Skip to content

Κυπριακό Ταμείο Επενδύσεων Φυσικού Αερίου

Posted by (Regular StockWatch Contributor) on February 15th, 2011 - 4 Comments
avatar

 Το παρόν άρθρο μπορεί να συνοψισθεί με τις ακόλουθες δύο λαϊκές θυμοσοφίες.  Πρώτον, «Ακόμη δεν τον είδαμε, Γιάννη τον εβγάλαμε».  Δεύτερον, «Των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν».

 Ο Γιάννης στην περίπτωση μας είναι το φυσικό αέριο.  Θα υποθέσουμε ότι όντως υπάρχει φυσικό αέριο στην επικράτεια της Κυπριακής Δημοκρατίας το οποίο μπορεί να αρχίσει σε λίγα χρόνια να φέρνει ένα σεβαστό χρηματικό ποσό στην Κυπριακή Κυβέρνηση.  Με αυτή την υπόθεση στο χέρι, διάφορες ερωτήσεις γεννιούνται, και εδώ οι φρόνιμοι κάνουν το διάλογο τους πριν έρθει σε αυτούς το «πρόβλημα».

 Θα διερωτάστε, είναι δυνατόν το να σου δίνουν χρήματα να δημιουργήσει προβλήματα; Αν τα καθαρά έσοδα (έσοδα μετά τα κόστη εξορύξεως) είναι της τάξης των €200-300 εκ., τότε δε θα υπάρχει κανένα πρόβλημα καθώς τέτοια έσοδα μπορούν σχετικά εύκολα να απορροφηθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό και να κλείσουν μικρές τρύπες στα πλαίσια κοινωνικής και αναπτυξιακής πολιτικής.  Αν τα καθαρά έσοδα είναι της τάξεως του ενός δισεκατομμυρίου και πάνω το χρόνο για τα επόμενα 20-50 χρόνια όμως, τότε πρέπει των φρονίμων τα παιδιά να σκεφτούν τι θα γίνει με αυτά τα έσοδα διότι αντίθετα με τη διαίσθηση μας τα πολλά χρήματα μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα στην ανάπτυξη της οικονομίας!

 Το πρόβλημα ονομάζεται από τους οικονομολόγους Ολλανδική Ασθένεια (Dutch Disease) και η Wikipedia έχει μία αρκετά καλή ανάλυση του προβλήματος (http://en.wikipedia.org/wiki/Dutch_disease).  Το πρόβλημα είναι ότι αν η κυβέρνηση πάρει 10% του ΑΕΠ από τα έσοδα αερίου και τα ρίξει στην οικονομία τότε το πιο πιθανό σενάριο είναι να αυξηθούν οι τιμές των Κυπριακών προϊόντων από τη μεγαλύτερη ζήτηση.  Ο πληθωρισμός θα κάνει λιγότερο ανταγωνιστική την οικονομία που σταδιακά θα χάσει τη δυνατότητα να ανταγωνίζεται στο διεθνές εμπόριο.  Κάτι παρόμοιο συνέβηκε στην Ολλανδία (άρα το όνομα) μετά το 1959 όταν εκμεταλλεύτηκαν και αυτοί κοιτάσματα φυσικού αερίου. 

 Συνυφασμένο με αυτό είναι και η ιδέα ότι αν σου δώσουν πολλά χρήματα ξαφνικά τότε πρέπει να σκεφτείς και τις γενιές που έρχονται.  Σαν απλό θέμα δικαιοσύνης σε αυτούς που είναι αγέννητοι και δεν έχουν ακόμη φωνή, τα μεγάλα ποσά πρέπει να καταναλωθούν σταδιακά και με μακροχρόνιο σχεδιασμό.  Είναι για αυτό το λόγο που χώρες του Κόλπου και η Νορβηγία έχουν φτιάξει ταμεία επενδύσεων χρηματοδοτούμενα από τα έσοδα των φυσικών τους πόρων.  Το παράδειγμα των Νορβηγών είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον διότι είναι τελείως διαφανείς προς τους στόχους τους.  Στην ακόλουθη ομιλία του Κεντρικού Τραπεζίτη τους Svein Gjedrem το 2004 λένε ότι οι στόχοι είναι να βοηθήσουν τις επόμενες γενεές να λύσουν το συνταξιοδοτικό τους από τη γήρανση του πληθυσμού, και να αποφύγουν την Ολλανδική ασθένεια και τις αβεβαιότητες της παγκόσμιας οικονομίας (http://www.norges-bank.no/templates/article____17924.aspx).

 Είναι αυτό το μοντέλο που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας όταν θα αρχίσει η συζήτηση για την εκμετάλλευση του φυσικού αερίου.  Σε μελλοντικά άρθρα θα αναλύσω δύο άλλα δυσκολότερα ερωτήματα που έχουν να κάνουν με την σύσταση ενός Κυπριακού Ταμείου Επενδύσεων Φυσικού Αερίου (ΚΤΕΦΑ).  Το πρώτο έχει να κάνει με την επενδυτική πολιτική τέτοιου ταμείου (υποδείγματα από τη χρηματοοικονομική μπορούν να βοηθήσουν).  Το δεύτερο έχει να κάνει με τη διασφάλιση χρηστής διοίκησης σε ένα τέτοιο οργανισμό.  Δύσκολα ερωτήματα που χρήζουν συζήτησης πριν και όχι μετά τον πιθανό ερχομό του Γιάννη.  Προσέξτε όμως ότι οι απαντήσεις στα δύο τελευταία ερωτήματα έχουν ανεξάρτητη αξία διότι μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανάλυση των επενδυτικών επιλογών του Κυπριακού Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

 Ο Αλέξανδρος Μιχαηλίδης είναι καθηγητής χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου.

https://sites.google.com/site/alexmichaelidesucy/

Categories → Οικονομία

4 Comments
  1. avatar
    Μιχάλης Μιχαήλ on February 15, 2011 - (permalink)

    Μπράβο Άλέξανδρε, το νοήμα του άρθρου είναι ότι στην παρούσα φάση τα γεγονότα προχωρούν γρηγορότερα απο την ανάλυση, με αποτέλεσμα η αργή πολιτική μηχανή της Κύπρου να μην μπορεί να απορροφήσει τα νέα δεδομένα που παρουσιάζονται σε όλους τους τομείς της πραγματικότητας. Αυτο που πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι δεν πρέπει να ανακαλύψουμε την ταχινόπιττα, γιατι άυτό τρώει πολύτιμο χρόνο σε τέτοιες ταχυτητες που κινούμαστε σημερα. Αναμένουμε από τους ακαδημαϊκούς να χρησημοποιήσουν τα τόσα χρόνια μελέτης και σπουδών για να μοχλέυσουν την πολιτική διαχειρηση προς ένα βιώσιμο και σταθερα ανοδικό επιπεδο ζωής στο νησί μας.

  2. avatar
    Mario M. on February 15, 2011 - (permalink)

    Excellent analysis and suggestion. I fear that the discovery of gas reserves – if confirmed – would lead to the postponement of critical structural reforms.

    As for the investment strategy of this fund, if Prof. Michaelides has a solution in mind, he might as well propose it for the Social Security Fund and other public funds, which currently receive an annual interest of 1,25%.

  3. avatar
    Christos on February 15, 2011 - (permalink)

    Ευτυχώς που υπάρχουν κάποιοι που σκέφτονται και το μέλλον σε σχέση με εμάς που σκέφτονται τόσο πρόσκαιρα. Έχετε φωνή και πρέπει μέσα από τέτοια άρθρα να πιέσετε. Υπάρχουν αρκετοί νομίζω που ασπάζονται τις απόψεις σας (γι αυτό και άλλα θέματα).
    Το Πανεπιστήμιο θα πρέπει να υποβάλει τις δικές του απόψεις (αν δεν το κάνει ήδη χωρίς να βγαίνει προς τα εξω) εκεί που πρέπει .τόσο γι αυτό το θέμα όσο και για πολλά άλλα. Η κοινωνία έχει ανάγκη από τους ακαδημαικούς. Ναι, αυτοί θα πουν την θεωρία αλλά είναι το πρώτο βήμα.

  4. avatar
    phylarchus on February 17, 2011 - (permalink)

    Ο σοβαρός προγραμματισμός και ο πραγματικός ανταγωνισμός είναι δυο λέξεις άγνωστες στην κυπριακή κοινωνία. Είναι όμως και οι δυο κλειδιά για την ανέλιξη τόσο της οικονομίας ή του βιοτικού όσο και του πνευματικού και κυρίως του ηθικού επιπέδου ενός λαού.

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS