Skip to content

Στρουθοκαμηλικές οι εκτιμήσεις του ΔΝΤ για την Κυπριακή οικονομία;

Posted by (Regular StockWatch Contributor) on February 18th, 2011 - 13 Comments
avatar

 Διάβασα με πολύ ενδιαφέρον την ανακοίνωση με τα προκαταρτικά συμπεράσματα από την επίσκεψη κλιμακίου του ΔΝΤ στην Κύπρο από τις 9 μέχρι τις 15 Φεβρουαρίου 2011.  Ομολογώ ότι η πρώτη μου αντίδραση ήταν ότι η ίδια ανακοίνωση θα μπορούσε να γίνει ακόμη και χωρίς τέτοιας διάρκειας επίσκεψη, όχι μόνο γιατί η ανακοίνωση δεν περιέχει τίποτα το καινούργιο αλλά και γιατί η ανακοίνωση δίνει την εντύπωση ότι δεν έγινε σε βάθος ανάλυση της Κυπριακής οικονομίας, παρά μόνο μια – σε μεγάλο βαθμό – αναδιατύπωση των θέσεων της Κεντρικής Τράπεζας.  

 Η τελευταία παράγραφος της ανακοίνωσης, η οποία αφορά το τραπεζικό σύστημα, είναι ένα αρκετά καλό παράδειγμα του τι εννοώ.  Η εκτίμηση του κλιμακίου είναι η εξής:

 «Το κυπριακό τραπεζικό σύστημα έχει αντιμετωπίσει τις οικονομικές δυσκολίες ικανοποιητικά και γενικά φαίνεται να είναι υγιές».  Και αυτό γιατί «οι καταθέσεις αποτελούν την κύρια πηγή χρηματοδότησης, τις συντηρητικές πρακτικές δανεισμού, την προσοχή που δίνεται στην κεφαλαιουχική επάρκεια και στη συνεχή και στενή εποπτεία». 

 Οι πιο πάνω εκτιμήσεις δεν είναι καθόλου παράλογες, κάτω όμως από μια συγκεκριμένη προϋπόθεση.  Ότι δηλαδή δε θα γίνει αναδιάρθρωση του Ελληνικού χρέους.  Φυσικά είναι κατανοητό ότι το ΔΝΤ, ως μέλος της τρόικας η οποία έχει την ευθύνη για το σχέδιο «διάσωσης» της Ελληνικής οικονομίας, πρέπει να συμπεριφέρεται με ένα συγκεκριμένο τρόπο όσον αφορά αυτό το θέμα, αποκλείοντας δηλαδή το ενδεχόμενο αυτό.  Παρενθετικά να θυμίσω ότι σε ανάλογα πλαίσια κινήθηκε η ανακοίνωση του Financial Services Authority λίγες μέρες πριν την κατάρρευση της Northern Rock.  Φυσικά αυτοί δεν είχαν καν τη δικαιολογία ότι προσπαθούσαν να «διασώσουν» αυτούς που έκδοσαν τα τοξικά ομόλογα στις ΗΠΑ.

 Πολλοί αντικειμενικοί αναλυτές θεωρούν σχεδόν σίγουρο το ενδεχόμενο η Ελλάδα να υποχρεωθεί σε κάποια μορφή αναδιάρθρωσης του χρέους.  Ιδιωτικοί οργανισμοί σε χώρες όπως η Ελβετία έχουν αρχίσει να κάνουν πρόνοια για το ενδεχόμενο ενός κουρέματος της τάξης του 25% στα Ελληνικά ομόλογα.  Η ερώτηση για το κυπριακό τραπεζικό σύστημα – και τις εποπτικές αρχές – είναι η εξής.  Ποιά θα ήταν η κεφαλαιακή του επάρκεια σε μια τέτοια περίπτωση;  Αν λάβουμε υπόψη ότι η έκθεση του Κυπριακού τραπεζικού συστήματος στην Ελλάδα είναι περίπου 2.5 φορές το ΑΕΠ της Κύπρου, η ζημιά από μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να φθάσει μέχρι και το 50% του ΑΕΠ της Κύπρου.  Σίγουρα μετά από τέτοια ζημιά η σημερινή κεφαλαιακή επάρκεια μετατρέπεται σε ανεπάρκεια, αν όχι και σε αρνητικό κεφάλαιο; Φυσικά ζημιές της τάξης αυτής μπορεί να φαίνονται υπερβολικά ψηλές, διότι υποθέτουν ότι όλο το χαρτοφυλάκιο των τραπεζών στην Ελλάδα – όχι μόνο τα ομόλογα – θα έχει ανάλογη ζημία.  Όμως δεν είναι και εντελώς απίθανες διότι η συνεχιζόμενη ύφεση στην Ελλάδα γονατίζει ήδη πολλές υπερχρεωμένες ιδιωτικές και δημόσιες εταιρείες καθώς και νοικοκυριά.

 Αυτό που διασώζει την ανάλυση του ΔΝΤ από την κατηγορία ότι βασίζεται πάνω σε στρουθοκαμηλικές υποθέσεις είναι μια φράση η οποία – υποθέτω όχι συμπτωματικά – βρίσκεται σε διαφορετική παράγραφο από την ανάλυση για το τραπεζικό σύστημα.  Η φράση αυτή λέει τα εξής: 

 «Οι ευνοϊκές προοπτικές εξακολουθούν να υπόκεινται σε ασυνήθιστα ψηλούς κινδύνους, λόγω κυρίως της συνεχιζόμενης χρηματοοικονομικής αναταραχής σε άλλες χώρες της Ευρώπης…». 

 Με λίγα λόγια όλα εύκολα μπορεί να ανατραπούν και σε μια τέτοια περίπτωση οι ίδιοι δεν θα κατηγορηθούν για ανικανότητα να προβλέψουν τις επιπτώσεις της θύελλας η οποία φαίνεται να υποβόσκει αυτή τη στιγμή στους κόλπους της ΕΕ (όπως έγινε στην περίπτωση της Κορέας το 1997, όταν το ΔΝΤ εξέδωσε ανακοίνωση η οποία επιβεβαίωνε την υγεία της Κορεατικής οικονομίας λίγες βδομάδες προ της επερχόμενης κρίσης, η οποία είχε ήδη ισοπεδώσει γειτονικές χώρες).  Αυτή η εκτίμηση με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο.

 Πανίκος Δημητριάδης

Καθηγητής Οικονομικών

Πανεπιστήμιο του Leicester

Categories → Οικονομία

13 Comments
  1. avatar
    Mario M. on February 18, 2011 - (permalink)

    These are interesting observations and, finally, a solid critique of the IMF and the Cy Central Bank. But I am afraid the scenario that the Prof. analyzes — 50% of Cyprus GDP — is extreme and not as well substantiated. I would be interested to examine the calculations supporting such a scenario.

  2. avatar
    kax on February 18, 2011 - (permalink)

    Συμφωνώ επί της ουσίας με τον καθηγητή και κατ επέκταση με την S& P ότι μπορεί να υπάρξει πρόβλημα με τις τράπεζες για την οικονομίαν.Πέραν των Κυπριακών τραπεζών οι 4 μεγαλύτερες Ελληνικές έχουν εταιρείες στην Κύπρο και προφανώς στις στατιστικές αγνοούνται τα μεγέθη των μητρικών τους.Πλην όμως αν υπάρξει πρόβλημα στην Ελλάδα οι θυγατρικές αυτομάτως θα έχουν τεράστιο πρόβλημα και ορισμένες ίσως καταρρεύσουν.Πράγματι κάνουν κέρδη τώρα που τους τα διοχετεύουν από την Ελλάδα λόγω φόρων και ενδεχομένως άλλων δικών τους λόγων.Λόγω του μικρού τους μεγέθους στην Κύπρο δεν μπορούν να λειτουργήσουν επικερδώς χωρίς την βοήθεια των μητρικών με πιθανή μία εξαίρεση.
    Συμφωνώ επίσης και για τα σχόλια για την εποπτεία.Στην ιστοσελίδα του IMF γίνεται λόγος για vigilant supervision όρος που πιθανόν να χργσιμοποιε΄ται από ρουτίνα όπως όλοι σχεδόν οι δημόσιοι υπάλληλοι χαρακτηρίζονται εξαίρετοι.
    Ένα άλλο σημείο που δεν έθιξε ο καθηγητής αφορά τις εξασφαλίσεις στην Κύπρο.Η εκτίμηση του Αντώνη Λοίζου που θεωρείται συντηρητικός εκτιμητής (όπως και του Κτηματολογίου)για το οικόπεδο του Κατάρ είναι τριπλάσια περίπου του ξένου εκτιμητή και ουσιαστικά η κυβέρνηση δέκτηκε ότι η σωστότερη είναι του ξένου.¨Αρα και οι εκτιμήσεις που υπάρχουν για τα υφιστάμενα ενυπόθηκα κτήματα είναι ψηλότερες από την πραγματική τιμή και υπάρχει ανεπαρκής πρόνοια.

  3. avatar
    Στέλιος on February 18, 2011 - (permalink)

    Σίγουρα υπάρχουν σοβαροί κίνδυνοι για τις τράπεζες και θα ανέμενε κάποιος ότι αυτά θα απασχολούσαν το IMF, την ΚΤ, τη βουλή και την κυβέρνηση, και γενικά την πολιτεία.

  4. avatar
    Erol Riza on February 18, 2011 - (permalink)

    The iMF report is nothing new. In fact the situation in Greece is defintely likely to impact the banking system in Cyprus in various ways. Firstly, the issue of a haircut in the event Greece goes through a voluntary debt relief which is the worst case scenario; this will bring the whole Greek banking system down unless it is also bailed out by the EU which is not certain. The most likely scenario is an extension of the debt repayment period of both the official and private debt of Greece together with a lower interest. This may be less harmful to the Cypriot banking system having in mind the price at which the Greek bonds were bought which hopefully is nearer to current prices rather than 100. There may be some P/L hit but this could be mitigated by tax benefits.
    The issue of security for loans advanced by Cypriot banks is one that does figure prominently in the ratings’ agencies reports but there could be a silver lining in that the Loan to value, which the Central bank enforces on the banks, does provide a cushion of support. The problem is the co-operative banking sector which is not regulated by the Central Bank and as we all know is less strict on enforcing the said criterion. If the transaction with Qatar goes ahead there will be positive repercussions on sentiment and more investment in Cyprus real estate may follow. Hence one need not be very pessimistic unless as prof Demetriades states events take a turn for the worse and Greece goes through a restructuring of its debt and the public as well as private sectors in Greece go into a vicious circle. One hopes that the troika governing the economy Greece is well aware of its actions and will not allow this to happen. If they fail then the eurozone itself is likely to be placed into question and its ssurvival will depend on the generosity of Germany!

  5. avatar
    Panayiotis on February 18, 2011 - (permalink)

    Συμφωνώ με το σχόλιο ότι οι τράπεζες στην Κύπρο είναι εκτός ελέγχου και μπορόύν εύκολα να γονατίσουν την Κυπριακή οικόνομια λόγω της εξάρτησης τους στην Ελληνική αγορά. Ο κ Αθανάσιος Ορφανιδής μας λεεί ότι είναι καλό να έχουμε μεγάλο τραπεζικό τομέα και φέρνει το Λουξεμβούργο ως παράδειγμα προς μίμηση λόγω παρόμοιο μεγέθους σαν χώρα. Εγώ λέω ας δούμε και την Ισλανδία όπου οι 2 μεγάλες τράπεζες συμπεριφέρθηκαν ανεύθυνα και κατάστρεψαν την χώρα. Αν κρίνουμε απο την πρόσφατη ιστορία του ΧΑΚ και της ανεύθυνες δηλώσεις των τραπεζίτων μας για “θυσαύρισμα” των μετόχων τους και γενικά την υποβοηθητική τους στάση για την φούσκα δείχνουν ότι ΔΕΝ γέρνουν προς Λουξεμβούργο μεριά…

  6. avatar
    P. Demetriades on February 19, 2011 - (permalink)

    Many thanks for all your comments, which I must add I have enjoyed reading. A refreshing change after marking 150 scripts of Year 2 Money and Banking!

    My figures for the banking system’s exposure to Greece (2.5 times Cyprus’ GDP) are from the credit rating agencies. A 20% haircut on this is 50% of GDP. A 25% haircut represents a loss of 62.5% of Cyprus’ GDP (so if anything I understated the extent of the problem in my post – my excuse for the mistake in my arithmetic is the marking…).

    This is certainly the worst case scenario for the Greek debt and the Greek private sector but it is one that next summer’s stress tests would (or should) consider. It is also not far from many analysts’ judgement – which are considerably less optimistic than Erol’s.

    I am certainly less confident than Erol that the troika running the Greek economy is able to prevent the worst case scenario for Greece (and even the Euro itself), should matters take a turn for the worst in the next few months. I suspect the probability of such a scenario is positively correlated to the amount of money that Germany has to contrinute to bailout the troubled south. .

    The foundations of the Euro are shaky precisely because of the unwillingness of the north to pay the cost of a fiscal union. The SGP is a very poor relative to a proper fiscal union. It has no automatic fiscal stabilisers for shocks, indeed it actually amplifies them.

    As for the IMF, well let us just say their past record does not inspire all that much confidence. And in any case, they are very much the third party in managing the Greek situation – after all the Europeans wanted a European solution. Even so, even the IMF would have been better alone than the ‘solution’ concocted by the EU for Greece.

    Comparisons between Cyprus and Luxembourg’s banking systems are very misleading. See my interview with Athina Xenophontos on this which is available on my Greek blog. This can be accessed by clicking on the link below:

    http://neapolitikioikonomia.blogspot.com/2011/02/blog-post_13.html

    The property market is of course an additional source of vulnerability for the banking system of Cyprus and I have not touched upon it at all in my post. Ireland’s and Spain’s troubles show how important that is.

    The credit co-ops are certainly exposed to the Cyprus property market but – to the best of my knowledge – not to Greek bonds (I’d be interested to know if anyone thinks I am wrong on this). As such, they are less vulnerable than the banks at the present time.

  7. avatar
    Mario M. on February 19, 2011 - (permalink)

    Thank you, Professor. I agree that the comments made by the Cy Central Bank comparing Cy and Lux are way too misleading, and show the ignorance of regulators about the important differences in the structure of the two banking systems. Apart from what you are stating in Haravgi, one other big difference — I guess — is that Lux does not have two banks controlling half the market.

    Now, regarding the discount, can you please explain why you are saying that the banks’ exposure is 2,5 times the CY GDP? My math was never that great, but I think this is way off.

    All CY banks have 5 bln greek bonds. Their loan portfolio is probably equal to the CY GDP (17 biln) but not 2,5 times.

    So if you discount the bonds by 1 bln, it is a big hit but not enough to push their regulatory capital below Basel II levels.

    As for the loans, I think that a 25% discount is excessive.

    Am I getting something wrong?

  8. avatar
    constantinoshadjioannou@yahoo.com on February 19, 2011 - (permalink)

    Συμφωνώ με το περιεχόμενο της συνέντευξης του καθηγητή στην Χαραυγή.Θα έλεγα όμως ότι ο ρόλος στην πράξη της Κεντρικής αποδεικνύεται ότι είναι να προστατεύει με την κακή(και όχι την καλή)έννοια τα συμφέροντα των τραπεζών σε βάρος όλων των υπολοίπων.Ως αναφορά το σχόλιο του Κου Ριζά για τις τιμές αγοράς των ομολόγων από τις Κυπριακές τράπεζες μπορεί εύκολα να διαπιστωθεί από την περίοδο που αγοράσθηκαν ότι έχουν μεγάλες ζημιές.Και κέρδη να είχαν θα τα είχαν περάσει στα αποτελέσματα τους οπότε τώρα πάλιθα έδειχναν ζημιά.Ας μη ξεχνούμε ότι η ΕΚΤ άλλαξε τους κανόνες αναδρομικά για να μην παρουσιαστούν οι ζημιές από τις τράπεζες στα αποτελέσματα τους.Τέλος αν γίνει κούρεμα πολύ φοβούμαι ότι δεν θα είναι ούτε 20,ούτε 25% αλλά πολύ μεγαλύτερο.Τα νούμερα που ακούγονται αποτελούν ευσεβή πόθο της ΕΚΤ που προφανώς ελπίζει να κάμει κέρδος από τα ομόλογα που αγόρασε από την αγορά σε χαμηλές τιμές.

  9. avatar
    P. Demetriades on February 19, 2011 - (permalink)

    My figure on the exposure of the banks to Greece relative to Cyprus’ GDP is from one of the credit rating agencies’ reports. I was shocked the first time I saw it. The figures for loans that are attributed to them are certainly higher than yours- a total of nearly 25bn. See:

    http://english.capital.gr/NewsPrint.asp?id=1004980

    In addition to the loans and bonds there appear to be other exposures (e.g. a subsidiary in the case of one bank). I would also not be surprised if there are other off-balance sheet exposures. These will, of course, not be advertised widely. A credit rating agency, however, should be able to detect them.

  10. avatar
    Mario M. on February 20, 2011 - (permalink)

    Thank you for the extra info. Indeed, S&P says that the exposure of CY banks to Greek loans and securities is 2,5. This is equivalent to 43 bln.

    Based on the Moody’s report you cite, BOC has 14 bln in Greek loans and Marfin another 10 bln. Hellenic has 1 bln, I believe. So overall 25 bln.

    The three of them have another 5 bln in Greek bonds.

    So the total figure is 30 bln. So it is much higher than the 17 bln I thought, but also much lower than the 42 bln S&P states.

    I think that a haircut of 25-30% on the bonds is reasonable (1.5 bln).

    But your suggestion of a 25% non-recoverable loans on the 25 bln loanbook, seems excessive.

  11. avatar
    P. Demetriades on February 20, 2011 - (permalink)

    I cannot imagine that the S&P figures are wrong. I am not sure whether you can obtain their report, dates 16 November 2010, but it actually states the following:

    “During this period, the financial system’s total exposure to Greek customers and securities of the Greek government and corporations has grown to exceed 2.5x the nation’s GDP.”

    I suspect that either your estimate of the exposure to Greek bonds is an under-estimate and/or that there are additional off balance sheet exposures (like the problematic subsidiary mentioned in the Moody’s report).

    I am not even convinced that a 20% write-down of loans is the worst case scenario. Some banks were reporting problem loans nearing 10% of their Greek loan portfolio a few months ago. If they have not written them down yet, another 10% is certainly well within the bounds of plausibility.

    For all ther faults, the rating agencies are a lot more independent than the Central Bank and the IMF. I see no conflicts of interest when they are rating Cyprus. I therefore attach much more weight on their assessments and figures than official ones (which may well not disclose bad news if they can avoid it).

  12. avatar
    Anemos on March 7, 2011 - (permalink)

    Ωραιο “blog”…Eμεις εδω στην Ελλαδα, μηχανικοι τελειωσαμε αλλα σε 1 χρονο μετα την εισοδο στο ΔΝΤ θα παρουμε πτυχια στα οικονομικα…
    Δεν υπαρχει μια Κυπριακη Τραπεζα που να εχει μηδενικη εκθεση στα Ελληνικα ομολόγα? Εδω η Μαρφιν διαφημιζει μηδενικη εκθεση αλλα μας λεει η S&Ps….

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS