Skip to content

Κυπριακή Σεισάχθεια: H πρόταση

Posted by (Regular StockWatch Contributor) on September 3rd, 2014 - 127 Comments
avatar

Σε δύο πρόσφατες συνεντεύξεις – στις εφημερίδες Αλήθεια και Φιλελεύθερος – εισηγήθηκα ότι χρειαζόμαστε μια σοβαρή συζήτηση για νομοθεσία ανακούφισης χρεών, ένα είδος «κυπριακής σεισάχθειας».  Μια τέτοια εισήγηση κινδυνεύει να γίνει αντικείμενο λαϊκισμού – διότι είναι εύηχη – ή να αγνοηθεί από τη δημόσια συζήτηση ως «θεωρητική».  Επανέρχομαι λοιπόν με επιχειρήματα και τεκμηρίωση.  Αρχίζω με το θεωρητικό και ιδεολογικό υπόβαθρο της πρότασης, και συνεχίζω με παράθεση δεδομένων που τεκμηριώνουν ότι μπορούμε και οφείλουμε να σχεδιάσουμε ένα πρόγραμμα ανακούφισης χρεών.  Δεν καταθέτω πλήρη πρόταση με όλες τις λεπτομέρειες, διότι αυτό απαιτεί πολιτικές επιλογές που θα προκύψουν μέσα από γνήσιο πολιτικό διάλογο.  Αυτό είναι ευθύνη, πρωτίστως, της εκτελεστικής και, δευτερευόντως, της νομοθετικής εξουσίας.

 Το θεωρητικό υπόβαθρο

1. Η ανακούφιση χρεών ανάγεται στη γνωστή σεισάχθεια του Σόλωνα στην αρχαία Αθήνα γύρω στο 594 π.χ.   Οι νομοθεσίες για πτωχεύσεις – bankruptcy laws – έχουν εξελιχθεί διαχρονικά για να στοχεύουν πρωτίστως στη διατήρηση της οικονομικής δραστηριότητας και των θέσεων εργασίας, αντί στην τιμωρία των οφειλετών.  Σε αυτό το πνεύμα είχαμε την κατάργηση των Φυλακών Οφειλετών – Debtors Prisons της Βικτωριανής Αγγλίας. Έχουμε ωστόσο και πολύ πρόσφατα παραδείγματα.  Στις ΗΠΑ η κυβέρνηση Ομπάμα εισήγαγε πρόγραμμα για αναχρηματοδότηση οικιστικών δανείων, γνωστό ως HARP.  Την ανακούφιση χρεών στην Ευρωπαϊκή περιφέρεια εισηγήθηκε πρόσφατα ο Κεν Ρόγκωφ στο Project Syndicate, ο Νομπελίστας Τζόσεφ Στίγκλιτζ αρθρογραφεί στους ΝΥ Times για ένα νέο πλαίσιο αναδιάρθρωσης δημόσιου χρέους, η ευρωπαϊκή δεξαμενή σκέψης Bruegel επαναλαμβάνει τα ίδια μηνύματα και το ΔΝΤ συζητά αναθεώρηση της πολιτικής για δανεισμό που να περιλαμβάνει και αναδιάρθρωση του χρέους.

2. Όλες οι μελέτες στηρίζονται σε μια κοινή διαπίστωση: Όταν το χρέος καταστεί υπέρμετρο, ούτε η λιτότητα, ούτε επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, από μόνες τους, προσφέρουν λύση.  Κάποιο είδος ανακούφισης χρεών καθίσταται αναπόφευκτο. Πρόσφατες έρευνες, με προκαταρκτικά στοιχεία για την Κύπρο, δείχνουν ότι το κυπριακό δημόσιο χρέος μάλλον δεν είναι βιώσιμο.  Οπωσδήποτε το χρέος νοικοκυριών και επιχειρήσεων υπερβαίνει κατά πολύ τα διεθνώς αποδεκτά επίπεδα, όπως υποδείκνυαν στοιχεία που δημοσίευσα πριν το πρώτο Eurogroup.  Το 2011 είχε ανέβει στο 288% του ΑΕΠ, σχεδόν διπλάσιο από τα διεθνώς αποδεκτά όρια για αναπτυγμένες χώρας του ΟΟΣΑ, σύμφωνα με μελέτες της BIS–Bank for International Settlement.

3. Oι διεθνείς εμπειρίες και εισηγήσεις που προαναφέραμε, σε συνδυασμό με στοιχεία για την κατάσταση της κυπριακής οικονομίας, στηρίζουν θεωρητικά την πρόταση ότι η ανακούφιση χρεών πρέπει να είναι μέρος των εργαλείων διαχείρισης της κυπριακής κρίσης.

 Το ιδεολογικό υπόβαθρο: Ριζοσπαστικό κέντρο

1. H διαγραφή χρεών συνεπάγεται αναδιανομή πλούτου από το κεφάλαιο (δανειστές) προς τους εργαζόμενους (δανειζόμενους).  Επομένως εύκολα η Αριστερά μπορεί να υιοθετήσει τέτοιες προτάσεις.  Ωστόσο η εισήγηση μου δεν στηρίζεται αποκλειστικά σε αριστερή ιδεολογία.  Η οριοθέτηση της διαγραφής χρέους – και της συνεπαγόμενης αναδιανομής– πρέπει να γίνει με τρόπο που να είναι επωφελής και για το δανειστή.  Πώς είναι αυτό δυνατό; Ο δανειστής επωφελείται αν το ποσό που θα ανακτήσει με την αναδιάρθρωση χρέους είναι μεγαλύτερο από ότι θα έπαιρνε αν ο οφειλέτης κηρύξει πτώχευση και εκποιηθούν όλες οι υποθήκες και αφαιρεθούν δικαστικά και άλλα έξοδα.  Άρα και η Δεξιά θα μπορούσε να υιοθετήσει την πρόταση, αν αυτή οριοθετηθεί σωστά.

 2. Η οριοθέτηση του διαγραφόμενου χρέους είναι βεβαίως πολύ διαφορετική για τη Δεξιά από ότι για την Αριστερά.  Μπορεί να υπάρξει σύγκλιση; Οι προκλήσεις της σημερινής κατάσταση της χώρας μας δεν αφήνουν περιθώρια για ιδεολογική εκμετάλλευση. Έχουμε ανάγκη από συνθετική ιδεολογική προσέγγιση.  Η σύνθεση αναπόφευκτα μας οδηγεί στο κέντρο.  Όχι όμως σε ένα στατικό κέντρο συμβιβασμών αλλά σε ένα ριζοσπαστικό κέντρο που ενοποιεί τις κοινωνικές ομάδες ενάντια σε αναχρονιστικές νοοτροπίες και αναποτελεσματικά κατεστημένα.  Τα τραπεζικά κατεστημένα αποδείχτηκαν αναποτελεσματικά ενώ οι νοοτροπίες των πατριωτικών απορρίψεων είναι αναχρονιστικές και, όπως είδαμε το Μάρτιο του 2013, καταστροφικές.

 3. Εδώ έγκειται η πρόκληση για την πολιτεία. Η μεν κυβέρνηση να εμπλακεί σε γνήσιο πολιτικό διάλογο με τα πολιτικά κόμματα και την κοινωνία των πολιτών, τα δε κόμματα να επιδιώξουν τη σύνθεση.  Ωστόσο, το ριζοσπαστικό κέντρο, όπως οριοθετείται στο βιβλίο μου Δημιουργική Κύπρος, δεν είναι η ιδεολογία του παραδοσιακού κυπριακού κεντρώου χώρου.  Οι πολιτικές δυνάμεις πρέπει να υπερβούν εαυτούς για να επιτύχουν τη σύνθεση.

 Η πρόταση

1. Η κυπριακή σεισάχθεια αρχίζει από την αναδιάρθρωση χρεών Μη Εξυπηρετουμένων Δανείων (ΜΕΔ) για ιδιοκατοίκηση.  Η συζήτηση των Νομοσχεδίων περί Εκποιήσεων και Φερεγγυότητας προσφέρει την ευκαιρία.  Προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει να στραφούν οι τροποποιήσεις του κυβερνητικού νομοσχεδίου.  Οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι αναδιάρθρωση χρέους μπορεί να είναι επωφελής τόσο για το δανειστή όσο και το δανειζόμενο. Πώς επιτυγχάνεται αυτό; Βεβαίως ο δανειζόμενος επωφελείται με το να μην του εκποιηθεί η περιουσία.  Ο δανειστής επωφελείται αν το ποσό που θα ανακτήσει με την αναδιάρθρωση χρέους είναι μεγαλύτερο από ότι θα έπαιρνε από τυχόν εκποίηση.  Αν οφείλω στην τράπεζα 200,000 ευρώ οικιστικό δάνειο και το σπίτι μου θα εκποιηθεί προς 150,000 ευρώ – μετά από 10,000 ευρώ νομικά έξοδα– τότε η τράπεζα θα ωφεληθεί αν μπορώ να πληρώνω δώσεις για δάνειο μεγαλύτερο των 140,000 ευρώ.  Επομένως και τα δυο μέρη επωφελούνται αν αναδιαρθρωθεί το χρέος μεταξύ 140,000 και 200,000.

2. Η κυπριακή σεισάχθεια να περιλαμβάνει αναδιάρθρωση χρέους για ιδιοκατοίκηση με (1) μείωση επιτοκίου, (2) επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής και, όπου αυτά από μόνα τους δεν καθιστούν το χρέος βιώσιμο για το δανειζόμενο, (3) απομείωση μέρους του αρχικού ποσού.  Στόχος είναι οι δόσεις επί του δανείου να μην υπερβαίνουν ένα ποσοστό των ακαθάριστων εισοδημάτων του δανειζομένου. (Στις ΗΠΑ το ποσοστό καθορίζεται στο 31%).

 Χρειαζόμαστε κυπριακή σεισάχθεια; Μπορούμε;

 Είναι μια τέτοια πρόταση εφαρμόσιμη; Την χρειαζόμαστε; Και που είναι το «μαστίγιο» που θα συνοδεύει το «καρότο» της σεισάχθειας;

Απαντώ τα ερωτήματα με την αντίστροφη σειρά που τα εγείρω.  Αρχίζω με το μαστίγιο, για να αποφύγουμε τους λαϊκισμούς ότι έχουμε εδώ μια απλή και εύκολη λύσει που θα λύσει όλα μας τα προβλήματα.

 1. Το πρόβλημα των ΜΕΔ είναι τεράστιο.  Ο Πίνακας 1 δείχνει τα στοιχεία στις βασικότερες κατηγορίες ΜΕΔ στο σύνολο του τραπεζικού συστήματος, περιλαμβανομένου και του Συνεργατισμού.  Το σύνολο των 28.4 δισ. ΜΕΔ αντιστοιχεί σε 1.7 φορές το μέγεθος της κυπριακής οικονομίας.  Αν δεν πληρωθούν αυτά τα χρέη από τους οφειλέτες τους θα πρέπει να δουλεύουμε όλοι μας σε αυτή τη χώρα για ένα χρόνο και οκτώ μήνες αποκλειστικά για να ξεπληρώσουμε τα ΜΕΔ.

2. Τα ποσοστά ΜΕΔ είναι ψηλά και συνεχώς αυξάνονται δυσχεραίνοντας το πρόβλημα, βλέπε Διάγραμμα 1.  Φαίνεται επίσης ότι υπάρχουν «στρατηγικά ΜΕΔ» –δηλαδή, οφειλέτες που μπορούν αλλά δεν είναι πρόθυμοι να πληρώσου τα χρέη τους– αφού το γράφημα δείχνει σημαντικά ψηλότερα ποσοστά ΜΕΔ στην κατηγορία  «Άλλα οικιστικά» από την κατηγορία «ιδιοκατοίκηση».  Μπορεί η διαφορά να οφείλεται σε ετερογενή κοινωνικοοικονομικά χαρακτηριστικά των δανειζομένων στις δυο κατηγορίες, αλλά αν υποθέσουμε, εύλογα, ότι οι δύο κατηγορίες είναι παρόμοιες, η διαφορά στα % ΜΕΔ οφείλεται μάλλον στη διεθνώς τεκμηριωμένη πρακτική να σταματά κάποιος πιο εύκολα τις δόσεις δανείων που δεν αφορούν ιδιοκατοίκηση.

3. Το μέγεθος του προβλήματος ως ποσοστό του ΑΕΠ, τα αυξανόμενα ποσοστά ΜΕΔ και οι ενδείξεις για στρατηγικά ΜΕΔ καθιστούν επιβεβλημένη τη διαδικασία εκποιήσεων. Η διαδικασία πρέπει να είναι γρήγορη και αποτελεσματική.  Το νομοσχέδιο περί εκποιήσεων πρέπει να εγκριθεί όπως δεσμευτήκαμε με το προκαταρκτικό μνημόνιο (παρ. 1.11) επί διακυβέρνησης Χριστόφια και με το μνημόνιο του Μαρτίου 2013 (παρ. 1.5) της παρούσας κυβέρνησης.  Καλό είναι να σημειώσουμε εδώ ότι δεν υπάρχει διαφοροποίηση μεταξύ προκαταρκτικού και τελικού μνημονίου, για να μπει τέρμα στις πολιτικές συζητήσεις για το ποια κυβέρνηση ευθύνεται για τις εκποιήσεις.  Τόσο η Αριστερά όσο και η Δεξιά δεσμεύτηκαν για να προχωρήσει η διαδικασία μέχρι τον Ιούνιο 2014 και το Κέντρο είχε εκλέξει στην εξουσία και τις δύο κυβερνήσεις.  Δεν μπορούν τώρα να ισχυρίζονται ότι μας πιέζουν με ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα. Είχαμε σχεδόν δύο χρόνια να προετοιμαστούμε κατάλληλα!

 4. Ένας αυστηρός και αποτελεσματικός Νόμος περί Εκποιήσεων πρέπει να συνοδεύεται από Νομοσχέδιο περί Φερεγγυότητας που να διευκολύνει όσο το δυνατό περισσότερους δανειζόμενους να αποκαταστήσουν τη φερεγγυότητα τους σύμφωνα με την πρόταση για κυπριακή σεισάχθεια.  Το μαστίγιο στρέφεται τώρα προς τις τράπεζες, σε αντιδιαστολή με το μαστίγιο των εκποιήσεων που στρέφεται προς τους δανειζόμενους, αναγνωρίζοντας, ως οφείλουμε, ότι δεν ευθύνεται μόνο ο δανειζόμενος για ένα ΜΕΔ.  Ευθύνη φέρει και ο δανειστής.  Τα στοιχεία στο διάγραμμα 2 δείχνουν ότι ένα πολύ μικρό ποσοστό των δανείων αναδιαρθρώνεται σήμερα, αλλά ακολούθως ένα μεγάλο ποσοστό (γύρω στο 70%) δεν παρουσιάζουν καθυστερημένες δόσεις και μπορούμε να τα χαρακτηρίσουμε ως θεραπευμένα.  Αυτό το διάγραμμα μας αποκαλύπτει ότι υπάρχουν μεγάλα περιθώρια για αναδιάρθρωση δανείων, ότι οι αναδιαρθρώσεις επιτυγχάνουν σε μεγάλο ποσοστό, αλλά και υπάρχουν περιθώρια βελτίωσης των ποσοστών. 

 

 5. Το καταληκτικό επιχείρημα αφορά την εφαρμοσιμότητα της πρότασης.  Από τα στοιχεία του Πίνακα 1 φαίνεται ότι τα ΜΕΔ για ιδιοκατοίκηση είναι λίγο περισσότερο από 4 δισ. ευρώ. Για διαγραφή μέχρι 25% αυτού του ποσού απαιτείται 1 δισ. Τέτοιο ποσό προβλέπεται στα 10 δισ. της βοήθειας από τους διεθνείς δανειστές για τυχόν επιπρόσθετες ανάγκες του Συνεργατισμού και είναι εντός των περιθωρίων ασφαλείας της κεφαλαιουχικής βάσης των εμπορικών τραπεζών. 

 Ο Συνεργατισμός

 Δυστυχώς στην περίπτωση του Συνεργατισμού η κατάσταση είναι χειρότερη από την κατάσταση των εμπορικών τραπεζών.  Τα ΜΕΔ προς μέλη Συνεργατικών ιδρυμάτων για ιδιοκατοίκηση φθάνουν στο 44.08%, αντί στο 9.53% που ισχύει για δανειζόμενους από εμπορικές τράπεζες.  Τα δάνεια των Συνεργατικών ιδρυμάτων ευθύνονται για 2 δισ. από τα 4 δισ. ΜΕΔ του Πίνακα 1.  Έχουμε μεγάλη συγκέντρωση του προβλήματος στο Συνεργατισμό και ορθώς η τρόικα πρόβλεψε για επιπρόσθετη βοήθεια 1 δισ.  Ο φορολογούμενος πρέπει να αναλάβει αυτό το επιπρόσθετο χρέος για να διευκολυνθούν οι δανειζόμενοι του Συνεργατισμού εφόσον και οι εμπορικές τράπεζες θα αναλάβουν την αντίστοιχη διευκόλυνση προς τους δικούς τους δανειζομένους.

 Συμπερασματικά

 Η κυπριακή σεισάχθεια μπορεί να δουλέψει προς όφελος της οικονομίας ως ένα σημαντικό εργαλείο απομόχλευσης νοικοκυριών και να μας απαλλάξει από κοινωνικά προβλήματα, αλλά μόνο εφόσον η Δαμόκλεια σπάθη των εκποιήσεων κρέμεται πάνω από τα κεφάλια των ΜΕΔ.  Χωρίς αυστηρό και αποτελεσματικό νομοσχέδιο για εκποιήσεις τα στρατηγικά ΜΕΔ θα αυξάνονται.

 Από την άλλη χωρίς μηχανισμούς ανακούφισης χρέους η κυπριακή οικονομία θα παραμείνει, μάλλον, εγκλωβισμένη σε παγίδα χρέους.  Ταυτόχρονα θα δημιουργήσουμε ένα τεράστιο κοινωνικό πρόβλημα αναδιανομής πλούτου μεταξύ κοινωνικών ομάδων και απότομη διακοπή κληροδοτήματος μεταξύ γενεών όταν οι σημερινοί δανειζόμενοι θα βρεθούν χωρίς περιουσιακά στοιχεία – και ίσως να είναι ακόμη χρεωμένοι – στο τέλος της ζωής τους.

 Στο χέρι μας είναι να σχεδιάσουμε έξυπνες λύσεις.  Οι δανειστές μας πιέζουν για το Νομοσχέδιο των εκποιήσεων διότι θέλουν τα χρήματα τους πίσω και αυτό είναι σεβαστό.  Ωστόσο, σε εμάς επαφίεται να σχεδιάσουμε λύσεις που ενώ τηρούν τις δεσμεύσεις μας, λύνουν ταυτόχρονα και προβλήματα της δικής μας οικονομίας.

Αναρτήθηκε στο zenios.wordpress.com

Ο Σταύρος Α. Ζένιος είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου στο Norwegian school of Economics, και senior fellow στο Wharton School, University of Pennsylvania. Διετέλεσε πρόεδρος της συνόδου των πρυτάνεων των Πανεπιστημίων των Ευρωπαϊκών πρωτευουσών (2007-2015) και πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου (2002-2010). Έχει δημοσιεύσει πέραν το 150 επιστημονικών άρθρων σε χρηματοοικονομικά και διοικητική επιστήμη. Βιβλία του έχουν μεταφραστεί στα κινέζικα και βραβεύτηκαν από την Αμερικανική Επιστημονική Εταιρεία Επιχειρησιακής Έρευνας. Το 2006 βραβεύθηκε με το Βραβείο Αριστείας της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Επιχειρησιακής Έρευνας. Απέκτησε διδακτορικό τίτλο από Princeton University (1986) και διετέλεσε επίκουρος καθηγητής και αναπληρωτής καθηγητής στο University of Pennsylvania.

Categories → Οικονομία

127 Comments
  1. avatar
    Anonymous on September 3, 2014 - (permalink)

    Απο μόνη της η εισήγηση για διαγραφή μέρους του χρέους, όταν προέρχεται απο μέλος του ΔΣ της Κεντρικής Τράπεζας, ενδεχομένως να αυξήσει ακόμη περισσότερο τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια! Αυτό κ. Ζένιο ονομάζεται moral hazard. Ειναι ίσως ο κύριος λόγους που εξηγεί οτι κάποιοι που μπορούν να πληρώσουν επιλέγουν στρατηγικά να μην πληρώσουν αφού ακούνε συνεχώς απο πολιτικούς και ιθύνοντες για τα σχέδια που εχουν να προστατεύσουν τους δανειζόμενους. Έστω και μικρή να ειναι η πιθανότητα να διαγραφεί μέρους του χρέους τους, αυτή υφίσταται μόνον αν το δάνειο τους ειναι μη εξυπηρετούμενο. Και δυστυχώς υπάρχουν πολλοί που πιστεύουν οτι όταν ανοίξει αυτό το παράθυρο, θα βρουν τροπο να το εκμεταλλευθούν, αποξενώνοντας τα περιουσιακά τους στοιχεία.

    Η εισήγηση σας σας κατατάσσει στην ίδια κατηγορία με τους λαϊκιστές πολιτικούς που επικρίνετε. Μπορεί με αυτό τον τροπο να εξυπηρετείτε τις δικές σας πολιτικές φιλοδοξίες, αλλά ταυτόχρονα υπονομεύετε το πολυ δύσκολο έργο της Κεντρικής Τράπεζας να αποκαταστήσει τη φερεγγυότητα των κυπριακών τραπεζών. Εκτός και αν έχετε παραιτηθεί απο το ΔΣ της Κεντρικής, οπότε απολογούμαι και εύχομαι οτι καλύτερο στην μελλοντική σας πολιτική σταδιοδρομία.

    • avatar
      The Invisible Hand on September 3, 2014 - (permalink)

      Anonymous
      Ο κ. Ζένιος εισηγείται μείωση του χρέους μόνο αν η εκποίησις και άλλα νομικά μέτρα δεν καλύπτουν το πλήρες οφειλόμενο ποσό. Επί πλέον εισηγείται με τη μείωση η τράπεζα να εισπράξει περισσότερα από ότι θα εισέπραττε με την εκποίηση.
      Σίγουρα θα υπάρχουν και απατεώνες που κρύβουν τα περιουσιακά τους στοιχεία, αλλά αυτοί, δυστυχώς, θα κερδίσουν και με την εκποίηση/πτώχευση.
      Πιστεύω ότι η πρότασις του κ. Ζένιου είναι καλή και για τες τράπεζες, αν δεν νοθευθεί από τους βολευτές μας.
      Για ενημέρωση προσθέτω ότι στα οικιστικά δάνεια της Τρ. Κύπρου το loan-to value υπολογίζεται από την ίδια την τράπεζα στο 125% και σίγουρα θα χρειαστούν διαγραφές. Δεν πιστεύω ο μέσος ιδιοκτήτης σήμερα, του οποίου το σπίτι είναι το μόνο σοβαρό περιουσιακό στοιχείο, να διαθέτει επαρκές εισόδημα ή αρκετή άλλη περιουσία για να καλύψει το έλλειμα.
      Αν ο κ. Ζένιος έχει υποβάλει τη πρόταση του στο ΔΣ της ΚΤΚ, σίγουρα μπορεί να την υποβάλει και στο stockwatch για συζήτηση.

    • avatar
      achilleas on September 17, 2014 - (permalink)

      exeretiko arthro

  2. avatar

    Κύριε Ζένιο, είναι όντως άξιον λόγου το άρθρο και η πρότασή σας. Με προβληματίζουν όμως τα ακόλουθα δύο σημεία που αποκόπτω από το άρθρο. Είπατε:

    1) «Οι πολιτικές δυνάμεις πρέπει να υπερβούν εαυτούς για να επιτύχουν τη σύνθεση.»

    Ζούμε, αντιλαμβάνομαι, στην ίδια χώρα και γνωρίζουμε τους πολιτικούς και πως ενεργούν. Πιστεύετε πραγματικά ότι μπορούν να αλλάξουν μυαλά και να υπερβούν εαυτούς; Μα, αφού οι «εαυτοί» τους είναι ήδη πεπερασμένοι και κορεσμένοι. Άστε που κινούνται και υποκινούνται πάντοτε από το σκότος και τις δυνάμεις του (και την αδιαφάνεια, όπως πολύ καλά γνωρίζετε) καθώς και τα «εμπλεκόμενα» συμφέροντα.

    2) «Ωστόσο, σε εμάς επαφίεται να σχεδιάσουμε λύσεις που ενώ τηρούν τις δεσμεύσεις μας, λύνουν ταυτόχρονα και προβλήματα της δικής μας οικονομίας.»

    Μυαλά αξιόλογα και θεωρητικές λύσεις (όσον και αν προσπαθήσατε να υποδείξετε και το πρακτικό μέρος της πρότασής σας) έχουμε. Βλέπεται οποιανδήποτε τέτοια θεωρία να έλκει τους πολιτικούς μας, έστω και μερικούς, που να τους ωθήσει να υπερβούν εαυτούς και να δουλέψουν για κάτι χρήσιμο και αναγκαίο;

    Κύριε Ζένιο, όσον και αν δεν θα με πιστέψετε μετά από τα πιο πάνω, είμαι αισιόδοξος. Αν διερωτάστε γιατί, είναι που είμαστε, σαν λαός, ευπροσάρμοστοι. Τα μέτρα που θα μας επιβληθούν (μετά από ακόμα ένα ηρωικό όχι από τους βουλευτές, που το αναμένω, όπως και την ανάκρουση πρύμνης που επίσης αναμένω ότι θα ακολουθήσει) θα τα χωνέψουμε και θα μάθουμε να ζούμε μαζί τους. Γιατί η μεγάλη επιτυχία των Κυπρίων είναι που επιβιώνουν και ζουν καλά ως μισταρκοί, ποτέ όμως σαν αφέντες. Αυτό τουλάχιστον δεικνύει η μακραίωνη ιστορία μας.

    Ας μην επαναλάβω το γνωστό «Σοφοί δε Προσιόντων» του μεγάλου ποιητή.

  3. avatar
    Σταύρος Ζένιος on September 3, 2014 - (permalink)

    Anonynous

    ακριβώς για να ΑΠΟΦΕΥΧΘΕΙ το moral hazard εισηγούμαι το “μαστίγιο” όπως το αποκαλώ και στο άρθρο των εκποιήσεων:

    “Η διαδικασία πρέπει να είναι γρήγορη και αποτελεσματική. Το νομοσχέδιο περί εκποιήσεων πρέπει να εγκριθεί όπως δεσμευτήκαμε με το προκαταρκτικό μνημόνιο (παρ. 1.11) επί διακυβέρνησης Χριστόφια και με το μνημόνιο του Μαρτίου 2013 (παρ. 1.5) της παρούσας κυβέρνησης.”

    Ακριβώς μάλιστα για να αποφύγω ερμηνείες όπως αυτή που μολις κάνεις γράφω: “Αρχίζω με το μαστίγιο, για να αποφύγουμε τους λαϊκισμούς ότι έχουμε εδώ μια απλή και εύκολη λύσει που θα λύσει όλα μας τα προβλήματα.”

  4. avatar
    Παναγιώτης Σαββίδης on September 3, 2014 - (permalink)

    Μόλις περίγραψες το τμήμα XVI: Μερική ή ολική διαγραφή χρεών, Μέρος ΙΙΙ, Μακροπρόθεσμες Λύσεις του κώδικα της Κεντρικής Τράπεζας.

    Ακόμη μια “σοφία” από ένα “σοφό” του Αναστασιάδη. Επιτέλους κυβερνήστε.

  5. avatar
    Anonymous on September 3, 2014 - (permalink)

    Συμφωνώ με τον Π. Σαββίδη, και έπρεπε να το αναφέρω στο προηγούμενο μου σχόλιο. Η δυνατότητα διαγραφής χρέους υπάρχει ήδη στον κώδικα της Κεντρικής, αφού εξαντληθούν όλοι οι άλλοι τρόποι αναδιάρθρωσης και μόνο σε περίπτωση που ο δανειζόμενος δε διαθέτει άλλα περιουσιακά στοιχεία. Ο κ. Ζένιος προφανώς τον ενέκρινε ως μέλος του ΔΣ της κεντρικής, άρα πρέπει να μας εξηγήσει ποια η διαφορά,αυτού που εισηγείται απο την εφαρμογή του κώδικα της Κεντρικής.

    Κ. Ζένιο, Επειδή στηρίζετε το νομοσχέδιο για τις εκποιήσεις δεν σημαίνει οτι απαλλάσσεστε των υπόλοιπων ευθυνών σας ως μέλος του ΔΣ της κεντρικής. Ο λαϊκισμός είναι για τους πολιτικούς. Αλλά ξέχασα. Θέλετε να το παίζετε διπλό ταμπλό.

  6. avatar
    Γεώργιος Ε. on September 3, 2014 - (permalink)

    Εισήγηση : Όλοι μιλάνε για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια.
    Ένα μεγάλο ποσοστό όμως είναι εξυπηρετούμενα.

    Δεν θα έπρεπε όσοι εξυπηρετούν τα δάνεια τους με κάποιο τρόπο να επιβραβεύονται? Με μείωση των επιτοκίων για παράδειγμα ή με κούρεμα του κεφαλαίου?

    Αυτό από μόνο του θα ήταν κίνητρο εξυπηρέτησης του δανείου.

  7. avatar
    Μ on September 3, 2014 - (permalink)

    Κύριε Ζένιο,

    Εξ όσων αντιλαμβάνομαι εισηγείστε ότι το έσχατο μέτρο ως ορίζεται στην οδηγία της ΚΤΚ που αφορά στη διαχείριση καθυστερήσεων, το οποία θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε απομακρυσμένες περιπτώσεις διότι ως ορθώς υπογραμμίζεται, είναι ένα μέτρο το οποίο δύναται να δημιουργήσει ηθικό κίνδυνο, θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί ευρέως στα πλαίσια της συνήθους διαδικασίας.

    Το απλοϊκό παράδειγμα που παραθέσατε, απομονώνοντάς μια υποθετική περίπτωση, φαντάζει τέλειο στη θεωρία. Στην πράξη όμως το σύστημα είναι γεμάτο από υποθηκευμένα ακίνητα οι τιμές των οποίων έχουν πάρει την κατιούσα. Εάν το εν λόγω μέτρο χρησιμοποιηθεί σε ευρεία βάση τότε ενδεχομένως πολλοί θα προτιμήσουν να σταματήσουν να εξυπηρετούν τα δάνεια τους επαφιόμενοι στην “Κυπριακή σεισάχθεια”.

    Επίσης οι αναφορές περί μαστιγίου και καρότου θεωρώ ότι είναι ατυχείς, καθότι ήδη μέσα από την πρόταση σας φαίνεται ότι το μαστίγιο είναι μπλόφα.

    Για το εν λόγω μέτρο διατηρώ τις επιφυλάξεις μου σε σχέση με την ορθή εφαρμογή του (πότε, σε ποιους και σε ποια έκταση θα εφαρμόζεται) στην Κυπριακή πραγματικότητα, ακόμη και σε περιορισμένη βάση.

    Θεωρώ ότι η συγκεκριμένη πρόταση σας δε συνάδει με την κατάρτιση σας και ιδίως με τη θέση σας.

  8. avatar
    Marios on September 3, 2014 - (permalink)

    Όλα τα βλέμματα είναι στραμμένα στα ΜΕΔ και στο πως θα βοηθηθούν οι δανειολήπτες. Η μνήμη είναι μικρή και το κούρεμα των καταθέσεων στη ΤΚ και Λαϊκή έχει ξεχαστεί και οι δεσμεύσεις των ιθύνοντων για οποιαδήποτε μορφής αποζημίωση έχει πάει στις Ελληνικές καλένδες. Ο κ. Ζένιος ελαφρά τη καρδία εισηγείται το €1 δις μαξιλαράκι του μνημονίου να πάει σε διαγραφές χρεών.
    Ξεχάσαμε ότι ένα Τραπεζικό σύστημα χρειάζεται και καταθέτες για να δουλέψει. Με τα σημερινά επιτόκια και το ρίσκο κουρέματος να επικρέμεται ο μεγαλοκαταθέτης θα τα βάλει σε τράπεζα του εξωτερικού και ο μικροκαταθέτης κάτω από το κρεβάτι.
    Όλες οι ενέργειες που γίνονται είναι σαν να φωνάζουν στο καταθέτη να σταματήσει να βάζει καταθέσεις στις τράπεζες. Κάποιος που αδυνατεί να πληρώσει όλη τη δόση του δανείου του λόγω μείωσης εισοδήματών (μπορεί να πληρώσει π.χ. μόνο τι μισή) τι κάνει? Όσα του περισσεύουν τα βάζει κάτω από το κρεβάτι για να τα σώσει, διότι στη τράπεζα (έστω άλλη από αυτή με το δάνειο) είναι επίφοβα όχι λόγω κουρέματος αλλά λόγω μελλοντικού κινδύνου κατάσχεσης για εξόφληση μέρος του δανείου.

    Το πραγματικό πρόβλημα των ΜΕΔ είναι μεγάλο αλλά όχι στο βαθμό που τα νούμερα δείχνουν. Υπάρχουν πολλοί που μπορούν αλλά στρατηγικά δεν πληρώνουν και φυλάνε χρήματα στο μπαούλο και στο εξωτερικό. Αυτό επιδεινώνεται με τις προτροπές των πολιτικών μας.

    Αντιλαμβάνομαι τη κοινωνική ευαισθησία μια οικογένεια να μην πεταχτεί στο δρόμο.
    Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 δούλευα στο Λονδίνο όπου υπήρχε κρίση με τις τιμές των σπιτιών να πέφτουν, τα επιτόκια ενυπόθηκων δανείων στα ύψη (μιλάμε από 8% να πάνε στα 15% σε 1-2 έτη ), δόσεις δανείων να υπερδιπλασιάζουν και Negative equity στους ιδιοκτήτες οικιών. Είχα συναδέλφους που από μόνοι τους κατέβαιναν το property ladder. Δηλαδή πωλούσαν το σπίτι και αγόραζαν διαμέρισμα ή πωλούσαν το διαμέρισμα και ενοικίαζαν.
    Δεν αντιλαμβάνομαι στη Κύπρο να μην υπάρχουν λύσεις αυτού του στυλ. Δηλαδή το να μην χάσει το σπίτι του δεν το αντιλαμβάνομαι να πρέπει να είναι το υφιστάμενο σπίτι. Το αντιλαμβάνομαι να μπορεί να έχει στέγη πάνω από το κεφάλι του έστω και αν είναι μικρότερης αξίας από την υφιστάμενη. Δηλαδή κάποιος που τους καλούς καιρούς αγόρασε το σπίτι των 4 υπνοδωματίων σε καλή περιοχή €600κ με €500κ δάνειο που όσο και μπορούσε να πληρώνει τη δόση. Τώρα τα εισοδήματα του μειώθηκαν και μπορεί να εξυπηρετεί μόνο δάνειο του μισού πόσου. Γιατί η μόνη λύση είναι η αναδιάρθρωση με αύξηση τις περιόδου αποπληρωμής για να μειωθεί η δόση. Η ορθή λύση είναι η πώληση της οικίας και η αγορά διαμερίσματος στο 1/3 της τιμής με τη τράπεζα να μεσολαβεί και από τις 2 πλευρές, δηλαδή και στη χρηματοδότηση του νέου δανείου. Και αυτό συναινετικά. Και ίσως μικρή διαγραφή χρέους από τη τράπεζα (π.χ. διαγραφή έξτρα τόκων) για να γίνει η πράξη. Και με προϊόντα όπως Bridging loans. Δηλαδή χρηματοδοτεί η τράπεζα τη αγορά του διαμερίσματος με Bridging loan και με ρυθμίσεις όπου ο δανειολήπτης μετακομίζει στο διαμέρισμα και το σπίτι μπαίνει για πώληση και με νομικές ρυθμίσεις όπου δεν μπορεί να υπαναχωρήσει ο δανειολήπτης
    Και να μην ξεχνούμε ότι είναι σε όλα τα επίπεδα κατοικίας που μειώνονται οι τιμές και στα σπίτια και στα διαμερίσματα και κάποιος που κατεβαίνει το property ladder δημιουργεί αγορά στις κατοικίες πιο χαμηλής αξίας.

    • avatar
      zoid on September 4, 2014 - (permalink)

      Η πιο σωστή θέση που έχει ακουστεί το τελευταίο καιρό. Ακόμη δεν μπορώ να το καταλάβω ούτε και εγώ γιατί αυτό δεν έιναι μια λύση. Πετάχτηκες πάνω από τις δυνατότητες σου κατεβαίνεις κάτω και προχωρούμε. Αυτό το κόλλημα με το συγκεκριμμένο σπιτι είναι ακατανόητο.
      Η αγορά του Λονδίνου μας δείχενι το δρόμο.

      • avatar
        Παναγιώτης Σαββίδης on September 4, 2014 - (permalink)

        Υπάρχει ως λύση, στην οδηγία της Κεντρικής Τράπεζας.

        Τμήμα ΙΙΙ, Μακροπρόθεσμες Λύσεις, VI. Μείωση του ενυπόθηκου δανεισμού με αντικατάσταση του ακινήτου με άλλο χαμηλότερης αξίας.

        Οι διορισμένοι του Αναστασιάδη στην Κεντρική Τράπεζα απογοητεύουν παταγωδώς αλλά τι να περιμένουμε αφού ήταν εξόφληση προεκλογικών υποχρεώσεων.

    • avatar
      Mixalis on September 4, 2014 - (permalink)

      τα transaction costs για να αλλάξεις οικία με μικρότερο, η διαμέρισμα, είναι απαγορευτικά στη κύπρο, να επικρατήσει η κοινή λογική και να αλλάξει αυτό νομοθετικά δεν το βλέπω.

  9. avatar
    Σταύρος Ζένιος on September 4, 2014 - (permalink)

    Marios

    η πρόταση σου για bridge loans μπορεί να έχει ΑΚΡΙΒΩΣ το ίδιο κόστος με την δική μου. Τα transaction costs διαφέρουν. Για bridge loans έχει κοστος το νέο δάνειο, για την σεισάχθεια έχει κόσος η διαδικασία αναδιάθρωσης.

    Είναι στο ίδιο μήκος κύμματος οι δύο προτάσεις: η τράπεζα αναλαμβάνει μέρος του κόστους του ΜΕΔ για να γίνει εξυπηρετούμενο.

    Σταύρος

    • avatar
      Marios on September 4, 2014 - (permalink)

      Το ότι υπάρχεί κόστος για Bridge loan και αγορά μικρότερης κατοίκιας με πώληση της μεγαλύτερης κατοικίας είναι ακριβώς αυτό που πρέπει να αλλάξει νομοθετικά. Transaction costs όπως μεταβαβιστικά, υποθηκευτικά και άλλα πρέπει να μειωθούν δραματικά για να υπάρχει περισσότερο mobility στην αλλάγη κατοικίας όπως συμβαίνει στις πλείστες δυτικές χώρες. Ο κ. Χάσικος ανάφερε πριν λίγους μήνες για σημαντικά μείωση στα μεταβιβαστικά και μετά το απόσυρε λόγω μη έγκρισης από Τρόικα. Μπορεί να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση για μειωμένα transactions costs (π.χ. μεταβιβατικά) ακριβώς σε τέτοιες περιπτώσεις ΜΕΔ ή σε περιπτώσεις αλλαγής κύριας κατοικίας όπου η νέα κύρια κατοικία είναι μικρότερου κόστους. Αυτή θεωρητικά θα είναι έμμεση επιχορήγηση από το φορολογούμενο αλλά τέτοια επιχορήγηση είναι θεμιτή.
      Αλλά απευθείας επιχορήγηση από το φορολογούμενο με κούρεμα χρέους δεν είναι θεμιτή ιδίως όταν πρόκειται για επιχορήγηση για να διατηρήσει κάποιος το ακριβό επίπεδο ζωής που έχει επιλέξει (σπιταρώνα).
      Είναι αυτό που αναφέρεσται ως moral hazard. Το ρίσκο που πήρε κάποιος και δεν πέτυχε είτε διότι ήταν ανεύθυνος και ζούσε beyond his means ή έστω δίοτι του έτυχε μια ατυχία πρέπει να πληρώνεται.
      Η πολιτεία έχει ευθύνη να πάρεχει ένα μίνιμουμ δίκτυο προστασίας και όχι να επιχορηγεί κάποιο να ζει beyond his means.

  10. avatar
    MM on September 4, 2014 - (permalink)

    Nice idea which is good for another world. Who pays the damage of the NPL-write-offs?

    Everyone seems to be very generous with other people’s money (read banks and their shareholders).

    • avatar
      Anonymous on September 4, 2014 - (permalink)

      The key to this and to other similar proposals is in provisions I think. If a non-performing loan is “eating” 50k of capital in the way of provisions, and a small probability of becoming performing again (and thus releasing 50k of capital in the future) then it may be better to take a write-off of 10k for the loan to becomes serviced again and release 40k of capital. Key to this discussion (for regulatory purposes) is whether provisions are higher than the potential write-off and (for equity holders) whether the loan had a reasonably high probability to be serviced in the near future in the absence of the write-off (perhaps with the enactment of a stronger legal framework governing foreclosures).

  11. avatar
    Αντώνης Α. Έλληνας on September 4, 2014 - (permalink)

    Αγαπητέ Σταύρο,

    Ενδιαφέρουσα η πρόταση και η ανάλυση.

    Ίσως να χρειάζεται να διευκρινιστεί αν εννοείς κάποιου είδους νομοθετική ρύθμιση για διαγραφή του €1 δις. Αν δεν θα γίνει με νομοθετική ρύθμιση, πως διαφέρει η πρόταση από τα όσα ήδη περιλαμβάνονται στον κώδικα αναδιάρθρωσης και στο πλαίσιο αφερεγγυότητας που ήδη δημοσιεύτηκαν;

    Επίσης, η πρόταση προνοεί ότι το βάρος της διαγραφής θα μεταφερθεί στους μετόχους (των εμπορικών τραπεζών, που θα χάσουν κεφάλαια) και στους φορολογούμενους (που θα στηρίξουν ξανά τα ΣΠΙ). Αν όμως μειωθούν τα κεφάλαια των τραπεζών, γιατί να καταθέσει κάποιος νέα χρήματα στις κυπριακές τράπεζες; Η όλη ιδέα της πρόσφατης ανακεφαλαιοποίησης, δεν ήταν να κτιστεί αξιοπιστία για να επιστρέψουν ή να έρθουν καταθέσεις; Επίσης, αν το χρέος αυξηθεί ακόμα περισσοτερο λόγω πρόσθετης στήριξης των ΣΠΙ, πως θα αποπληρωθεί;

    Αναφέρεις, επίσης, ότι η διαγραφή χρεών “αρχίζει από την αναδιάρθρωση χρεών Μη Εξυπηρετουμένων Δανείων (ΜΕΔ) για ιδιοκατοίκηση.” Που τελειώνει;

  12. avatar
    Phylarchus on September 4, 2014 - (permalink)

    Ίσως ένας συνδυασμός εφαρμογής και των δυο μεθόδων, ανάλογα με την περίπτωση, να ήταν πιο ορθός. Αν για παράδειγμα μια κανονική οικογένεια έχτισε ένα μεγάλο σπίτι και με την κρίση δεν μπορεί να αποπληρώσει το δάνειό της λόγω απώλειας εισοδημάτων ή εργασίας, τότε κατά πάσαν πιθανότητα δεν θα μπορεί ούτε να καλύψει εύκολα τα παρεμφερή έξοδα μιας μεγάλης πολυτελούς οικίας, όπως φορολογίες, ηλεκτρισμός, αποχετευτικό, κλιματισμός, κήπος, συντήρηση κλπ. Σε αυτή την περίπτωση η πρόταση του Μάριου θα ήταν πιο ευνοϊκή για όλους. Επίσης η πρόταση αυτή μπορεί να επιβάλλεται αναγκαστικά σε όσους απέτυχαν για ένα εύλογο χρονικό διάστημα να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους παρά την μείωση του δανείου, σύμφωνα με την πρόταση Ζένιου, αφού πρώτα καταργηθεί η προσφορά της πρότασης αυτής. Από την άλλη είμαι ταυτόχρονα και εγώ της γνώμης ότι ο συνεπής πληρών τις δανειακές του υποχρεώσεις θα πρέπει με κάποιο τρόπο να αμείβεται και αυτός από την τράπεζα, δεν ξέρω πώς αλλά όχι κατ’ ανάγκη με άμεσο οικονομικό όφελος, για να μην αισθάνεται ως δεύτερης τάξης πολίτης.

  13. avatar
    Νίκος Τριμικλινιώτης on September 4, 2014 - (permalink)

    Ενδιαφέρουσες οι απόψεις σας. Το ζήτημα ωστόσο είναι να κατανοήσουμε καλύτερα, εκτό από τεχνικό και πολιτικό πλαίσιο, το όλο κοινωνικό πλάισιο. Κι αυτό θέλει μια ολοκληρωμένη ανάλυση.
    1. Η ΚΤΚ έχει τον αριθμό των νοικοκυριών κου έχουν ΜΕΔ, οι διάφορες κατηγορίες ανάλογα με το ποσό που χρωστούν κτλ. Παρακαλώ όπως δωθούν τα στοιχεία αυτά έτσι ώστε να έχουμε μι ολοκληρωμένη εικόνα. Εσείς μέλος του ΔΣ προφανώ έχετε τα στοιχεία αυτά. Πάντως ζήτησα τα στοιχεία από την ΚΤΚ και αναμένω απάντηση. Αν τα έχετε παρακαλώ διαφωτίστε μας.
    2. Αναγκαία η διαγραφή των χρών των τάξεων των χαμηλών εισοδημάτων, αλλά για χρειάζεται νομμοποίηση το όλο σαθρό τραπεζικό σύστημα.

    3. Τώρα αναφορλικά με τα λεγόμενα “στρατηγικά ΜΕΔ”, ας πάρουμε ένα παράδειγμα. Ένας τέτειος είναι και εκ των 22 γνωστών developers που αρνείται να πληρώσει τους τόκους από το 2010 κι έχει τα λεφτά τους στην Ελβετία: υπάρχει το νομικό οπλοστάσιο να αντιμετωπιστεί το θέμα. Πόσοι είναι τέτοιοι; Πρώτα, ας λυθεί το ζήτημα με τους 22, και μετά να πάμε πάρα κάτω.

  14. avatar
    Επιλήσμων on September 4, 2014 - (permalink)

    @ Και να Καθαρίσουμε τους Κακομούτσουνους

    Φωνή βοώντος κλπ, αλλά καλά κάνεις (τουλάχιστον) και δεν επαναλαμβάνεις το “Σοφοί δε Προσιόντων”. Σίγουρα διαθέτουμε (στην πολιτική) πληθώρα αποφοίτων πανεπιστημίων, αρκετούς και από μεγάλα και διάσημα πανεπιστήμια, αλλά σοφούς? Δεν το νομίζω.

    Να όμως ένα ποίημα (του ίδιου ποιητή) που πιστεύω μας ταιριάζει γάντι.

    . Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΝΤΑΚΟΥΖΗΝΟΣ ΥΠΕΡΙΣΧΥΕΙ

    Τους κάμπους βλέπει που ακόμη ορίζει
    με το σιτάρι, με τα ζώα, με τα καρποφόρα
    δένδρα. Και από μακρυά το σπίτι του το πατρικό,
    γεμάτο ρούχα κ’ έπιπλα πολύτιμα, κι ασημικό.

    Θα του τα πάρουν – Ιησού Χριστέ! – θα του τα πάρουν τώρα.

    Άραγε να τον λυπηθεί ο Καντακουζηνός
    αν πάει στα πόδια του να πέσει. Λεν πως ειν’ επιεικής,
    λίαν επιεικής. Αλλ’ οι περί αυτόν? αλλ’ ο στρατός? -
    Ή, στην κυρία Ειρήνη να προσπέσει, να κλαυθεί?

    Κουτός! στο κόμμα να μπλεχθεί της Άννας -
    που να μην έσωνε να την στεφανωθεί
    ο κυρ Ανδρόνικος ποτέ. Είδαμε προκοπή
    από το φέρσιμό της, είδαμε ανθρωπιά?
    Μα ως κ’ οι Φράγκοι δεν την εκτιμούνε πιά.
    Γελοία τα σχέδια της, μωρά η ετοιμασία της όλη.
    Ενώ φοβέριζαν τον κόσμο από την Πόλι,
    τους ρήμαξε ο Καντακουζηνος, τους ρήμαξε ο κυρ Γιάννης.

    Και που το είχε σκοπό να πάει με του κυρ Γιάννη
    το μέρος! Και θα τόκαμνε. Και θάταν τώρα ευτυχισμένος,
    μεγάλος άρχοντας πάντα, και στεριωμένος,
    αν ο δεσπότης δεν τον έπειθε την τελευταία στιγμή,
    με την ιερατική του επιβολή,
    με του άκρου εις άκρον εσφαλμένες του πληροφορίες,
    και με τες υποσχέσεις του, και τες βλακείες.

    Κ. Καβάφης [1924]

  15. avatar
    Mixalis on September 4, 2014 - (permalink)

    υπάρχουν στατιστικά πόσες οικογένειες έχουν ΜΕΔ λόγω τιμωρητικών αυξήσεις επιτοκίων δανιέου ?

  16. avatar
    Andreas on September 4, 2014 - (permalink)

    Η εισήγηση του κ. Ζένιου είναι πολύ καλή και εφιχτή πιστεύω. Έιναι δυστυχώς πραγματικότητα το γεγονός ότι κάποιοι επιλέγουν την στρατηγική να μην εξυπηρετούν τα δάνεια τους γιατί ίσως έτσι όχι να γλυτώσουν μέρος του δανείου αλλά να αναγκάσουν την τράπεζα να τους το αναδιαρθρώσει με ίσως χαμηλότερο επιτόκιο απο το 7% και 7.5% που τους είχαν βάλει τότε στα χρόνια της εκμετάλλευσης. Επίσης είναι πολλοί που ενώ θα μπορούσαν να εξυπηρετούν κάπως τα δάνεια τους αν αναδιαρθρώνονταν (επιμήκυνση, consolidation, κτλ) αυτή τη στιγμή αδυνατούν να τα εξυπηρετήσουν και απλά αναμένουν απο τις τράπεζες να τους βοηθήσουν να τα αναδιαρθρώσουν.
    Επίσης οι τράπεζες ζητούν το σύνολο των καθυστερημένων δόσεων προτού προχωρήσουν σε αναδιάρθρωση και δεν μπορούν να καταλάβουν πως αν ο κόσμος τα είχε και μπορούσε θα τα έδινε και δεν ζητούσε αναδιάρθρωση. Έτσι υπάρχει μια τεχνικη διόγκωση του προβλήματος των ΜΕΔ και κύριοι υπέυθυνοι είναι οι τράπεζες που δεν πέρνουν αποφάσεις. Πρέπει να πιεστούν οι τράπεζες να αποδεχτούν λύσεις οι οποίες να αντικατοπτρίζουν τη σημερινή πραγματικότητα και όχι να προσπαθούν να λειτουργήσουν οσάν να έιναι όλα ρόδινα.
    Προσωπικά βρίσκω την πρόταση του κ. Ζένιου εξαιρετική αν μπορεί να εφαρμοστεί σωστά. Έχει απόλυτο δίκαιο ότι εδώ πρέπει να μοιραστεί το κόστος και στον δανειζόμενο και στον δανειστή αφού φέρουν και οι 2 ευθύνη και να μήν τιμωρείται μόνο ο δανειζόμενος. Εξάλλου οι τράπεζες πολύ σύντομα θα αναγκαστουν να πακετοποιήσουν τα δάνεια και να τα πουλήσουν σε ταμεία προς 20-30% της αξίας τους. Γιατί λοιπόν να μην προσφέρουν την ευκαιρία αυτή στους δανειζόμενους και να κερδίσουν και οι 2; Τα όποια ταμεία εξάλλου θα δεχτούν μετά απο τους δανειζόμενους διπλάσιο του τί πλήρωσαν για να καταλήξουμε στο περίπου 60% του δανείου και το ταμείο με 100% κέρδος και η τράπεζα με 70% απώλεια.

  17. avatar
    Marios on September 4, 2014 - (permalink)

    Σεισάχθεια και Προσωπικές Εγγυήσεις
    Η σεισάχθεια του Σόλωνα ήταν για να μην γίνει κάποιος δούλος όχι για να μην του αποξενώσουν την περιουσία.
    Η σύγχρονη αναλογία δεν είναι οι εκποιήσεις ακινήτων αλλά η προσωπικές εγγυήσεις. Οι προσωπικές εγγυήσεις χωρίς ιδίο ώφελος επικρέμονται πάνω από πολλά άτομα που αφελώς έβαλαν την υπογραφή τους για να βοηθήσουν το συγγενή, κουμπάρο ή φίλο τους.
    Αν πρέπει να υπάρξει μια σύγχρονη Σεισάχθεια είναι σε αυτές τις περιπτώσεις των προσωπικών εγγυήσεων ιδίως σε άτομα που δεν ήταν αξιόχρεα και δεν είχαν περιουσία όταν μπήκαν εγγυητές.
    Η εγκληματική πρακτική των τραπεζών να βάζουν τους δανειολήπτες να φέρνουν συγγενείς και φίλους για εγγυητές πρέπει να κυρηχθεί νομοθετικά παράνομη άμεσα και ακόμη να κυρηχθεί παράνομη σε παλαιές εγγυήσεις όπου ο εγγυητής δεν ήταν αξιόχρεος (για το πόσό του δανείου) τη χρονική στιγμή που μπήκε εγγυητής.

  18. avatar
    Σταύρος Ζένιος on September 5, 2014 - (permalink)

    Επαναλαμβάνω με editing δύο σχόλια που βοηθούν να κατανοήσουμε την πρόταση:

    @Anonymous on September 4, 2014 – (permalink)

    The key to this and to other similar proposals is in provisions. If a non-performing loan is “eating” 50k of capital in the way of provisions, and a small probability of becoming performing again (and thus releasing 50k of capital in the future) then it may be better to take a write-off of 10k for the loan to becomes serviced again and release 40k of capital.

    @Andreas on September 4, 2014 – (permalink)

    πρέπει να μοιραστεί το κόστος και στον δανειζόμενο και στον δανειστή. Εξάλλου οι τράπεζες πολύ σύντομα θα αναγκαστουν να πακετοποιήσουν τα δάνεια και να τα πουλήσουν σε ταμεία προς 20-30% της αξίας τους. Γιατί λοιπόν να μην προσφέρουν την ευκαιρία αυτή στους δανειζόμενους και να κερδίσουν και οι δύο;

  19. avatar

    Αγαπητοί,

    άρχισε επιτέλους μια “σοβαρή συζήτηση για νομοθεσία ανακούφισης χρεών”.

    Όπως λέω στο άρθρο, δεν έχω πλήρη πρόταση σε όλες τις λεπτομέρειες. Μπορεί και μέρος της ανάλυσης μου να μην στέκει. Ωστόσο στέκει θεωρητικά και θα σταθεί και στην πράξη αν την επεξεργαστούμε.

    Υπάρχουν τρεις κατηγορίες ερωτήματα και σχόλια. Η τρίτη είναι η πραγματικά ωφέλιμη:

    1. Η κατηγορία που χαρακτηρίζει την πρόταση λαϊκισμός ή πολιτικαντισμός.

    Απάντηση: Το άρθρο πρόβλεψε αυτές τις αντιδράσεις και τις απαντά ήδη. Εξάλλου, τα κίνητρα του συγγραφέα μπορεί να είναι τα πιο αγνά ή τα πλέον ποταπά. Αγνές προθέσεις δεν σώζουν μια κακή πρόταση σωστή, και υστερόβουλες προθέσεις δεν καταστρέφουν μια καλή πρόταση.

    2. Η κατηγορία που δεν κατανοεί την πρόταση και κάνει υποθέσεις.

    Απάντηση: Δεν μπορώ να απαντώ στο μπλογκ. Η βιβλιογραφία με τα πολλά λινκς που περιέχει το άρθρο θα βοηθήσει. Γι’ αυτό το άρθρο δεν είναι 700 λέξεις, αλλά 2000 λέξεις με 14 λινκς.

    3. Η κατηγορία που θέτει συγκεκριμένα ερωτήματα ή εκφράζει αμφιβολίες σε επί μέρους θέματα.

    Απαντώ τα πιο σημαντικά που είναι και επαναλαμβανόμενα:

    @Αντώνης Έλληνας
    @Marios
    @ Phylarchous
    @Νικος Τρμικλινώτης

    α. Ναι, το άρθρο λέει οτι χρειαζόμαστε ΝΟΜΟΘΕΣΙΑ για ανακούφιση χρεών. Αυτό εξηγά εν μέρη και την διαφορά με υφιστάμενες ρυθμίσεις σε οδηγίες της ΚΤΚ.

    β. Επίσης, το πρόβλημα δεν ρυθμίζεται με μερικές ρυθμίσεις σκόρπιες εδώ και εκεί. Χρειάζεται ενιαίο πλαίσιο ΜΑΖΙ με το «μαστίγιο» των εκποιήσεων.

    γ. Η εισήγηση για bridge loan είναι μέρος της διαδικασίας εκποιήσεων. Σου παίρνουν το σπίτι, το πουλάνε και μέρος της τιμής πηγαίνει στην αγορά νέου μικρότερου σπιτιού. Έτσι κάνουν τις εκποιήσεις στην Ιρλανδία. Είναι το ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ βήμα. Η εισήγηση μου έχει τρία προηγουμένως.

    δ. Ορθώς εγείρεται το θέμα των κεφαλαίων. Το απάντησα μερικώς.

    Όχι, @Αντώνη, δεν δημιουργείται πρόβλημα δημόσιου χρέους ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ από οτι έχουνε τώρα διότι το 1δις. περιλαμβάνεται στην δανειακή σύμβαση για τον Συνεργατισμό αν χρειαστεί. Εισηγούμαι ΠΩΣ να χρησιμοποιήσουμε το 1δις.

    ε. Δεν θα πληγούν οι εμπορικές τράπεζες? Όχι όσο θα πληγούν από τις εκποιήσεις, ΑΝ μπορούν να αποφευχθούν. Αυτή είναι η ουσία της πρότασης.

    Επίσης, ανακεφαλαιποπιήθηκαν για να απορροφήσουν τις αναμενόμενες απώλειες από ΜΕΔ. Η εισήγηση μου στοχεύει στο να περιοριστούν αυτές οι απώλειες ΑΝ μπορεί ο δανειολήπτης να βοηθηθεί για να μην είναι ΜΕΔ.

    στ. Που σταματά η πρόταση μου?

    @Τριμικλινώτη, οι 22 επιχειρηματίες ΔΕΝ περιλαμβάνονται. Αυτό το πρόβλημα θα λυθεί με τον Νόμο περί εκποιήσεων.

    @Αντώνη, θα μπορούσε να επεκταθεί στις μικρές επαγγελματικές στέγες. Δεν έχω αριθμούς για να το μελετήσω.

    ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΣ – moral hazard

    Τίθεται ψηλό όριο % ακαθάριστου εισοδήματος τι πληρώνει κάποιος (31%).

    Αν εσύ πληρώνεις κανονικά τις δόσεις σου μπορείς να συνεχίσεις να κάνεις την ζωή που κάνεις. Αν έχεις ΜΕΔ η Νομοθεσία θα απαιτεί να δίνεις ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΟ μέρος των εισοδημάτων σου στο αναδιαρθρωμένο δάνειο. Αλλά αυτό είναι καλύτερο από το να χάσεις το σπίτι σου και να χρωστάς και από πάνω.

    Ελπίζω να βοηθούν οι διευκρινήσεις.

  20. avatar
    Αγοραίος on September 5, 2014 - (permalink)

    Σαφώς και το 1 δις προστίθεται στο δημόσιο χρέος. Στο μνημόνιο υπάρχει σε περίπτωση που θα χρειαστεί. Αν δεν χρειαστούμε και τα 10 δις, δεν θα τα πάρουμε και θα πάρουμε μόνο τα 9. Με την πρόταση του κου Ζένιου θα δανειστούμε ένα δις επιπλέον. Είναι απλά πράγματα αυτά.

  21. avatar
    Erol Riza on September 5, 2014 - (permalink)

    Dear Mr Zenios,

    In my professional opinion as a banker of 40 years I am very surprised that a distinguished academic and member of the board of the CBC you have chosen this point in time to raise the question of debt haircuts. This is for the following reasons:
    1. The Minister of Finance, to his credit, has explained in no uncertain terms that the most critical issue for the financial sector to restore its position, both for domestic savers and foreign businesses, is to bring back trust in the system;
    2. Cyprus is a member of the Eurosystem and the key reason for the AQR and stress tests is for investors to have identical measures of solvency so that investors trust banks. With the exception of Hungary, not a member of the Eurozone, I am not aware if this will be a good development for Cyprus to provide a debt haircut. If this has been done in other Eurozone countries would be good to understand how this was presented. In other countries the governments have subsidized the interest rate but no forgiveness.
    3. The foreign investors who have recapitalized the banks will get a rude awakening and I doubt they would be happy. Cyprus relies on FDI and this would be clearly a bad precedent;
    4. Where FDI was to help specific projects the banks could consider taking an equity participation subject to limit on capital they can commit.
    5. Even if this idea was to be considered by the stakeholders it should be the object of such discussion since it could lead more performing loans to become NPLs.

    For above reasons I am concerned that the question is categorized in doubters, the willing to discuss and complete refuseniks. We expect officials holding responsible office to be more cautious about their views since these could impact the financial sector just at the time when it looks as being restored to stability. A more mature and professional discussion of such issues should be held at government and Central Bank level with the support of the Troika.

    Unless I am ill informed the question of debt haricuts should not be brought into the discussion of foreclosure and insolvency as the Troika will perceive this as a ploy of politicians.

  22. avatar
    Αντώνης Α. Έλληνας on September 5, 2014 - (permalink)

    Αγαπητέ Σταύρο,

    Ευχαριστώ για τις απαντήσεις.

    Δεν έχω δει κάπου στα έγγραφα της τρόικας να λέει ότι έχει προϋπολογιστεί το €1 δις στα ΣΠΙ στους υπολογισμούς του δημοσίου χρέους. Μήπως θα μπορούσες να μας παραπέμψεις στα σημεία που το λέει για να βοηθηθεί η συζήτηση;

    Κάποιες ερωτήσεις:

    1. Δηλαδή, θα δώσουμε (ακόμα) €1 δις στα ΣΠΙ για να διαγράφουν δάνεια; Αυτός είναι ο πιο παραγωγικός τρόπος χρήσης πόρων των φορολογουμένων;

    2. Αναφέρεις άλλες περιπτώσεις χωρών που διέγραψαν δάνεια. Σε αυτές τις περιπτώσεις υπήρχε bail-in καταθετών; Μήπως το bail-in αλλάζει τα δεδομένα ως προς το τι πρέπει η πολιτεία να σηματοδοτεί με τις πολιτικές της (στους καταθέτες);

  23. avatar

    @Αντώνης Ελληνας

    – δεν έχω το έγγραφο με τους αριθμούς της δανειακής σύμβασης. Αλλά το πρόγραμμα περιλαμβάνει 1δις. από τα 10δις. για ΣΠΙ, αυτό λέχθηκε κατ’ επανάληψη στα μίντια και από αξιωματούχους. Έχω λάθος?

    – Δεν είπα να δώσουμε 1δις για να πληρώσουμε/διαγράψουμε δάνεια. Είπα οτι η προτεινόμενες αναδιαρθρώσεις δημιουργούν ανάγκες για κεφάλαια και αυτά υπάρχουν. Τόσο οι εμπορικές τράπεζες οσο και τα ΣΠΙ έχουν μαξιλάρι ΑΚΡΙΒΩΣ για να απορροφήσουν ΜΕΔ. Μέρος μπορεί αν διατεθεί για να καταστούν τα ΜΕΔ εξυηπηρετούμενα.

    – Δεν βλέπω πως το bail-in αλλάζει τα δεδομένα της ανάλυσης μου: Αν, όπως λέω, η ζημιά από ΕΚΠΟΙΗΣΗ είναι μεγαλύτερη από την ζημιά για ΑΝΑΔΙΑΘΡΩΣΗ τότε όλοι βγαίνουν κερδισμένοι, ή έστω λιγότερο ζημιωμένοι.

  24. avatar

    Dear Erol,

    let us skip the drama that you are “very surprised that a distinguished academic….raise the question of debt haircuts”, and try to understand the proposal and what exactly it says or does not say.

    1. If you read some of the links provided, other academics, more distinguished than me :) , talk about debt relief (Rogoff, Stieglitz). OK, they say so for sovereigns but the problems are the same.

    2. Debt relief is the LAST step IF and ONLY IF it will make the loan performing. Think of an example: 200,000 NPL is repossessed and sold for 100,000. Losses 100,000. If by writing down 20,000 the loan becomes performing the losses are cut by 80,000. As a banker why wouldn’t you do it?

    3. The risk of performing loans becoming NPL: This is addressed via the income criteria, if by paying a LARGE % of your salary you service your loan, then you do not qualify for debt relief.

    4. You talk about FDI as if this is relevant to the proposal. FDI is not for primary residence loans……

    5. Why did I bring this out in public? Because we need a sober discussion on this across the board, not only behind closed doors. (I am also trying to discuss it in my official capacities but for that I do not go public!)

    I think Erol your 40 years are banker create a problem in discussing this proposal. One is value-based and the other is pragmatic.

    — The value based is that as a banker you think that lenders are not responsible for bad loans, only borrowers are. I beg to disagree here.

    — The pragmatic is the belief that a lender can recover by hook or by crook all the amount. Unfortunately, in Cyprus right now they can not: we all guaranteed each other so much and for such amounts that these guarantees are now broke.

    So, you are a mix of doubter and refusnik. The doubter in you is most welcome and useful. The refusnik has to think of the alternatives: Massive foreclosures, commensurate losses to the banks and still a large population indebted to the end of their lives.

    Please note also that social arguments -homeless etc- have NOT entered my arguments…

    Thanks

    Stavros

    • avatar
      Erol Riza on September 5, 2014 - (permalink)

      Dear Stavros,

      I do not think you understood the spirit in which I wrote my comment.
      Quite clearly the problems of NPLs, as you know very well when we discussed last January, have been foremost on my mind and had suggested the solution publicly; we are seeing the results of not dealing as other countries have done so.
      Cyprus, and the household borrowers, are paying the price of over indebtedness as a result of easy and cheap credit which they enjoyed; please personal debt to GDP. The banks had failed to introduce prudent credit when they had to and their losses are making the situation even harder for the whole economy.
      The solution must be inthe Code of Conduct which the CBC had to oversee in association with the restructuring policy of banks. This allows for discretion and for the CBC to ensure the banks implement the code.
      One cannot expect investors in the banks who have saved the banks in the last year to incur the costs and losses of wreck less lending in the past. Also one cannot positively discriminate in favour of selected households by the mere example you give. If this was so easy the Troika would accept the MPs proposals.
      In my judgment, and I always willing to consider with an open mind, solutions such as the the one proposed should be discussed in the correct forum and with the Troika. It cannot be right that a proposal which seeks to protect a segment of the population, which needs support, is addressed in this fashion.
      Kindly let me know if another Eurozone country has resorted to such a practise as this goes against the grain of how banks are being regulated and supervised. If the new investors will bring something to Cyprus it will be discipline and good governance. I think the code of conduct is likely to best serve the households and not legislation for debt relief and the proposed legislation of the government provides ample scope for sensible restructuring.

    • avatar
      Anonymous on September 5, 2014 - (permalink)

      Erol has made some very sensible statements, because he clearly understands how financial markets function. Debt forgiveness in whatever form or fashion is bound to create moral hazard, that is why it is rarely used. more than there is already. Populist politicians as well as academics can do this at little or no cost to society, as long as their proposals are not followed. When however Central bank board members make such proposals in public, they are bound to raise the hopes of borrowers who believe they can get away with having a portion of their debt forgiven, therefore helping to raise NPLs even further. Investors will run away, as Erol suggests, when they realise that even the central bank no longer appreciates how credit markets work. At any rate debt forgiveness will happen through the central bank’s code of conduct but only when the borrower has relinquished all of their assets, including their home, no matter how large or small, one can always rent as do the Germans.

      One anecdote from Ireland, when a developers wife complained about the treatment of her husband by NAMA, she was invited in a managers office, when she came out she no longer had any jewellery or her. Her expensive watch had also gone.

  25. avatar
    KikisM on September 5, 2014 - (permalink)

    Αγαπητέ Σταύρο,

    Σε συνέχεια των σχολίων του Κου Ερολ Ρίζα , και των 40 χρόνων πείρας του , προσωπικά σέβομαι και βρίσκω την πρόταση σου πολύ ενδιαφέρουσα.

    Όμως θα προσκρούσει στον βράχο της αρτηριωσκληρωτικής προσέγγισης των Κυπρίων τραπεζιτών , πού ειναι οι ιδιοι που μας κατάστρεψαν , και τώρα οι ´ιδιοι καλούνται να αναδιαρθρώσουν δάνεια. Αυτοι δεν καταλαβαίνουν απο πραγματικά κέρδη/ ζημιά ´οπως την αντιλαμβανόμαστε εμείς στο ελέυθερο εμπόριο. Όταν ο πελάτης σου δεν μπορεί να σε πληρώση η κινδυνεύει με χρεοκοπία του κάνεις εκπτωση για να πάρης τουλάχιστον το κόστος των εμπορευμάτων σου.

    Οι τραπεζίτες παραγνωρίζουν ότι το υπόλοιιπο κάθε δανειου περιλαμβάνει και τόκους δηλαδή κέρδος. Αλλά οι τραπεζίτες ενδιαφέρονται μόνο για λογιστικές εγγραφές και λογιστικά κέρδη , και φυσικά όλα αυτά τα κέρδη πρέπει να καλύπτουν το κόστος λειτουργίας , δηλαδή τους υπέρογκους μισθούς τους και το υπεράριθμο προσωπικό. Δηλαδή business, cost plus profit , σίγουρο και εγγυημένο χωρίς ανταγωνισμό.

    Όμως όλοι τραπεζικοι, ακαδημαικοι, πολιτικοι, και λοιποί παράγοντες ύπνωτταν η έκαναν πλάτες στούς τραπεζίτες πού απο το 2008 με την παράνομη χρήση των καταχρηστικών ρητρων στις συμβάσεις αύξαναν τα επιτόκια κατα το δοκούν για να καλύψουν τις βλακώδεις δανειοδοτήσεις τους στην Κύπρο και να δείνουν ψηλά καταθετικά. Στην Ελλάδα πού εφαρμοζόταν η νομοθεσία περί καταχρηστικών ρητρων , εισπρατταν χρεωστικ´α επιτόκια 1 η 2 % , και αγόραζαν αβέρτα ελληνικά ομολογα για να καλύψουν τες ζημιές

    Γιατί μας κακοφάνηκε όταν ο Pierre Moscovici μας είπε ότι είχαμε οικονομία καζίνο ; Επρεπε να ειμαστε περήφανοι αφου ειχαμε κρουπιέριδες διεθνούς επιπέδου.

    Ούτε και τώρα υπάρχουν δυστηχώς ανοικτά μυαλά για να εφαρμόσουν την κατά τα άλλα σωστή πρόταση κουρέματος ιδιωτικών χρεών.

  26. avatar
    Γεώργιος Ε. on September 5, 2014 - (permalink)

    επανέρχομαι με ένα ερώτημα και παρακαλώ τον κ. Ζένιο να δώσει μιαν απάντηση.

    δεν θα έπερεπε όσοι εξυπηρετούν τα δάνεια τους να επιβραβεύονατι με κάποιο τρόπο? Διαφορετικά δεν είναι πιθανόν και αυτή η όμαδα που εξυπηρετεί τα δάνεια της … να σταματήσει να τα εξυπηρετεί και να γίνουν και αυτά μη εξυπηρετούμενα?

  27. avatar

    @Νικος Τριμικλινώτης

    Δεν απάντησα στην ερώτηση σου για data διότι δεν έχω κάτι περισσότερο απο τα δημοσιευμένα στην ιστοσελίδα της ΚΤΚ. Αυτό που ζητάς είναι πράγματι είναι η ανάλυση που χρειαζόμαστε…θα γίνει πιστεύω….

    • avatar
      Νίκος Τριμικλινιώτης on September 5, 2014 - (permalink)

      Σταύρο, ευχαριστώ για τα σχόλια γενικά. Ειδικά στο θέμα των στοιχείων, δυστυχώς η ΚΤΚ δεν μου δίνει τα στοιχεία, τα οποία κατέχει. Κάθε μήνα βγαίνουν τέτοια στοιχεία και τα επεξεργάζεται η ΚΤΚ για να βγάλει τα ποσοστα που μας δίνει, αλλά κυρίως δίνει στοιχεία τη ΕΚΤ και την Τρόικα.
      Υπάρχουν δύο θεμελιώδη ζητήματα εδώ:

      ΠΡΩΤΟ, το δικαίωμα των πολιτών στη πληροφόρηση. Εδώ ζήτησα τα στοιχεία και δεν βγήκε ούτε ενας λειτουργός να μου εξηγήσει γιατί και πως δεν δίνουν στοιχεία που έχουν και που δεν είναι προσωπικά δεδομένα. Προτίθεμαι να να καταθέσω παράπονο ή/και να διεκδικήσω δικαστικά αυτό δικαίωμα. Το αρ. 19 του συντάγματος προνοεί τα εξής:
      1. Έκαστος έχει δικαίωμα ελευθερίας του λόγου και της καθ’ οιονδήποτε τρόπον εκφράσεως.
      2. Το δικαίωμα τούτο περιλαμβάνει την ελευθερίαν της γνώμης, της λήψεως και μεταδόσεως πληροφοριών και ιδεών άνευ επεμβάσεως οιασδήποτε δημοσίας αρχής και ανεξαρτήτως συνόρων.
      3. Η ενάσκησις των δικαιωμάτων, περί ων η πρώτη και δευτέρα παράγραφος του παρόντος Άρθρου, δύναται να υποβληθή εις διατυπώσεις, όρους, περιορισμούς ή ποινάς προδιαγεγραμμένους υπό του νόμου και αναγκαίους μόνον προς το συμφέρον της ασφαλείας της Δημοκρατίας ή της συνταγματικής τάξεως ή της δημοσίας ασφάλειας ή της δημοσίας τάξεως ή της δημοσίας υγείας ή των δημοσίων ηθών ή
      προς προστασίαν της υπολήψεως ή των δικαιωμάτων άλλων ή προς παρεμπόδισιν της αποκαλύψεως πληροφοριών ληφθεισών εμπιστευτικώς ή προς διατήρησιν του κύρους και της αμεροληψίας της δικαστικής εξουσίας.

      ΔΕΥΤΕΡΟ, εύλογα διερωτάται κανείς γιατί η απόπειρα απόκρυψης; Μήπως είναι γιατι τα ενυπόθηκα δάνεια των 22 μεγάλων καλύπτων μόνο 15-17% τώ όσων χρωστούν; Μήπως γιατί δεν θέλουν να φανεί πόσ μεγάλο είναι το πρόβλημα για τους μικρομεσαίους;

  28. avatar
    Anonymous on September 5, 2014 - (permalink)

    Stavro, I think part of the concern with the proposal is that although bankers are responsible for bad lending the losses will be absorbed by existing shareholders or the taxpayers more broadly (if the government draws on its credit line to inject capital). The problem with the first case is that it will make it even more difficult to attract foreign capital since we will be pretty much screwing over the first crop of foreign investors who dared invest in Cypriot bank shares (if we mandate debt forgiveness by law). The problem with the second case is that we, once again, will be making private losses public burden (the 1bil is a credit facility I would think, but once drawn upon it will become public debt). Wouldn’t it be better to let bank management/shareholders decide on what’s best for the bank? Policy makers could “guide” the process by putting caps on spreads, etc… to ensure that banks don’t keep extracting rents from good credits to recover losses from bad ones.

  29. avatar

    @Γιώργος Ε.

    Σωστή η ερώτηση. Δεν αγνοείται στην πρόταση, υπάρχει μια ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΠΑΡΑΜΕΤΡΟΣ για αποφυγή moral hazard:

    Τίθεται ψηλό όριο % ακαθάριστου εισοδήματος τι πληρώνει κάποιος (31%).

    Αν εσύ πληρώνεις κανονικά τις δόσεις σου μπορείς να συνεχίσεις να κάνεις την ζωή που κάνεις. Αν έχεις ΜΕΔ η Νομοθεσία θα απαιτεί να δίνεις ΠΟΛΥ ΜΕΓΑΛΟ μέρος των εισοδημάτων σου στο αναδιαρθρωμένο δάνειο. Αλλά αυτό είναι καλύτερο από το να χάσεις το σπίτι σου και να χρωστάς και από πάνω.

    Τώρα, όταν λες για “επιβράβευση” ζητάς κάτι περισσότερο. Δεν θα συμφωνήσω. Ναι, να αποφύγουμε το moral hazard (γίνεται), αλλά η απιβράβευση όσων πληρώνουμε είναι τα περιορισμένα κοινωνικά κόστα και η μείωση των ζημιών.

  30. avatar

    Dear Erol,

    I can not disagree much with your new comment:

    1. Your proposal for Real Estate Investment Bank from March 2014 was right. And I was supportive.
    2. Still, that would not address the problem we are facing with over indebtedness of households and the need of some form of debt relief. But it would have made the solutions, such as mine, easier to implement.
    3. My proposal is/will be discuss in the appropriate fora as well, with the due seriousness and detailed analysis. I am not in favour of solutions by blog-commentaries.

    HOWEVER, I feel have a role to play in educating the public and I keep doing this with editorials.

    I see a shift towards creative doubter from a refusenik…..

  31. avatar
    Erol Riza on September 6, 2014 - (permalink)

    Dear Stavros,

    I feel we all want to restore stability and trust in the financial sector. The government has committed to the Troika in all the updated MOUs signed not to introduce legal measures that will make it difficult for the banks to collect their debt. I am sure the target of this commitment was not to thwart any considered measure to assist the vulnerable segment of the population which faces difficulty in servicing their debt. I believe it is the role of government to find these solutions and one of the suggestions is for the Land Development agency to assume the debt and allow the borrower to pay rent in lieu of an instalment. Such measures, if well thought out could serve the effort to restore stability and trust along with social cohesion.
    Having studied restructuring globally during my tenure the solutions are consensual with small borrowers and with taking the problematic loans off the balance sheets so that the banks can resume their role as lenders. NPLs with real estate as collateral are the most difficult to manage and thus my proposal has always been for an AMC; a real estate bank was considered in an effort to transfer ELA since there was a complete dislike of ELA in Cyprus, uniquely for any program country.
    My concern, is that we cannot expect depositors who were bailed in and new investors who are risking their money to recapitalise our banks to accept to take losses for the sins of the previous owners/ managers. If we introduce measures which discourage investment it will be detrimental to the attractiveness of Cyprus as a business and services centre. I am sure in this we agree.
    I believe we all have the right to educate the public and in this no expertise should be spared. However, when we commit to work within the Eurozone, and under a severe Troika, our best efforts should be to comply and rid Cyprus the straight jacket which has been imposed brutally, dare I say, on Cyprus. The Irish have succeeded and Cyprus can do it. I feel compulsion on new banks’ owners at this point to take losses is not the best way forward and I hope on this we agree.

    • avatar
      Anonymous on September 6, 2014 - (permalink)

      Good points from Erol. May I also add that it is NOT just the government that has made these commitments to the troika, it is also the central bank. The MOU is signed by BOTH the minister of finance and the central bank governor. Hence, Mr Zenios’ proposal, among other things, is in conflict with a legally binding commitment of the central bank.

  32. avatar
    Μ on September 6, 2014 - (permalink)

    Mr. Zenios,

    Even under the assumption that all the tools are efficient enough to stop someone from alienating his/her property; the asymmetry of information renders your proposal particularly problematic.

    Furthermore the income criterion is profoundly insufficient to address moral hazard, since there are other factors that should be taken into account apart from income. Another problem is that a flat 31% threshold is not equitable.

    Therefore your proposal provides ground for borrowers to strategically, alienate their properties, transfer their deposits abroad and stop servicing their loans (in this order). In case that we have a couple, they don’t even have to bother to do any of the above, since they could be automatically eligible. The loan could be in the name of one them, who is paying more than 31% of his/her salary in order to service the loan, but the sum of their salaries provides an adequate standard of living.

    The fact that a member of the governing council of the CBC is in favour of debt relief could discourage investors to invest in any of our banks, or depositors to put their money in Cyprus.

    I regret to notice that most of your recent articles (if not all) have been affected by your other status.

  33. avatar
    IoannisTakis on September 6, 2014 - (permalink)

    Αγαπητέ κ. Ζένιο,

    Ενδιαφέρον άρθρο που δίνει τροφή για εποικοδομητική συζήτηση, γέννηση ιδεών και βεβαίως όπως πάντοτε για κριτική σκέψη ή και συνήθη άρνηση… Ανεξαρτήτως του εάν διαφωνεί κάποιος μαζί σας, το γεγονός ότι αφιερώνετε χρόνο για την σύνταξη της όποιας πρότασης αλλά κυρίως ότι «τολμάτε» να την δημοσιεύετε επώνυμα και να είστε ανοιχτός στην καλοπροαίρετη κριτική της, σας τιμά ιδιαιτέρως. Σε ότι αφορά την ουσία του άρθρου σας αντιλαμβάνομαι την καλόβουλη θετική σκέψη η αποτελεί το υπόβαθρο του, συμφωνώ με αρκετές από τις επισημάνσεις σας αλλά διαφωνώ με την όλη πρόταση όπως διατυπώνεται για λόγους που αναφέρω πιο κάτω.

    1. Συμφωνώ ότι το ιδιωτικό χρέος βρίσκεται σε πολύ ψηλά επίπεδα ΠΟΥ ΣΤΟ ΣΥΝΟΛΟ ΤΟΥ ίσως να το καθιστούν μη βιώσιμο αφού αυτό φτάνει περίπου στο 300% του ΑΕΠ. ΩΣΤΟΣΟ:
    a. H υιοθέτηση της πρότασης σας και η διαγραφή €1δισ-€2δις. από τα χρέη των νοικοκυριών σε ένα σύνολο ιδιωτικού χρέους κοντά στα €60δις. θα μειώσει ελάχιστα το συνολικό ποσοστό επί του ΑΕΠ. Επομένως η πρόταση σας δεν «ανακουφίζει» το συνολικό ιδιωτικό χρέος παρά ελάχιστα.
    b. Όταν αναφερόμαστε σε συνολικό ιδιωτικό χρέος καλό θα ήταν για να έχουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα πάνω στην οποία θα βασιστούμε για να βρούμε τις λύσεις να αναφερόμαστε και στην συνολική ιδιωτική περιουσία η οποία σε ακίνητα φτάνει περίπου τα €200δις και σε ιδιωτικές καταθέσεις Κυπρίων σε Κύπρο και εξωτερικό πάνω από €50δις.
    c. Έχοντας τα πιο πάνω υπόψη όταν αναφερόμαστε σε ΙΔΙΩΤΙΚΟ χρέος νοικοκυριών και επιχειρήσεων, θεωρώ ότι θα πρέπει να εξετάσουμε την κάθε ΙΔΙΩΤΙΚΗ περίπτωση (ή και κατηγορία δανείων) ΞΕΧΩΡΙΣΤΑ ( Εισήγηση ακολουθεί στο τέλος).

    2. Είναι ορθό ότι τα ΜΗ-ΕΞΥΠΗΡΕΤΟΥΜΕΝΑ ΣΤΕΓΑΣΤΙΚΑ ΔΑΝΕΙΑ συνδέονται κυρίως με δάνεια που έμμεσα ή άμεσα έχουν παραχωρηθεί κυρίως από τον Συνεργατισμό και στο σύνολο τους φτάνουν περίπου τα €6δις. Αυτό δεν σημαίνει ότι εάν τα «ελαφρύνεις» κατά 25%-30% θα τα κάνεις βιώσιμα καθώς ΔΕΝ ΘΑ ΥΠΑΡΧΕΙ ΚΑΙ ΔΥΣΤΥΧΩΣ ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΕ ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΔΙΔΟΝΤΑΝ ΕΠΑΡΚΗΣ ΣΤΑΘΕΡΗ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗΣ ΤΟΥΣ αφού αυτά παραχωρούνταν στην βάση εξασφαλίσεων και άλλων προσωπικών εγγυήσεων. Η λύση είναι να γίνουν τα αυτονόητα (στο τέλος αυτής της παρέμβασης).

    3. Παρά το ότι αντιλαμβάνομαι ότι αυτό που προτείνει ο κ. Ζένιος είναι το έσχατο μέτρο (μετά την επιμήκυνση και μείωση των επιτοκίων εάν το επιτρέπει η αγορά), ΔΙΑΦΩΝΩ γενικά με την ιδέα να συζητείται ή να βγαίνει προς τα έξω ή να υπάρχει έστω ελπίδα στον κόσμο «κουρέματος» του χρέους του γιατί αυτό κάνει ακόμα χειρότερα τα πράγματα σε όσους στρατηγικά ή μη επιλέγουν να μην πληρώνουν τις δόσεις τους.

    4. Που πάει αρχή του δικαίου? Εάν θα υπάρχει «ελάφρυνση» χρέους γιατί αυτή να μην μπορεί να αφορά όλους ιδιώτες και επιχειρήσεις και να αφορά μόνο τα στεγαστικά? Μπορεί κάποιος να ισχυριστεί ότι εάν υπήρχε ανώδυνος τρόπος να «ελαφρύνεις» τα χρέη μιας επιχείρησης θα βοηθούσες δεκάδες/εκατοντάδες νοικοκυριά να διατηρήσουν θέσεις εργασίας και μισθούς και να αποπληρώνουν κανονικά τα δάνεια τους. Και ποιος θα πληρώσει την νύφη? Οι τυπικοί φορολογούμενοι καλοπληρωτές σίγουρα θα βάλουν στις πλάτες άλλο €1δις. από το δάνειο της τρόϊκας και στην συνέχεια οι μέτοχοι των τραπεζών. Γιατί το κράτος να επέμβει σε ιδιωτικές συμφωνίες τράπεζας-πελάτη αλλά αυτό να αποβαίνει εις βάρος άλλων (μετόχων και φορολογουμένων)?

    ΕΙΣΗΓΗΣΗ:

    Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω και έχοντας σαν γνώμονα την κοινή λογική που λέει ότι είναι καλύτερα για όλους όταν όλα τα μέρη βγαίνουν από την όποια δύσκολη κατάσταση κερδισμένα (WIN-WIN) παρά να χάνουν (loose-loose) θεωρώ ότι κατά σειρά θα πρέπει να ακολουθηθούν τα ακόλουθα βήματα:
    1. Η κάθε περίπτωση δανειολήπτη θα πρέπει να εξεταστεί τάχιστα και με βάση τα ειδικά ξεχωριστά της δεδομένα. Σε αυτό θα βοηθήσει η απλοποίηση της διαδικασίας που θέλει η ΚΤΚ με το κώδικα της μειώνοντας στα απολύτως απαραίτητα τα στοιχεία που πρέπει να προσκομίζουν οι δανειολήπτες (Έξοδα, Έσοδα, Περιουσία και Δάνεια/δόσεις) για να μπορούν να προχωρούν γρήγορα και σωστά με ένα μακροχρόνιο ορίζοντα οι αναδιαρθρώσεις με επιμήκυνση (δεδομένου ότι ο δανειολήπτης δεν θα ξεπεράσει τα 70 έτη στην λήξη του δανείου), με αφαίρεση υπερχρεώσεων και με μείωση (εάν είναι δυνατό) του επιτοκίου.

    2. ΕΑΝ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΕΞΕΤΑΣΗ ΤΩΝ ΠΙΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΚΑΙ ΕΠΙΛΟΓΩΝ ΚΡΙΘΕΙ ΟΤΙ ΤΟ ΔΑΝΕΙΟ ΕΙΝΑΙ ΜΗ-ΒΙΩΣΙΜΟ, ΔΗΛΑΔΗ ΔΕΝ ΥΠΆΡΧΕΙ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΑΠΟΠΛΗΡΩΜΗΣ ΜΕΣΩ ΔΟΣΕΩΝ ΤΟΤΕ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΞΕΤΑΖΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΕΠΙΛΟΓΕΣ:
    a. Υπάρχουν άλλα ακίνητα ή περιουσία (πέραν της πρώτης κατοικίας ή της επιχείρησης) που μπορούν να πωληθούν για να μειωθεί δραστικά το χρέος σε επίπεδα που μπορεί να καταστεί βιώσιμο?
    b. Μπορούν και θέλουν οι γονείς ή στενοί συγγενείς που είναι εγγυητές να βοηθήσουν στην μείωση του χρέους του παιδιού τους πωλώντας κάποιο ακίνητο ή δίδοντας τους κάποιες από τις καταθέσεις τους? ΑΝΑΦΕΡΑΜΕ ΠΙΟ ΠΑΝΩ ΟΤΙ ΣΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΥΠΑΡΧΕΙ ΜΕΓΑΛΗ ΑΚΙΝΗΤΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ΚΑΙ ΚΑΤΑΘΕΣΕΙΣ-ΑΥΤΑ ΣΕ ΚΑΠΟΙΟΥΣ ΑΝΗΚΟΥΝ-ΕΑΝ ΕΙΝΑΙ ΣΕ ΕΓΓΥΗΤΕΣ ΣΥΓΓΕΝΕΙΣ Α’ ΒΑΘΜΟΥ ΕΑΝ ΘΕΛΟΥΝ, ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΣΤΗΝ ΕΛΑΦΡΥΝΣΗ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ.
    c. Σε περίπτωση επιχείρησης, μπορεί να πωληθεί ένα ποσοστό της σε επενδυτές ή ακόμα και στους υπαλλήλους της ή στους προμηθευτές της για να μπει ρευστότητα μέσα και να μειώσει τα δάνεια της?

    3. Εάν γίνουν/εξεταστούν τα πιο πάνω βήματα/επιλογές και δεν υπάρχει άλλη λύση τότε καταλήγουμε στο ΕΡΩΤΗΜΑ « ΤΙ ΣΥΜΦΕΡΕΙ ΣΤΗΝ ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΔΑΝΕΙΖΟΜΕΝΟ η ΚΑΤΑΝΑΓΚΑΣΤΙΚΗ ΕΚΠΟΙΗΣΗ ή ΚΑΠΟΙΑ ΑΛΛΗ ΣΥΜΦΩΝΗΜΕΝΗ ΣΥΜΒΙΒΑΣΤΙΚΗ ΛΥΣΗ?» Αυτή η συμβιβαστική λύση μπορεί να είναι:
    a. Όπως εισηγείται ο Marios η ανταλλαγή σπιτιού και χρέους με μικρότερης αξίας οικίας και δανείου
    b. ή μια λύση που θα λέει ότι παρά παραμείνει ο δανειζόμενος με ένα δάνειο μη-βιώσιμο ακόμα και εάν αυτό «κουρευτεί» (δυστυχώς πολλά στεγαστικά δάνεια κυρίως στις ΣΠΕ είναι αυτού του τύπου και μόνο εάν βοηθήσουν οι γονείς θα καταστούν βιώσιμα) να συμφωνήσει με την τράπεζα σε ένα είδος πώλησης του σε αυτή χωρίς μεταβιβαστικά και άλλα νομικά έξοδα και στην συνέχεια ενοικίαση του ή
    c. Να συμφωνήσουν στην εθελοντική κανονική πώληση για πλήρη εξόφληση του δανείου εάν είναι δυνατό σε τιμές αγοράς και όχι σε καταναγκαστική πώληση. Σε αυτήν την περίπτωση και εφόσον δεν υπάρχουν άλλες πηγές αποπληρωμής τότε θα πρέπει να διαγράφεται το όποιο υπόλοιπο χρέους και ο δανειζόμενος να βοηθείται από το κράτος για εξεύρεση σπιτιού με ενοίκιο όπως συμβαίνει στην Σουηδία. ΕΑΝ ο δανειστής με το ποσό που θα ανακτήσει με την πώληση της υποθήκης θα έχει μεγαλύτερο όφελος από ότι θα έπαιρνε αν ο οφειλέτης κηρύξει πτώχευση και εκποιηθούν καταναγκαστικά όλες οι υποθήκες και αφαιρεθούν δικαστικά και άλλα έξοδα τότε συμφωνώ με τον κ. Ζένιο ότι δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Ωστόσο αυτό το κόστος (εάν υπάρξει) θα πρέπει να το επιβαρυνθεί μόνο η τράπεζα και όχι το κράτος και θα πρέπει να γίνει σε κάθε ιδιωτική συμφωνία δανείου ξεχωριστά και όχι ως ένα γενικό μέτρο ελάφρυνσης χρεών.

  34. avatar
    Savvakis Savvides on September 6, 2014 - (permalink)

    Δεν διαφωνώ με το συμπέρασμα ότι χρειάζεται να γίνουν διαγραφές. Εξ άλλου αυτό είναι αυτονόητο. Όταν δεν μπορεί να πληρωθεί ένα χρέος, η διαγραφή κάποιου ποσού που χρειάζεται για να μπορεί να υπάρξει δυνατότητα αποπληρωμής είναι ο μόνος ίσως τρόπος για να γίνει ένα δάνειο εξυπηρετούμενο. Και συχνά είναι και προς το συμφέρον της Τράπεζας να επιδιώξει να βρει μια τέτοια λύση. Αυτό όμως προϋποθέτει ότι περιμένει κάποιος να υπάρχει μια αναπτυσσόμενη παρά καταρρέουσα οικονομία ούτως ώστε ο κίνδυνος να καταστεί το αναδιαρθρωμένο δάνειο ξανά μη εξυπηρετούμενο είναι πολύ μικρός. Εάν όμως τα δεδομένα της χώρας και η λογική πρόβλεψη για την εξέλιξη της οικονομίας είναι αρνητική, οι Τράπεζες σε κάποιο βαθμό δικαιολογημένα, θα είναι διστακτικές να αναδιαρθρώσουν δάνεια πάνω σε τέτοιο αβέβαιο και ασταθές υπόβαθρο. Η λογική της αναδιάρθρωσης προϋποθέτει την βιωσιμότητα του νέου δανείου που θα αποπληρώσει το παλιό προβληματικό δάνειο. Όταν η βιωσιμότητα δεν μπορεί να τεκμηριωθεί δεν επιτρέπεται και δεν πρέπει να γίνονται εικονικές αναδιαρθρώσεις. Και εδώ έγκειται το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Κύπρος, λόγω του υπερβολικά ψηλού υπερδανεισμού σε συνδυασμό με μια οικονομία που συρρικνώνεται. Μέσα σε τέτοιες συνθήκες η επιλογή της Τράπεζας να ακολουθήσει την οδό της μεγιστοποίησης της αξίας που θα μπορούσε να περιέλθει στην κατοχή της από την αξιοποίηση των εξασφαλίσεων που κατέχει δεν πρέπει να μας εκπλήττει. Αυτή η οδός όμως με τις συνθήκες που διαμορφώνονται στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των Τραπεζών μας και την αλλαγή νόμων και κανονισμών που θα επιτρέπουν την εύκολη πώληση των δανείων (σε συνδυασμό με τον νόμο πλαίσιο για ικανότητα γρήγορης εκποίησης των υποθηκών) εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για αποξένωση περιουσίας (asset stripping) και υποδούλωση γενεών Κυπρίων σε ξένα και οργανωμένα συμφέροντα.

    Δυστυχώς όμως για μια ακόμη φορά ασχολούμαστε με τα συμπτώματα παρά με τους πραγματικούς λόγους που μας προκαλούν το πρόβλημα. Το πρόβλημα της Κύπρου είναι το τεράστιο ιδιωτικό και δημόσιο χρέος. Η οικονομία δεν μπορεί να μπει σε πορεία ανάπτυξης μέχρι να μειωθεί αυτό το χρέος σε βιώσιμα επίπεδα. Η πρόταση του κ. Ζένιου δεν αγγίζει την ουσία του προβλήματος. Ακόμη και αν αφήσουμε κατά μέρος ότι ασχολείται μόνο με ένα πολύ μικρό μέρος του χρέους (λιγότερο από 2% του ιδιωτικού χρέους μόνο), ουδόλως μειώνει το συνολικό χρέος της χώρας. Απλά μεταφέρει το βάρος της αποπληρωμής του ενός δισεκατομμυρίου από τους ώμους των δανειζομένων, και εν μέρει των τραπεζών (στο βαθμό που αυτό θα μειώσει την κεφαλαιακή επάρκεια τους), στους ώμους των φορολογούμενων.

  35. avatar

    Ο Savvakis Savvides λέει οτι λέω το Αυτονόητο που πρέπει να γίνει (αλλά δεν θα λύσει το πρόβλημα).

    Οι Erol Riza (ευγενικά… ) και Μ. (λιγότερο ευγενικά … ) λένε οτι λέω κάτι το Ανόητο.

    Ο Παναγιώτης Σαββίδης οτι δεν λέω Τίποτα καινούργιο.

    Νομίζω να μείνω εκτός αυτής της συζήτησης :) και θα απαντήσω στο επόμενο σχόλιο μου που υπάρχει κάποιο δίκαιο στην κριτική από ορισμένους σχολιαστές, και γιατί εξακολουθώ να ΔΙΑΦΩΝΩ με τους επικριτές οτι η πρόταση είναι λαθος.

  36. avatar

    Προσεγγίζοντας συνθετικά τα πολλά που έχουν γραφτεί κάνω μια Διευκρίνηση, μια Παραδοχή και τη βασική μου Διαφωνία με τις επικρίσεις.

    Αρχίζω με τη Διευκρίνηση:

    1. Φαίνεται οτι ορισμένοι ερμηνεύουν την πρόταση οτι δια Νόμου θα διαγραφεί 25% των χρεών. Δεν προτείνεται κάτι τέτοιο! Βεβαίως ΑΝΑ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ θα εξετάζονται τα δάνεια και προτείνονται ΤΡΙΑ εργαλεία.

    Δεν μπορεί όμως να αφεθεί εντελώς εθελοντικά στις Τράπεζες. H κάθε τράπεζα μόνη της προτιμά να εκποιήσει ελπίζοντας να ανακτήσει την τιμή αγοράς. Και τότε ανακτούν όλες το 60% ή 75% σύμφωνα με τον δείκτη της ΚΤΚ και ίσως χαμηλότερα με την νέα Νομοθεσία.

    Προχωρώ με την Παραδοχή:

    2. Υπάρχουν αρκετές εισηγήσεις για το πως να αποφευχθεί το moral hazard πέραν του 31% των εισοδημάτων που πρέπει να πληρώσει κάποιος. Φαίνεται ότι ίσως αυτό το μέρος της πρότασης να μην επαρκεί. Αυτές –όπως και το bridge loan– είναι πράγματι εισηγήσεις που πρέπει να μελετηθούν αν θα καταλήξουμε σε Νομοθεσία.

    Και η βασική μου Διαφωνία με τα επιχειρήματα εναντίον της πρότασης:

    3. Τα σχόλια που απορρίπτουν την εισήγηση στηρίζονται σε μια βιβλική προσέγγιση ενάντια στην διαγραφή δανείων.

    Ωστόσο, «Τhou shall not default» δεν είναι μέσα στις Δέκα Εντολές……

    4. Ως αποτέλεσμα εμπεριέχονται υποβόσκουσες υποθέσεις οτι «έτσι δουλεύουν τα πράγματα» και απορρίπτεται κάτι που μας αναγκάζει να σκεφτούμε διαφορετικά. Δέστε, π.χ. το σχόλιο που συμφωνεί με την εισήγηση για επιμήκυνση του δανείου, αλλά να μην ξεπερνά το 70 έτος. Και γιατί όχι? Γιατί να μην αναλάβουν τα παιδιά μέρος του χρέους αν είναι να σωθεί η οικογενειακή περιουσία?

    Στο ίδιο σχόλιο προτείνεται ως απάντηση στην κυπριακή σεισάχθειαι, και για να αποφευχθεί η εκποίηση, να αναλάβουν οι εγγυητές, μεταξύ των οποίων και τα παιδιά. Η μόνη διαφορά με την πρόταση μου εδώ είναι οτι οι εγγυητές υποχρεούνται σήμερα χωρίς να επωφελούνται από το περιουσιακό στοιχείο. Άστε που οι εγγυητές είναι βυθισμένοι στις εγγυήσεις….

    5. Το αν η πρόταση λέει το αυτονόητο και δεν λύνει το πρόβλημα της Κυπριακής κρίσης, για το πρώτο νομίζω τα πολλά σχόλια ΥΠΕΡ και ΕΝΑΝΤΙΟΝ μάλλον οτι καθόλου για αυτονόητα συζητάμε, ενώ βεβαίως καμία πρόταση των 2000 λέξεων δεν λύνει το πρόβλημα στην ολότητα του. Αλλά διορθώνουμε ένα-ένα τα προβλήματα μας.

    6. Διαφωνώ οτι ως μέλος του ΔΣ της ΚΤΚ δεν πρέπει να εκφράζω δημόσια απόψεις! Αποφεύγω επιμελώς να συζητώ δημόσια θέματα που συζητά το ΔΣ της ΚΤΚ, αν και έχω κάθε δικαίωμα να διαφωνώ δημόσια (δεν χρειάστηκε μέχρι στιγμής…και θεωρώ οτι δεν θα βοηθούσε στο έργο της ΚΤΚ).

    Ωστόσο δικαιούμαι να εκφράζω απόψεις. Αν η ΚΤΚ αποφασίσει να τις υιοθετήσει, ή αγνοήσει ή διαφοροποιήσει, είναι άλλο θέμα.

    Νομίζω οτι μέσα από τα πολλά constructive σχόλια -θετικά και μη- μπορεί να βγεί μια βελτιωμένη και πρακτική πρόταση. Ωστόσο φαίνεται οτι χρειάζεται ΠΟΛΛΗ συζήτηση… όπως ήταν εξάλλου και η αρχική πρόκληση:

    “χρειαζόμαστε μια σοβαρή συζήτηση για νομοθεσία ανακούφισης χρεών”

  37. avatar
    Marios Zachariadis on September 8, 2014 - (permalink)

    H διαγραφή χρεών συνεπάγεται αναδιανομή πλούτου από αυτούς που αποταμίευαν περισσότερο προς αυτούς που κατανάλωναν διαχρονικά πέραν των εισοδημάτων τους. Πέραν της στατικής αναδιανομής, αυτό θα είχε και δυναμικές αρνητικές συνέπειες στην αποπληρωμή δανείων (και άρα στο κόστος δανεισμού) καθώς και στις επιλογές αποταμίευσης-κατανάλωσης με πιθανή αρνητική επίδραση στην ροπή αποταμίευσης και σαν αποτέλεσμα στις επενδύσεις και στο μεσοπρόθεσμο-μακροπρόθεσμο ρυθμό ανάπτυξης.

    • avatar
      Anonymous on September 8, 2014 - (permalink)

      True only if the losses are absorbed by depositors (savers) and not by investors (whom I would not think of as savers). Now, given that depositors have already absorbed losses and the burden is likely to fall on shareholders’ shoulders, then in a static sense the proposal will not redistribute wealth between bad credits and savers but will do so between bad credits and shareholders.

      Moral hazard is the bigger problem there, and whatever shifts we experience in savers preferences were mostly generated by the events of 2013, which is when the redistribution of wealth in the way you suggest too place. Debt forgiveness may contribute in addition to the already present shift in savers preferences, by increasing the probability of borrower default, but I am not sure if it will do so in a significant manner.

  38. avatar
    Savvakis Savvides on September 8, 2014 - (permalink)

    Μάριε,

    Η συρρίκνωση του ισολογισμού των παραφουσκωμένων τραπεζών μας είναι εκ των ων ουκ άνευ για να ξανακτιστεί η οικονομία σε στερεές βάσεις. Για να γίνει κάτι τέτοιο και οι δυο μεριές του ισολογισμού πρέπει να δώσουν. Στην μεριά του Ενεργητικού είναι αναγκαίο να καταστούν τα δάνεια βιώσιμα και εξυπηρετούμενα. Στην μεριά του παθητικού, λαμβάνοντας υπόψη τα πολλά δισεκατομμύρια που χρειάζονται για να φτάσουμε σε υποφερτά βιώσιμες συνθήκες ανάπτυξης, δεν είναι δυνατόν να περιμένει κάποιος ότι θα καλύπτονται οι ζημιές συνεχώς από νέο μετοχικό κεφάλαιο. Ποιος bona-fide στρατηγικός επενδυτής (other than hedge funds whose main objective is asset stripping) εξ άλλου θα βάζει λεφτά σε μια σειρά συνεχών ανακεφαλαιοποιήσεων λαμβάνοντας υπόψη τις προοπτικές για θετική απόδοση και τα ρίσκα της χώρας; This is the $65,000 question that the Government should have been trying to provide answers to.

    I don’t disagree with your macro economic deduction. But that is a concern in a normal economy (or at least a “near-normal” economy). Our problem is exponentially much bigger than that. The fundamentals are not in place (or are screwed up if you prefer a common expression) and we need to find a way to understand what is keeping a significant reduction in the funding side of the balance sheet from happening and what we can do about it to make it happen (so that it doesn’t condemn Cypriot savers to any large extent). This could come by a conversion of the ELA and other ESM funding into some form of quasi-equity funding. In other words, Europe would step in to help us out. One thing remains a problem however, and I think I made this point clearly in my article “Ο υπερδανεισμός και η βιωσιμότητα του χρέους”, and I quote “… η Ευρώπη και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ουδέποτε θα έβαζαν δικά τους λεφτά για να καταλήξουν με μαθηματική ακρίβεια [σε αυτούς] που ήταν πεπεισμένοι και συνεχώς μας διαλαλούσαν ότι χρησιμοποιούσαν την Κύπρο για ξέπλυμα χρήματος [και casino banking]”. Εν κατά κλείδι, αυτό είναι το πρόβλημα που θα πρέπει να εργαζόμαστε να επιλύσουμε, αλλά με το οποίο κανείς δεν ασχολείται. Ούτε καν οι ακαδημαϊκοί (και το Συμβούλιο Οικονομίας) το παρουσιάζουν, ή τουλάχιστον το αναγνωρίζουν ως μέγα θέμα. Χωρίς κάποια λύση σε αυτό, που θα προκύψει μόνο με δική μας πρωτοβουλία, πολύ φοβούμαι ότι έπονται χειρότερα.

    • avatar
      Μ on September 10, 2014 - (permalink)

      Mr. Savvides,

      According to my understanding the conversion of the ELA into some form of quasi – equity funding could possibly be against the provisions of article 123 of the Treaty on the functioning of the European Union.

      • avatar
        Savvakis Savvides on September 10, 2014 - (permalink)

        You could be right. But I am sure there is a way round it if we address the real reason they are not helping us and thus establish a true will for EU to provide the necessary funds to save the Cyprus Economy. They could provide an assistance fund for example which can be used to repay the ELA and/or stimulate new investment in the country.

        • avatar
          Anonymous on September 11, 2014 - (permalink)

          ELA is a problem because Cypriots have turned it into one! If and when confidence returns, bank deposits will come back and, lo and behold, ELA will disappear. In Greece where ELA reached 150 billion during the elections, it has now virtually disappeared. However, in Greece everyone saw ELA as a blessing by the ECB, not a curse, as many people in Cyprus think it is. Even you Mr Savvides, do not help in undoing the damage that demonising ELA has done, by suggesting that it is a big problem that only Europe can solve. You know very well that ELA funding has been a lot more stable than deposits and much cheaper than deposits, in fact it’s also a lot cheaper than programme funds. All it takes to keep it is to continue implementing the programme.

          The emphasis should be in finding ways to rebuild confidence, rather than beg Europe for magical solutions that are contrary to the Treaty and then moan about Europe not helping enough. As a minimum, this requires no backtracking from programme implementation. I would not be surprised if ELA actually increases because of the political nonsense of the last few weeks.

          On assistance funds, Europe and the IMF have agreed to ten billion euros, which is rather a lot, over 50% of GDP. EIB and EBRD are also investing large sums of money and more will be forthcoming as long as Cyprus gets back on track.

          • avatar
            Savvakis Savvides on September 11, 2014 - (permalink)

            ELA is a very good, stable and low cost method of funding. I have never suggested anything else and surely I have not “demonised” it, as you suggest. The reason I brought it up is because it may be a lever, a mechanism that can be used by ECB and the EU to attempt to help us out. As good as the ELA is, it is still an obligation/liability for the Banks and indirectly weighs on the tax payers shoulders that may have to bail them out in the future. Be that as it may, not having such an obligation (i.e. by turning it into some form of grant or equity – which I accept may not be straightforward or even possible), is surely better. That is all I am saying. I am fully aware of the advantages of having ELA vis-à-vis other forms of funding such as high cost deposits and I think it is wrong to have interpreted my comment as being intended to demonising ELA. If you suggest, however, that we cannot and are not entitled to any further help from Europe, then I totally disagree because our future will be rather bleak without it.

        • avatar
          Επιλήσμων on September 11, 2014 - (permalink)

          Dear Savvakis,
          I do admire your optimism.
          The EU (Eurogroup/troika) might not release the next tranche/instalment (because of our behaviour) and we have hopes that they will bend the rules of the Treaty for our sake? Or even go out of their way to help us?
          Even if we come to our senses in the next few days, in order to get their money, the bad impression remains.
          It’s not only banks that can have a problem with loss of confidence, a government, a Parliament or indeed the whole population of a country may suffer from a loss of confidence vis a vis the rest of the world or in our case the EU or any of its institutions.

          • avatar
            Savvakis Savvides on September 11, 2014 - (permalink)

            Dear Epilismon,

            It is not often that I am characterised as an optimist! I accept your point that it is damn difficult. But the situation is such that I think we don’t have any other choice but try to get that help by being proactive. Failing that, I would start entertaining thoughts of other, more radical alternatives if you like, to find ways to escape from our rather hopeless and sorry predicament (which is indeed as you describe it and worse).

        • avatar
          Μ on September 11, 2014 - (permalink)

          Mr. Savvides,

          I am afraid that I will have to agree with Anonymous. The problem is the pile of toxic assets on the banks’ balance sheets, not the ELA. ELA is just another form of liquidity that reflects the liquidity risk and the assets’ quality of the concerned bank, as they have been determined by the misallocation of funds and the risky investments undertaken by the bank (a.k.a casino banking).

  39. avatar
    Marios on September 8, 2014 - (permalink)

    Apart from the NPLs, the other major problem of our banking system is that of confidence from the side of depositors. I do not see that this is going to be solved in the short/medium term whatever happens and whatever action is taken and whatever Capital ratios or other financial strength the banks show in the short/medium term.
    One fundamental ommission that almost everyone is doing when comparing Cyprus with all other MoU countries is not taking into account the effect that the haircut will have for quite some time to depositor confidence.
    Especially for BoC, the stigma of the haircut will be there for ever as the only EU bank ever to have done it. Both local and foreign depositors will be reluctant to put deposits in BoC just because of that. The BoC ELA can only be paid back if depositors confidence returns to BoC which is not going to happen. BoC ELA is reduced from capital (share increase and expected bond issue) but that will be the limit. Any significant further reduction will only be achieved by furher deleveraging by BoC and as it reaches its limits for foreign assets deleveraging it will start delevaraging its Cyprus loan portfolio. Additionally, various legal issues will start coming up in courts with additional significant risks for BoC. ΒoC is destined to become just a Loan recovery company and a smaller and smaller bank as the loan portfolio is deleveraged. I think the new foreign shareholders of BoC understand this and they know that they have invested in an Asset recovery company (and not a bank) for a fraction of its price but that’s good enough for them. I can appreciate all the good intentions from all parties (BoC management, government etc) to keep BoC as the engine of the Cyprus economy. But I think it is wishfull thinking. This should have been obvious from the moment of the haircut.
    Co-op probably hides a lot of skeletons in its B/S yet to appear and public confidence to put deposits is limited from the public perception about such possible skeletons.
    The only possibility that depositors will put their deposits back in a Cyprus bank is for a brand new bank with a clean B/S . Probably some people are thinking about this but the conditions are not yet mature enough for them to proceed.

    • avatar
      Anonymous on September 9, 2014 - (permalink)

      Good analysis.

      Short of a miraculous turn of events that would make the bank’s portfolio performing again, the only hope would be the separation of the balance sheet, which should have been done on day 1 by the way, but at this point it is not clear to me who would be taking the losses necessary to place the non-performing assets into a so called “bad bank”. If that were somehow to be achieved then BoCY would not be the center of bad press for asset risk, and depositors’ only concern would be the history of 2013, which may or many not fade into memory; not sure what will happen with sophisticated investors though.

      If a new “safer” bank emerges as this mess is still going on, we would need strong internal capital controls to ensure that BoCY is not run on as it is unlikely that the ECB will step in to provide liquidity.

      My only hope for co-ops (and it is a very thin one) is that although their residential real estate portfolio is probably even worse than that of BoCY, they have not extended themselves too far into developer-land, which is where the big losses and the difficult restructurings are. With the new legal framework for foreclosures they should be in a better position to collect from borrowers, but having said all that I do also believe that they are living on borrowed time.

    • avatar
      Erol Riza on September 9, 2014 - (permalink)

      Marios

      Whilst I agree with you that the NPL problem has hindered the recovery of the banking system and has allowed banks to get away with charging extortionate interest rates ( when in the EU they are close to zero) this is the symptom of what has not been done in Cyprus; removal of the real estate linked NPLs from the banks’ balance sheets. One hopes that now that NPL coverage is better there will be a AMC for the whole banking system and we may expect this as the new owners of the banks will want to see their share price do well in the next 2-3 years, the typical investment horizon.
      I do not share your pessimism on the question of confidence so long as the issue of the foreclosure law and insolvency get through and the banks get through the stress tests. Let us remember the importance of the AQR which the ECB has demanded be reported prior to becoming the Single Supervisory Mechanism for the Eurozone. Once the four systemic banks come under the SSM there will be scope for support from thenEuropean Stability Mechanism with direct recapitalisation.
      Quite rightly, as you point out, the banks will not engineer the growth and economic recovery as their legacy problems will continue for years while sale of their NPLs will also allow them to reduce ELA. Even if this were to happen the regulatory capital demands on banks will not allow banks to take the risks they took before especially in real estate development. The government has to seek to mobilise domestic savings in other forms and also hope that private sector projects will attract funding from overseas and the EIB.
      Banks are not the best conduit for financing infrastructure. Banks will lend for housing and small business if the risk is secured. Unsecured risk is expensive and thus not interesting for those who will sit on ALCO at banks despite what some might say. Given the choice the return on capital employed is determined by risk weights and interest charged.
      Unless the stakeholders understand how banking has changed for good there will no economic growth. The EU is comsidering a EURO500 Bln investment fund for the EIB to manage as they have belatedly realised that despite zero interest rates banks would rather buy bonds instead of lending to business which is riskier. Business in the EU rely on banks instead of the capital market and this is a major hurdle. Cyprus has to rely on FDI as there is no capital market. How does one attract FDI? With good practise, stable environment and good laws plus a sound banking system! Good example is Singapore

      • avatar
        Andreas on September 9, 2014 - (permalink)

        “Cyprus has to rely on FDI as there is no capital market. How does one attract FDI? With good practise, stable environment and good laws plus a sound banking system!”
        Great point, Mr. Riza. Unfortunately another critical component there is TRUST which sadly takes years to gain and only seconds to lose. Our politicians have proven repeatedly that they cannot be trusted. Laws and taxes that only serve for a short period of time is the norm. One can take a look at (renewable) energy initiatives/discussions, car import taxes(road taxes and more), property taxes, etc to quickly understand that our mentality is not one of long term planning. How do we expect to attract FDI with such a behavior? Even Cypriot investors got fed up with such swings and impossible to forecast decisions. Why would foreigners even touch Cyprus and make direct investments when there is a whole lot of countries to pick from?

        • avatar
          Erol Riza on September 9, 2014 - (permalink)

          Dear Andreas,
          I can appreciate the frustration of people when they see politicians engage in populism. Regrettably it Is something which is cultural and will change with time, one hopes. The best opportunity to improve governance is under thenTroika and within the Eurozone. The bankers will not be allowed ever again to engage in bad practises since the ECB will supervise the systemic banks. On the fiscal side governments will not borrow and spend recklessly.

          On the big picture If the Eurozone is to survive the financial and economic crises it will do so because it will mean more decisions will be made in Brussels than in member states. The debt crisis will take time to unwind due to,the excesses of the past and all citizens will have to live within their means. Whilst I feel that the economic model in Cyprus needs a major refocusing it requires politicians to look beyond their term in office. In the past the Planning Bureau provided such strategic planning but now it is absent. There is a lot of talk about entrepreneurship and innovation but it is only talk. Cyprus can restore the trust if the governance Is good and rule of law is in place; the jury is our on both still.
          One can only hope things will get better once the financial sector passes the hurdles ahead. Rome was not built in a week and I am afraid as you right say trust will take time to be restored.

  40. avatar
    Σάββας Τταντής on September 9, 2014 - (permalink)

    Κύριοι

    1. Εάν γίνει κούρεμα δανείων π.χ 2 δις. Οι τράπεζες θα ξαναχρειαστούνε κεφάλαια αφού τα συνολικά τους κεφάλια δεν ξεπερνούν τα 5.5 δις. (Κύπρου 3.5, Συνεργατισμος 1, Ελληνική 400 εκ, διαφορες 1.5 δις)

    Που θα βρούνε κεφάλαια και ειδικά το σαπάκι ο συνεργατισμός?

    2. Εχουμε 65 δις δάνεια εάν φύουνε τα 2 δις μένουνε 63 δις . Τίποτα δεν έγινε. 8% επιτόκια στα δάνεια το κούρεμα δανείων είναι ΜΟΝΟΝ 6 μήνες τόκοι ( σωστος ο Ιωάννης Τακης)

    Δεν καταλαβαινετε οτι το πρόβημα είναι τα ψηλά επιτόκια? 65 δις δάνεια χ 7% = 4δις τόκοι σε ένα ΑΕΠ 16 δις. Δεν ειναι βιώσιμη η οικονομία μας οπως είναι στημένη.

    4.22% spread επιτοκίου η Τράπεζα Κύπρου. Κλοπή κανονική σε μια οικονομική κρίση.

    Τα επιτόκια καταθέσεων έπρεπε να ήταν 0.3% και τα δανειστικα επιτοκια 3-3.5% τα επειχηρηματικά και 2% τα στεγαστικα.

    Εχουμε 4% ψηλότερα επιτόκια απο το κανονικό , αυτο ισοδιναμα με 2.5 δις επιπρόσθετο κοστος για την οικονομία.

    Κανένας δεν επενδύει, κανενας δεν αγοράζει ακίνητα. Νεαρά ζευγάρια δεν μπορύν να αγοράσουν 1 διαμέρισμα . Γιατι να ρισκάρει κάποιος να αγοράσει ακίνητο εάν παίνει 3% τοκο απο την κατάθεση του?
    Πως θα αγοράσει κάποιος ενα ακινητο με επιτοκιο δανειου 7%?

    Ειμαστε σοβαροι?

    Στην Αγγλια φίλος μου πριν 3 εβδομάδες πηρε επειχηρηματικό δάνειο με επιτόκιο 1.95% και η Αγγλία δεν έχει τοσο μεγάλο προβλημα οσο εμεις….

    εδω επειχωρηγούν οι επειχηρήσεις τους επιπλέον μισθους των τραπεζικών υπαλλήλων οι οποίοι έπρεπε να ειχαν ιδη φύγει απο τις τράπεζες.

    ποιος πληρώνει τα έξοδα των 150 επιπλέον καταστημάτων στον Συνεργατισμο?

    Ποιος πληρώνει το διπλάσιο αιρθμο τραπεζικών υπαλλήλων που έχουμε σε σχέση με τον κανονικό αριθμο που έπρεπε να άεχουμε ( 1 τραπεζικος για κάθε 150 πολιτες και έχουμε 1 τραπεζικο κάθε 70 πολιτες)

    Ποιος πληρώνει τους παχουλους μισθους τραπεζικών οι οποίοι αμοιβονται με 5000+ τον μήνα επιδή έχουν ένα πτυχιο στην διοικηση επειχηρήσεων και ενα ισολογισμό εταιρειας δεν μπορούν να καταλαβουν?

    Κύριε Ζένιο , ολα τα πιο πάνω καταστρέφουν την οικονομία μας η οποία ακόμα δεν είναι πάτο. Αυτα δεν μπορείτε να τα πείτε ούτε και να τα διορθώσετε για αυτο η οικονομία θα πάει πολύ νότια ακόμα. Δεν μπορείτε να τα διορθώσετε διοτι 10 άτομα θέλετε να παιζετε μουσικές καρέκλες , να σηκώνετε ο ένας απο την καρέκλα και να κάθετε ο άλλος και να περνάτε όλοι καλά . Να παραμυθιάζετε τον κόσμο με αερολογιες και οικονομικές θεωρίες που πολλές φορές δεν εχουν σχέση με την πραγματική οικονομια……

    Κύριε Ζένιο , Αυτά που έρχονται είναι πιο δύσκλα απο αυτά που περάσαμε……και ολα αυτά επιδή 10 άτομα δεν μπορείτε να καταλάβετε απλούς μηχανισμούς της οικονομίας και ασχολείστε με θεωρίες και ασκήσεις επι χάρτου……

    Σάββας Τταντής 9-9-2014 Χρηματιστής

    • avatar
      Νεφέλη on September 9, 2014 - (permalink)

      Το πλέον ανησυχητικό με τα σχόλια του κυρίου Τταντή,είναι ότι επαληθεύονται σχεδόν πάντα.

      • avatar
        YiannisP on September 10, 2014 - (permalink)

        Συμφωνώ απόλυτα με τη Νεφέλη. Άλλωστε το έγραψα και εγώ πιο παλιά. Και πάντα διαβάζω με αρκετό ενδιαφέρον (και αγωνία) τα σχόλια του. Αν του έδινα βάση σε όλα έλεγε απο πιο παλια θα απέφευγα τις επιπτώσεις του κουρέματος σε ότι αφοράτις τραπεζικές μετοχές

    • avatar
      Anonymous on September 9, 2014 - (permalink)

      Your points on spreads and labour costs are well-taken but the rest of it is out there I’m afraid. The high levels of debt are dealt with deleveraging both at the bank level and household/firm level, it is a harsh, slow, but natural process undertaken by any economy suffering by a banking crisis and you cannot will it away. Banks’ funding costs reflect a number of risks (liquidity, credit, etc…) and you cannot push those down without addressing the underlying risks (given that monetary policy is not under the CBC’s control).

      And the whole ‘Cassandra’ thing is getting kind of old, the easiest thing in a crisis is to predict doom and get your accounting (not econ) measures right. As far as predicting the crisis ahead of time, please, plenty of other people did but, sure, most of them were not academics and neither should have been for that matter.

  41. avatar
    Andreas on September 9, 2014 - (permalink)

    Για να υπάρχει πιθανότητα επιβίωσης της κυπριακής οικονομίας πρέπει να κοιτάξουμε για λύσεις ανάγκης και όχι να για λύσεις και οδηγίες όπως τις διαβάζαμε στα σχολικά (πανεπιστημιακά) βιβλία. Πρέπει οι τράπεζες να αντιληφθούν επιτέλους τις δυσκολίες της πραγματικής οικονομίας και να απαντήσουν με ευφάνταστες λύσεις που να επιλύουν προβλήματα και όχι να τα δυσχεραίνουν.
    Μιά απο αυτές τις λύσεις έιναι και αυτή που εισηγείται ο κ. Ζένιος. Δέν πρέπει να μένουμε προσκολλημένοι σε αριθμούς και κανόνες οι οποίοι έχουν μόνο εφαρμογή σε αγορές/οικονομίες που λειτουργούν ομαλά και λογικά.
    Ο κ. Τταντής έχει απόλυτο δίκαιο που μιλά για το τεράστιο πρόβλημα με τα πολύ ψηλά επιτόκια. Οι τράπεζες πρέπει όπωσδήποτε να μειώσουν τα επιτόκια στο ελάχιστο και να προσφέρουν περιόδους χάριτος στους δανειολήπτες με μηδενικά επιτόκια. Πρέπει επίσης να απλουστευτούν οι διαδικασίες όσον αφορά τις αναδιαρθρώσεις.
    Γενικά πρέπει να ληφθούν μέτρα πρωτόγνωρα και δραστικά. Οι περισσότεροι ιδιώτες έχουν ήδη πάρει αρκετά μέτρα για να μπορέσουν να αντισταθμήσουν (όσο μπορούν) τις συνέπειες απο τις πρωτόγνωρες αποφάσεις του κουρέματος. Και οι τράπεζες πρέπει να κάνουν το ίδιο. Η κυβέρνηση αφού το μόνο που μπορεί να κάνει έιναι αλλαγές στο φορολογικό πλαίσιο πρέπει να βρεί ευφάνταστους τρόπους δραστικής μείωσης των φόρων για να υποβοηθήσει στην ανάπτυξη και να σταματήσει να πνίγει τον κόσμο με φόρους. Που θα βρέι ο κόσμος χρήματα για τους φόρους ακινήτων;
    Οι τράπεζες ήταν σε θέση και έπρεπε να το γνωρίζουν πως το κούρεμα ήταν ένα πιθανό σενάριο (έιτε τα ελληνικά ομόλογα, είτε η κατάρρευση της Λαικής) και έπρεπε να προειδοποιούσαν τον κόσμο ενώ θα λάμβαναν και οι ίδιες τα μέτρα τους. Πρέπει να αναγκαστούν να αποδεχτούν απώλειες αφού κανένας τραπεζίτης δεν πρόκειται να πάρει απόφαση απο μόνος του. (δοκιμάστε να κάνετε αναδιάρθρωση και θα δείτε αν θα πάρετε ποτέ απόφαση απο κάποιον.)
    Επίσης, δέν πρέπει να διαχωρίζουμε τον επιχειρηματία απο τον μικροοφειλέτη και να μή μιλάμε μόνο για προστασία των “ευάλωτων”. Ένας επιχειρηματίας ο οποίος βρέθηκε κρεμάμενος λόγω λανθασμένων κινήσεων των τραπεζών (όχι επειδη πήρε υπέρμετρο ρίσκο, ή επειδή έπεσε έξω στις προβλέψεις του) και της κατάρρευσης της οικονομίας φταίει εξόλοκλήρου αυτός; Με τέτοιο σκεπτικό γιατί κάποιος να προσπαθεί να επιχειρήσει/επενδύσει στην Κύπρο; Γιατί το δάνειο κάποιου για να κτίσει σπίτι είναι διαφορετικό απο το δάνειο κάποιου που προσπαθούσε να αναπτύξει την επιχείρηση του και βρέθηκε προ εκπλήξεως λόγω τραπεζών; Όλοι χρειάζονται βοήθεια και στήριξη αν θέλουμε να επιβιώσει η κυπριακή οικονομία.
    Πρέπει άμεσα να περάσουμε απο τη θεωρία στην πράξη και να επιβληθούν μέτρα τα όποια δεν θα επιβάλλονταν υπο άλλες περιπτώσεις.

  42. avatar
    Lefteris on September 9, 2014 - (permalink)

    Η διαγραφή μέρους δανείων θα γίνει εν τέλει από τις ίδιες τις τράπεζες και όχι μέσω νομοθεσίας, on a case by case basis, με καθαρά οικονομικά κριτήρια (αν δηλαδή η τράπεζα θα είναι better off διαγράφοντας μέρος ενός δανείου, αντί να προχωρήσει σε εκποίηση). Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι τράπεζες και ο συνεργατισμός έχουν ήδη προσωρήσει σε συνολικές προβλέψεις περίπου 10Δισ ευρώ, μέρος των οποίων αφορά και να στεγαστικά που δεν εξυπηρετούνται.

    Εαν σε κάτι συμφωνώ με τον κ. Ζένιο έιναι ότι με τόσους πολλούς συμπατριώτες μας να διατρέχουν τον κίνδυνο να χάσουν το σπίτι τους, ανεξάρτητα εαν ευθύνονται ή όχι, είναι πιο επιθυμητό να βρεθεί τρόπος οι προβλέψεις που ήδη έγιναν από τις τράπεζες να μετατραπούν σε μειώσεις δανείων και οσο περισσότεροι συμπατριώτες μας γίνεται να παραμείνουν στα σπίτια τους αντί να γίνουν διαγραφές υπολοίπων μετά από εκποίηση.

    Πιστεύω πως προς αυτή την κατεύθυνση πρέπει να στοχεύσει το νομοσχέδιο για την αφερεγγυότητα και η κυβέρνηση πρέπει από την πλευρά της να εξετάσει εαν μπορεί να συνεισφέρει στην διαδικασία αυτή μέσω φορολογικών κινήτρων, πχ. με αύξηση του ποσοστού που θα δέχεται σαν αφαίρεση σε περίπτωση που τράπεζα προβεί σε μείωση υπολοίπου στεγαστικού δανείου από 100% σε 150% η 200% δημιουργώντας ένα φορολογικό κίνητρο στις τράπεζες για κάποια χρόνια, ούτως ώστε να προβαίνουν σε διακανονισμούς αντί εκποιήσεων.

    Πιστεύω επίσης ότι η συζήτηση αγνοεί ίσως την πιο σημαντική παραμέτρο, το ύψος των επιτοκίων στην Κύπρο (που βρίσκονται σε σχέση με το που θα έπρεπε να βρίσκονται).

    Σε ότι αφορά το ύψος των επιτοκίων, σωστά αναφέρθηκε από φίλους πιο πάνω το κόστος εξυπηρέτησης σε σχέση με το ΑΕΠ που αυξάνει τα NPLs στην χώρα μας, ευθύνεται (μαζί με άλλους παράγοντες) για την τόσο ψηλή ανεργία, μειώνει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και αποτρέπει επενδύσεις από τις εταιρείες. Την ίδια στιγμή οι καταθέτες λαμβάνουν πολύ ψηλή απόδοση από τις καταθέσεις τους όταν οι αποδόσεις σέ άλλα asset classes στην Κύπρο είναι πολύ χαμηλότερες (σε συνάρτηση πάντα με τον κίνδυνο) με αποτέλεσμα να παραμένει η οικονομία χωρίς ρευστότητα και να παρατείνεται ο φαύλος κύκλος.

    Είναι κρίσιμο λοιπόν, η ΚΤΚ, η κυβέρνηση και οι εμπορικές τράπεζες να εργαστούν από κοινού για να διασφαλίσουν ότι η νομισματική πολιτική που η ΕΚΤ εφαρμόζει να βρει τον δρόμο της για την χώρα μας, διορθώνοντας τους μηχανισμούς μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής το συντομότερο δυνατό, ούτως ώστε οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά να μπορέσουν σε όσο το δυνατόν λιγότερο χρονικό διάστημα να επιδιορθώσουν τους ισολογισμούς τους. Για να γίνει αυτό πρέπει σύσσωμο το Κυπριακό τραπεζικό σύστημα να προετοιμαστεί για να είναι σε θέση να αξιοποιήσει τα μηδενικά επιτόκια της ΕΚΤ και τις ενέργειες στις οποίες θα ξεκινήσει να προβαίνει η ΕΚΤ (αγορές καλυμμένων ομολόγων, αγορές ABS, παροχή ρευστότητας μέσω LTROs).

    Η ομαλοποίηση των καταθετικών και δανειστικών επιτοκίων στα επίπεδα που θα επρεπε να είναι (2-3% πιο κάτω) θα απο είναι η πιο σημαντική ένεση στην οικονομία, που θα αλλάξει άρδην την ροή των πραγμάτων, θα ενισχύσει την ζήτηση, θα μειώσει τα NPLs και την ανεργία και θα σπρώξει την οικονομία προς την ανάκαμψη και την κοινωνία μας μακριά απο την μιζέρια, αφού μείωση 3% στο μέσο κόστος δανεισμού ισοδυναμεί με εξοικονόμηση τόκων για τους Κύπριους δανειζόμενους με περίπου 1.350 Δισ Ευρώ τον χρόνο ή περίπου 8,5% του ΑΕΠ ετησίως.

    Πιστεύω λοιπόν, πως η συζήτηση περί κουρέματος δανείων σήμερα, χωρίς νά έχει προηγηθεί η μείωση των επιτοκίων, και η επαναφορά της οικονομίας σε μια ομαλότερη κατάσταση είναι, παντα κατά τη γνώμη μου, πρόωρη.

  43. avatar
    Σάββας Τταντής on September 9, 2014 - (permalink)

    Lefteris

    είσαι πολύ σωστός………

  44. avatar
    Σάββας Τταντής on September 9, 2014 - (permalink)

    ΤΡΑΠΕΖΙΤΕΣ 2014

    Θέλω να δώσω ένα παράδειγμα με την Τράπεζα Κύπρου και τι κάνανε τον τελευταίο χρόνο για να μπορέσετε να καταλάβετε γιατί τα έχω με τους τραπεζίτες και ειδικά τους ακαδημαικούς που είναι πάνω στο ΔΣ της ΚΤΚ της Κύπρου και την διοίκηση της ΤΚ.

    Η Τράπεζα Κύπρου τον Μάρτιο του 2013 χρησιμοποίησε τα λεφτά των καταθετών και τα έκανε κεφάλαια/ μετοχες. Χρησιμοποιήθηκαν περίπου 4.5 δις ευρω των καταθετών για αυτόν τον σκοπό. Ομως για 18 μήνες η δοιήκηση της ΤΚ ΔΕΝ κατάθετε ενημερωτικό δελτίο στην κεφαλαιαγορά για έγκιση των μετοχών να μπούνε στο χρηματιστήριο.

    Στην Ελλάδα οταν γίνεται μια αυξηση κεφαλάιου σε 10 μέρες το αργότερο οι μετοχές είναι μέσα στο ΧΑΑ.

    Εμας , και παρόλες τις επιστολές απο την κεφαλαιαγορά ( ορθη η Κυρία Καλογήρου) η ΤΚ δεν ετοίμαζε ενημερωτικο δελτιο , μια δουλεια που θα χρειζόταν μόνον 10 μέρες….

    Γιατι το έκαναν? Το ΧΑΑ τον τελαιυταιο χρόνο ήταν πολύ δυνατό.
    Ξενοι επενδυτές τοποθετήθηκαν στις Ελληνικές τράπεζες και βοήθησαν στο να πετύχουν μεγάλες αυξήσεις κεφαλαίων. ,,,,,,,

    Δεν ετοιμαζαν το ενημερωτικό δελτίο για να μην μπει πισω στο ΧΑΑ η μετοχή της ΤΚ μήπως και τοποθετούνταν επενδυτικά ταμεία στην ΤΚ τα οποία δεν ελέγχουν οι Κύριοι της ΤΚ.

    Αφησαν την ΤΚ εκτος ΧΑΚ και ΧΑΑ , να πλησιάσουν τα stress tests, να ζητήσουν τάχατες άμεσα κεφάλαια και έτσι να φέρουν μέσα δικά τους ταμεία να ελέγχουν την ΤΚ……..

    Η εσωτερικη αξια της ΤΚ ήταν 50 λεπτα και την έδωσαν στα 25 λεπτα!

    Εκαναν dilute τους καταθέτες απο τους οποίους πήραν τις καταθέσεις τους στο 1 ευρω. Τους στέρησαν το δικαίωμα να διαπραγματευτούν τις μετοχές τους για 18 μήνες και τους τις έκαναν 25 λεπτα……

    Εισαστε σοβαροί Κύριοι καθηγητές της ΚΤΚ ? Κλέψαμε τους καταθέτες 2 φορές , μια φορά τον Μαρτιο του 2013 με τις καταθέσεις τους και μια φορά τώρα τους κλέψαμε τις μετοχές τους……

    Κύριε Ζένιο και άλλοι ακαδημαικοί τροχονόμοι της οικονομίας μας και τροχονόμοι των τραπεζικών. Σας διόρισε εκει ο Προέδρος της Δημοκρατιας για να προστατευεται τις τράπεζες , τους καταθέτες και τους μετόχους τους…..

    Οταν σας πάρει χαπάρι ο πρόεδρος της Δημοκρατίας θα σας πάρει όλους με τις κλωτσιές.

    Παραιτηθήτε πριν κάνετε άλλη ζημιά στην οικονομία μας.

    Διώξαμε τους κλέφτες και βάλαμε ερασιτέχνες.

    Σάββας Τταντής Χρηματιστής/Λογιστής

    • avatar
      Marios Zachariadis on September 19, 2014 - (permalink)

      κ. Τταντή, πιστεύετε πραγματικά ότι εμείς (ΣΕΟ και ακαδημαΪκοί) είμαστε οι οικονομικοί συμβουλοι αυτής της Κυβέρνησης; Στον βαθμό που υπάρχουν συμβούλοι προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα των λογιστικών και άλλων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, και των επενδυτών. Σε μια χώρα που εκράγηκε λόγω αυτού του τομέα και όπου η εταιρική διακυβέρνηση που όλοι αυτοί ασκούσαν μας κατατάσσει 117 από 148 χώρες στον κόσμο. Θα ήταν ευκολότερη η παραίτηση αλλά η παραμονή μας, βοηθά τουλάχιστον να υποδεικνύουμε όλα αυτά τα όποια βεβαίως δεν θα υποδείξουν πότε όλοι όσοι εκπροσωπούν vested interests (εξού και η χρήση ακαδημαϊκών σε θεσμούς στις αναπτυγμένες κοινωνίες-οικονομίες).
      Οι προσωπικές μου (δημόσιες) απόψεις και αρκετών μελών του ΣΕΟ διαφέρουν από την οικονομική πολιτική που ακολουθήθηκε όσον αφορά π.χ. την αρχική επιλογή για κούρεμα κάτω από τις 100,000 (θα μπορούσαμε να έχουμε άμεσο κούρεμα διασφαλίζοντας και τις 100000 μέτα την σχεδόν άμεση δεύτερη απόφαση του ενδιάμεσου Eurogroup, κάτι που ξεχνά και η Βουλή και η Κυβέρνηση). Διαφώνησα επίσης δημόσια και έγκαιρα με τον τρόπο που εφαρμόστηκαν οι περιορισμοί κεφαλαίου με ποσότητες αντί μέσω φορολόγησης που θα έφερνε δυνητικά έσοδα μερικών δις. Διαφωνήσαμε επίσης δημόσια με την βεβιασμένη έξοδο στις αγορές την οποία θεωρώ υπεύθυνη για την σημερινή κρίση λαϊκισμού που θα κάνει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις πιο δύσκολες ή και αδύνατες. Αν μπένατε στον κόπο να διαβάζετε και τα γραφόμενα άλλων αντί κυρίως να γράφετε θα μπορούσατε να κρίνετε καλύτερα ( http://homepages.econ.ucy.ac.cy/~mzachari/link1.htm και @MariosZachariad )
      Τέλος, η πολυσέλιδη μελέτη του ΣΕΟ για την ανάπτυξη (που κάποιοι έκριναν αρνητικά λίγα λεπτά μετά την ανάρτησή της στην Stockwatch) εμπεριέχει αρκετά βασικά σημεία που πρέπει να φτιάξουμε αν θέλουμε να προσδωκούμε σε βιώσιμη ανάπτυξη: http://www.stockwatch.com.cy/media/announce_pdf/08-2014/NEWS/Development_Final_Aug_6-1.pdf. Τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα. Και δεν υπάρχουν εύκολες ούτε άμεσες λύσεις και βεβαίως όχι λύσεις εκτός της Οικονομικής επιστήμης. Because this time is NOT different.

  45. avatar
    Takis Xenopoulos on September 11, 2014 - (permalink)

    Συμφωνώ πλήρως με το ως άνω Σχόλιον του Κυρίου Σάββα Τταντή και το επικροτώ πλήρως δέν φθάνει που μας κουρέψαμε 47.5% με Μετοχές τοτ 1 ευρώ τώρα μας κουρέψανε για 2η φορά άλλο 75% δηλαδή απο 1 ευρώ τωρα 0.25 σέντ χωρίς να μας παρουσιάσουν όποιουσδήποτε λογαριασμούς ειτε με την συγχώνευση της Λαικής αλλ’ουτε και σε μεταγενέστερους λογαριασμούς ουτε ώστε να γνωρίχουμε επιτέλους τι γίνεται. Εκτος των άλλων που μας πήρανε τόσο τις Μετοχές μας όσο και τα αξιόγραφα μας. Φαίνεται σ’αυτό τον Τόπον πρέπει δυστυχώς να είσαι ένας Απατεώνας για να επιβιώσεις και όχι ενας σωστός Επιχειρηματίας και Νοικοκύρης.
    Θα ήθελα και μία απάντηση απο τον Κύριο Σταύρο Ζένιο τόσο για το ως άνω Σχόλιο μου αλλά ιδιαιτέρως για το πιο κάτω σχόλιο μου.
    Ειναι λογικό να αγοράσεις ένα σπίτι από το Αύγουστο του 2002 για τον Υιόν μου με 3 Κόρες και να το έχεις ξωφλήσει σχεδόν πλήρως, πληρώνοντας το βάσει ακριβώς του Συμβολαίου του, μάλιστα δίνοντας του και μέρος της αξίας που έπρεπε να παρη κατά την Μεταβίβαση του, που δυστυχώς μεχρι σήμερα ταλαιπωρούμεθα γιατί τά έβαλε σε Υποθήκη χωρίς να το γνωρίζουμε στην Αλφα Bank και να ζητάνε σήμερα αλλες 145000.οο ευρώ, και αυτός ο Κύριος να μήν εμφανίζεται και΄μάλιστα χωρίς απάντηση στις τόσες Επιστολές μου. Ο Κύριος Υπουργός συχνά αναφέρεται στη κοινή λογική για ότιδήποτε, εδώ σεν ισχύει η κοιή λογική…. Μάλιστα η Βουλή στο τελευταίο Νομοσχδιο βλέποντας την αδικία το περιέβαλε μέσα στό Νομο γι αυτούς, που πράγματι που συμμορφώνοντα με τίς εκάστοτε δόσεις τους βασει του Πωλητηρίου εγγράφου τους. Και έρχεται σήμερα ο Πρόεδρος, και τους στέλλει στο Συνταγματικό ως αντισυνταγματικούς,και σας παρακαλώ που βλεπετε κάτι το παράλογο εις την ως άνω Αγορά, εάν ο Κύριος αυτός σήμερα ο Developer που όντως εξαφανισμένος, επτώχευσε και δεν μπορεί να κανει μετασβίβαση, διότι τα χρωστεί στην Τράπεζα…. που υπαρχει λογική να διπλοπληρωσει ο Αγοραστής εγώ σας λέω με καμία δύναμη δεν πρόκειται…….να γίνει κατι τέτοιο.
    Διότι δεν υπαρχει η κοινή λογική, γι αυτό παράκκληση μου ειναι όπως ο Πρόεδρος επιληφθή προσωπικά γι’ αυτά το θέμα διότι πιστεύω ειναι εκατοντάδες τέτοιες περιπτώσεις με αυτόν τον Κύριο.
    Αναμένω κάποια απάντηση σας αγαπητέ Ζένιο…..διότι ειναι άδικο και παράλογο και εκτός οιασδήποτε λογικής, φαντασθείτε να είσουνα κι’ εσύ ένας απ’ αυτούς, αλλά και ο Πρόεδρος.

    χώρησε

  46. avatar

    @Marios Zachariades

    Γιατί αναφέρεσαι σε “αυτούς που κατανάλωναν διαχρονικά πέραν των εισοδημάτων τους”? Αν κάποιος πλήρωνε τις δόσεις του για 10 χρόνια, και τώρα βρέθηκε άνεργος ή έχασε 40% των εισοδημάτων η οικογένεια του, οπωσδήποτε δεν μπορεί να χαρακτηριστεί όπως λες.

    Νομίζω χρειάζεται να διαφοροποιήσουμε ενδογενή συμπεριφορά από εξωγενή αίτια.

    Καλό το επιχείρημα σου, και θέτει μια σημαντική παράμετρο ενάντια στην εισήγηση μου. Ωστόσο:

    1. Οι αποταμιεύσεις δεν αυξάνονται αν κάποιος χάσει την περιουσία του και βρεθεί και καταχρεωμένος με το υπόλοιπο. « Ι will work for the bank for the rest of my life” is not any kind of incentive.
    2. To πρόσφατο βιβλίο House of Debt δείχνει ότι δανειζόμενοι που είδαν το σπίτι τους να χάνει αξία μείωσαν την κατανάλωση και αύξησαν τις αποταμιεύσεις, και αυτός είναι ένας ακόμη λόγος να βοηθηθούν να κρατήσουν το σπίτι.

    Για τις «δυναμικές αρνητικές συνέπειες» στην αποπληρωμή δανείων, θέτεις πάλι το θέμα moral hazard που θέτουν όλοι. Το απάντησα, και δεν βλέπω τη δυσκολία να θέσουμε τέτοιες απαιτήσεις για να διατηρήσει κάποιος το σπίτι του που να μην δημιουργούμε στρατηγικά ΜΕΔ. Στο κάτω-κάτω ας τον βάλουμε σε καθεστώς “ππτώχευσης» χωρίς όμως να τον κάνουμε και άστεγο. Γιατί κάποιος που ΜΠΟΡΕΙ να πληρώσει να προτιμήσει να αυξηθούν οι δόσεις του σε ένα πολύ ψηλό ποσοστό του εισοδήματος του για να του γίνει απομείωση χρέους. Δεν θα είναι αντίθετο από την συνήθη συμπεριφορά «κατανάλωση σήμερα αντί κατανάλωση στο μέλλον».

    Ξέρεις πόσο εκτιμώ την άποψη σου, και ήγειρες ένα πολύ σημαντικό θέμα, αλλά συμφωνώ με τον Savvakis Savvides οτι αυτά που λές ισχύουν για normal times.

  47. avatar

    Προσωπικό disclaimer — πριν συνεχίσω να εξηγώ γιατί η εισήγηση έχει νόημα, παρά τις πολλές διαφωνίες που εκφράζονται:

    Πληρώνω κανονικά τις δόσεις μου σε 1.5 δάνειο που έχουμε με την σύζυγο μου και δεν διευκολύνομαι από την κυπριακή σεισάχθεια, αν εφαρμοστεί.

  48. avatar

    Επειδή γίνονται πολλά τεχνικά σχόλια εναντίο της πρότασης, αντι να απαντώ ένα-ένα και να χανόμαστε στις λεπτομέρειες, προσθέτω ακόμη τρία γενικά υπέρ της. Διότι δεν έχω ακόμη ακούσει κάτι που να μην έχει απάντηση, πέραν του θέματος του morla hazard όπου η αρχική πρόταση χρήζει βελτίωσης αλλά ήδη εξήγησα πως μπορεί να γίνει.

    Για όσους βρίσκουν (ψάχνουν) επιχεiρήματα εναντίον της πρότασης παρακαλώ σημειώστε:

    1. Η διαγραφή δανείων προβλέπεται και από την πρόσφατη Οδηγία της Τράπεζας της Ελλάδος, 27 Αυγούστου 2014, Εφ, της Κυβερνήσεως 2289.

    2. Η ανάγκη για Νομοθετική ρύθμιση φαίνεται και από το πρόσφατο άρθρο της Stockwatch για “Αναδιαρθρώσεις πολλών ταχυτήτων¨ http://www.stockwatch.com.cy/nqcontent.cfm?a_name=news_view&ann_id=206080

    Παρόμοιο επιχείρημα τεκμηριώνει και το άρθρο μου, Διάγραμμα 2.

    3. To βιβλίο House of Debt http://houseofdebt.org/ αναφέρεται σε τρείς Συμβούλους της κυβέρνησης Ομπάμα (Larry Summers, Peter Orszag, Christina Romer) που θεωρούν οτι “more efforts were needed to help reduce principal balances for underwater mortgages”.

  49. avatar

    @Takis Xenopoulos

    Για το πρώτο ερώτημα σου συμφωνώ και ζήτησα κατ’ επανάληψη από διάφορους να δοθούν στη δημοσιότητα οι μέλετες KPMG και Blackrock. Ήταν και οι δύο μέρος της ανάλυσης μου προς την Επιτροπή Πικκή, αλλά ως θυμάσαι η έκθεση μου χαρακτηρίστικε ως εμπιστευτική και μου ζητήθηκε να καταστρέψω και το δικό μου αντίγραφο.

    Άρθρογράφησα επίσης για το αν το κούρεμα ήταν δίκαιο ή όχι, με ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ διεθνώς αποδεκτά κριτήρια για κούρεμα
    http://blog.stockwatch.com.cy/?p=2190.

    Για το δεύτερο σου ερώτημα, νομίζω είναι από τις πολλές νομικές τεράστιες ΤΡΥΠΕΣ που έχει το σύστημα μας. Σε μια τέτοια τρύπα χάθηκε ολόκληρη τράπεζα και τώρα δεν βρίσκουμε τρόπο να πιάσουμε κανένα “Κύριο” όπως λες.

  50. avatar

    @Σάββας Ταντής

    Δεν βοηθά να τρέχουμε όπως το κοτόπουλο της ιστορίας φωνάζοντας “Ο ουρανός πέφτει….”. Ναι, τα πράγματα είναι δύσκολα και έχουμε πολύ δρόμο ακόμη. Μπορείτε να βρείτε και τις δικές μου προειδοποιήσεις σε άρθρο που δημοσίευσα πριν το πρώτο eurogroup http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2233239.

    Αυτό όμως δεν αποτελεί επιχείρημα ενάντια στην πρόταση, ούτε το γεγονός οτι υπάρχουν και πολλά άλλα προβλήματα που οφείλουμε να χειριστούμε. Αναφέρεστε στα ψηλά επιτόκια, να προσθέσω τον εκσυγχρονισμό του δημόσιου και τις ιδιωτικοπιήσεις.

    Για να καταλήξω διαφωνώντας με την ερμηνεία σας οτι φταίνε “δέκα ακαδημαικοί που δεν καταλαβαίνουν πως δουλεύει η πραγματική οικονομία”:

    1. Δεν είναι ακαδημαικοί που την κατάστρεψαν…
    2. Στα ΔΣ των σωμάτων που αναφέρεστε υπάρχει ένας ακαδημαικός και πολύ περισσότεροι σοβαροί επαγγελματίες.
    3. Ακαδημαικοί με εμπειρία παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών σε διεθνείς χρηματοοικονομικούς οργανισμούς και επιχειρήσεις δεν μπορεί να χαρακτηρίζονται “ερασιτέχνες”. Είμαστε όλοι εκνευρισμένοι με την κατάσταση της χώρα….Καλό να μαζευόμαστε και λίγο…

    Λυπούμαι που δεν υπάρχουν μαγικές λύσεις….αν όμως υπήρχαν μάλλον ερευνητής θα μας τις εύρισκε, γι’ αυτό νομίζω η αγωνία σας για τους ακαδημαικούς.

  51. avatar
    Σάββας Τταντής on September 12, 2014 - (permalink)

    Κύριε Ζένιο

    Είμαι σίγουρος οτι και οι υπόλοιποι συμπολίτες μας εάν έιχαν τις δικές σου αμοιβές θα πλήρωναν και αυτοί κανονικά τις δόσεις τους.

    Οσο αφορά τους ερασιτέχνες συμβούλους που ανάφερα , έχει πολλους αποδέκτες…αλλα…

    1. Οταν έρχεστε και λέτε να διαγραφούν δάνεια χωρις να έχουν κεφάλαια οι τράπεζες δεν ειναι ερασιτεχνισμός?

    2. Οταν πουλήσανε τις εργασίες των τραπεζών στην Ελλάδα με ζημιά 3.4 δις δεν ειναι ερασιτεχνισμός?

    3. Οταν καταστρέφουμε την οικονομια με τα ψηλά επιτόκια δεν ειναι ερασιτεχνισμος?

    4. Οταν Ο Δημητριάδης ήθελε να κάνει 5 διαφορετικές μετοχές της ιδιας κατηγορίας για την ΤΚ δεν ήταν ερασιτεχνισμος?

    5. Οταν δηλώνει ο Δημητριάδης πέρσι μετα το κούρεμα οτι οι τράπεζες δεν θα ξαναχρειαστούνε κεφάλαια δεν ειναι ερασιτεχνισμος?

    6. Οταν ο επικεφαλης τους συνεργατισμού λέει οτι με το 1.5 δις που πήρε ο συνεργατισμος ΕΙΝΑΙ ΟΚ , δεν ειναι ερασιτεχνισμος? Δεν κατάβαλε ακομα ποσα χρονια θα πάρει αυτη η κριση…

    7. Οταν ο ηγέτης του συνεργατισμου λέει οτι ο λογος που έχουμε ψηλά επιτοκια ειναι επιδή έχουμε ψηλά μη εξυπηρετούμενα δάνεια…δεν ειναι εραιστεχνισνος? … (ενω συμβαινει ακριβώς το αντιθετο…)

    8. Οταν η ΤΚ επεζε πελλον και δεν καταθετε ενημερωτικο δελτιο να μπούνε οι μετοχές στο ΧΑΑ και ΧΑΚ δεν ειναι ερασιτεχνισμος απο μέρους την ΚΤΚ που δεν το κυνηγούσε το θέμα?

    9. Οταν ο συνεργατισμος έχει 200 καταστηματα περισσοτερα απο το κανονικο και διπλάσιους υπαλληλους δεν ειναι ερασιτεχνικο απο μέρους της ηγεσιας του συνεργατισμου??

    10. Οταν θέλουμε και δηλώνουμε οτι θα ανακάμψει η οικονομια μας χωρις να υπάρχει ρευστοτητα, με ψηλα επιτόκια και με δανεισμο της πραγματικης οικονομιας 350 του ΑΕΠ δεν ειναι ερασιτεχνισμος και κοροιδια προς τον Λαο?

    11. Οταν ειδαμε και ξέρουμε τι κάνανε οι Αμερικανοι το 2008-2009 και οι οποιοι σήμερα ειναι ο DOW στα ψηλα τις ιστοριας και εμεις κάνουμε τα αντιθετα δεν ειναι ερασιτεχνισμος?

    12. Οταν υπάρχουν ακομα τραπεζιτες που παιρνουν μισθους πάνω απο ευρω 10,000 δεν ειναι ερασιτεχνισμος απο μέρους της ΚΤΚ και των συμβούλων της οικονομιας που τα ανέχονται?

    Ποιος τους πληρώνει ? Η καταστραμενη οικονομια?

    Κλπ ΚΛΠ ΚΛΠ ΚΛΠ ΚΛΠ ΚΛΠ

    Η Κυπρος χρειάζετε δραστικές λύσεις. Π.χ Διαταγμα προς ολες τις τράπεζες να δίνουν σχεδον μηδενικα επιτοκια στους καταθέτες έτσι ωστε να χαμηλώσουν τα επιτοκια δανεισμου…

    Να δωθούν κινητρα σε νεαρα ζευγαρια να αγοράσουν σπιτια η διαμερισματα …..οπως χαμηλά επιτόκια η φοροελαφρύνσεις κλπ κλπ κλπ

    υπάρχουν πολλα τα οποια μπορουν να γινουν αλλά τιποτα δεν εχει γινει παρα μονον ακουμε θεωριες, φλυαριες και βλέπουμε να γινονται συνεχώς λάθη……..

    Αυτα όλα έχουν καταντησει πλέον εκνευριστικα . Η Κυπρος καταστρέφεται, η οικονομια καταστρεφεται και δεν βλέπουμε τους σοφους της Οικονομιας να εισηγούνται προτάσεις σταράτες και οι οποιες να ειναι ουσιαστικες ………

    Οταν έγινε το κουρεμα χάθηκατε ολοι καμποσους μήνες και αφήσατε τον Προεδρο να δεκτει μονος του το πολιτικο κόστος και αυτο προβλέπω οτι θα ξαναπράξετε ολοι στα επόμενα 2 χρόνια ……..

    Σάββας Τταντης 12 /09/2014

  52. avatar
    καχ on September 13, 2014 - (permalink)

    Η δική μου απορία στα όσα λέει ο Κος Ταντής και άλλοι εναντίον της πρότασης του Κου Ζένιου είναι η εξής.Αν οι δανειολήπτες μετά την εκποίηση δεν μπορούν να πληρώσουν τα εναπομείναντα ανεξασφάλιστα πλέον χρέη τους τα οποία θα φορτώνονται με τόκους πως θα είναι σε καλύτερη κατάσταση τα κεφάλαια της Τράπεζας παρά αν εφαρμοστεί η πρόταση του Κου Ζένιου?Εν πάσει περιπτώσει οι απαντήσεις σε όλα σχεδόν τα ερωτήματα του Κου Ταντή είναι ότι στην Κύπρο πράγματι κυβερνούν ορισμένα άτομα,όχι βέβαια ακαδημαικοί,που είναι πάντα στα πράγματα και μέχρι στιγμής κανένας δεν τους ενοχλεί.Ίσως τα μισά μη εξυπηρετούμενα δάνεια αποτελούν παράνομες χρεώσεις.Μόνο αυτή η αδικία να αποκατασταθεί αμέσως φεύγουν καμιά δεκαριά δις για τα οποία δεν έγινε πρόνοια για επισφάλεια και όλα τα κεφάλαια των τραπεζών εξαφανίζονται.Η Ευρώπη επέβαλε αυτήν την άδικη λύση του κουρέματος στην Κύπρο διότι οπως μας είπαν τότε ότι οι Κυπριακές τράπεζες έκαμναν ξέπλυμα.Ήταν τιμωρία ,στις άλλες χώρες δεν επέβαλαν ανάλογα μέτρα. Προσπαθώντας να μειώσουν τις επιπτώσεις οι κυβερνώντες έκαμαν μικρότερο κούρεμα από ότι χρειάζονταν και για να μην προκληθεί πανικός είπαν τα διάφορα ψέματα,εν γνώσει τους,ότι δήθεν τράπεζες και συνεργατικές δεν χρειάζονταν άλλα λεφτά. Άλλο Αμερική και άλλο Κύπρος χωρίς δικό της νόμισμα.

    Σήμερα εξακολουθούν να ευημερούν,άλλοι περισσότερο,άλλοι λιγότερο οι ίδιοι που προκάλεσαν την οικονομική καταστροφή.Πολλοί από αυτούς κάμνουν και τους παράγοντες ,διορίζονται σε πόστα που επηρεάζουν καταστάσεις και κανένας δεν τολμά να τα βάλει μαζί τους.Γίνεται τώρα τόση συζήτηση για σύγκρουση συμφερόντων της Κας Γιωρκάτζη.Μόνον αυτή έχει?Η παρουσία ακαδημαικών και άλλων “καινούργιων ” μόνο καλό μπορεί να φέρει.Ίσως οι καθηγητές και οι άλλοι νέοι να μπουν πιο γρήγορα στο νόημα αν παρακολουθήσουν ειδικά σεμινάρια για τον τρόπο που λειτουργεί η μαφία ……..

  53. avatar
    CP on September 15, 2014 - (permalink)

    Εύκολο είναι να προτάσσεις λύσεις οι οποίες μπορεί να δοκιμάστηκαν σε κάποιες χώρες/οικονομίες και πέτυχαν, όμως δεν σημαίνει ότι μπορούν να εφαρμοστούν με επιτυχία και αλλού. Η δομή, εξάρτηση, στάδιο ανάπτυξης της οικονομίας και η έκταση και δομή του προβλήματος αλληλεπιδρούν και αντιδρούν διαφορετικά στην εφαρμογή όποιας λύσης (One «size» does not fit all).

    Το πρόβλημα με τις οικονομικές συνταγές είναι ότι δεν μπορούν να δοκιμαστούν σε εργαστηριακές συνθήκες πρώτα, όπως γίνεται π.χ. στην ιατρική/φαρμακευτική (όχι μια αλλά εκατοντάδες φορές και κάτω από διαφορετικές παραμέτρους) και μετά να δοθούν έξω για ευρεία χρήση. Οπότε, μπορεί να γίνονται εισηγήσεις στη βάση και μόνο ότι δοκιμάστηκαν αλλού και πέτυχαν – κάτω όμως από διαφορετικές οικονομικές συνθήκες και περιβάλλοντα. Από την άλλη, μήπως διαβάζονται/ επιλέγονται μόνο οι επιτυχημένες εφαρμογές ή/και αυτές που ταιριάζουν μόνο στις δικές μας απόψεις (confirmation bias);

    Δεν μπορείς π.χ. να μένεις απαθής επόπτης σε υπερβολικές/καταστροφικές κινήσεις τραπεζών, επειδή πιστεύεις ότι πρέπει η αγορά να αφήνεται να λειτουργεί ελεύθερα, ή νομίζοντας ότι επειδή αλλού (π.χ. Αμερική) μπορεί να χρησιμοποιηθούν ορισμένα διορθωτικά εργαλεία, αυτά μπορεί να εφαρμοστούν και κάπου αλλού (geographical/ empirical myopia). Δεν γίνεται να αφήνονται οι τράπεζες να δημιουργούν/ τυπώνουν χρήμα (μέσω δανείων/fractional reserve lending) ανεξέλεγκτα στην αγορά σε μια μικρή οικονομία όπως της Κύπρου και να εκτοξεύουν το ιδιωτικό χρέος (νοικοκυριά + επιχειρήσεις) στα ύψη (300+% του ΑΕΠ) και συνάμα το ενεργητικό των τραπεζών (700+% του ΑΕΠ). Πού ήταν οι αντίθετες απόψεις και οι προληπτικές εισηγήσεις/κινήσεις πριν την καταστροφή; Η μήπως μας βόλευε (όχι σε όλους) η επικρατούσα κατάσταση. Τώρα θα μου πείτε αυτά είναι παρελθοντολογίες, τώρα πρέπει να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε.

    Φαίνεται όμως ότι πολλοί βρίσκονται ακόμα σε κατάσταση Άρνησης, Θυμού ή/και Διαπραγμάτευσης (απo τα πέντε στάδια θλίψης: Άρνηση, Θυμός, Διαπραγμάτευση, Κατάθλιψη και Αποδοχή). Οι περισσότεροι παλινδρομούν μεταξύ δύο ή τριών (βλέπε κάτοχοι αξιόγραφων, δανειολήπτες, κουρεμένοι καταθέτες/μέτοχοι…..στους πολιτικούς βολεύει η συνεχής Άρνηση ή/και Διαπραγμάτευση). Ελπίζοντας ότι, με ήπιες διορθωτικές θεραπείες θα ξεπεραστούν οι δυσκολίες, δεν θα αλλάξει πολύ ο τρόπος ζωής τους και στη συνέχεια σταδιακά θα επανέλθουν στην προ της κρίσης εποχή. Εύκολες λύσεις όμως δεν υπάρχουν (μετά από σοβαρή/ συστημική αρρώστια καμιά θεραπεία δεν μπορεί να είναι ήπια). Οι διορθωτικές κινήσεις προς τα κάτω δεν έχουν τελειώσει ακόμα.

    Οι τράπεζες έχουν πολλή δρόμο ακόμα να διανύσουν (απομόχλευση, μείωση κόστους/εργασιών κλπ) για να σμικρύνουν τους ισολογισμούς τους (δάνεια, ELA, μη βασικές εργασίες/επενδύσεις). Οπότε, ανάπτυξη μέσω παραχώρησης νέων δανείων από τις τράπεζές μας δεν μπορεί να υπάρξει μεσοπρόθεσμα (έως ότου μειωθεί αρκετά η έκθεση μας σε δανεισμό- κάτω από το 100%). Οι Τράπεζες μας δεν έχουν μαζέψει αρκετές προβλέψεις ακόμα για να μπορούν να απορροφήσουν σοβαρές διαγραφές (Οι προβλέψεις έτσι και αλλιώς γιατί γίνονται; Δεν είναι για σκοπούς διαγραφών ή/και κάλυψης ζημιών από πωλήσεις δανείων/ ακινήτων;). Οπότε μόνο οι ξένες επενδύσεις (προς το παρόν) μπορούν να φέρουν προσφορά εργασίας σε ανέργους και ανάπτυξη (Δυστυχώς για κάποιους, αλλά δεν έχουμε και άλλες επιλογές, λόγω έλλειψης χρήματος, μετά που ορισμένοι «δικοί μας» τα έκαναν πλακάκια).

    Να προστατεύσουμε τις ευάλωτες ομάδες/μικρές επιχειρήσεις (σχέδιο αφερεγγυότητας) αλλά άλλα νομοθετήματα για κουρέματα θα δημιουργήσουν πιστεύω αρνητικές παρενέργειες (ενεργοποίηση νόμου με διάφορες σκευωρίες/μηχανουργίες. Π.χ. Σε περιπτώσεις φορολογικών αυξήσεων και περιορισμό κοινωνικών παροχών παρουσιάζεται συνήθως: αποφυγή πληρωμής ΦΠΑ/Φόρου εισοδήματος, αύξηση αριθμού ατόμων με φυσική ανικανότητα/ασθένεια). Έτσι η αλλιώς θα δούμε αυξητικό ποσοστό δηλώσεων για ανικανότητα πληρωμής δανειακών και άλλων υποχρεώσεων όπως και πολλές πτωχεύσεις.

    Και κάτι πιο συγκεκριμένο:
    Για την μετοχή της ΤΚ που εδόθη στα 25 σεντ αντί στα 50+ σεντ που ήταν η λογιστική αξία (book value per share) δεν συμφωνώ ότι ήταν εκτός λογικής. Η ΤΚ μάζεψε προβλέψεις/αποθεματικά για επισφάλειες γύρω στα 33% των NPLs (€14.5 δις), ή περίπου €5 δις. Χρειάζεται ακόμα €2-2.5 δις για να καλύψει το αποδεκτό 50%+ (πωλήσεις δανείων/ακινήτων κάτω από τη λογιστική αξία και διαγραφές). Ο κίνδυνος να χρειαστούν και άλλα κεφάλαια (με την τελευταία αύξηση κεφαλαίου αυξήθηκαν σε €3.8 δις περίπου), αν δεν παρθούν άλλα μέτρα (π.χ. AMC, μείωση κόστους) ή/και δεν προχωρήσει ικανοποιητικά η απομόχλευση/ οικονομία, είναι ακόμα μεγάλος. Oπότε, με βάση το κίνδυνο (Risk Premium) η έκπτωση στη λογιστική αξία (50%) φαίνεται λογική. Υπάρχει πιθανότητα τα NPLs να μην είναι τελικά τόσο ψηλά, λόγω στρατηγικών επιλογών των δανειοληπτών να μην πληρώνουν. Ας περιμένουμε να δούμε μετά την εφαρμογή του νόμου περί εκποιήσεων, η μεγάλη αβεβαιότητα όμως προς το παρόν παραμένει.

  54. avatar
    Takis Xenopoulos on September 15, 2014 - (permalink)

    Κατ’ αρχάς Κύριε Ζένιο οφειλω να σας ευχαριστήσω,για την απάντηση σας εμπιστευόμενος, στην ακεραιότητα και στο Ηθος σας αλλά και στο σεβασμό που σας έχω ως ενα Ακαδημαικό Ανεξάρτητο πρόσωπο, πως θα είχαμε μια σωστή καθαρή απάντηση και με γνώμωνα την κοινή λογική που σας διακρίνει για το καλό του Κόσμου, που σήμερα δυστυχώς με διαψεύσατε. Εάν αυτή η Πολιτεία δεν βρίσκει τους ενόχους λυπαμαι πάρα πολύ, διότι δεν ειναι ευθύνη των πολιτών αλλά της Πολιτείας…γιατί εκ πρώτης όψεως ειναι τα Διοικητικά Συμβούλια των Τραπεζών και τα Διευθυντικά στελέχη που διέσυρα την Οικονομία με λανθασμένες αποφάσεις επενδύοντας στο εξωτερικό ειτε σε Ομόλογα ειτε επεκτείνοντας το δίκτυο των.
    Mα αυτό το συστημα δεν το έκανα οι Πολίτες.. και αποφεύγετε επιμελώς να μην μπαινετε στην ουσία…. δηλαδή εάν ειναι λογικό να πληρώνεις κάποιος βασει του Πωλητηρίου Συμβολαίου του ανελλειπώς, και επιπροσθέτως ακόμη να πληρώνει και μέρος του ποσού που αναφέρεται καθαρά κατά την Μεταβίβαση του, και αυτός να χώνεται…
    Γιατί ισως να μην έχει τους τίτλους…… Οφείλει τόσο η Κυβέρνησις όσο και η Βουλή να προστατεύσει αυτούς τους Πολίτες που για μιά ζωή δουλεύουν για ενα σπίτι για τα παιδιά τους, και που πράγματι πλήρωνα τίς δόσεις τους μάλιστα ανελλειπώς.. Τι θέλεται να μας πείτε εάν χάθηκε μια Τράπεζα… δηλαδή πρέπει να τα διπλοπληρώσουν???? η να παρετε τους ενόχους που έδινα τα δάνεια (όχι δανεικά και αγύριστα) σε αφερέγγυους Develloper και ξεγελούσα τον Κυπριακό Λαό. Εδώ τί φταίει ο Κόσμος εάν το Κράτος η Η Κεντρική Τράπεζα που ειναι καθ΄ην Αρμόδιος δεν ήλεγχε τίς Τραπεζες……Που υπάρχει η λογική εις την απάντηση σας.. Δυστυχώς λυπάμαι πάρα πολύ….διότι ειλικρινά πίστευα πως θα είχα μια πολύ σοβαρη και υπεύθυνη απάντηση, διότι το ερώτημά μου απευθύνετο και σ΄εσάς εάν ειχατε μια παρόμοια περίπτωση, ακόμα και στον Πρόεδρο.
    Ειλικρινά θα ήθελα μια απάντηση σας…… Αναμένω απάντηση….. αγ. Ζένιο.

  55. avatar

    Αγαπητέ Takis Xenopoulos

    δεν απέφυγα την ερώτηση. Βεβαίως είναι ευθύνη της πολιτείας να βρει και τιμωρήσει τους ενόχους. Και το παράδειγμα που αναφέρετε βεβαίως ακούγεται -όπως το περιγράφετε– άδικο και παράλογο. Αυτό που πρόσθεσα είναι οτι φτιάχναμε (η Βουλή…όχι εσείς και εγώ!) Νόμους με τεράστιες τρύπες και τώρα τρέχουμε να βρούμε τον εγκληματία.

    Όπως και πολλοί άλλοι ελπίζω οτι η Γενική Εισαγγελία θα πετύχει!

  56. avatar
    Marios on September 16, 2014 - (permalink)

    With regard to CP comment that the price of BOC at 50% Discount (actually it was around 58% discount) because the BOC will need provisions of another €2 – €2.5 billion provisions, I would completely disagree.
    The Book value of the Loans are carried in the B/S of BoC at Amortized Cost less impairment. This is a similar figure with the Fair Valye Figure.
    But the note in the Finacial statements of BoC at 30/6/2014 (note 14) also show for information the actual Fair Value of the loans. The book value of loans are €20.063 million and the Fair Value is €20.033 million. A difference of €30 million. For all assets of BoC that are presented at Amortized Cost less impairment the difference with FV is only €39 million.
    By definition the Fair Value is the Market Value that an orderly transaction between market participants could be made. ie how much BoC could sell these loans in a normal sale (not a fire sale) at 30/6/14.
    BoC says “The fair value of loans and advances to customers is based on the present value of expected cash flows. The expected cash flows have been based on the expected loss rates, therefore adjusting for expectations on the credit quality of the borrowers.

    So unless someone is suggesting that BoC is deceiving us and shows us false information in its B/S, the book value of €2.748 million less Fair Value adjustment of €39 million = €2.709 is the Fair value of BoC at 30/6/14 which corresponds to a Fair Value per share of €0,57.

    Why BoC show us a Fair Value per share of €0,57 but agreed to issue new shares at €0,24 is a Big Mystery to me not explained by BoC and its officials either in its documents or at the EGM. In a normal country the authorities would already be in BoC conducting an investigation as to what happened and why the huge discrepancy.

    But alas we do not live in a normal country. Our country has proved to us that laws, regulations, the rule of law, morality and fairness do not mean much when compared to Expediency which prevails for important matters. When Expediency demands, the rule of law, fairness and morality succumbs to its demands. A way is always found for it to occur, either through action or mostly through inaction. This has always been the case in Cyprus, it still is the Modus Operandi and I do not see it ever changing. The rest are just small details which the rest of us can argue endlessly.

    • avatar
      CP on September 16, 2014 - (permalink)

      Dear Marios,
      You are comments are well taken! However, what the bank says (Accounting Wise) the Fair Value of its assets is (based on future and uncertain cash flows) does not also mean that investors should just take it and pay the price as stated. There is high uncertainty as to what the bank will actually be collecting in the future. In the end, it is the market that determines what a company is really worth, because that is what investors are willing to pay! So let’s see what the wider market has to say, when the stock gets relisted.

      • avatar
        CP on September 16, 2014 - (permalink)

        “Your Comments” ……excuse my misapelling

    • avatar
      Savvakis Savvides on September 16, 2014 - (permalink)

      Marios, I couldn’t agree more with what you say. Your concise comment hits the nail on the head. This is the sad truth that no one wants to hear.

    • avatar
      Kax on September 17, 2014 - (permalink)

      Marios

      I am 100pcent sure the reason of the discount is exactly because the investors do not think there is sufficient provision for the non performing loans.In my opinion the investors are actually paying a substantial premium to book value if adequate provisions are made.

  57. avatar

    Αγαπητέ Σάββα Τταντής,

    επειδή πάλι βάζεις ένα μεγάλο κατάλογο θεμάτων που τα περισσότερα δεν έχουν να κάνουν με εμένα ή με την συγκεκριμένη πρόταση θα σχολιάσω μόνο ένα:

    “Οταν έγινε το κουρεμα χάθηκατε ολοι καμποσους μήνες και αφήσατε τον Προεδρο να δεκτει μονος του το πολιτικο κόστος και αυτο προβλέπω οτι θα ξαναπράξετε ολοι στα επόμενα 2 χρόνια ……..”

    – Όταν γινόταν το κούρεμα ήμουν σε όλα τα κανάλια εξηγώντας οτι έπρεπε να τροποποιηθεί η πρόταση και εγκριθεί: Να προστατευτούν οι εγγυημένες καταθέσεις και να γίνει κούρεμα 15% περίπου των υπολοίπων. Οι αριθμοί θα έβγαιναν, με λιγοτέρες επιπτώσεις.

    – Κάπως διαφοροποιημένη πρόταση στο ίδιο πνεύμα έκανε τότε ο συνάδελφος Μάριος Ζαχαριάδης.

    Δυστυχώς αυτές ήταν οι ΜΟΝΕΣ εναλλακτικές επιλογές που ακούστηκαν, να διαφοροποιηθεί η πρόταση του Προέδρου και να εγκριθεί. Δεν τον αφήσαμε καθόλου μόνο του.

    Σημείωσε επίσης οτι τότε ΔΕΝ υπήρχε Συμβούλιο Εθνικής Οικονομίας για να του φορτώνεις τώρα ευθύνες….

    Για τα άλλα παράπονα στον κατάλογο νομίζω ήταν πολύ εύστοχη η σημερινή δήλωση Πισσαρίδη.

  58. avatar

    O καχ γράφει:

    “Η παρουσία ακαδημαικών και άλλων “καινούργιων ” μόνο καλό μπορεί να φέρει.”

    Χωρίς να θεωρώ οτι οι ακαδημαικοί έχουν κάποιο ιδιαίτερο ρόλο, συμφωνώ πλήρως με το “καινούργιους”.

    ΑΝΑΝΕΩΣΗ-ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ-ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ…. ήταν το κύριο μήνυμα μου στις ευρωεκλογές.

    Τώρα, ορισμένοι διαμαρτύρονται οτι μπλέκω το “πολιτικό” μου καπέλο με αυτό του “επιστήμονα”. Δυσκολέυομαι να καταλάβω την διαμαρτυρία. Λέω τα πράγματα όπως τα βλέπω με βάση τισ γνώσεις μου όπως θεωρώ οτι θα βοηθήσουν την πολιτική διαδικασία.

  59. avatar
    Marios on September 16, 2014 - (permalink)

    Το αρχικό Κούρεμα του 6,75% μέχρι €100κ και 9,99% πάνω από €100κ ήταν το άκρως άωτον του ερασιτεχνισμού.
    Με βάσει το νομοσχέδιο, το κούρεμα θα γονόταν κατά λογαριασμό (όχι κατά πελάτη) χωρίς συμψιφισμό χρεωστικών υπολοίπων. Ο λόγος ήταν ότι τα στοιχεία των καταθέσεων όλων των τραπεζών υπήρχαν μόνο κατά λογαριασμό και δεν γνώριζαν τι κούρεμα θα χρειαζόταν αν γινόταν κατά πελάτη (και με ή χωρίς συμψηφισμό).
    Το 15% για 100Κ) ήταν προφανέστατα λάθος και είχε πολύ χειρότερες συνέπειες εκτός ΑΝ
    Λόγω αυτού (ιδίως αν γινόταν με κάτω των 100κ) θα δημιουργόταν πρόβλημα σε Ευρωπαικό επίπεδο με πιθανή μεταγενέστερη αλλαγή απόφασης του Eurogroup ακυρώνοντας το Bail-In και προχωρώντας σε Bail-Out. Αυτό θα ήταν μια τεράστια μπλόφα από μας που πιθανότατα δεν θα πετύχαινε.

  60. avatar
    Σάββας Τταντής on September 16, 2014 - (permalink)

    Κύριε Ζένιο

    Διαβάστε τι είπε η Moody’s για τον Συνεργατισμό και ότι μάλλον το1 δις μαξιλαράκι τυ προγράμματος θα πάει στο Συνεργατισμό .Αυτο που είπα πολλές φορές τις τελευταιες εβδοάδες. Οτι ο συνεργατιμσός θα χρειαστεί κεφάλαια και οτι το 1.5 δις δεν ειναι αρκετο οπως πολλές φορές υποστήριξαν οι αξιωμτούχοι του………..

    “Η αύξηση των κόκκινων δανείων πιθανόν να διευρύνει τις κεφαλαιακές ανάγκες του εγχώριου τραπεζικού συστήματος και θα οδηγήσει σε χρήση πόρων από το πρόγραμμα για στήριξη του συνεργατισμού, εκτιμούν οι Moody’s”

    Σάββας Τταντής Χρηματιστής

  61. avatar
    Σάββας Τταντής on September 16, 2014 - (permalink)

    .Aγαπητέ Καχ

    Η κριτική/επίθεση που κάνω στον Κύριο Ζένιο δεν είναι προσωπική αλλά στόχο έχει όλους αυτούς που κατάστρεψαν την οικονομία, όλους αυτούς που έπρεπε να προστατέψουν την οικονομία απο τους απατεώνες αλλα δεν το έπραξαν , ολους αυτούς που πήραν μια θέση και κόλλησαν στην καρέκλα και οι οπόιοι λόγο συμπλεγμάτων δεν ζητούσαν βοήθεια απο επαγγελματίες. Η επίθεση μου επευθύνεται σε όλoυς που σπούδασαν ένα Business administration και νόμισαν έγιναν καθηγητές και ζητούν απο τα κόμματα τους να διοριστούν σε θέσεις τις οποίες δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν. Η επίθεση απευθύνετε σε όλους τους τραπεζίτες οι οποίοι εχουν 5 προαγωγές επιδή κάνανε το «πτυχίο> του Banking παίρνουν 8,000 και ένα ισολογισμό δεν μπορούν να αναλύσουν.
    Η επίθεση απευθύνετε σε όλους οσους πήραν μια καρέκλα, βίδωσαν πάνω της και γυρίζουν τα κανάλια με ωραία κοστουμάκια και πουλούν θεωρίες και πνέυμα στους συναταξιούχους που κάθονται μέσα στους καφενέδες του χωρίου τους. Οταν γράφουν ένα άρθρο , στο τέλος του γράφουν μια μεγάλη παράγραφο/διαφήμιση για τον ευατό τους, το οποίο πολλές φορές σε μέγεθος πλησιάζει το μέγεθος του άρθρου. Τους οποίους βρίσκεις μέσα στο Aperitivo για να είναι in και το παίζουν σπουδαιοι και τρανοί.

    Αθλιότητες. Ουσία μηδέν. Προτάσεις με Ουσία για ανάπτυξη μηδέν.

    Προς Κύριο Ζένιο

    Λέτε να διαγραφούν δάνεια ξεκινώντας απο τα στεγαστικά. Πολύ καλή ιδέα. Ας εξετάσουμε εαν μπορεί να εφαρμοστεί και πώς.
    Οι τράπεζες έχουν μόνον 5.5 δις κεφάλαια είναι στα όρια των εποπτικών τους. Δεν μπορούν να χαρίσουν δάνεια.
    Λέτε οτι υπάρχει ένα μαξιλαράκι 1 δις απο το πρόγραμμα. Δεν υπάρχει περίπτωση να μας αφήσει η Τροικα να το χρησιμοποιήσουμε για να βοηθηθούν στεγαστικά δάνεια στον συνεργατισμο οπως εισηγήθηκες. Το 1 δις είναι για απρόοπτα περιστατικά οπως εκτροχιασμός του δημοσιονομικου έλλειματος η επείγον βοήθεια σε μια τράπεζα. Ο συνεργατισμός , οπως έχω αναφέρει πολλές φορές θα χρειαστεί κεφάλαια το 2015…….

    Θεωρητικά ας πούμε οτι χρησιμοποιούμε το 1 δις του προγράμματος θα έχουμε τα ακόλουθα δεδομένα¨…..
    Προβληματικά στεγαστικά δάνεια στον συνεργατισμο και στις τράπεζες 6.5 δις.
    6.5 δις Χ 8% τόκος = 500 εκ τόκοι. Με την σημερινη λανθασμένη τραπεζική τακτική τα επιτόκια των προβληματικών δάνείων είναι τουλαχιστον 8% ενώ πολλά είναι 12% …..
    Η Κρίση και η μεγάλη αυξηση στα μη εξυπηρετούντα δάνεια ξεκινησε πριν 2 χρόνια.
    Αρα αυτο που εισηγήστε Κύριε Ζένιο (το 1 δις μαξιλάρακι) είναι αρκετό να πληρώσει απλά 2 έτη τόκων για τα μη εξυπηρετουμενα στεγαστικά δάνεια .

    Τι γίνεται με τις μικρες επειχηρήσεις οι οποίες απαρχολούν χιλιάδες εργαζομένους?? Να τις αφήσουμε να κλείσουν? Αυτές δεν χρειάζονται βοήθεια απο το μαξιλάκι του 1 δις?

    Πόσα να πληρώσει αυτο το μαξιλαράκι? Ξεχάστε το 1 δις. Δεν θαμας αφήσει η τροικα να το χρησιμοποιήσετε τώρα. Θα το κάνουμε άνεμο και καπνό ……

    Η Κυπριακή οικονομία θέλει πρακτικές και μακροπρόθεσμες λύσεις και οχι πρόχειρες , κοντόφθαλμες και βραχυπροθεσμες λύσεις. Αρκετές τέτοιες λύσεις ειχαμε τα τελευταια 6 χρόνια. (πατέρας των βραχυπρόθεσμων λύσεων ο Χαρίλαος Σταυράκης)

    Ας δούμε μια εναλλακτική λύση/πρόταση

    1. Διάταγμα για επιτόκιο στα στεγαστικά δάνεια για δυσπραγούντες οικογένειες 1.5%

    Οφελος =6.5 δις Χ 6.5% (8%-1.5%)= 420 εκ. Κάθε έτος.

    2. Να πληρωνονται μονον οι τόκοι για τα επομενα 5 χρόνια . (τοσο έχουμε μπροστά μας για αυτήν την κρίση)

    Πως εξοικονομούνται αυτα τα χρήματα για τις τράπεζες (420 εκ λιγότερα εισοδήματα/μειωση τόκων εισπρακτέων)

    1. Δραστική μείωση των καταθετικών επιτοκίων με διάταγμα (μέγιστο καταθετικο επιτόκιο το 0.4%)

    2. Κλείσιμο τουλάχιστον 100 καταστημάτων στον συνεργατισμό (μειωση ενοικίων, μειωση λειτουργικών κόστων)

    3. Μείωση μισθών των τραπεζικών με διάταγμα για οσους πιάνουν πάνω απο 4,000 τον μήνα. Η Κύπρος είναι μια μικρή χώρα με μικρες επειχήρήσεις κανένας τραπεζίτης δεν δικαιολογά ψηλές αμοιβές στην Κύπρο. Δεν είμαστε η Νέα Υόρκη ούτε το city του Λονδίνου. Δεν χρειάζονται τραπεζίτες με εξειδικευμένες λογιστικές/τραπεζικές γνώσεις για ανάλυση τεράστιων εταιρειών ……..

    Υπάρχουν πολλά άλλα που μπορούν να γίνουν. Κύριε Ζένιο είμαι σίγουρος οτι αντιλαμβάνεστε αυτα που λέω αλλά ποτέ δεν θα τα πράξετε η θα τα εισηγηθήτε παρόλο που θα έπρεπε να τα εισηγηθήτε πριν 1 χρόνο οταν αναλάβατε μέλος της ΚΤΚ.

    Δεν θα το πράξετε επιδή φοβάστε να κακοφανήσετε κάποιους τραπεζίτες επιδή ο καθένας σας έχει την προσωπική του ατζέντα η οποία είναι υπεράνω του εθνικού συμφέροντος.

    Σήμερα διάβασα λίγο τον τύπο. Δεν άλλαξε τίποτα. Πάμε απο το κακό στο χειρότερο. Μέτριοι ερασιτέχνες παντού που δεν ξέρουν τι λένε, δεν ξέρουν τι να κάνουν και εάν κάποιος εισηγηθεί κάτι σοβαρό δεν τον καταλαβαίνει η δεν ακούει κανείς.Παντού διαφθορά και ασυδοσία…..έρχονται πολύ δύσκολες μέρες , θα ζησουμε σοβαρά κοινωνικά προβλήματα……

    Σάββας Τταντής Χρηματιστής 15/9/2014

  62. avatar
    IoannisTakis on September 16, 2014 - (permalink)

    Α. Τελικά η πρόταση για… Κυπριακή σεισάχθεια αποδεικνύεται κούφια καθώς:

    1. Αναφέρεται σε ένα έσχατο τρόπο (μερική διαγραφή χρέους) επίλυσης μιας ιδιωτικής διαφοράς μεταξύ δανειστή και δανειζόμενου που ήδη υπήρχε στο τραπέζι. Τώρα εάν αυτό θα πρέπει να ρυθμιστεί και νομοθετικά ας γίνει… με την προϋπόθεση ότι θα έχουν εξαντληθεί όλες οι άλλες επιλογές (αναδιάρθρωση, επιμήκυνση, μείωση επιτοκίου και συμβολή εγγυητών Α΄ βαθμού συγγένειας) και διαφανεί ότι εάν προχωρήσουν οι νομικές διαδικασίες (με δικηγορικά, έξοδα εκποίησης κ.λ.π.) θα βρεθούν όλοι σε χειρότερη θέση (διαγραφή μεγαλύτερου % δανείου για την τράπεζα και απώλεια περιουσίας για τον δανειζόμενο) από ότι θα ήταν εάν γινόταν κάποια ελάφρυνση/διαγραφή του χρέους έτσι ώστε αυτό να καθίσταται βιώσιμο. Ωστόσο πολλά από τα «κακά» δάνεια ακόμα και με διαγραφή του 50% και όχι του 25% δεν μπορούν να καταστούν βιώσιμα καθώς παραχωρήθηκαν με βάση εξασφαλίσεις και εγγυήσεις και όχι με βάση την ικανότητα αποπληρωμής. Σημειώνεται ότι το όποιο κόστος θα πρέπει να το επωμίζεται η τράπεζα (δηλαδή οι μέτοχοι της) και κανένας άλλος.

    2. Όπως λέει ο φίλος Σάββας -και μετά οι Moodys!- οι τράπεζες και ειδικότερα ο συνεργατισμός δεν διαθέτουν τα απαραίτητα κεφάλαια για να υποστηρίξουν την όποια ελάφρυνση του χρέους των στεγαστικών δανείων. Εδώ το €1δισ. μαξιλάρι που παραμένει στο δάνειο της τρόϊκας δεν θα φτάσει για να καλύψει τις κεφαλαιακές ανάγκες τους πόσο μάλλον να πάει για την … σεισάχθεια!

    Β. Η ουσία όμως δεν είναι αυτή αλλά το πως μειώνεται το τεράστιο ιδιωτικό χρέος, το υπέρογκο ύψος των μη-εξυπηρετούμενων δανείων και κυρίως πως επιτυγχάνεται η λεγόμενη επανεκκίνηση της οικονομίας. Αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί με αόριστα θεωρητικά και ανεδαφικά επικοινωνιακά μέτρα και λαϊκίστικες προσεγγίσεις, βαρύγδουπες δηλώσεις και ευφάνταστες εξαγγελίες…

    Για να μειωθεί δραστικά αυτό το μεγάλο ιδιωτικό χρέος μπορούμε να κινηθούμε σε 3 άξονες:

    1. Συμψηφισμός ΧΡΕΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ-Αυτό δεν μπορεί να γίνει συνεχίζοντας να στρουθοκαμηλίζουμε και να κρύβουμε τα προβλήματα μας κάτω από το χαλί όπως κάναμε τόσα χρόνια (και είδαμε που φτάσαμε.) αλλά αφήνοντας επιτέλους ΤΗΝ ΑΓΟΡΑ ΚΑΙ… ΤΗΝ ΦΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΝΑ ΚΙΝΗΘΕΙ ΔΙΟΡΘΟΝΩΝΤΑΣ ΤΙΣ ΟΠΟΙΕΣ ΣΤΡΕΒΛΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΙΣΟΡΡΟΠΙΕΣ ΘΕΤΟΝΤΑΣ ΩΣΤΟΣΟ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΟΥΣ ΣΕ ΚΑΙΡΟΣΚΟΠΟΥΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΝΤΑΣ ΟΣΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΑΠΟΠΛΗΡΩΣΟΥΝ ΤΑ ΔΑΝΕΙΑ ΤΟΥΣ ΓΙΑΤΙ ΕΧΟΥΝ ΠΛΗΓΕΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ. Η εμπειρία και η γνώση των Κυπριακών δεδομένων δείχνει ότι λεφτά και περιουσίες υπάρχουν και όσες φορές το Κτηματολόγιο κατάφερε να φτάσει χρονικά σε σημείο εκποίησης της υποθήκης με ένα μαγικό τρόπο (βοήθεια από γονείς ή πώληση άλλων περιουσιών) τα λεφτά βρέθηκαν και το σπίτι διασώθηκε. Όσο συνεχίζουμε να πωλούμε ψεύτικη ασπίδα προστασίας τα πράγματα γίνονται χειρότερα καθώς τα μη-εξυπηρετούμενα δάνεια αυξάνονται και η τραπεζική αγορά και η οικονομία παραμένουν σε κατάσταση ζόμπυ. Η εμπειρία της κρίσης των Η.Π.Α. 2007-2008 και το0 υπάρχον νομοθετικό/οικονομικό πλαίσιο εκεί μας δείχνει τον δρόμο. Γιατί θα πρέπει να ζούμε σε σπίτια μεγαλύτερα των δυνατοτήτων μας ενώ εντωμεταξύ το δάνειο θα αυξάνεται αντί να αποπληρώνεται. Ας πάμε σε μικρότερα σπίτια/διαμερίσματα, σε ενοίκιο, σε εθελοντικές πωλήσεις και μείωση του υπέρμετρου δανεισμού.

    2. Απλοποίηση/νομοθέτηση διαδικασιών αναδιάρθρωσης των προβληματικών δανείων. Σε αυτό έχει τεράστια ευθύνη η ΚΤΚ και εσείς προσωπικά κ. Ζένιο ως μέλος του Δ/Σ αφού για να εφαρμοστούν οι οδηγίες της ΚΤΚ χρειάζονται να συλλεγούν 6 box files με διάφορες άσχετες πληροφορίες και 6 μήνες για υποβολή ενός αιτήματος…

    3. Έμφαση σε πραγματικά ουσιαστικά μέτρα ανάπτυξης μακριά από επικοινωνιακά παιχνίδια και θεωρίες. Ένα δάνειο μιας επιχείρησης ή μιας οικογένειας που σήμερα δείχνει μη-βιώσιμο μπορεί με αύξηση των εισοδημάτων της και μείωση των λειτουργικών της εξόδων να καταστεί βιώσιμο. Για παράδειγμα μείωση του ηλεκτρικού/κόστους παραγωγής, αύξηση εισοδημάτων από τον τουρισμό, κίνητρα για αγορές σπιτιών/διαμερισμάτων με ανταλλαγή χρεών developers με δάνεια σε αγοραστές που θα αγοράζουν με έκπτωση ή κάποια άλλα φορολογικά κίνητρα. Συνέχιση και αύξηση κινήτρων για εργοδότηση ανέργων Κύπριων νέων πτυχιούχων αλλά με προοπτική παροχής μόνιμης θέσης.

    Γ. Για να γίνουν τα πιο πάνω χρειάζεται πρώτα και πάνω από όλα να είχε ήδη δημιουργηθεί μια εκτελεστική ομάδα διαχείρισης κρίσεων που να προβεί σε σχεδιασμό της στρατηγικής για την επανεκκίνηση της οικονομίας και κυρίως της κοινωνίας, του προγραμματισμού και γρήγορης υλοποίησης των επιμέρους τακτικών και δράσεων, την τοποθέτηση των κατάλληλων προσώπων στις κρίσιμες θέσεις-κλειδιά της πολιτείας που θα έχουν όρεξη και κυρίως ιδέες και θέληση για να ξεφύγουν από τους συμβατικούς τρόπους διεύθυνσης, την γραφειοκρατία, την κομματοαναξιοκρατία, την ευθυνοφοβία και την αναποφασιστικότητα.

    Δυστυχώς ενάμισυ χρόνο μετά το κούρεμα και ενώ η οικονομία συνεχίζει να βρίσκεται σε πολύ δύσκολη κατάσταση οι διάφοροι ανώτατοι θεσμοί του κράτους (Κυβέρνηση, ΚΤΚ, Βουλή, Γ.Ε. κ.λ.π.) συνεχίζουν στο ίδιο «ανέμελο» τέμπο σφυρίζοντας αδιάφορα, λαϊκίζοντας χωρίς να προβαίνουν σε δραστικές αλλαγές του όλου συστήματος, παραμένοντας σε κατάσταση διαφθοράς.

    Χωρίς πραγματική εξυγίανση, τιμωρία, παραμερισμό του σάπιου οικονομικού, πολιτικού, εκκλησιαστικού, συντεχνιακού κατεστημένου και ανάδειξη φρέσκων, ζωντανών, έντιμων, ακομπλεξάριστων και ικανών ατόμων σε θέσεις κλειδιά που πραγματικά μπορούν να φέρουν την ελπίδα και την αλλαγή σε αυτό το βασανισμένο καράβι που ονομάζεται Κύπρος δεν έχουμε υπόθεση. Εδώ ο Γ.Ε. μας λέει με περισσό θράσος ότι μετά από ενάμιση χρόνο !!! ζήτησε στοιχεία για κακά δάνεια από τις τράπεζες και τις ΣΠΕ….

    ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΑΣ ΓΙΝΕΙ ΚΑΤΙ ΕΣΤΩ ΚΑΙ ΤΗΝ ΥΣΤΑΤΗ … Αρκετοί εδώ σχολιαστές προειδοποιούσαμε για μήνες ότι η μη ορθή και γρήγορη διαχείριση των μη-εξυπηρετούμενων δανείων ήταν μια ωρολογιακή βόμβα η οποία εάν δεν ετύγχανε σωστού χειρισμού θα οδηγούμαστε πολύ σύντομα σε έκρηξη που θα άφηνε στάχτες και αποκαΐδια. Δεν υπάρχει άλλη επιλογή από την εξυγίανση του ισολογισμού των τραπεζών από τα κακά δάνεια είτε με δημιουργία μιας ¨κακής τράπεζα¨ είτε μιας εταιρείας διαχείρισης ακινήτων και κακών δανείων έτσι ώστε να εμπιστευτεί ξανά ο κόσμος το καλό κομμάτι των τραπεζών. ΠΡΙΝ ΠΡΟΧΩΡΗΣΟΥΜΕ ΜΕ ΠΟΛΥΠΛΟΚΕΣ «ΕΥΦΑΝΤΑΣΤΕΣ» ΚΑΙ ΜΗ ΥΛΟΠΟΙΗΣΙΜΕΣ ΙΔΕΕΣ ΑΣ ΚΑΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΜΙΑ ΦΟΡΑ ΤΑ ΑΠΛΑ ΚΑΙ ΑΥΤΟΝΟΗΤΑ!

  63. avatar
    Σάββας Τταντής on September 16, 2014 - (permalink)

    Tα Δημόσια Οικονομικά και οι Τράπεζες.

    Τα δημόσια οικονομικά (δημοσιονομικό έλλειμα) και οι προοπτικές τους είναι σε καλό δρόμο σε αντίθεση με το τραπεζικό μας σύστημα το οποίο τους τελευταίους 18 μήνες αντί να καλυτερέυσει έχει χειροτερευσει.

    Το πρόγραμμα με την Τροίκα κινδυνευει να εκτροχιαστεί λόγο Τραπεζών και κυρίος του Συνεργατισμού .

    Πρέπει να παρθούν άμεσα μέτρα για μειώση των λειτουργικών δαπανών των τραπεζών και ειδικά στον συνεργατισμό οπως δραστική μείωση των καταστημάτων τους, μείωση του προσωπικού και μειώσεις μισθών στους ψηλά αμοιβώμενους ….

    Οσο αφορά την πραγματική οικονομία , παραμένω σταθερός στις θέσεις μου. Πάμε κάτω, η ανεργία θα ανέβει, θα κλείσουν πολλές επειχηρήσεις, οι τιμές των ακινήτων θα πέσουν και άλλο.Οσα τα επιτόκια παραμένουν ψηλά τοσο πιο κάτω θα πάμε και τόσο πιο πολύ θα διαρκέσει η κρίση.

    Θα ζήσουμε σοβαρά κοινωνικά προβλήματα.

    Εκτος απο την προσπαθεια για νοικοκύρεμα των δημοσίων οικονομικών, τίποτα άλλο δεν πάει σωστά.

    Η κυβέρνηση πρέπει άμεσα να επέμβει και να προσπαθησει να διορθώσει τις στρεβλώσεις στο τραπεζικό μας σύστημα και αυτό πρέπει να γίνει πριν το τέλος αυτού του έτους. Περισσότερη καθυστέρηση θα φέρει να σε κίνδυνο το πρόγραμμα με την Τροικα…..

    Το κράτος δεν πρέπει να αφήσει τους τραπεζίτες η να περιμένει απο τους τραπεζίτες να νοικοκυρέψουν τις τράπεζες και ειδικά τον συνεργατισμό. Δεν θα το πράξουν επιδή οι αξιωματούχοι του είναι βολεμένοι και δεν ασχολούνται η δεν έχουν τις εμπειρίες να καταλάβουν τι έρχεται……

    Σάββας Τταντής Χρηματιστής 16/09/2014

  64. avatar

    @Ioannis Takis

    Χαρακτηρίζετε “κούφια” την πρόταση και αμέσως μετά επικαλείστε την νομοθεσία των ΗΠΑ. Μα ακριβώς η νομοθεσία των ΗΠΑ προβλέπει -μεταξύ άλλων- και την απομείωση ονομαστικής αξίας χρέους. Αν μη τι άλλο η Νομοθεσία των ΗΠΑ επικρίνεται οτι δεν προχώρησε όσο θα έπρεπε (διάβασε το βιβλίο Stress Test του Timothy Geithner και House of Debt). Ακριβώς στην εμπειρία των ΗΠΑ στηρίζεται η δική μου πρόταση. όπως και το αναφέρει.

    @Σάββας Ταντής

    η ανάλυση των Moodys μάλλον υποστηρίζει την πρόταση μου. Θα χρειαστούμε το 1 δις. μαξιλάρι μας λένε? Να το χρησιμοποιήσουμε είπα εγώ για αναδιάθρωση χρεών για να γίνουν εξυπηρετούμενα αντί για να καλύψουμε τις απώλειες.

    Για τα άλλα που λέτε, στο άρθρο (Μάρτιος 2013):
    Cyprus debt. Perfect cris and a way forward http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2233239

    είχα πεί οτι χρειαζόμαστε ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ τρία χρόνια για να αρχίσει η ανάκαμψη. Επομένως, ναι, έχουμε ΠΟΛΥ δρόμο ακόμη. Όχι μόνο στις τράπεζες αλλά και στα δημόσια οικονομικά! Μην εφησυχάζουμε με τα χαμηλά επιτόκια δημόσιου δανεισμού…και το ότι βγήκαμε πάλι στις αγορές…μην ξεχνάμε οτι το βασικό επιτόκιο της ΕΚΤ είναι αρνητικό.

  65. avatar
    Σάββας Τταντής on September 17, 2014 - (permalink)

    Κύριε Ζένιο

    δέν ΄λένε οι Moody’s αυτό που εισηγήσε. Λένε οτι το 1 δις θα χρειαστεί για κεφάλαια των τραπεζών και ειδικά του συνεργάτισμου΄.

    Εάν χρησμοποιηθεί το 1 δις για να μειωθούν δάνεια τότε δεν θα υπάρχουν κεφάλαια διαθέσιμα σε περίπτωση που μια τράπεζα έχει κεφαλαιουχικό πρόβλημα.

    Εδω είναι η διαφωνία μας.

    Ενώ η ανάλυση των Moody’s είναι πολύ καλή και βλέπει τα πράγματα πιο σωστά και σφαιρικά. Βλέπουνε το δασος αντί το δέντρο που βλέπουνε οι περσσότεροι στην Κύπρο , έχω μια μικρή διαφωνία μαζί τους οσο αφορά τους αριθμούς.

    Μιλάνε για ανάγκες των τραπεζών στο μέλλον για 700 εκ, εμένα οι υπολογισμοί με λένε οτι πρέπει να είμαστε ευχαριστημένοι εάν βγάλουμε αυτήν την κρίση με 2 δις νέα κεφάλαια για τις τράπεζες…….

    Σάββας Τταντής

  66. avatar
    Kax on September 17, 2014 - (permalink)

    Επειδή η συζήτηση γίνεται σε θεωρητικό επίπεδο θέλω να δώσω μια εικόνα του τι γίνεται στην πράξη .Πολλοί από τους σχολιαστές σίγουρα ξέρουν τι γίνεται αλλά κανένας απ αυτούς δεν το αναφέρει.

    Οι τράπεζες πάντα έκαμναν έκπτωση από τα ισχυριζόμενα οφειλόμενα υπόλοιπα είτε σε μια “φιλικ稔 συμφωνία είτε εξωδίκως είτε ακόμα και μετά από δικαστικές αποφάσεις.Βασικά από την ώρα που κάποιος λογαριασμός αντιμετωπίζει πρόβλημα πρώτα αρχίζουν οι υπερχρεώσεις,μετά εικονικές χρηγματοδοτήσεις και αναδιαρθρώσεις και μέχρι να φτάσει στο στάδιο της συμφωνίας οι “παράνομες”χρεώσεις είναι περισσότερες από το κεφάλαιο και τους συμφωνημένους τόκους.Κάποιες τράπεζες αφαιρούν από μόνες τους τις υπερχρεώσεις ανακατασκευάζοντας όπως λέγουν τον λογαριασμό και το ποσό της συμφωνίας περιλαμβάνει το ποσό του δανείου πλέον τον συμφωνηθέντα τόκο.Άλλες όμως ακόμα και μετά από δικαστική συμφωνία στην οποίαν παραχωρούν μεγάλη έκπτωση,ας πούμε 30% και δέχονται ετήσιο επιτόκιο 5% συνεχίζουν στα βιβλία τους να παρουσιάζουν το αρχικό ποσό του δανείου το οποίον συνεχίζουν να χρεώνουν με τόκο 11,12 η και 14%.Το αποτέλεσμα είναι τα δάνεια να παρουσιάζονται φουσκωμένα.Μέχρι τελευταία οι τράπεζες μπορούσαν και έκαμναν εκτιμήσεις που έβγαζαν την αξίαν των υποθηκών που εξασφάλιζαν τα δάνεια, κάθε φορά πιο ψηλά ώστε να μην αναγκάζονται να κάμνουν πρόνοια για επισφάλειες.Σαν αποτέλεσμα έδειχναν και κέρδη από την πρακτική αυτή.Σε γενικές γραμμές οι τράπεζες δέχονταν να κάμουν έκπτωση μέχρι το ποσό για το οποίον είχαν κάμει πρόνοια για επισφάλεια.Ήταν όλοι κερδισμένοι αφού οι τράπεζες κρατούσαν μέρος των υπερχρεώσεων ,οι δανειολήπτες έπαιρναν κάποια έκπτωση και ο καθένας συνέχιζε την δουλειά του.Μετά την κρίση και την αναγκαστική πλέον μείωση από τους εκτιμητές της αξίας των υποθηκώνκαι ,την αλλαγή του ορισμού του μη εξυπηρετούμενου δανείου οι τράπεζες δείχνουν πιο αληθινήν εικόνα.Το σημείο που θέλω να αναδείξω είναι ότι δεν έχει σημασία το ποσοστό που λέει μια τράπεζα ότι έχει μη εξυπηρετούμενα δάνεια αλλά πόσα από αυτά είναι αληθινα και μπορούν να διεκδικηθούν με επιτυχία στα Δικαστήρια,πόσα είναι ανακτήσιμα αν γίνει εκποίηση των υποθηκών και σε τι βαθμό οι πρόνοιες για επισφάλειες αντανακλούν την πραγματικοτητα.Ένας κύριος λόγος που ορισμένοι μεγάλοι δανειολήπτες είναι στο απυρόβλητο είναι ότι αν η Τράπεζα κινηθεί εναντίον τους θα φανεί η τρύπα.

    Το 1 δις που λέει ο Κος Ζένιος και τα δύο δις κεφάλαια που λεέι ο Σάββας ότι χρειάζονται για ανακεφαλαιοποίηση είναι σχετικά.Αυτό διότι κανένας δεν θα κάμει τώρα τον υπολογισμό με τα πραγματικά στοιχεία αλλά με τις εκτιμήσεις που εχουν τώρα οι τράπεζες και παραμένουν φουσκωμένες.Ούτε θα πουληθούν τώρα όλα τα ακίνητα.Οι τράπεζες θα πουλήσουν εκεί που τους συμφέρει φτηνά ,θα μπουν επενδυτικά ταμεία ,θα έρθει ανάτυξη,οι αξίες θα παν πάνω.Ανάλογα με τον τρόπο που θα γίνουν όλα αυτά θα φανεί αν και πόσα λεφτά θα χρειαστούν..

    Αντιλαμβάνομαι ότι ο Κος Ζένιος εκφράζει προσωπικές απόψεις.Σαν μέλος του Δ.Σ της Κεντρικής χωρίς βεβαίως να μας το πει, ας ζητήσει δειγματοληπτικά να του παρουσιάσουν λεπτομερή στοιχεία με δάνεια κάποιων δανειοληπτών.Ας διαλέξει στην τύχη 5,10 ονόματα ,αν έχουν τρύπα στις εξασφαλίσεις θα δει ότι η Τραπεζα δεν τους ενοχλεί.Αν είναι καλυμμένα τα δάνεια διεκδικεί το λαβείν της.Ακόμα καλύτερα αν δικαιούται να αναθέσει η Κεντρική σμε δικούς της εκτιμητές να εκτιμήσουν δειγματοληπτικά πάντα,ορισμένα ακίμητα και να ταντιπαραβάλει τα ευρήματα με αυτά που λεει η Τραπεζα ότι αξίζουν.Διότι όταν όλοι συζητούμε με λανθασμένα στοιχεία θα βγαλουμε λανθασμένα συμπεράσματα.

  67. avatar
    Erol Riza on September 17, 2014 - (permalink)

    Dear Stavros,

    I have noticed you refer commentators to the book House of Debt and I have sought to find it to read. I could not but have found a lot of reviews on the internet so that we have a more informed discussion.
    The authoris, Atif Mian and Amir Sufi, have sought to explain the deep recession following the collapse of the financial sector in 2006/7. They argue that the Recession in the US was the result of a sharp fall off in consumption ( durable and non durable goods as well as services) due to the unevenly accumulated household debt in the six years before.

    As we recall the boom in the lending by banks led to the sub prime crisis which was in itself a product of deregulation in the US whereby unacrupulous brokers and investment bankers originated loans to people who could not afford to repay and securitized them. This was instead of getting federal government guarantee which carried tight credit eligibility scores. To put in this in perspective as a famous guru said this was a manufacturing process not a lending process. The two authors suggest the government response was a missed opportunity and hence a failure of policy makers. Thus the government ended up promoting a hair cut for 940,000 borrowers instead of the 5 mln.

    Despite the introduction of the haircut this was done at the behest of government since in the first place the government watchdogs were asleep and the industry has failed big time in mis selling hence the big fines on banks.

    Where I fail to see the relevancy, and I need your assistance, is how can Cyprus be compared to the US as an example, especially when the source of the problem are not similar; we did not witness a sub prime market in Cyprus did we? The US is the largest economy of the world and is not in a currency union. I would consider your proposal more credible if you have a similar example in the Eurozone to copy, and a country with a very fragile financial sector in need of rehabilitation. As our more serious politicians remind us we do not negotiate alone.

    Please let me know if my understanding of the essence of the House of Debt is erroneous.

  68. avatar
    Σάββας Τταντής on September 17, 2014 - (permalink)

    Αγαπητέ Ζένιο

    Θέλω να κάνω μια διευκρίνηση για να είμαι σωστός με τους ακαδημαικούς.

    Δέν είναι μόνον οι ακαδημαικοί που είναι ερασιτέχνες αλλα πολλοί άλλοι που νομίζουν οτι είναι επαγγελματίες . Αυτή η οικονομική κρίση είναι περίπλοκη, προτωφανές και δεν μπορεί ευκολα να την χειρηστούν άτομα που είναι π.χ απλά επαγγελματιες λογιστες η ακαδημαικοι. Ούτε η Κυρία Βερτουλέσκου είναι επαγγελματιας.

    Επαγγελματίες οι οποίοι αντιλαμβάνονταν σωστα αυτην την κρίση απο το 2008 είναι μετρημένοι εώς 10 άτομα εκ των οποίων 5-6 είναι στiς Moody’s Standard and Poors , Fitch και 3-4 χρηματιστές.

    Να δώσω μια αληθινή ιστορία που συνέβηκε σε ένα πελάτη μου για να καταλάβετε τι εννοώ. Μου τηλεφώνησε οτι έρχεται απο το εξωτερικό για να ένα πρόβλημα που έχασε 1.5 εκ ευρω σε Forex trading. To εχασε ο χρηματιστής/σύμβουlος του o οποίος διαχειριζόταν τα κεφάλαια του πελάτη μου μέσω διαδυκτιου απο την χώρα του . Ηρθε , πήγαμε στην εταιρεία Forex που είναι κυπριακή και ζητήσαμε κίνηση λογαριασμου κλπ

    Ο πελάτης μου ήθελε να μάθει εαν τον εξαπάτησε ο χρηματιστής του η εάν τα έχασε ενεργώνοντας καλόπιστα. Στην συζήτηση ανάφερε πώς είναι δύσκολο να πιστέψει πως ενας τοσο διάσημος ακαδημαικός , ο οποίος έγραψε βιβλία στην χρηματοοικονομική και άλλα τόσα άρθρα και τον οποίο επέλεξε να διαχειριζετε τα κεφάλαια του λόγο των πιο πάνω θα μπορούσε να χάσει τοσα πολλα λεφτά τοσο γρήγορα…..αρα μάλλον τον εξαπάτησε…

    Κάτι δεν μου κολλούσε, και ρώτησα την Ηληκια του χρηματιστή και η απάντηση ήταν 35 ετών!!!

    μετά ρώτησα πότε σταματησε να διδάσκει και ποσα χρόνια ήταν trader forex πριν το εργοδοτήσει και η απαντησης ήταν 1-2 χρόνια….

    Είπα αμεσως στον πελάτη μου οτι ο χρηματιστής του δεν τον εξαπάτησε αλλα απλά είναι ερασιτέχνης. Απειρος. Ο χρηματιστής έλεγε την αλήθεια. Εχασε τα λεφτα επιδή πήρε λάθος θέση στην σχέση euro/usd και έχασε 1.5 εκ σε 4-5 μέρες….

    Με ρώτησαν πώς το γνωρίζω. Η απάντησης μου είναι οτι ο Trader τα έκανε ανάποδα στην ζωή του. Πρώτα , έπρεπε να ήταν Trader 15-20 χρόνια και μετά να πάει να διδάσκει στο πανεπιστήμιο και να γράφει βιβλία…..Το γνωρίζω επιδή το ίδιο “λάθος” έκανα και εγώ….

    Κανένα πανεπιστήμιο δεν μπορεί να διδάξει ένα επαγγελματία πως να αντιλαμβανετε/καταλαβαινει την αγορά. Το μαθαίνει απο μονος του μετα απο 15-20 χρόνια trading, αναλύσεις 10 ώρες την μέρα, 8 ώρες trading κάθε μέρα , να δει καμιά 100 εταιρειες να πτώχευουν, να δει μετοχές απο 150 δολλάρια να πηγαινουν 1 δολάριο, να δει 2-3 χώρες να πτωχευουν, να δει πως δουλέυουν οι λυκοι και τα ορνεα των αγορών, να πτωχευσει ο ιδιος 1-2 φορές, να δει συναδέλφους του να γίνονται εκατομυριουχοι σε 2 μήνες και να τα χάνουν ολα σε 4 μήνες, να μπορεί να διαβάσει ένα δημοσιευμα/άρθρο/ανάλυση και να καταλαβαίνει πως είναι στημένο και να ενεργά ανάποδα, να βλέπει να μια μετοχή να πηγαίνει κάτω και να γνωρίζει πότε αυτό γίνεται επιτηδες για να αγοράσουν κάποιοι και οτι η εταιρεια δεν έχει προβλημα και να αγοράζει και να κάνει το ανάποδο απο οτι κάνουν οι υπολοιποι..κλπ κλπ

    Οταν ζήσει κάποιος ολα τα πιο πάνω γίνεται επαγγελματίας , το ενστικτο του γίνεται κοφτερό σαν μαχαίρι , ξέρει που πάει μια οικονομία η μια εταιρεία η μια μετοχή………

    Αυτοί είναι οι λόγοι που πολλές φορές άσκησα και ασκώ κριτική σε όλους αυτούς που διαχειρίζονται τις τράπεζες, την οικονομία , αυτους που έπρεπε να ελέγχουν τους πιο πάνω κλπ…….δεν έχουν ιδέα πώς να κάνουν σωστά την δουλεία τους……νομίζουν οτι είναι επαγγελματίες αλλά ήταν και είναι επικύνδινοι…..

    Σάββας Τταντής

    • avatar
      Savvakis Savvides on September 18, 2014 - (permalink)

      Δεν διαφωνώ με αυτά που λέτε. Κυρίως για την ανάγκη σωστών εμπειριών και πρακτικών; παρόλο που δεν πείσθηκα ότι οι δέκα «σοφοί» αποτελούνται από υπαλλήλους της Moodys και χρηματιστές. Αλλά πρέπει να διερωτηθείτε επίσης πως και γιατί έφτασε ο κόσμος στο σημείο που μερικοί χρηματιστές, έμπειροι ή άπειροι, μπορούν σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα να κάμουν τόση ζημία (ή αν προτιμάτε κέρδη για αυτούς και τους πελάτες τους). Πως είναι δυνατόν αυτό το τεράστιο παγκόσμιο καζίνο να διοχετεύσει τους περιορισμένους/ανεπαρκείς οικονομικούς πόρους στον κόσμο σε παραγωγικές χρήσεις.

      I also agree with CP’s comment, as I have always stated, that bank provisions in Cyprus grossly understate the possibility of loss (Loss Given Default). Which, partly at least, explains the gap between the book price vis-à-vis the price offered for the shares of banks.

  69. avatar
    CP on September 18, 2014 - (permalink)

    Moody’s NPL/ Provisions data reveal the obvious for Cyprus Banks (see StockWatch Announcement), as I have stated above for BOC. Cyprus Banks coverage for NPLs (and specifically BOC’s: 33%) are well below their counterparts’ (although, contrary to what they say the Greek banks are now reporting a much higher coverage for their NPLs). Hence, their outlook for the Cyprus banking system is negative.

    I am not saying that Moody’s is more reliable as an Oracle (they have been proven wrong in the past-but still widely accepted). Although, even BOC has stated in its restructuring plan a coverage target for its NPLs >50%, until 2017. Now, how NPL figures will develop in the meantime, or whether NPL definitions will prove to have been unreliable for comparison purposes, is anybody’s guess. But right now investors are not willing to pay the price (Book-Value) reported in the books of Cyprus Banks (see also HB’s market price Vs its book value).

  70. avatar
    Savvas on September 18, 2014 - (permalink)

    Συμφωνώ απόλυτα με τον Σάββα Τταντή.

  71. avatar
    Lefteris on September 18, 2014 - (permalink)

    Αυτό που φαίνεται να διαφεύγει από την συζήτηση είναι πως το ύψος των ΜΕΔ δεν είναι κάτι στατικό, αλλά επηρεάζεται από συγκεκριμένους παράγοντες όπως το ύψος των επιτοκίων, την ανεργία, την ρευστότητα, το moral hazard που οι πολιτικοί μας δημιούργησαν, την προοπτική της οικονομίας κλπ.

    Γιαυτό ανέφερα πιο πάνω ότι είναι πρόωρη η όποια συζήτηση για γενικευμένη ‘σεισάχθεια’, αφόύ πρώτα πρέπει να δορθώσουμε την οικονομία σε επίπεδο επιτοκίων, θέσεων εργασίας, επενδύσεων κλπ.

    Οι ενέργειες όλων των decision makers πρέπει λοιπόν να στραφούν προς την άμεση βελτίωση των συνθηκών και των προοπτικών της οικονομίας, πράγμα που θα μειώσει τα ΜΕΔ σε σημαντικό βαθμό σε βάθος 3-4 χρονών.

    Στο μεταξύ υπάρχει μεγάλος όγκος μη ανακτήσιμων δανείων και μη συνεργάσιμων δανειοληπτών που πρέπει να ξεκαθαρίσουν πρώτα.

    • avatar
      IoannisTakis on September 18, 2014 - (permalink)

      Συμφωνώ απόλυτα.

  72. avatar
    CP on September 18, 2014 - (permalink)

    Αγαπητέ Σάββα Tταντή,

    Όλοι έχουν βάλει το χεράκι τους για να φτάσουμε εδώ που φτάσαμε. Οι χρηματιστές στην Αμερική πουλούσαν τοξικά CDOs σε ανυποψίαστους (αχάπαρους) επενδυτές με την σέσουλα, ενώ οι οίκοι αξιολόγησης (μαζί και οι Moody’s) τα βαθμολογούσαν με ΑΑΑ! Τώρα ξανά οι χρηματαγορές στην Αμερική βρίσκονται στα ύψη …. και είναι λίγοι αυτοί που προειδοποιούν για μεγάλη διόρθωση (συνήθως αυτοί που παίρνουν θέσεις short-και δεν έμειναν και πολλοί)!

    Στην Κύπρο δεν άκουσα κανένα χρηματιστή να μιλά για τιμές φούσκας στο χρηματιστήριο (ιδίως των τραπεζών) κατά την περίοδο της φούσκας των ακινήτων, όπως και για προβλήματα στις Τράπεζες (πριν το 2011)!

    Το θετικό για όσους ασχολούνται συχνά με τις χρηματαγορές (η μειοψηφία όμως θα έλεγα) μετά που παθαίνουν γίνονται πιο μετριοπαθείς στα λόγια και πιο «νούσιμοι» στις κινήσεις τους . Η χρηματοοικονομική ιστορία (όχι θεωρία) βρίθει από απτά παραδείγματα για συνεπαρμένα μυαλά και πτωχεύσαντες εκατομμυριούχους (στα χαρτιά).

    Οι ακαδημαϊκοί συνήθως μιλούν και γράφουν εκ του ασφαλούς, αφού βασίζονται σε θεωρίες και συνταγές που δοκιμάστηκαν αλλού (κάτω όμως από διαφορετικά συστήματα και οικονομίες). Το πρόβλημα είναι ότι εφαρμόζοντας κάποιες συνταγές οι αποτυχίες ή οι παρενέργειες τους (που πάντα υπάρχουν σε κάποιο βαθμό) αργούν να εμφανιστούν (και είναι αργά πια να διορθωθούν). Βλέπε π.χ. ότι η ποσοτική χαλάρωση (QE) και πολιτική μηδενικών επιτοκίων (ZIRP) στην Αμερική προκάλεσε και πάλι φούσκωμα τιμών σε περιουσιακά στοιχεία (stocks,real estate, bonds), ως αποτέλεσμα της αναζήτησης ψηλότερων αποδόσεων (οι Κεντρικές Τράπεζες παρεμβαίνουν ακόμα και σε χρηματηστηριακές αγορές για να συντηρούν “Wealth Effect”). Ποτέ όμως δεν θα ακούσεις κανένα να παραδέχεται λάθος. Αντιθέτως θα ισχυριστούν ότι τα θετικά είναι περισσότερα από τα αρνητικά (π.χ. Μείωση ανεργίας, αν και συνολικά μειώθηκε το εργατικό δυναμικό. Θετικό ΑΕΠ, αν και η αύξηση είναι μικρότερη σε σύγκριση με την αύξηση του χρέους κλπ). Δεν βγάζεις δηλαδή άκρη. Η Αμερική όμως είναι η μεγαλύτερη οικονομία και το νόμισμα της αποτελεί Παγκόσμιο Αποθεματικό (Reserve Currency) και έχει την άνεση να κάνει και να απορροφά μεγάλα λάθη (προς το παρόν). Εμείς όμως δυστυχώς δεν μπορούμε να εφαρμόσουμε έτσι δυνατές συνταγές (είμαστε part of the Union) ούτε να αντέξουμε έτσι λάθη.

    • avatar
      CP on September 18, 2014 - (permalink)

      “αν και συνολικά μειώθηκε το εργατικό δυναμικό”. Εδώ εννοώ το ποσοστό (participation rate).

  73. avatar
    Σάββας Τταντής on September 18, 2014 - (permalink)

    Αγαπητέ CP

    Οταν είπα οτι υπάρχουν 4-5 καλοί αναλυτές των οικων αξιολόγησης εννοούσα απο αυτούς που ασχολούνται ην Κύπρο. Το ιδιο ισχύει και η αναφορά μου για χρηματιστές. Εννοούσα Κύπριους χρηματιστές.

    Δεν υπάρχει αμφιβολία οτι οι οικοι αξιολόγησεις έχουν δεκάδες καλούς και επαγγελματίες αναλυτες.

    Οσο αφορά προιδοποιήσεις απο χρηματιστές για φούσκες στα ακίνητα στην Κύπρο και για προιδοποιησεις για αυτην την κρίση που βλέπουμε σήμερα, , σε διαβεβαιώ οτι γνωρίζω καλούς αναλυτές(1-2) οι οποίοι απο το 2008 μιλούσαν για αυτά που βλέπουμε σήμερα….

    Μιλούσαν για deleveraging απο το 2008.

    Οσο αφορά το σχόλιο σου για τους χρηματιστές που πουλούσαν τοξικά αποβλητα σε ανυποψίαστους επενδυτές στην Αμερική, αυτους τους χρηματιστές τους συγκαταλέγω στους επαγγελματίες επιδή αντελήφθηκαν γρήγορα την κατάρρευση της κτηματαγοράς στην αμέρικη και ξεφορτωσαν πρώτοι….

    Το ίδιο έπραξαν και οι Γερμανοί με τα ελληνικά ομόλογα οταν τα ξεφορτωσαν της Τράπεζας Κύπρου. Πουλούσαν επαγγελματιές χρηματιστες και αγόραζε τραπεζίτης (Ηλιάδης) .

    Οταν κάνουμε μια εκτίμηση η ανάλυση και οταν λέμε θα συμβεί το ένα η το άλλο δεν είναι τυχαίες προβλέψεις που απλά βγαίνουν….

    Η παρέμβαση μου τις τελευταίες μέρες μετά απο αρκετές εβδομάδες είναι μια κραυγή αγωνίας για αυτά που βλέπουμε γύρω μας. Ερασιτέχνες παντού οι οποίοι δεν αντιλαμβάνονται τι συμβαίνει στην πραγματική οικονομία και τις επιπτώσεις που θα έχει αυτη η οικονομική κρίση στην κοινωνία και στην δομή της ιδιας της οικονομίας .

    Είμαι απολύτος σίγουρος οτι σε μερικούς μήνες ο Προεδρος της δημοκρατίας θα παρέμβει και θα διώξει πολλούς ερασιτέχνες….

    δυστηχώς χάθηκε πολύτιμος χρόνος και πολλα δισεκατομύρια ευρώ….

    Σάββας Τταντής

  74. avatar
    ... on September 19, 2014 - (permalink)

    Αγαπητέ κ. Τταντή,

    Επειδή παρουσιάζετε εαυτόν ως άνθρωπο της αγοράς, μπορείτε σας παρακαλώ να μας πείτε ποιο ήταν το αποτέλεσμα της εμπλοκής σας στην αγορά ακινήτων και, πιο συγκεκριμένα, στον τομέα ανάπτυξης ακινήτων;

    Και, αν τελικά, η αντίληψη σας για το που παν τα πράγματα σας βοήθησε να πάρετε ορθές επιχειρηματικές αποφάσεις;

  75. avatar

    @Erol Riza

    Your reading of the reviews of House of Debt is not erroneous. However, by reading the reviews, that highlight what each reviewer sees as relevant, you miss the links with the situation in Cyprus:

    1. Both the USA and Cyprus experience a banking crisis due to a housing/real-estate bubble. (Cyprus banks also had the Greek PSI.) In the USA this was made possible by securitization and the resultant decoupling of loan-origination from loan management by the banks. In Cyprus this was made possible by the influx of foreign deposits (russian money) and lax supervision and loan management practices.

    Different root causes; same end result.

    The solutions applied in the US are two-fold:

    a. Solve the problem of households by some form of debt relief.
    b. Eliminate the root causes that created the problem.

    Of course I do not suggest the same solutions to the root causes!
    But the therapy to the problem applies.

    2. The authors of House of Debt use differences in debt levels by zip-code to draw some inference on the behaviour of heavily indebted households. They do not claim that it was the DIFFERENCE of indebtedness that created the problem (which is what you seem to have understood) but the overall indebtedness. It is the household bevahior that gives support to my proposal to help households become solvent and the economy is better off.

    3. I agree that USA does not have the restrictions of a currency union. But they also had fragile banks.

    4. You are right that we need to discuss this proposal with our lenders! We are not negotiating alone….and I ain’t Tsipras :) to avoid using Cypriot politicians as example of bravado. BUt with sound economic arguments we have a chance of convincing them. Also if we do the required reforms (which we do not…..)

    5. The main supporting arguments of my proposal are not in House of Debt, although that did influece my thinking a lot, but in the literature on sovereign debt restructuring that I cited in the editorial.

    Thanks

    • avatar
      Erol Riza on September 19, 2014 - (permalink)

      Dear Stavros,

      Thank you for the clarifications.
      I am not a refusenik and a doubter who has needed to be convinced.
      Although I can see some scope for debt relief for the exceptional cases where I differ fundamentally with you is in two things:

      1. Cyprus cannot be seen to be introducing legislation which will hinder debt recovery, albeit a small proportion of NPLs, at a time when we have twice punished bail in depositors. We need more certainty and stability to regain trust. Just assume for arument’s sake there were no capital restrictions and we had lawmakers in conflict, as they demonstrate recently, with government on laws whch the MOU requires. The deposit flight would gather pace and we cannot afford such risk. I hope in this we are in agreement.
      2. I am totally against introducing laws to enforce such debt relief. The Central Bank, through its supervision department, should demand strict adherence to restructuring of household debt. I think that the less laws we introduce in a piecemeal fashion the better.

      While I agree with you in principle on the ends we part ways on the means.

      Thank you

  76. avatar

    @Σάββας Ταντής

    Κάνετε γενικευμένες παρατηρήσεις για επαγγελματίες και ερασιτέχνες τις οποίες δυσκολεύομαι να ακολουθήσω. Θεωρώ τον εαυτό μου σοβαρό επαγγελματία με ΔΙΕΘΝΗ κριτήρια τι σημαίνει σοβαρός ακαδημαικός. Δεν προσποιούμαι ούτε τον επαγγελματία ούτε καν τον ερασιτέχνη στις επενδύσεις ή στα λογιστικά.

    Αν θεωρείται οτι μόνο οι σοβαροί επαγγελματίες επενδυτές ή λογιστές έχουν λόγο στα θέματα της οικονομίας, αυτή είναι πολύ στενή οπτικη γωνία και δεν με βρίσκει σύμφωνο.

    Και για να υποδείξω πόσο λανθασμένη είναι η προσέγγιση σας:

    Αναφέρατε οτι μόνο καμιά 10ρια άνθρωποι στους Moodys είναι “σοβαροί επαγγελματίες”. Να σας θυμίσω τις ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ ευθύνες των οίκων αξιολόγησης στην δημιουργία της κρίσης του 2008: αυτοί αξιολογούσαν τα securitized sub-prime loans ως investment grade!!!!!

    Γενικά, πάντως, διαβάζω με μεγάλον ενδιαφέρον τις αναλύσεις σας, φαίνεται να γνωρίζετε καλά τους αριθμούς και αυτό είναι σημαντικό.

    Επίσης, ίσως να βρείτε ενδιαφέρον οτι στο βιβλίο μου για πολιτική μεταρρύθμιση ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΚΥΠΡΟΣ υπάρχει ένα κεφάλαιο για ΑΞΙΕΣ που οφείλουμε να επανανηματοδοτήσουμε στην πολιτική http://www.fbrh.eu/zenios/#/208/.
    Ο επαγγελματισμός είναι η ψηλά στον κατάλογο:

    Πατριωτισμός
    Υπευθυνότητα
    Επαγγελματισμός
    Ανεκτικότητα
    Σεβασμός προς τους νέους
    Οικογένεια
    Ευρωπαικές αξίες
    Χιούμορ

  77. avatar
    Σάββας Τταντής on September 19, 2014 - (permalink)

    Αγνωστε

    75 κομμάτια , ολα πουλημένα πριν το 2008 . Το 1 δεν πλήρωνε ο ιδιοκτήτης, έπρεπε να έρθει πίσω . Εμεινε μέχρι σήμερα απουλητο. Το μοναδικό προβλημα της εταιρείας ανάπτυξης. Ενα δάνειο για ένα σπιτι…

    Τίποτα αποθέματα.

    Επειχηρηματικές αποφάσεις¨…Λάθη έγιναν , γίνονται και πάντα θα γίνονται. Ουδείς είναι αλάνθαστος. Αυτο το ανάφερα πολλες φορές εδώ στο φόρουμ. Το σημαντικό είναι πάντα να προσπαθούμε και να εργαζόμαστε σκληρά……οταν γίνεται αυτό έρχοναι επιτυχίες..

    Οταν λέω πιο πάνω οτι χρηματιστές προηδοποιουσαν απο το 2008 δεν εννοώ εμένα αλλα συναδέλφους.

    Οσο αφορά αντίληψη της οικονομιάς μιλάνε 140 άρθρα απο το 2011 τα οποία είναι εδώ στο blogs η στο προσωπικό μου Blog
    http://cypruseconomy.blogspot.com

    Σάββας Τταντής

  78. avatar
    Σάββας Τταντής on September 19, 2014 - (permalink)

    Κύριε Ζένιο

    Ανάφερα πιο πάνω οτι η αυστηρή κριτική που έκανα δεν απεθύνετε σε εσένα προσωπικά αλλα σε όλους όσους αφήνουν την οικονομία να καταστρέφεται.

    ειμαι αυστηρός και ίσος να το παράκανα . Αυτό έγινε λόγο της αγωνίας μου για την οικονομία μας και για αυτά που πιστευω οτι θα γίνουν.

    Σήμερα ανάστηλε τις εργασίες της και η Transbeton. Θα ακολουθήσουν πολλές εταιρείες τα επόμενα χρόνια.

    Εχουμε ένα οικονομικό μονέλο στημένο λάθος. Ψηλά επιτόκια, έλλειψη ρευστότητας, καμια στήριξη στις μικρομεσαίες επειχηρήσεις, διπλάσιο αριθμο τραπεζκών υπαλλήλων και τραπεζικών καταστημάτων, ψηλες αμοιβές στον τραπεζικο τομέα σε σχέση με την υπολοιπη οικονομία, κινητρα για επενδύσεις Μηδεν.

    Πρέπει να παρθούν άμεσα συγκεκριμένα μέτρα τα οποία θα ωθήσουν την ανάπτυξη, έχουμε χάσει πολύτιμο χρόνο. ..

    Μόνον το κράτος και τα δημοσιονομικά άρχισαν να νοικοκυρευονται…..

    Σάββας Τταντής

    • avatar
      Νεφέλη on September 19, 2014 - (permalink)

      Μα για πιό νοικοκύρεμα του κράτους μιλάτε κ.Τταντή,; Το κράτος της λιμουζίνας; Εδώ η πρύτανης του ΤΕΠΑΚ με απολαβές 100.000 το χρόνο ,ωρύεται ακόμα και στη σκέψη της αποκοπής του υπηρεσιακού αυτοκινήτου μετα οδηγού,και σεις μου λέτε ότι τα δημοσιονομικά μας πάνε καλά.Μα αν είναι με φορολογίες του τύπου της ακίνητης περιουσίας που προσπαθεί το κράτος να αυξήσει τις εισροές του,εγώ θα φανώ πιό large.Tο 0.1% που ζητά ο Χάσικος,να το κάνουμε 0.2%., για να εισπράξει το κράτος διπλάσια, κι ας μειωθεί η ρευστότητα των τραπεζών,για την οποία ανησυχείς,κατα 100 εκατομμύρια περισσότερα. Εκτός κι αν είστε και σεις της άποψης του ανεπανάληπτου Δημητριάδη,σόρρυ Επιλήσμων,που επέμενε μέχρι τέλους,ότι οι Κύπριοι κρύβουν ολόκληρες περιουσίες σε φούρνους.

  79. avatar

    Την αγωνία σας κε Ττανή συμμερίζομαι πλήρως.

    Όπως και οτι τα δύσκολα τώρα αρχίζουν διότι τώρα πρέπει να κάνουμε τις διαρθρωτικές αλλαγές που θα βελτιώσουν την οικονομία.

    Δυστυχώς παγιδεύτηκε πάλι το πολιτικό σύστημα σε τακτικισμούς:

    “Δεν επιτυγχάνεται σύνθεση και αυτό αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα στην ικανότητα του πολιτικού συστήματος να βρίσκει δημιουργικές λύσεις στα σύγχρονα προβλήματα. Ακολουθούνται περισσότερο τακτικισμοί προς συσπείρωση οπαδών αντί να διαμορφώνεται συνεπής πολιτική. Γι’ αυτό το πολιτικό σύστημα έχασε την εμπιστοσύνη των πολιτών και την ικανότητα να πείθει.”

    ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΚΥΠΡΟΣ, γραμμένο πριν γίνει το Μαρί…..http://www.fbrh.eu/zenios/#/177/

  80. avatar
    Marios Zachariadis on September 22, 2014 - (permalink)

    πιστεύει κάποιος ότι ΣΕΟ και ακαδημαΪκοί είμαστε στην ουσία οι οικονομικοί συμβουλοι της Κυβέρνησης; Στον βαθμό που υπάρχουν συμβούλοι προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα των λογιστικών και άλλων χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, και των επενδυτών. Σε μια χώρα που εκράγηκε λόγω αυτού του τομέα και όπου η εταιρική διακυβέρνηση που όλοι αυτοί ασκούσαν μας κατατάσσει 117 από 148 χώρες στον κόσμο. Θα ήταν ευκολότερη η παραίτηση αλλά η παραμονή μας βοηθά τουλάχιστον να υποδεικνύουμε στο ανώτατο επίπεδο όλα αυτά τα όποια βεβαίως δεν θα υποδείξουν πότε όλοι όσοι εκπροσωπούν vested interests (εξού και η χρήση ακαδημαϊκών σε θεσμούς στις αναπτυγμένες κοινωνίες-οικονομίες).
    Οι προσωπικές μου (δημόσιες) απόψεις και αρκετών μελών του ΣΕΟ διαφέρουν από την οικονομική πολιτική που ακολουθήθηκε όσον αφορά π.χ. την αρχική επιλογή για κούρεμα κάτω από τις 100,000 (θα μπορούσαμε να έχουμε άμεσο κούρεμα διασφαλίζοντας και τις 100000 μέτα την σχεδόν άμεση δεύτερη απόφαση του ενδιάμεσου Eurogroup, κάτι που ξεχνά και η Βουλή και η Κυβέρνηση). Διαφώνησα επίσης δημόσια με τον τρόπο που εφαρμόστηκαν τότε οι περιορισμοί κεφαλαίου με ποσότητες αντί μέσω φορολόγησης που θα έφερνε δυνητικά έσοδα μερικών δις. Διαφωνήσαμε επίσης δημόσια με την αιφνίδια ‘έξοδο στις αγορές‘ την οποία θεωρώ υπεύθυνη για την σημερινή έκρηξη λαϊκισμού που θα κάνει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις πιο δύσκολες ή και αδύνατες.
    Τέλος, η πολυσέλιδη μελέτη του ΣΕΟ για την ανάπτυξη (που κάποιοι έκριναν αρνητικά λίγα λεπτά μετά την ανάρτησή της στην Stockwatch) εμπεριέχει αρκετά βασικά σημεία που πρέπει να φτιάξουμε αν θέλουμε να προσδωκούμε σε βιώσιμη ανάπτυξη: http://www.stockwatch.com.cy/media/announce_pdf/08-2014/NEWS/Development_Final_Aug_6-1.pdf. Τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα. Και δεν υπάρχουν εύκολες ούτε άμεσες λύσεις και βεβαίως όχι λύσεις εκτός της Οικονομικής επιστήμης. Because this time is NOT different.

  81. avatar
    Σάββας Τταντής on September 22, 2014 - (permalink)

    Διάβασα την πολυσέλιδη μελέτη του ΣΕΟ για την ανάπτυξη και σε συνδιασμό με όσα συμβαίνουν στην Κύπρο αυτή την στιγμή π.χ νοοτροπία, έχω να δηλώσω τα ακόλουθα….

    Είμαστε ακόμα πολύ μακριά απο την λύση των αιτιών/προβλημάτων που μας οδηγούν σε μεγαλύτερη ύφεση….είμαστε εκτός τόπου και χρόνου.

    Τα ακόλουθα θα συμβούν στα επόμενα 2 χρόνια.

    1. Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα πάνε 55%.

    2. Οι τράπεζες θα ξαναχρειαστούνε κεφάλαια.

    3. Η Ανεργία θα ανέβει κοντά στο 20%.

    4. Πολλές επειχηρήσεις θα κλείσουν η θα αναστήλουν τις εργασίες τους.

    Σάββας Τταντής 22/09/2014

  82. avatar

    Αγαπητοί,

    Ο Ουίνστον Τσώρτσιλ είχε ως αρχή να μην κρίνει μια απόφαση αν δεν είχε εκφραστεί δημόσια εναντίον της, ή την καταψηφίσει, πριν ληφθεί.

    Επειδή, λοιπόν, γίνεται πολλή συζήτηση για τον ρόλο των ακαδημαϊκών στην χάραξη οικονομικής πολιτικής, να υποδείξω ένα μόνο θέμα όπου έχουν αγνοηθεί οι επιστημονικές συμβουλές:

    H μόνη εναλλακτική πρόταση μετά το πρώτο eurogroup ήταν αυτή ομάδας οικονομολόγων της πρωτοβουλίας ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ-για Πρόοδο και Περηφάνεια, αναρτημένη στο http://zenios.wordpress.com/:

    – Tο «τέλος σταθερότητας» επιβληθεί κλιμακωτά αφήνοντας άθικτες τις εγγυημένες καταθέσεις.
    - Οι εγγυημένες καταθέσεις δεν παίρνουν τους τόκους των τελευταίων δύο χρόνων από Μάιο ’11 που άρχισε η κρίση. Το κεφάλαιο παραμένει άθικτο.
    - Στις μη εγγυημένες καταθέσεις επιβάλλεται κλιμακωτό τέλος σταθερότητας.
    - Οι καταθέτες θα λάβουν ομόλογα συνδεδεμένα με το ΑΕΠ της χώρας, GDP-linked bonds, ενισχυμένα και από τις προοπτικές του φυσικού αερίου.

    Αγαπητοί,

    Η κριτική είναι ΔΩΡΕΑΝ.
    Οι προτάσεις ΑΞΙΖΟΥΝ.
    Η παραγνώριση τους ΚΟΣΤΙΖΕΙ.

    • avatar
      Μ on September 23, 2014 - (permalink)

      Κύριε Ζένιο,

      Οι τόκοι που έχουν ήδη καταβληθεί και κατά τον ουσιώδη χρόνο δεν υπόκειντο σε φορολόγηση ήτοι “τέλος σταθερότητας”, αποτελούν κεφάλαιο του καταθέτη. Ως εκ τούτου οποιοδήποτε ετεροχρονισμένο ή/και αναδρομικό τέλος επί των καταθέσεις κάτω των 100.000 ευρώ, αποτελεί απομείωση ασφαλισμένων καταθέσεων, ανεξάρτητα από τον εάν στο σωρευμένο ποσό συμπεριλαμβάνονται και καταβληθέντες τόκοι.

      Περαιτέρω, το bailout θα συνέτεινε στη συντομότερη ανάκτηση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα αλλά θα επιφορτιζόταν το κράτος (και συνεπώς και ο φορολογούμενος) με ένα βαρίδι δυσανάλογο των οικονομικών του μεγεθών, με ότι αυτό συνεπάγεται. Το bail-in έπληξε την εμπιστοσύνη στο τραπεζικό σύστημα αλλά απελευθέρωσε το κράτος από το εν λόγω βαρίδι. Η εισήγηση για αποζημίωση των καταθετών με GDP-linked bonds απλώς θα πρόσθετε στην απώλεια της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα και το βαρίδι που το κράτος κατάφερε να αποφύγει με το bail-in.

  83. avatar
    Σάββας Τταντής on September 23, 2014 - (permalink)

    Κύριε Ζένιο

    Εδώ καταστράφηκε η οικονομία μας , έγιναν σημεία και τέρατα , βουλιάζει η οικονομία και εσύ ασχολήσε ακόμα με ασκήσεις επι χάρτου ποιο θα ήταν το καλύτερο …κούρεμα…?

    Κούρεμα στα Κυπριακά καταστήματα και τράπεζες στην Ελλάδα γιατι δεν έγινε ?? Πήραμε τις ζημιές μονον…..τελοσπαντον πάμε στα σημερινα…..

    Δεν μου απαντάτε , που έχετε ξαναδει επιτόκια καταθέσεων 3% και επιτόκια δανεισμού 9% σε μια οικονομια η οποία είναι σε ύφεση τα τελευταια 10 χρόνια?

    Διαβασα τις εισηγήσεις που έκανε το ΣΕΟ στον πρόεδρο….. μετα απο 30 σελίδες φλυαρίας , την οποία θα μπορούσαν να κάνουν δευτεροετης φοιτητές των οικονομικώω, έγιναν οι πιο κάτω εισηγήσεις….οι οποίες παρολίγο να μου προκαλέσουν εγκεφαλικο….

    2.3.4 Χρήση του ΑΕΠ
    Εισηγούμαστε:
     Δραστική μείωση ή και κατάργηση του φόρου (‘άμυνας’) που επιβάλλεται στους τόκους
    από καταθέσεις, τουλάχιστον για τρία χρόνια. Αυτό θα ενθαρρύνει την αποταμίευση
    και την επιστροφή της ρευστότητας που έχει συσσωρευτεί εκτός του τραπεζικού τομέα
    ‐ εφόσον βεβαίως ο τραπεζικός τομέας ανακτήσει την εμπιστοσύνη του κόσμου.
     Αύξηση του ΦΠΑ εφόσον ο φόρος άμυνας αναστέλλεται ώστε το πιο πάνω μέτρο να
    είναι δημοσιονομικά ουδέτερο. Εκτός από την άμεση μείωση στην κατανάλωση (ιδίως
    ξέροντας ότι το ΦΠΑ θα μειωθεί στο μέλλον), η αύξηση στο ΦΠΑ θα έχει παραπλήσιες
    ευεργετικές δημοσιονομικές επιδράσεις για αυτούς που διαφεύγουν το φόρο
    εισοδήματος. Οι επιπτώσεις στα οικονομικά αδύνατα στρώματα πρέπει να αμβλυνθούν
    μέσω του ΕΕΕ και άλλων μέτρων.
     Περισσότερα φορολογικά κίνητρα για την αποταμίευση για σκοπούς συσσώρευσης
    μελλοντικών συνταξιοδοτικών εισοδημάτων.”"”"

    Είμαστε σοβαροί Κύριοι του ΣΕΟ???

    1. Μείωση την άμυνας πάνω στα επιτόκια καταθέσεων για να αυξήσουμε καταθέσεις??????????

    Κινητρα για αποταμιευσεις????????

    Επιστροφή της ρευστότητας στις τράπεζες?????

    Εισαστε σοβαροι Κύριοι???? Η ρευστοτητα πρεπει να επιστρέψει στην πραγματική οικονομια και ΟΧΙ στις τραπεζες…..Επιτόκια ΜΗΔΕΝ ….ΑΜΥΝΑ στους Τοκους 50% να αναγκαστουνε ολοι να επενδύσουν στην οικονομια….να κινηθει τα παζαρι……

    Λετε να αυξηθει το ΦΠΑ για να μειωθεί η κατανάλωση!!!???

    Θα κλεισετε ολες τις μικρες και μεσαιες επειχηρήσεις. Θα ανεβάσετε την ανεργια……!

    Η κατανάλωση πρέπει να αυξηθει Κυριοι και ΟΧΙ να μειωθει……εαν μειωθει η κατανάλωσης θα μειωθούν και τα εισοδήματα τους κράτους απο άμεσους και έμμεσους φορους……..!

    Είναι για τους πιο πάνω λογους που λέω συνέχεια οτι ακομα δεν είμαστε πάτο και οτι πάνε Νοτια……..

    Ειμαι σταθερος . 20% ανεργια, 55% μη εξυπηρετούμενα κλπ κλπ κλπ

    Σάββας Τταντής, Χρηματιστής

  84. avatar

    Αγαπητέ κε Τταντή,

    δεν ασχολούμαι με ασκήσεις επί χάρτου. Ασχολήθηκα με το θέμα ΤΟΤΕ – όταν έπρεπε. Η μελέτη δημοσιεύτηκε την Δευτέρα μετά το πρώτο Γιουρογκρουπ. Την αναφέρω ως μια απο τις προτάσεις που εύκολα αγνοούνται και μετά ζητάμε τα ρέστα από τους ακαδημαικούς λες και αυτοί παίρνουνς τις αποφάσεις.

    Για την μελέτη του ΣΕΟ επευθυνθείτε στους ίδιους. Όταν διορίστηκα στο ΔΣ της ΚΤΚ, υπέβαλα παραίτησα από το ΣΕΟ. Δεν θεωρώ οτι πρέπει να είμαστε μέσα σε όλα…..

    Αγαπητέ Μ.

    ότι να να πούμε, η συγκεκριμένη πρόταση είναι ΣΑΦΕΣΤΑΤΑ πολύ καλύτερη είτε από αυτή του πρώτου Γιουργκρουπ είτε από αυτό που ακολούθησε με την πατριωτική της απόρριψη. Αν θές να διαφωνήσεις να την συγκρίνεις με αυτές τις δύο επιλογές….

    • avatar
      Μ on September 24, 2014 - (permalink)

      Κύριε Ζένιο,

      Δυστυχώς αδυνατώ να εντοπίσω σε ποια σημεία η εν λόγω πρόταση είναι σαφέστατα καλύτερη από τις εναλλακτικές. Την έχω συγκρίνει ήδη με τρεις εναλλακτικές στο προηγούμενο μου σχόλιο όπου συμπεριέλαβα και την περίπτωση του bailout από το κράτος. Η εν λόγω πρόταση κατά την άποψη μου υστερεί σε σχέση με όλες τις εναλλακτικές διότι συνδυάζονται σε αυτήν όλα τα μειονεκτήματα που είχε η κάθε εναλλακτική ξεχωριστά, ήτοι: απομείωση ασφαλισμένων καταθέσεων, απομείωση όλων των καταθέσεων που υπάρχουν στο σύστημα ανεξαρτήτως της σθεναρότητας τους ιδρύματος στο οποίο βρίσκονται, πλήγμα στην εμπιστοσύνη στο τραπεζικό σύστημα της Κύπρου και ανάληψη από το κράτος του βάρους της κάλυψης του απαιτούμενου ποσού (στο μέλλον). Η προοπτική της ανάκτησης του ποσού στο μακρινό μέλλον θα είχε μηδαμινή θετική επίδραση στην απώλεια της εμπιστοσύνης των καταθετών, η οποία θα υπερκεραζόταν από την κατάρριψη του πυλώνα σταθερότητας που παρέχουν οι ασφαλισμένες καταθέσεις και το κριτήριο της σθεναρότητας του ιδρύματος. Περαιτέρω το κράτος θα επωμίζετο με το βάρος της κάλυψης των απομειωθέντων ποσών. Ως εκ τούτου παρά το ότι δεν θέλω να διαφωνήσω με την πρόταση σας, εκ των πραγμάτων διαφωνώ για τους λόγους που προανέφερα.

  85. avatar

    Αγαπητοί αναγνώστες και σχολιαστές,

    1. Εξαιρετικές εισηγήσεις για moral hazard, βελτιώνουν την πρόταση.
    2. Η βασική ιδέα για κυπριακή σεισάχθεια στέκει.

    Νομίζω οτι εξαντλήσαμε το θέμα της συζήτησης.

    Σας αφήνω με ένα απόφθεγμα, ίσως το επικαλεστώ σε ένα χρόνο :)

    Η κριτική είναι ΔΩΡΕΑΝ.
    Οι προτάσεις ΑΞΙΖΟΥΝ.
    Η παραγνώριση τους ΚΟΣΤΙΖΕΙ.

  86. avatar
    Σάββας Τταντής on September 25, 2014 - (permalink)

    Κύριε Ζένιο

    Οι προτάσεις είναι πάντα καλοδεχούμενες αλλά αυτές δεν πρέπει να είναι μισές. Εισηγήσε να χαριστούν δάνεια. Πολύ καλή ιδέα. Με ποιά κεφάλαια να εφαρμοστεί?

    Λές, να χρησιμοποιηθούνε κεφάλαια απο το πρόγραμμα και σου λέω αυτο δεν προκειται να συμβεί επιδή δεν θα μας αφήσει η Τροικα . Τους λόγους τους ανάφερα πιο πάνω ((συνεργατισμός) . Το είπε και η moody’s.

    καλύτερα δεν θα ήταν να χαριστούνε ΟΛΑ τα 65 δις που χρωστάμε ? δεν θα ξαναξεκινούσε αμέσος ανάπτυξη? Πως θα γίνει αυτο? με ποιά κεφάλαια?

    Οταν κάνουμε μια πρόταση/εισήγηση πρέπει να λέμε και πώς θα υλοποιήσουμε την πρόταση…….αλλιώς η πρόταση είνια ανευ ουσίας και γίνεται Λαικισμος…..

  87. avatar

    Σάββα,

    η πρόταση μου έχει τρία στοιχεία αναδιάρθρωσης: επιτόκια, επιμήκυνση, διαγραφή. Για να καθοριστούν τα ακριβή όρια μεταξύ των τριών χρειάζεται μελέτη που δεν έκανα. Το ότι δεν καθορίζω τα όρια δεν σημαίνει οτι η πρόταση είναι ανεφάρμοστη. Με ένα πρόχειρο υπολογισμό για τις διαγραφές απάντησα ήδη που υπάρχουν τα ποσά. Οπωσδήποτε εισηγούμαι η γραμμή να τραβηχτεί κάπου μεταξύ του ποσού που θα διαγραφεί μετά από εκποιήσεις και όλα τα άλλα μέτρα συν δικαστικά έξοδα, και του υφισταμενου υπολοίπου. Αυτό ονομάζεται risk sharing, δεν είναι ανέξοδος λαικισμός.

    Να χαριστούν τα 65 δις? Ενδιαφέρουσα ιδέα…..της Ελλάδας της διαγράφτηκαν πολύ περισσότερα, εμείς της χαρίσαμε 4.6δις!

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS