Skip to content

Το πρώτιστο μάθημα από την κρίση

Posted by (Regular StockWatch Contributor) on December 8th, 2014 - 15 Comments
avatar

Ποιό θα έπρεπε να είναι το πρώτιστο μάθημα από την κυπριακή οικονομική κρίση; Η απάντηση μπορεί (και πρέπει) να αναζητηθεί σε διάφορους τομείς (δημοσιονομικά, τραπεζικά, κτηματικά, κυπριακές και ευρωπαϊκές πολιτικές αποφάσεις, προβλήματα με ξέπλυμα χρήματος, Μαρί, υπεραυτοπεποίθηση).  Η δική μου άποψη έχει κατατεθεί και δημοσιευθεί σε ένα περιοδικό τον Οκτώβριο του 2014 και θα αναλύσω αρκετά από αυτά τα μαθήματα στο μέλλον.

Το κύριο όμως μάθημα κατά τη δική μου άποψη βγαίνει από την πιο κάτω εικόνα:

Το γράφημα δείχνει τις τιμές αντιστάθμισης πιστωτικού κινδύνου (CDS spreads) για πενταετή ομόλογα των πέντε χωρών που υπόγραψαν μνημόνιο με την τρόικα (με χρονική σειρά αυτές είναι οι Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, Ισπανία και Κύπρος).  Όσο μεγαλύτερες είναι αυτές οι τιμές, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα που δίνουν οι επενδυτές στη χρεωκοπία μιας χώρας.  Το τρίγωνο στην πιο πάνω εικόνα δείχνει πότε μια χώρα ζήτησε βοήθεια και ο κύκλος πότε μια χώρα έκλεισε επίσημα τη συμφωνία.

Οι τιμές δείχνουν ότι περίπου στις 600 μονάδες βάσεις αυτές οι χώρες ζήτησαν βοήθεια.  Η Κύπρος, σύμφωνα με αυτά τα δεδομένα, θα έπρεπε να είχε ζητήσει βοήθεια το καλοκαίρι του 2011.  Αντί αυτού, ζήτησε βοήθεια τον Ιούνιο του 2012, περίπου στην ίδια περίοδο με την Ισπανία.  Η Ισπανία κατέληξε σε συμφωνία πριν το τέλος εκείνου του καλοκαιριού, ενώ η Κύπρος συμφώνησε προκαταρκτικά τον Μάρτιο του 2013 και επίσημα τον Απρίλιο του 2013.

Κατά τη διάρκεια των 9 μηνών (από τον Ιούνιο του 2012 μέχρι τον Μάρτιο του 2013) η ανεργία αυξήθηκε δραματικά και περίπου €17 δισ. καταθέσεων εξαφανίστηκαν από τη χώρα.  Είναι δύσκολο να υπολογίσει κάποιος ακριβώς πόσο μεγαλύτερη έγινε η κυπριακή ανάγκη αυτούς τους 9 μήνες «διαπραγματεύσεων».  Οι τράπεζες σταμάτησαν οποιεσδήποτε χορηγίες, τα δημοσιονομικά χειροτέρευσαν και η κατανάλωση και οι επενδύσεις μειώθηκαν ακόμη περισσότερο.

Το πρώτιστο μάθημα της κρίσης είναι αυτό: Η αδυναμία συμφωνίας, όπως έκαναν όλες οι άλλες χώρες, σε σύντομο και λογικό χρονικό διάστημα.  Όταν αντιμετωπίζεις μια κρίση που σου τρώει τα σωθικά, δεν περιμένεις τις επόμενες εκλογές για να έχουν οι άλλοι το πρόβλημα.

Δεν τα γράφω αυτά μόνο για τους προηγούμενους κυβερνώντες.  Τα γράφω πρωτίστως για τους τωρινούς κυβερνώντες.  Ας πάρουμε ένα απλό παράδειγμα.  Το επόμενο καλοκαίρι είναι το τρίτο καλοκαίρι μετά την επισημοποίηση της κατάρρευσης της κυπριακής οικονομίας. Υπήρχε προεκλογική δέσμευση στις προεδρικές εκλογές του 2013 για τη δημιουργία καζίνο.  Δεδομένου του μεγέθους της κρίσης, θα πίστευε κανείς ότι το αργότερο μέχρι το δεύτερο καλοκαίρι μετά τον Μάρτιο του 2013, αυτή η προεκλογική δέσμευση θα είχε υλοποιηθεί.  Έρχεται αισίως το τρίτο καλοκαίρι και το θέμα παίζει μόνο σε περιστασιακά άρθρα…

Το πρώτιστο μάθημα της κρίσης είναι «το γοργόν και χάριν έχει».  Οι τωρινοί κυβερνώντες θα πρέπει να το βάλουν στο μυαλό τους και να συγκεντρωθούν στα έργα,στις πολιτικο-οικονομικές μεταρρυθμίσεις που έχει άμεσα ανάγκη η χώρα, παρά στην επικοινωνιακή πολιτική.  Με έργα δεν θα χρειάζονται πλέον την επικοινωνιακή πολιτική.

Ο Αλέξανδρος Μιχαηλίδης είναι καθηγητής χρηματοοικονομικών στο Imperial College Business School.

Βιβλιογραφία

Michaelides, Alexander, “Cyprus: From boom to bail-in” Economic Policy, 2014, 29 (80), pp. 639-689.

Categories → Οικονομία

15 Comments
  1. avatar
    Ανάργυρος on December 8, 2014 - (permalink)

    Σωστό το μάθημα βέβαια αλλά η σύνδεση της τραπεζικής κρίσης με το καζίνο είναι τραβηγμένη. Υπάρχουν πολύ πιο σημαντικά πράγματα από το καζίνο που καθυστερούν, όπως η μεταρρύθμιση του δημοσίου, το ΓΕΣΥ, οι ιδιωτικοποιήσεις, οι έρευνες για την οικονομία, και άλλα πολλά.

    • avatar
      summerwine on December 9, 2014 - (permalink)

      Μα ολα αυτα που λες οτι καθυστερουν, δεν θα φερουν την αναπτυξη. Και, με εξαιρεση την μεταρυθμιση του Δημοσιου που πραγματι ειναι αναγκαια, τα υπολοιπα ειναι αμφιλεγομενα θεματα …

  2. avatar
    Anonymous on December 8, 2014 - (permalink)

    Κύριε Μιχαηλίδη,

    Ότι καθυστερήσαμε να ζητήσουμε βοήθεια είναι γεγονός. Αλλά σύμφωνα με το πιό πάνω γράφημα δεν υπάρχει συσχέτιση μεταξύ της χρονικής στιγμή ζήτησης βοήθειας με τα CDS spreads.

  3. avatar
    Νεφέλη on December 8, 2014 - (permalink)

    Συμφωνώ με το παράδειγμα του καζίνο.Με τους ρυθμούς που προωθείται,το βέβαιο είναι ότι στην ενεστώσα προεδρία του,ο Αναστασιάδης δεν πρόκειται να κόψει τη κορδέλα.Ισως να προλάβει να βάλει το θεμέλιο λίθο,αν προσκληθεί,και επειδή μιλάμε για… ΤΟ ΚΑΖΙΝΟ,ο χρόνος αποπεράτωσης είναι δύο με τρία χρόνια.Μα τόσο γρήγορα προωθούνται τα έργα ανάπτυξης,που δεν τα προλαβαίνουμε!!!

  4. avatar
    The Invisible Hand on December 9, 2014 - (permalink)

    Πάντα σωστός ο κ. Μιχαηλίδης στη διάγνωση των προβλημάτων μας. Σίγουρα όμως γνωρίζει ότι τα προβλήματα προκύπτουν από το σταθερό στόχο του κατεστημένου μας, που είναι κοινός για όλο το πολιτικό φάσμα, από το ΑΚΕΛ ως το ΕΛΑΜ. Τους εκφράζει όλους η εξαίρετη φράση από το Gattopardo του Lampedusa: Πρέπει να αλλάξουν όλα για να μείνουν όλα τα ίδια.

  5. avatar
    IoannisTakis on December 9, 2014 - (permalink)

    Πολύ σωστά τα λέτε κ. Μιχαηλίδη.

    Η ευθυνοφοβία, η αναβλητικότητα, η αναποφασιστικότητα αλλά κυρίως η μη-έγκαιρη λήψη κρίσιμων αποφάσεων απλά και μόνο για να μην επωμιστούμε βραχυπρόθεσμα το όποιο “πολιτικό κόστος” αδιαφορώντας για το μακροχρόνιο κόστος που θα υποστεί η πατρίδα είχε δυστυχώς καταστροφικά αποτελέσματα για το κράτος, την οικονομία και ευρύτερα την κοινωνία. Η τραγωδία στο Μαρί, το μετέπειτα κλείσιμο μιας συστημικής τράπεζας, η απώλεια €δισεκ. από καταθέτες και κατόχους αξιογράφων, η αύξηση ανεργίας, η συνεχής ύφεση κ.α. αποτελούν τραγικές συνέπειες των πιο πάνω.

    Το Καλοκαίρι του 2011 το spread στα Κυπριακά Ομόλογα δεν είχε φτάσει απλά σε δυσθεόρατα επίπεδα αλλά ακόμη χειρότερα η Κύπρος δεν μπορούσε να δανειστεί από κανένα αφού ήταν ουσιαστικά εκτός αγορών. Η μη-έγκαιρη λήψης απόφασης για ένταξη σε μηχανισμό από τους πρώην κυβερνώντες για να μην επωμιστούν βραχυπρόθεσμο πολιτικό κόστος έφερε στην συνέχεια πολύ μεγαλύτερα και ανυπέρβλητα εμπόδια. Για να είμαστε όμως δίκαιοι, η μή-ανάληψη των ευθυνών του ρόλου μας δεν αφορούσε μόνο τους πρώην κυβερνώντες αλλά όλους τους ανώτατους θεσμούς του κράτους όπως την ΚΤΚ, τη Βουλή, την Γενική Εισαγγελεία, τον Γενικό Ελεγκτή, την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς κ.λ.π.

    Και όπως σωστά εντοπίζει το άρθρο, παρά το ότι πάθαμε… δεν μάθαμε από τα λάθη μας και συνεχίζουμε στο ίδιο καταστροφικό τέμπο σπαταλώντας πολύτιμο χρόνο σε επικοινωνιακά πολιτικά παιχνίδια αντί σε τάχιστη υλοποίηση στρατηγικών και έργων που θα μας βγάλουν από τα σημερινά αδιέξοδα.

    Συμπέρασμα: Δεν μπορούμε να αναμένουμε από τα ίδια άτομα που συμμετείχαν με το ένα ή τον άλλο τρόπο στην καταστροφή του τόπου ότι θα βοηθήσουν και στην αναγέννηση του…και όσο αυτοί δεν αντικαθίστανται από φρέσκα, υγιή, παραγωγικά όντα “όλα τριγύρω θα αλλάζουνε αλλά τα ίδια πάντα θα μένουν”.

  6. avatar
    K.K. on December 10, 2014 - (permalink)

    Κύριε Μιχαηλίδη, πολύ σωστές όπως πάντα οι επισημάνσεις σου.
    Κύριε Τάκη, με έχεις καλύψει πλήρως και θεωρώ ότι δεν χρειάζεται να συμπληρώσω τίποτε πέραν από το ότι ο κόσμος περιμένει ακόμη να οδηγηθούν αυτοί που ευθύνονται για όλα αυτά στη φυλακή αλλά όπως πάνε τα πράγματα και σε αυτό το θέμα θα έχουμε δυστυχώς μία από τα ίδια!!!

  7. avatar
    Μ on December 10, 2014 - (permalink)

    Κύριε Μιχαηλίδη,

    Πράγματι υπήρξε σημαντική καθυστέρηση στην υποβολή αιτήματος για παροχή στήριξης και στη συνομολόγηση μνημονίου συναντίληψης. Ενώ όμως ασκείτε κριτική (ορθά κατά την άποψη μου) στην καθυστέρηση που υπήρξε και στη διαχείριση των δημοσίων οικονομικών, φαίνεται να απουσιάζει από τα γραφόμενα σας (αναφέρομαι στο δημοσίευμα σας) η οποιαδήποτε κριτική στους παράγοντες που οδήγησαν στην τραπεζική πανωλεθρία.

    Ακόμη και στα σημεία που αγγίζετε δύο από τα πολυάριθμα ζητήματα που θα μπορούσαν να τύχουν ανάλυσης, ήτοι διασυναριακή συγχώνευση και αγορά ελληνικών ομολόγων, δε διακρίνω να ασκείτε κριτική σε ενδεχομένως ανεπαρκείς εποπτικές ενέργειες.

    Κατά τη διασυνοριακή συγχώνευση η Λαϊκή Τράπεζα απέκτησε τις εργασίες της Marfin Egnatia. Εάν η Κεντρική Τράπεζα είχε λόγους να πιστεύει ότι αυτή η απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Τράπεζας δεν εξυπηρετούσε το καλώς νοούμενο συμφέρον των καταθετών της, τότε θα μπορούσε κατά την άποψη μου να χρησιμοποιήσει το άρθρο 30 του Περί Τραπεζικών Εργασιών Νόμου για να εμποδίσει την πράξη αυτή και να εξασφαλίσει τα συμφέροντα των καταθετών και των πιστωτών της.

    Σε σχέση με την αγορά των Ελληνικών Ομολόγων, η μηδενική στάθμιση κινδύνου που λαμβάνουν τα ομόλογα των κρατών μελών υφίσταται στην ομοιόμορφη προσέγγιση. Οι εποπτικές αρχές δύνανται να χρησιμοποιούν την εποπτική εξέταση και αξιολόγηση για να διαχειρίζονται κινδύνους που η ομοιόμορφη προσέγγιση δεν καλύπτει επαρκώς. Περαιτέρω θεωρώ ότι και πάλι το άρθρο 30 του Νόμου είναι σχετικό.

    Τέλος το να τεθεί ένας μικρός περιορισμός στην παροχή συγκεκριμένης κατηγορίας δανείων από τον επόπτη, αποτελεί κατά την άποψη μου μία απλή αυτονόητη (και ανεπαρκή θεωρώ) εποπτική ενέργεια και όχι επίτευγμα άξιο για να δημιουργήσει μια νέα κατηγορία βραβείου νόμπελ.

    Σε σχέση με το ότι κατά την περίοδο που αναφέρετε έφυγαν 17 δις καταθέσεων από το σύστημα, από μια γρήγορη ματιά στα δεδομένα που δημοσιεύει η ΚΤΚ δε φαίνεται να είναι ορθό το νούμερο. Εάν έχετε συμπεριλάβει στο ποσό και τις καταθέσεις που κουρεύτηκαν, αυτές νομίζω ότι είχαν φύγει σε δάνεια και επενδύσεις πολύ πιο νωρίς

  8. avatar
    Alexandros Michaelides on December 11, 2014 - (permalink)

    M:
    Θα περιοριστώ στα δεδομένα επειδή μπορεί να είναι περισσότερο παραγωγική η συζήτηση αν μπορείτε να διαφωτίσετε την κατάσταση. Πήρα τα δεδομένα από την ΕΚΤ και εκεί υπάρχει ο διαχωρισμός μεταξύ καταθέσεων από νοικοκυριά (non-MFIs) και τράπεζες (MFIs).

    Μπορείτε να βρείτε τα δεδομένα εδώ
    http://sdw.ecb.europa.eu/browse.do?node=bbn3195
    και είναι παρόμοια με τα δεδομένα που βρίσκονται εδώ
    http://mdbriefing.com/the-cyprus-template.shtml

    Τα στοιχεία της Κεντρικής δεν κάνουν αυτό τον διαχωρισμό με αυτό τον τρόπο αλλά με τη χώρα προέλευσης του καταθέτη. Αυτό δεν το καταλαβαίνω ιδιαίτερα: ίσως υπάρχει τρόπος να κάνει συγκεκριμένες προσθαφαιρέσεις κάποιος στα στοιχεία της Κεντρικής και να βγάλει τα στοιχεία που έχει για την Κύπρο η ΕΚΤ. Θα χαρώ να μου πείτε πως γίνεται. Τα συγκεκριμένα στοιχεία που αναφέρω από την ΕΚΤ, και τα οποία χρησιμοποίησα, είναι ως εξής (σε εκ. ευρώ):

    Date MFIs Non MFIs Total
    2011-06 29144 49313 78829
    2011-07 28397 49666 78400
    2011-08 32718 48657 81691
    2011-09 35439 48690 84464
    2011-10 32354 48887 81603
    2011-11 32112 48303 80661
    2011-12 30068 48929 79169
    2012-01 28542 49014 77736
    2012-02 28035 49013 77197
    2012-03 25738 49117 75052
    2012-04 30239 49529 79958
    2012-05 29691 50501 80378
    2012-06 31043 50027 81209
    2012-07 31009 49763 80924
    2012-08 30472 49529 80158
    2012-09 30939 49334 80427
    2012-10 29238 49308 78709
    2012-11 25543 48827 74521
    2012-12 24948 48428 73587
    2013-01 24582 47393 72119
    2013-02 25459 46359 71950
    2013-03 19587 44555 64269
    2013-04 20905 41322 62330
    2013-05 20950 40683 61804
    2013-06 18720 37571 56385
    2013-07 18577 36662 55335
    2013-08 18298 35900 54354
    2013-09 18086 35562 53854
    2013-10 17702 35104 52900
    2013-11 17546 35394 53043
    2013-12 17398 35110 52635
    2014-01 17212 34882 52204
    2014-02 17339 34394 51843

    • avatar
      Μ on December 11, 2014 - (permalink)

      Κύριε Μιχαηλίδη,

      Φαίνεται ότι στη βάση δεδομένων της ΕΚΤ δε συμπεριλαμβάνονται οι καταθέσεις των “κατοίκων του υπόλοιπου κόσμου” (η στήλη πριν το σύνολο στα δεδομένα της ΚΤΚ – τα στοιχεία της ΚΤΚ είναι μόνο για non-MFIs). Στα δεδομένα της στήλης των non-MFIs που παραθέσατε, πρέπει να έγινε κάποιο λάθος στη μεταφορά δεν είναι αυτά που αντιστοιχούν στις συγκεκριμένες ημερομηνίες (τα ποσά για MFIs και το σύνολο είναι ορθά).

      Νομίζω ωστόσο ότι οι παραγωγικές συζητήσεις δεν περιορίζονται μόνο στα πιο πάνω. Ως εκ τούτου θα συνεχίσω τη συζήτηση λέγοντας ότι δε θεωρώ αντιπροσωπευτικό δείκτη τις εκροές καταθέσεων από MFIs, καθότι βρίσκονταν σε πτωτική πορεία σε γενικό επίπεδο. Στη Γερμανία η εκροή καταθέσεων από MFIs την ίδια περίοδο ήταν περίπου 135 δις. Στην Κύπρο από τον Ιούνιο του 2010 μέχρι τον Ιούνιο του 2012 οι εκροές καταθέσεων από MFIs ήταν περίπου 41 δις.

      • avatar
        Alexandros Michaelides on December 12, 2014 - (permalink)

        Για να καταλάβει και ο κόσμος ο υπόλοιπος για τι μιλάμε (δυστυχώς δεν μπορώ να βάλω το γράφημα). Πήγανε κάτω 41 δις από τον Ιούνιο του 2010 μέχρι τον Ιούνιο του 2012, αλλά αυτό φαίνεται να ήταν μια φυσιολογική αλλαγή δεδομένης της ανάλογης ανόδου από 2007-2008. Δεν γίνεται όλες οι καταθέσεις να είναι κάτω σε γενικό επίπεδο, κάπου θα πήγαιναν μέσα σε κάποιο τραπεζικό σύστημα (τουλάχιστον οι διατραπεζικές καταθέσεις). Χρειάζεται μεγαλύτερη ανάλυση και σημασία αυτή η αλλαγή και πορεία, αλλά ελπίζω να συμφωνούμε ότι η δημόσια συζήτηση και αργοπορία στη λύση της κρίσης οδήγησε σε φυγή καταθέσεων, ειδικά από το καλοκαίρι του 2012 και μετά. Ολόκληρα τα στοιχεία από MFIs εδώ:

        Date MFIs
        2005-11 6628
        2005-12 7390
        2006-01 7371
        2006-02 7925
        2006-03 7998
        2006-04 8389
        2006-05 8605
        2006-06 9079
        2006-07 9462
        2006-08 9404
        2006-09 9620
        2006-10 9746
        2006-11 9626
        2006-12 9976
        2007-01 10287
        2007-02 10650
        2007-03 11418
        2007-04 12034
        2007-05 12505
        2007-06 12464
        2007-07 12410
        2007-08 14117
        2007-09 15269
        2007-10 15099
        2007-11 14753
        2007-12 14692
        2008-01 15254
        2008-02 13481
        2008-03 14063
        2008-04 13185
        2008-05 13356
        2008-06 13860
        2008-07 16247
        2008-08 17775
        2008-09 20182
        2008-10 23345
        2008-11 24499
        2008-12 34301
        2009-01 36337
        2009-02 42538
        2009-03 48069
        2009-04 46499
        2009-05 50696
        2009-06 53196
        2009-07 53538
        2009-08 50938
        2009-09 52560
        2009-10 50094
        2009-11 47848
        2009-12 50487
        2010-01 52736
        2010-02 50332
        2010-03 52665
        2010-04 54373
        2010-05 58507
        2010-06 72517
        2010-07 71212
        2010-08 49145
        2010-09 43393
        2010-10 43203
        2010-11 43087
        2010-12 38122
        2011-01 38208
        2011-02 37978
        2011-03 34036
        2011-04 33995
        2011-05 28643
        2011-06 29144
        2011-07 28397
        2011-08 32718
        2011-09 35439
        2011-10 32354
        2011-11 32112
        2011-12 30068
        2012-01 28542
        2012-02 28035
        2012-03 25738
        2012-04 30239
        2012-05 29691
        2012-06 31043
        2012-07 31009
        2012-08 30472
        2012-09 30939
        2012-10 29238
        2012-11 25543
        2012-12 24948
        2013-01 24582
        2013-02 25459
        2013-03 19587
        2013-04 20905
        2013-05 20950
        2013-06 18720
        2013-07 18577
        2013-08 18298
        2013-09 18086
        2013-10 17702
        2013-11 17546
        2013-12 17398
        2014-01 17212
        2014-02 17339

        • avatar
          Μ on December 13, 2014 - (permalink)

          Κύριε Μιχαηλίδη,

          Γιατί να θεωρείται ως φυσιολογική αλλαγή η μείωση των καταθέσεων από MFIs της τάξεως των 41 δις μέχρι τον Ιούνιο του 2012 και να μην θεωρείται και η περαιτέρω μείωση της τάξεως των 11 δις μέχρι τον Μάρτιο του 2013 ως φυσιολογική συνέχεια αυτής της αλλαγής;

          Κατά την άποψη μου, αυτή η αλλαγή στις διατραπεζικές καταθέσεις ήταν γενική και δεν άφησε ανεπηρέαστη ούτε καν τη Γερμανία, εξ ου και το παράδειγμα που χρησιμοποίησα.

          Η μείωση στις διατραπεζικές καταθέσεις συνοδεύθηκε με αύξηση των τοποθετήσεων στο deposit facility και στους τρεχούμενους λογαριασμούς της ΕΚΤ. Ακόμη και η μείωση που παρατηρήθηκε το 2012 στις καταθέσεις που διατηρούνταν από τις τράπεζες στο deposit facility, όταν η ΕΚΤ έριξε τα καταθετικά επιτόκια στο μηδέν, αντισταθμίστηκε με ανάλογη αύξηση στα ποσά που διατηρούνταν στους τρεχούμενους λογαριασμούς στην ΕΚΤ.

          Συμφωνούμε στο ότι η καθυστέρηση που υπήρξε, συνέβαλε στην περαιτέρω επιδείνωση της πιστοληπτικής ικανότητας του κράτους και στην οικονομική του αποστράγγιση.

          Παρατηρώντας όμως τα δεδομένα της ΚΤΚ, τα οποία φαίνεται να είναι και τα πιο ολοκληρωμένα, δε φαίνεται να υπήρξε σημαντική μείωση στις καταθέσεις από non-MFIs (για τους λόγους που προανέφερε, δε θεωρώ τις καταθέσεις από MFIs ως χρήσιμο εργαλείο για ανάλυση).

          Απομονώνοντας την περίοδο Ιουνίου 2012 – Φεβρουάριο 2013 (τα ποσά του Μαρτίου είναι επηρεασμένα από το haircut effect, άρα δεν πιστεύω ότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για ανάλυση), η μείωση είναι της τάξεως των 3,3 δις. Εάν κοιτάξουμε τα δεδομένα διαχρονικά, παρατηρούμε ότι αυξομειώσεις μερικών δις φαίνεται να ήταν σύνηθες φαινόμενο (σε μερικές περιπτώσεις ακόμη σε μηνιαία βάση). Αντίστοιχα εάν απομονώσουμε την περίοδο Μάιος 2011 – Νοέμβριος 2011, η μείωση ήταν της τάξεως των 3,8 δις. Ως εκ τούτου θεωρώ ότι ούτε η ανάλυση στη βάση αποσπασματικών περιόδων αποτελεί ασφαλές εργαλείο.

          Συνοψίζοντας: συμφωνώ μαζί σας στο ότι δε θα έπρεπε να υπάρξει αργοπορία, αλλά για διαφορετικούς λόγους. Διαφωνώ στο ότι η κριτική που ασκείτε επικεντρώνεται στη διαχείριση της κρίσης και δε συμπεριλαμβάνει την εποπτική ανεπάρκεια που φαίνεται να υπήρξε κατά τη δημιουργία της κρίσης.

          • avatar
            Alexandros Michaelides on December 16, 2014 - (permalink)

            Διαφωνούμε σε αρκετά σημεία. Θα περιοριστώ σε εκείνα που είναι σημαντικά να διαλευκανθούν, ακόμη και τώρα, από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου (ΚΤΚ) πρωτίστως:

            1) Δεν θεωρώ τα δεδομένα της ΚΤΚ καλύτερα ή χειρότερα από αυτά της ΕΚΤ. Επειδή όμως η ΕΚΤ βάσιζε και βασίζει τις αποφάσεις της στα στοιχεία που έχει αναρτημένα, θα ήταν καλό η ΚΤΚ να εξηγήσει με σαφήνεια γιατί υπάρχουν οι διαφορές. Και θα ήταν χρήσιμο για την ΚΤΚ να αρχίσει να δημοσιεύει και τις καταθέσεις από τράπεζες (MFIs) όπως κάνει και η ΕΚΤ. Αυτός είναι ένας δυνητικός κίνδυνος που υπάρχει στο σύστημα αλλά πρέπει να πάμε στα στοιχεία της ΕΚΤ για να έχουμε εικόνα του τι συμβαίνει.

            2) Έφυγαν περίπου 7 δισ τον Μάρτιο του 2013. Μερικά είναι μέρος του κουρέματος. Το μεγαλύτερο μέρος του κουρέματος όμως έγινε το καλοκαίρι του 2013. Άρα, δεν είναι καθόλου εμφανές ότι τα στοιχεία του Μαρτίου 2013 εξηγούνται από το κούρεμα. Και εδώ μπορεί να διαφωτίσει την κατάσταση η ΚΤΚ: αυτά πλέον δεν είναι και δεν έπρεπε να είναι κρατικά μυστικά. Πότε κουρεύτηκαν οι καταθέσεις, ποιά ποσά στις διαφορετικές περιόδους και πως φαίνονται στα δημοσιευμένα στοιχεία; Ακόμη και ποιοί οργανισμοί κουρεύτηκαν (συγκεντρωτικά) θα ήταν χρήσιμο να ξέραμε.

            3) Στα στοιχεία της ΕΚΤ, υπάρχει και το σπάσιμο ανά χώρα. Οι καταθέσεις από Ελλάδα πήγαν από 3 σε 6 δισ σε ένα χρόνο περίπου μέχρι τον Ιούνιο του 2012, και πίσω στα 3 δις μέχρι τον Φεβρουάριο του 2013. Επιτρέψτε μου να συνεχίσω να πιστεύω ότι η φυγή δεν έχει να κάνει οτιδήποτε με τα deposit facilities της ΕΚΤή ότι “αυξομειώσεις μερικών δις φαίνεται να ήταν σύνηθες φαινόμενο,” όπως λέτε. Αυτή η αλλαγή συνάδει περισσότερο με το γεγονός ότι τον Ιούνιο του 2012 η Ελλάδα μπορεί να βρισκόταν εκτός ευρώ και από τον Ιούνιο του 2012 άρχισε η συζήτηση για το Κυπριακό μνημόνιο. Θα ήταν χρήσιμο να αναλυθούν και αυτά τα στοιχεία.

            Αυτές είναι τρεις μελέτες που μπορεί να αρχίσει να κάνει κάποιο τμήμα στην ΚΤΚ.

          • avatar
            Μ on December 19, 2014 - (permalink)

            Έχω απαντήσει αλλά η απάντηση μου δεν έχει αναρτηθεί, γι’ αυτό ξαναγράφω τα σχόλια μου.

            Δε χαρακτήρισα τα στοιχεία ΚΤΚ ως καλύτερα, αλλά ως πιο ολοκληρωμένα σε σχέση με τις καταθέσεις από non-MFIs, καθότι από τα στοιχεία της ΕΚΤ, φαίνεται να απουσιάζει ένα μέρος αυτών των καταθέσεων.

            Το κούρεμα δεν επηρέασε τις καταθέσεις μόνο ως απομείωση μέρους των κατατεθειμένων ποσών. Από τις 16 Μαρτίου 2013 το σύστημα δεχόταν ένα ελεγχόμενο (λόγω των περιορισμών) bank run. Αυτό αναμφίβολα αντικατοπτρίζεται στα νούμερα ως διαμορφώθηκαν στο τέλος Μαρτίου.

            Το σχόλιο μου για γενική μείωση καταθέσεων κατά την περίοδο που αναφέρατε, αφορούσε μόνο τις καταθέσεις από MFIs. Η αναφορά μου ότι αυξομειώσεις μερικών δις φαίνεται να ήταν σύνηθες φαινόμενο, αφορούσε μόνο το Κυπριακό τραπεζικό σύστημα και δε θα μπορούσε να γενικευθεί λόγω της ιδιάζουσας του φύσης. Περαιτέρω θεωρώ ότι η άποψη μου υποστηρίζεται από τα διαχρονικά στοιχεία.

            Στις τρεις μελέτες που αναφέρατε, επιτρέψτε μου να προσθέσω ακόμη μία. Το αρμόδιο τμήμα της ΚΤΚ, θα μπορούσε να μελετήσει την εποπτική επάρκεια της ΚΤΚ κατά την προ κρίσης εποχή.

          • avatar
            Μ on December 19, 2014 - (permalink)

            Να προσθέσω στην πρόταση μου: “Η αναφορά μου ότι αυξομειώσεις μερικών δις φαίνεται να ήταν σύνηθες φαινόμενο, αφορούσε – μόνο τις καταθέσεις από non-MFIs στο – Κυπριακό τραπεζικό σύστημα”

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS