Skip to content

Μαθήματα από την Ανατολή

Posted by (Regular StockWatch Contributor) on October 20th, 2014 - 17 Comments
avatar

Είναι πολύ εύκολο όταν μία χώρα περνά από μια οικονομική κρίση του μεγέθους της κυπριακής να αρχίσει να ασχολείται με τα καθημερινά προβλήματα, όπως μία οικογένεια ασχολείται με το πως θα εξασφαλίσει τα βιοποριστικά όταν κτυπηθεί από την ανεργία.  Θα αντισταθώ στον πειρασμό να ασχοληθώ περισσότερο με τα βραχυπρόθεσμα/άμεσα προβλήματα της κυπριακής οικονομίας και θα αρχίσω από τα προβλήματα στρατηγικού μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.

Είναι ίσως χρήσιμο να πάμε πίσω στο 1960 και να συγκρίνουμε την πορεία μιας άλλης χώρας που πήρε την ανεξαρτησία της το 1965 και να συγκρίνουμε πως χειρίστηκε εκείνη η χώρα την εθνική της ετερογένεια και τις απειλές από τους μεγάλους και εχθρικούς γείτονες.  Και θέλω να συγκεντρωθώ μελλοντικά στο πως αυτές οι αποφάσεις επηρέασαν την οικονομική ανάπτυξη αυτής της χώρας, και πόσο διαφορετικές ήταν οι πορείες των δύο χωρών.  Έστω και τώρα, μερικές δεκαετίες αργότερα, ίσως υπάρχουν μερικά χρήσιμα μαθήματα για την Κύπρο.

Η χώρα στην οποία αναφέρομαι είναι η Σιγκαπούρη.  Αρχικά, όταν έφυγαν οι Άγγλοι από τη Σιγκαπούρη το 1963, η χώρα είχε ενωθεί με τη Μαλαισία.  Το 1965, όπως αφηγείται στη βιογραφία του (την οποία συστήνω σε όλους τους τωρινούς και επίδοξους κύπριους πολιτικούς) ο πρώτος πρωθυπουργός της χώρας, Lee Kuan Yew, πάρθηκε η μεγάλη (και ίσως πρωτάκουστη) απόφαση να ανακηρυχθεί ανεξάρτητη, παρά τις πιθανές αντιδράσεις των γειτονικών, περισσότερο ισχυρών, χωρών.  Σε αυτή τη βιογραφία («Από τον Τρίτο Κόσμο στον Πρώτο») αναφέρονται οι βασικές επιλογές που οδήγησαν τη Σιγκαπούρη ειρηνικά στο αξιοζήλευτο σημείο που βρίσκεται σήμερα.

Θα αναλύσω αυτές τις αρχικές επιλογές στο μέλλον, αλλά θα ήταν χρήσιμο να αντιληφθούμε πόσο μπροστά από την Κύπρο είναι μια χώρα που πήρε ανεξαρτησία σε παρόμοιο χρονικό σημείο και είχε σε πολλούς τομείς παρόμοια προβλήματα και προκλήσεις με την Κύπρο.  Αυτή τη στιγμή υπάρχουν τουλάχιστον 3 τοπικά πανεπιστήμια που είναι στα πρώτα 100 του κόσμου (αυτό συνήθως εξαρτάται από ποιά κριτήρια χρησιμοποιούνται αλλά το κύριο μήνυμα παραμένει το ίδιο: Τα πανεπιστήμια είναι διεθνώς ανταγωνιστικά).  Διεθνούς φήμης αναγνωρισμένα πανεπιστήμια έχουν ανοίξει παραρτήματα εκεί (όπως το Insead, μια από τις καλύτερες σχολές επιχειρήσεων στον κόσμο, και υπάρχουν φήμες ότι θα ανοίξουν περισσότερα στο άμεσο μέλλον (πχ το Yale)).  Τα τοπικά πανεπιστήμια μπορούν να δίνουν μισθούς και υποστήριξη στην έρευνα που να μπορούν να πείθουν άτομα με ξένες υπηκοότητες (πχ αμερικανούς ή ινδούς) να αφήνουν έδρες σε πανεπιστήμια όπως το MIT για να συνεχίσουν την καριέρα τους στη Σιγκαπούρη.  Μέσω αυτών των πανεπιστημίων αναπτύσσεται η επιχειρηματική δραστηριότητα και η κενοτομία της γνώσης, στοιχεία που αποτελούν την καλύτερη ασφάλεια για τη διατήρηση της ανάπτυξης και του βιοτικού επιπέδου μιας χώρας.  Θα αναλύσω στα επόμενα άρθρα τι έχει κάνει η Σιγκαπούρη και πως η Κύπρος έχει πολλά να μάθει από την Ανατολή.

Ο Αλέξανδρος Μιχαηλίδης είναι καθηγητής χρηματοοικονομικών στο Imperial College Business School.

Categories → Οικονομία

17 Comments
  1. avatar
    Ιουλία on October 20, 2014 - (permalink)

    Πριν 25 χρόνια ο Πρόεδρος Βασιλείου επισκέφθηκε την Σιγκαπούρη. Τόσο πολύ εντυπωσιάσθηκε που παρότρυνε τους Κυπρίους να υιοθετήσουν το ίδιο μοντέλο ανάπτυξης. Γι’ αυτό, μαζί με την επανάληψη του ”τί έχει κάνει η Σιγκαπούρη”, εισηγούμαι όπως αναφερθείτε στα συγκριτικά μειονεκτήματα της Κύπρου, τα οποία διαχρονικά έχουν εμποδίσει την επίτευξη του εν λόγω στόχου.

  2. avatar
    Επιλήσμων on October 20, 2014 - (permalink)

    Μόλις διάβασα τον τίτλο του νέου “άρθρου” του κ. Μιχαηλίδη, ανησύχησα.
    Σκέφτηκα, τόσο χάλια είμαστε που θα πάρουμε μαθήματα από την Ανατολή? Και ο νους μου πήγε αμέσως στον Λίβανο, Συρία, Ιορδανία,Ιράκ.
    Ευτυχώς, όχι. Η χώρα που δικαίως θα μας δώσει μαθήματα είναι η Σιγκαπούρη. Ευρίσκεται όμως όχι στην Ανατολή αλλά στην Άπω Ανατολή (it is a Far East country).
    Δεν έχω διαβάσει ακόμη τα απομνημονεύματα του Lee Kuan Yew, αλλά απ’ ότι θυμάμαι η Σιγκαπούρη ανακηρύχθηκε ανεξάρτητη αφού πρώτα το Κοινοβούλιο της Μαλαισίας ομόφωνα απέβαλεν την Σιγκαπούρη από την Ομοσπονδία, (οι αντιπρόσωποι προερχόμενοι από Σιγκαπούρη δεν ψήφισαν).
    Η Σιγκαπούρη, σίγουρα είναι παράδειγμα οικονομικού και πολιτιστικού, μπορώ να πω, θαύματος. (Γιά το δεύτερο μιά επίσκεψη θα σας πείσει, πχ δεν σταθμεύουν τα αυτοκίνητα τους πάνω στα πεζοδρόμια, ούτε στους χώρους των αναπήρων οι αρτιμελείς, ούτε σκουπίδια στους δρόμους, και πολλά άλλα που όλοι γνωρίζουμε ότι εμείς υστερούμεν).
    Ομως είναι ένα πολύ κακό παράδειγμα (πρώην) ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑΣ. Έχει αυτό σχέση με εμάς εδώ στην Κύπρο? Ομόσπονδο κράτος κλπ? Ας το αναλύσουν οι Ακαδημαϊκοί μας.

  3. avatar
    The Invisible Hand on October 21, 2014 - (permalink)

    Μα κύριε Μιχαηλίδη, χρειάζεται να πάμε στην Άπω Ανατολή για να διαγνώσουμε τη Κυπριακή νόσο;

    Τα αίτια των επαναλαμβανομένων καταστροφών στο τόπο μας είναι οι ανεπαρκείς ηγεσίες μας σε όλους τους τομείς: Πρόεδροι, υπουργοί, βουλευτές, κόμματα, εκκλησία, εκπαίδευσις.

    Μακάρι η περιήγησις σας στην Ασία να ανακαλύψει τρόπους θεραπείας του Κυπρίου ψηφοφόρου από τη 60-ετή πλύση εγκεφάλου που του έχει επιβληθεί.

    • avatar
      Gooneraki on October 22, 2014 - (permalink)

      Χαχαχα ωραιος φιλε.
      Συμφωνω απολυτα μαζι σου.

      Καταρχας δεν ξερουμε τι θελουμε αρα δεν μπορουμε να προχωρησουμε.

      Προσπαθουσαμε να βρουμε λυση, διζωνικη δικοινοτικη ομοσπονδια και ο αειμνηστος ειπε οτι δεν θα παραδωσει κοινοτητα και ολοι τον χειροκροτησανε.
      Αφου αυτο σε στειλαμε να κανεις!!! Γι’αυτο λεω, ακομα δεν ξερουμε καν τι θελουμε.

    • avatar
      Επιλήσμων on October 24, 2014 - (permalink)

      Αγαπητέ φίλε,
      Στο αδιέξοδο που φθάσαμε, πιθανόν να πρέπει να πάμε σε πολλές κατευθύνσεις.Σίγουρα γνωρίζεις τις λατινικές εκφράσεις κλισέ:
      Ex Oriente Lux – Εξ Ανατολών το Φως
      Ex Occidente Lex – Εκ Δυσμάς ο Νόμος.
      Στη σημερινή εποχή νομίζω πρέπει να αντικαταστήσουμε το δεύτερον ως πιό αντιπροσωπευτικό, με το:
      Ex Occidente Luxus – Εκ Δυσμάς η Πολυτέλεια.

      • avatar
        The Invisible Hand on October 25, 2014 - (permalink)

        Φίλε Επιλήσμονα

        Δεν χρειαζόμαστε τα αποφθέγματα του πάπα Ιωάννη Παύλου ΙΙ που αναφέρεις, αφού έχουμε τόση θεόπεμπτη σοφία, μπόλικο luxus και καθόλου lux από δικούς μας εκκλησιαστικούς και άλλους άρχοντες.

      • avatar
        Νεφέλη on October 26, 2014 - (permalink)

        Φίλε Επιλήσμων,επειδή κάθε τόσο θα πρέπει όλοι μας να ασκούμαστε στη γραμματική,και επειδή σου αρέσει η σωστή χρήση της ελληνικής γλώσσας,παρακαλώ επίτρεψέ μου μια διόρθωση.” Eκ δυσμάς ” δεν υπάρχει,διότι η πρόθεση ‘εκ’ δεν συντάσσεται με αιτιατική. Ορθότερο θα ήταν το ”Εκ δυσμών”.)

        • avatar
          Επιλήσμων on October 27, 2014 - (permalink)

          Φίλη Νεφέλη,
          Ευχαριστώ γιά την διόρθωση.

      • avatar
        The Invisible Hand on October 26, 2014 - (permalink)

        Φίλε Επιλήσμονα

        Ωραίο το απόφθεγμα του πάπα Ιωάννη Παύλου ΙΙ που αναφέρεις, αλλά δεν ισχύει για τη δική μας κοινωνία. Δεν θέλουμε φώς και οι νόμοι ειναι για τους άλλους. Ίσως η κρίσις μας υποχρεώσει να ξεχάσουμε για λίγο τη πολυτέλεια και να αρχίσουμε να φιλοκαλούμε μετ’ ευτελείας.

        • avatar
          Επιλήσμων on October 28, 2014 - (permalink)

          Φίλε Invisible,
          Θαύμασα πόσο ωραία είναι η τελευταία σου φράση “να φιλοκαλούμε μετ’ευτελείας”.
          Γνωρίζεις όμως πόσο δύσκολο είναι αυτή σου η προτροπή να έχει αντίκρυσμα εδώ στη Κύπρο? Δυστυχώς εμείς ούτε με την πολυτέλεια αποδείχθηκε ότι μπορούμε να φιλοκαλούμε.
          Θυμήθου του τελευταίους στίχους από το ποίημα “Απολλώνιος Ο Τυανεύς Εν Ρόδω”, του Καβάφη, εκεί που ο Απολλώνιος μιλούσε στο πλούσιο νεαρό Ρόδιο που έκτιζε πολυτελή οικία στη Ρόδο.

          -Το “κεραμεούν” και “φαύλον”, το σιχαμερό:
          που κιόλας μερικούς (χωρίς προπόνησι αρκετή)
          αγυρτικώς εξαπατά. Το κεραμεούν και φαύλον.

          • avatar
            The Invisible Hand on October 29, 2014 - (permalink)

            Δυστυχώς δεν είναι δική μου η φράσις (πολύ θα ήθελα!), είναι από το Θουκιδίδη, και έχει και συνέχεια που δεν ισχύει για μας.

  4. avatar
    soto on October 21, 2014 - (permalink)

    Tora sigoura mas kanei plaka o arthrografos. An oxi tote kala kano pou kseniteytika. Kai ta UAE , Saudi Arabia, Qatar, Kuwait, BRICS etc exoun kanei oikonomika thaymata. Toso epidermikes analyseis apo akadimaikoys……
    Sas prokalo olous na parakoloythisete mia sinedriasi tis voylis tis Singapouris (Pemptes). Muppet show.
    Diktatoria toy kerata …..

  5. avatar
    Phylarchus on October 21, 2014 - (permalink)

    Τόσο η Σιγκαπούρη όσο και η προεδρία Βασιλείου που αναφέρονται από τον κ. Μιχαηλίδη και από την Ιουλία είναι κατά την άποψη μου καλά παραδείγματα. Για τη Σιγκαπούρη διαβάστε απ’ τη Wikipedia:
    Singapore is a unitary multiparty parliamentary republic, with a Westminster system of unicameral parliamentary government. The People’s Action Party has won every election since self-government began in 1959. The dominance of the PAP, coupled with a low level of press freedom and suppressed civil liberties and political rights, has led to Singapore being classified as a semi-authoritarian regime.
    Κατά την προεδρία Βασιλείου 1988-1993, η Κύπρος είχε μια άνευ προηγουμένου και επομένου οικονομική ανάπτυξη ενώ το πολιτικό ζήτημα θα λυνόταν αρκετά ικανοποιητικά για την πλευρά μας (όπως και για την άλλη πλευρά) αν απόφευγε να εκφραστεί και να συμπεριφερθεί τόσο εγωιστικά και υποτιμητικά έναντι του Γλαύκου Κληρίδη στο δεύτερο γύρο των προεδρικών του 1993.
    Γιατί τα αναφέρω αυτά;
    Διότι και στες δυο περιπτώσεις αυτό που μετρούσε και μετρά είναι η μειωμένη “δημοκρατία”. Ο Βασιλείου δεν ήταν βέβαια δικτάτορας αλλά το γεγονός ότι δεν άφησε ούτε έναν άξιο διάδοχο, συνεργάτη ή συνεχιστή του έργου του δείχνει ότι είχε πάντοτε σαφή άποψη για το τι ήθελε και αυτό το προωθούσε ό,τι και να ήθελαν άλλοι, ακόμη και οι συνεργάτες του. Είχε όμως και τα κατάλληλα προσόντα και μιαν απύθμενη ενεργητικότητα.
    Αυτό στο οποίο θέλω να καταλήξω είναι ότι είμαι πια πεπεισμένος πως η υπερβολική “δημοκρατία” είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνη για την κατάντια μας. Έχουμε γίνει άπρακτοι λογάδες του άλλου κόσμου. Ένα θέμα που θα μπορούσε να λυθεί αθόρυβα σε δευτερόλεπτα το κάνουμε τούμπανο, περνά από αναρίθμητα τηλεοπτικά ραδιοφωνικά και δε ξέρω ποια άλλα κανάλια, στο τέλος μπλέκονται τα κόμματα και η βουλή και η υπόθεση δεν τελειώνει ποτέ. Οι ως επί το πλείστον δικηγόροι, συχνά αποτυχημένοι στο επάγγελμα τους, βουλευτές πιστεύουν ότι είναι για να αγορεύουν που ψηφιστήκανε. Οι δημοσιογράφοι βγάζουν είδηση από τη σφιγμένη λεμονόκουπα και οι πολίτες καταλήγουν να νομίζουν ότι ο μύλος της γλώσσας θα αλέσει-λύσει όλα τα προβλήματα και θα τα κάνει αλεύρι.. Αν δεν μας φρονιματίσει αυτός ο κύκλος του παράλογου, δεν βάλουμε λίγο νερό στη λογοδιάρροια μας και συνετιστούμε, τότε λίγη δικτατορία μα το θεό δε θα ήταν άσχημη λύση και για μας..

  6. avatar
    Σάββας Τταντής on October 23, 2014 - (permalink)

    Πρός στιγμής χάρηκα οτι θα μαθαίναμε κάτι για την αρχαία γνώση και σοφία που πρόσφερε η Ανατολή προς την ανθρωπότητα……

    Δεν πειράξει , μάθαμε κάτι για την Σιγκαπούρη….

  7. avatar
    Επιλήσμων on October 24, 2014 - (permalink)

    Απ’ όλα τα χθεσινά που διάβασα, ένα μου έκανε την μεγαλύτερη εντύπωση. Αυτό με τον τίτλο “Πυρά Α.Ηλιάδη κατά Π.Δημητριάδη”.
    Ως το καλύτερο, κατά την γνώμη μου, άρθρο της εβδομάδας, θα ήθελα να δωρήσω στον κ. Ηλιάδη ένα εισιτήριο γιά την Θεατρική Παράσταση, “ΦΩΝΑΖΕΙ Ο ΚΛΕΦΤΗΣ” του Δημήτρη Ψαθά, στην Κεντρική Σκηνή του Πολιτιστικού Κέντρου Βλαδίμηρος Καυκαρίδης, που έχει πρεμιέρα αύριο το Σάββατο.
    Οι παλαιότεροι, θα θυμούνται τον Ντίνο Ηλιόπουλο στον πρωταγωνιστικό ρόλο και την γνωστή ατάκα “Ο κλέψας του κλέψαντος, τω κλέψαντι, ω παλιοκλέψαντες και παλιοκλεφταρέοι”.

    ΥΓ1 Μάλλον 2 εισιτήρια, σίγουρα δεν είναι μόνος.

    ΥΓ2 Πιθανόν να ταίριαζε καλύτερα αυτό το σχόλιον στο προηγούμενο άρθρο του κ. Μιχαηλίδη, “Καλά Νέα … “.

    • avatar
      Μ on October 25, 2014 - (permalink)

      Επιλήσμονα,

      Ενδεχομένως να ήταν καλή ιδέα εάν ο κ. Ηλιάδης και ο κ. Βγενόπουλος, αποφάσιζαν να ιδρύσουν ένα Σύνδεσμο για να εντάξουν κάτω από την ομπρέλα του όσα εξαπολύει ο μεν κατά του κ. Δημητριάδη και ο δε κατά της κυρίας Καλογήρου.

      Πρόσφατα υπέπεσε στην αντίληψη μου ένα παλιό άρθρο του καθηγητή χρηματοοικονομικών κ. Αλέξανδρου Μιχαηλίδη, στο περιοδικό ενδείκτης του Πανεπιστημίου Κύπρου (Τεύχος 21 – Δεκέμβριος 2010).

      Το εν λόγω άρθρο έγραφε μεταξύ άλλων τα εξής: “Αν υπήρχε νόμπελ για κεντρικούς τραπεζίτες, ο Αθανάσιος Ορφανίδης θα ήταν ένας εξαιρετικά καλός υποψήφιος!”

      Εμπνευσμένος από τα πιο πάνω, θεωρώ ότι εάν υπήρχε νόμπελ για τραπεζίτες ο κ. Ηλιάδης και ο κ. Βγενόπουλος θα ήταν τα φαβορί.

  8. avatar
    Σάββας Τταντής on October 24, 2014 - (permalink)

    Επιλήσμων είπες

    Ex Oriente Lux – Εξ Ανατολών το Φως¨

    Respect !

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS