors, sounds to me as a possible trigger for a number of time consuming procedures prior to the offering, in accordance with the provisions of the Public Offering and Prospectus Law.

        Unless the Bank believes that no such trigger exist or its mechanisms are really efficient and the persons who will sign the prospectus are confident that its content has been adequately reviewed in such a short period of time, I believe that the it would be really challenging to meet the deadlines.

        • avatar
          καχ on July 6, 2014 - (permalink)

          M

          Από την ώρα που έγραψα το σχόλιο και εσύ την απάντηση σου έχει ξεκαθαρίσει πως θα γίνει η έκδοση.

          Αναφορικά με τα άλλα που αναφέρεις ό όρος “επαγγελματίες επενδυτές και άτομα που θα επενδύσουν τουλάχιστον 50000 ευρώ” αφορά σε εκδόσεις που γίνονται με προσπέκτους αλλά λιγοτερο λεπτομερή παρά αν η έκδοση απευθυνόταν στο “ευρύ κοινό”.Έτσι έγιναν και οι εκδόσεις των αξιογράφων,υπήρχε προσπεκτους.Το Δ.Σ. δικαιούται να αποφασίσει σε ποιούς και πως θα προωθήσει μιαν ΑΜΚ αλλά είναι υποχρεωτική η έγκριση από Εκτακτη Γενική Συνέλευση.Βασικά λέμε τα ίδια διότι και εγώ δεν εννοούσα ότι είχαν το δικαίωμα όλοι οι μέτοχοι να συμμετάσχουν αλλά μόνο όσοι ήθελαν μαζί με τους καινούργιους επενδυτές.Νομίζω όπως είναι η κατάσταση όσοι θέλουν μπορούν να συμμετάσχουν,η έκδοση είναι μεγάλη,είναι θέμα τι τιμή είναι ο καθένας διατεθειμένος να προσφέρει.

          • avatar
            Μ on July 8, 2014 - (permalink)

            kax,

            I am not sure that it is clear yet (at least to me it is not or there might be something that I missed). Regarding the specific cases that you referred to (some other were addressed to the public), the prospectuses were issued on a later stage for the admission of the instruments on the SE. For a public offer a prospectus should be issued and approved prior to the offer.

            Regarding the Board’s rights, the case is as you describe for normal public companies. However when the concerned company is a bank, it appears that the company’s board has limited or no right, when the CBC acts upon its power and requires a share capital increase pursuant to section 30A of the Business of Credit Institutions Laws. In case that the CBC’s demand is not satisfied during the extraordinary meeting, I believe that it could possibly be a reason for resolution measures to be taken, provided that the conditions laid down in the Resolution of Credit and Other Institutions Law are satisfied.

            This is one of the reasons why the independence of the CBC is a crucial matter.

          • avatar
            Μ on July 9, 2014 - (permalink)

            Now it is clear (http://www.stockwatch.com.cy/nqcontent.cfm?a_name=news_view&ann_id=202126). They will not proceed with a public offer; hence at least during the first phase which is the main one, small investors (including small existing shareholders) will not be entitled to participate. Therefore no prospectus is required. They will issue an information memorandum, which is not subject to regulatory approval.

          • avatar
            Επιλήσμων on July 10, 2014 - (permalink)

            Dear M,
            The Board of Directors perhaps is afraid of Mrs Kalogirou!

  18. avatar
    Savvakis Savvides on July 9, 2014 - (permalink)

    This is a comment not directly related to this article and discussion but which I feel I have to make as I am rather appalled by the way the Government defines capital investment strategy in the crucial issue of how to best exploit our natural gas and petrol resources. To my knowledge, there has not been a proper investment appraisal study of alternative capital investment scenarios (with detailed risk analysis) in this field and if it has it has been it has been kept under someone’s pillow.

    To listen to the Minister and the appointed Authority to talk and take as a given that our best alternative is to invest up front tens of billions to create a depot and liquidation facility in Cyprus is to say the least mind boggling and scary. Who made these studies, where is the transparency and how indeed did they come to the quick conclusion that this preferred alternative scenario is by far the best to any other?

    Prices of natural gas cannot be taken to remain at the level they are today 10 or 20 years from now (not even 5 years from now). Especially in an industry that is radically changing and evolving. It seems to me the best Government solution is one where the Cypriot tax payer is to be burdened for certain by undertaking the up from capital investment risk. A simple example of an alternative scenario which however puts the risk on the potential buyer is to allow the Japanese, Chinese or whoever else wants to buy liquid natural gas to undertake the initial investment themselves. Something that I understand one of the Arab countries asked from them when they were encouraging the supplier country to make the capital investment.

    My point is, that it is really terrifying for such capital investment decisions of huge importance to be taken without proper studies, transparency and discussions in Cyprus. Come to think of it, it is no different with the way all the other critical decisions about our political and economic future are taken.

  19. avatar
    Savvakis Savvides on July 11, 2014 - (permalink)

    If you want to promote development the last thing you need is a dubious and recurring land and property tax. Just thought I mention this as it doesn’t even seem to be an issue with anyone in the Land of the Lost.

    • avatar
      Επιλήσμων on July 14, 2014 - (permalink)

      Αγαπητέ Σαββάκη,
      Συμφωνώ απολύτως με αυτό που λες, διότι εκτός των άλλων, καλύπτεται και από αυτό που λέμε “κοινή λογική”. Τώρα, γιατί διαφεύγει της κοινής λογικής “κάποιων” δεν το γνωρίζω.
      Μία δικαιολογία πιθανώς να είναι το γεγονός ότι τα 100 εκ. ευρώ που θέλουν να εισπράξουν ως φόρο ακίνητης περιουσίας να είναι Μνημονιακή Υποχρέωση. Αλλά και έτσι να είναι, έπρεπε η Κυβέρνηση να το είχε εγείρει και να βρεθεί κάποιος άλλος διακανονισμός.

      • avatar
        Savvakis Savvides on July 14, 2014 - (permalink)

        Πολύ σωστά. Αλλά το πρόβλημα είναι ότι μας ενδιαφέρει μόνο η εικόνα και όχι η ουσία. Ή αν προτιμάς, η βιτρίνα και όχι το κατάστημα.

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS