Skip to content

Η πορεία προς την κρίση του 2018!

Posted by (Regular StockWatch Contributor) on February 29th, 2016 - 49 Comments
avatar

Οι εθνικές οικονομίες είναι όπως τις οικογένειες.  Μέχρι τώρα πήγαμε εξαιρετικά καλά, υπό τις περιστάσεις.  Αλλά αν δεν αντλήσουμε τα σωστά διδάγματα, στρώνουμε τον δρόμο για μια νέα κρίση που θα μας κτυπήσει πριν το 2018.

Οι ευτυχισμένες οικογένειες είναι όλες οι ίδιες.
Η κάθε δυστυχισμένη οικογένεια είναι δυστυχισμένη με τον δικό της τρόπο.
Λέο Τολστόι  (Άννα Καρένινα)

Για να αντιληφθούμε πόσο καλά πήγαμε, ας δούμε από πόσο άσχημη θέση ξεκινήσαμε.  

  1. Οι τράπεζες μας υπέστηκαν ζημιές από το κούρεμα του ελληνικού χρέους που αντιστοιχούν στο 25% ΑΕΠ.  Ούτε η ΚΤΚ, ούτε η τότε κυβέρνηση μας προστάτεψαν.
  2. Και δεν είναι μόνο πολιτικές οι ευθύνες αλλά και διοικητικές! Είχαμε μαζική και συστηματική αποτυχία του πολιτικο-διοικητικού συστήματος της χώρας. Είχαμε ένα σπάταλο και αναποτελεσματικό κράτος.
  3. Υπεστήκαμε ένα βαθύ και άδικο κούρεμα καταθέσεων.  Αυτό δημιούργησε προβλήματα ρευστότητας και προκάλεσε αρνητικό «wealth effect».
  4. H κυβέρνηση βρέθηκε πολύ νωρίς χωρίς κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
  5. Στο πηδάλιο της Κεντρικής Τράπεζας βρέθηκαν διοικητές που αγωνίζονταν για να διασώσουν την υστεροφημία τους ή την καρέκλα τους, αντί να διασώσουν τη φήμη της χώρας και το τραπεζικό σύστημα.

Ωστόσο πολλά πετύχαμε μέσα σε τρία χρόνια:

  1. Σταθεροποιήσαμε το τραπεζικό σύστημα με προσέλκυση δισεκατομμυρίων.
  2. Είδαμε μια αξιοθαύμαστη ανθεκτικότητα του τομέα παροχής υπηρεσιών
  3. Φάνηκαν τα πρώτα σημάδια ανάπτυξης
  4. Είδαμε σταθεροποίηση και μείωση της ανεργίας -μικρή μεν, αλλά ουσιώδη.
  5. Ανακτήσαμε την αξιοπιστία μας.

Δικαιούμαστε ως χώρα ένα μικρό διάλειμμα για να χαρούμε γι’ αυτά. Παρά την κριτική που ασκώ συχνά προς το πολιτικό σύστημα, θεωρώ ότι στην προκειμένη περίπτωση οφείλουμε εύσημα στον πρόεδρο και την κυβέρνηση για το έργο, και στην αντιπολίτευση αναγνώριση για την εποικοδομητική στάση.

Στον υπουργό οικονομικών αξίζουν συγχαρητήρια για την τόλμη να αναλάβει χωρίς αμφιταλαντεύσεις την ιδιοκτησία του προγράμματος και να ιεραρχεί τα σημαντικά.  Η αποστασιοποίηση από τις παλινδρομήσεις του γραφικού έλληνα ομόλογου του ήταν, κατά την άποψη μου, αξιοθαύμαστη. Ο αρχηγός του κυβερνώντος κόμματος ΔΗΣΥ αποδείχθηκε πολυμήχανος στο να βρίσκονται συναινετικές λύσεις, να εγκρίνονται τα νομοσχέδια και να μένει το τραίνο της οικονομίας στις ράγες.  Το ΔΗΚΟ συνεργάστηκε εποικοδομητικά και με φαντασία με το κυβερνών κόμμα για να μην εκτροχιαστεί το πρόγραμμα. Το ΑΚΕΛ μας θύμισε τον παλιό καλό του εαυτό να αντιπολιτεύεται υπεύθυνα. Παρά την απαξίωση που υπέστη λόγω της θλιβερής διακυβέρνησης Χριστόφια διατηρούσε αρκετές δυνάμεις για κινητοποιήσεις που θα δυσκόλευαν τα πράγματα. Έδειξε αυτοσυγκράτηση και θα το εισπράξει θετικά.

Το πιο δυνατό χειροκρότημα, ωστόσο, το δικαιούνται οι πολίτες. Με τη στωικότητα μας αποδείξαμε οτι είμαστε άξιοι απόγονοι του στωικού φιλόσοφου Ζήνωνα.

Αλλά ο ρόλος μου δεν είναι να απονέμω επαίνους.  Ως ενεργός πολίτης προβληματίζομαι και προειδοποιώ όταν βλέπω κινδύνους.

Ο άξονας της πολιτικής μας πρέπει να στραφεί προς τα χρόνια προβλήματα που παρεμποδίζουν τη βιώσιμη έξοδο από την κρίση μέσω της ανάπτυξης.

Παραμένουν σημαντικοί κίνδυνοι.  Το χρέος είναι εύθραυστο και χώρες που αντιμετώπισαν κρίσεις πολλές φορές καταλήγουν σε «κατά συρροή πτωχεύσεις» (serial defaulters). Με το δημόσιο χρέος της κυπριακής Δημοκρατίας να βρίσκεται στο 107% ΑΕΠ και τα επιτόκια δανεισμού 4.25% χρειαζόμαστε ρυθμούς ανάπτυξης πάνω από 4.25% μόνο για να μείνουμε στάσιμοι.  Τέτοιους ρυθμούς δεν βλέπουμε. Ο χαμηλός πληθωρισμός δεν βοηθά, οι δε καλύτερες οικονομίες της Ευρώπης είχαν ανάπτυξη μεταξύ 2.8–4.2%. Μόνο η Ιρλανδία έχει ικανοποιητικό ρυθμό ανάπτυξης.  Ομοίως, το χρέος νοικοκυριών και επιχειρήσεων παραμένει το ψηλότερο στην Ευρώπη.  Σε σταθερές και μόνιμες επενδύσεις (Gross Fixed Capital formation, υποδομή, εργοστάσια, ξενοδοχεία κλπ), που μετρούν την ικανότητα για μελλοντική πρόοδο η κρίση μας πήρε πίσω.  Πήγαμε από το 25% AEΠ στο 12 και υστερούμε της ΕΕ που βρίσκεται στο 19%.  Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας προέκυψε κυρίως μέσω μείωσης εργατικού κόστους αντί μέσω βελτίωσης της παραγωγικότητας. To Net International Investment Position (ΝΙΙP) διπλασιάστηκε από -70% σε -140% ΑΕΠ.

Η οικονομία μας είναι ευαίσθητη και στις αναπόφευκτες διεθνείς κρίσεις που ήδη διαφαίνονται στον ορίζοντα. Υπάρχουν τρείς σαφείς και άμεσοι κίνδυνοι:

  • Η τιμή του πετρελαίου αναμένεται να παραμείνει μεταξύ 38-58USD μέχρι το 2021. Αυτό βέβαια έχει θετικά για εμάς. Ωστόσο, επηρεάζει αρνητικά τη Ρωσία στην οποία στηριζόμαστε τόσο για τουρισμό όσο και υπηρεσίες, προκαλεί αποπληθωρισμό που επιβαρύνει τους χρεώστες, απομακρύνει ακόμη περισσότερο τις προοπτικές πώλησης φυσικού αερίου.
  • Τα προβλήματα στην κινεζική αγορά επηρεάζουν αρνητικά την εξαγωγική δυναμική της Γερμανίας, που αποτελεί την ατμομηχανή της ευρωζώνης.
  • Η συζήτηση για Brexit -ακόμη και αν το δημοψήφισμα κρίνει υπέρ της παραμονής του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ – θα αποδυναμώνει μέχρι τον Ιούνιο την STG με αρνητικό αντίκτυπο στο τουριστικό ρεύμα.

Το κυπριακό success story

Το κυπριακό πρόγραμμα θεωρείται γενικά ως success story. Αλλά  έχουμε πάρα πολύ δρόμο να διανύσουμε για να σφραγίσουμε την επιτυχία μας.

Έκλεισε ο κύκλος των διορθώσεων, μπαίνουμε στον κύκλο των μεταρρυθμίσεων.  

  1. Χρειαζόμαστε πολιτικές που να δημιουργούν νέο μοντέλο οικονομίας, όχι απλά διόρθωση υφιστάμενου. Nα προσελκύσουμε επενδύσεις που δημιουργούν θέσεις εργασίας, αφήνουν κέρδη στη χώρα και φόρους στο κράτος, και όχι μόνο να φέρνουν χρήμα για να αγοράσουν περιουσιακό στοιχείο. Αυτό δεν είναι βιώσιμο. Για παράδειγμα, η παρουσία εταιρειών φυσικού αερίου και ενέργειας δημιουργεί βιώσιμο οικονομικό μοντέλο. Αν εστιαστούμε μόνο στα έσοδα από την πώληση φυσικού αερίου κινδυνεύουμε από την «κατάρα των φυσικών πόρων». Εξ’ άλλου η πώληση δεν έρχεται σύντομα.
  2. Σταθερότητα στο φιλικό περιβάλλον προς επιχειρήσεις.  Η εκδίωξη των εταιρειών φυσικού αερίου από το λιμάνι Λάρνακας είναι παράδειγμα προς αποφυγή.
  3. Να μην εγκαταλείψουμε τον στόχο όπως γίνουμε κέντρο παροχής υπηρεσιών, ακόμη και χρηματοοικονομικών.  Να προσφέρουμε στην ευρύτερη περιοχή ένα κέντρο υπηρεσιών διαχείριση συνταξιοδοτικών, ασφαλιστικών και επενδυτικών ταμείων, διαχείριση και εγγραφή Επενδυτικών Διαπιστευμάτων Ακινήτων (REIT) όπως κάνουν η Μάλτα και η Κίνα. Αυτά απαιτούν κατάλληλο νομικό πλαίσιο.
  4. Σημαντικό ρόλο καλείται να διαδραματίσει η ΚΤΚ η οποία διακατέχεται από μια  διαχειριστική λογική, ενώ η χώρα χρειάζεται προτάσεις πολιτικής και όχι διαχειριστές.  Ο θεσμός έχει ανάγκη εκσυγχρονισμού όπως υπέδειξε η έκθεση της επιτροπής Lascelles, και είναι καιρός να βγει ή έκθεση από το συρτάρι.
  5. Τέλος να αναγνωρίσουμε τους κινδύνους που προέρχονται από τον ατελή σχεδιασμό της Ευρωζώνης.  Μικρές χώρες με ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ έχουν ρόλο.
Το ιταλικό υπουργείο οικονομικών έχει ετοιμάσει συγκροτημένη πρόταση για «Κοινή ευρωπαϊκή στρατηγική για Ανάπτυξη, Εργασία και Σταθερότητα». 
Η Κύπρος, μαζί με τη Μάλτα, το Λουξεμβούργο, την Ιρλανδία,
μπορούν να συνδράμουν στην προσπάθεια ανάδειξης μιας νέας ευρωπαϊκής πρότασης
ως αντίλογο στην επικρατούσα φιλοσοφία, το ordoliberalism, της Γερμανίας.
Τώρα που η κρίση αγγίζει και τη Γερμανία
δεν είναι πλέον θέμα συγκρουόμενων συμφερόντων μεταξύ Βορρά και Νότου
αλλά ανάδειξης των κατάλληλων ιδεών.

Η Κύπρος μπορεί να είναι παρούσα.
Ανακτήσαμε την ΑΞΙΟΠΙΣΤΙΑ μας, ας την χρησιμοποιήσουμε για να αποκτήσουμε μια νέα δυναμική που να σφραγίσει το success story.

ΥΓ. Γιατί θεωρώ το 2018 σταθμό; Διότι μέχρι το 2017 το χρέος που λήγει είναι περιορισμένο και οι ανάγκες μας από τις αγορές μικρές.  Το 2018-2019 λήγουν σημαντικά ομόλογα, και ακολουθούν τα 2.5 δισ. του ρωσικού δανείου. Αν ως τότε δεν είμαστε κατάλληλα προετοιμασμένοι, θα έχουμε επανάληψη του Μαΐου 2011 και θα γραφτούμε στα βιβλία ως ακόμη ένα παράδειγμα «κατά συρροή πτωχεύσαντες».

Καθηγητής χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και στο Norwegian School of Economics, Senior Fellow, the Wharton School, University of Pennsylvania. 

Ο Σταύρος Α. Ζένιος είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου στο Norwegian school of Economics, και senior fellow στο Wharton School, University of Pennsylvania. Διετέλεσε πρόεδρος της συνόδου των πρυτάνεων των Πανεπιστημίων των Ευρωπαϊκών πρωτευουσών (2007-2015) και πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου (2002-2010). Έχει δημοσιεύσει πέραν το 150 επιστημονικών άρθρων σε χρηματοοικονομικά και διοικητική επιστήμη. Βιβλία του έχουν μεταφραστεί στα κινέζικα και βραβεύτηκαν από την Αμερικανική Επιστημονική Εταιρεία Επιχειρησιακής Έρευνας. Το 2006 βραβεύθηκε με το Βραβείο Αριστείας της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Επιχειρησιακής Έρευνας. Απέκτησε διδακτορικό τίτλο από Princeton University (1986) και διετέλεσε επίκουρος καθηγητής και αναπληρωτής καθηγητής στο University of Pennsylvania.

Categories → Οικονομία

49 Comments
  1. avatar
    Κώστας on February 29, 2016 - (permalink)

    Σχετικά με το σημείο 4 περί Κεντρικής Τράπεζας, συμφωνώ απόλυτα. Είναι γνωστό ότι η Κεντρική στελεχώνεται από άτομα τοποθετημένα/ελεγχόμενα από τα κόμματα, με την καθ’ αυτή τους επαγγελματική εμπειρία να μην είναι ποιοτικά ανάλογη των ετών υπηρεσίας.

    Γνώμη μου είναι ότι καλό θα ήταν ο/η επικεφαλής της Κεντρικής να είναι μη Κύπριος. Ο λόγος είναι ότι (κακά τα ψέματα) στην Κύπρο όλοι γνωρίζουμε ο ένας τον άλλο και οι πιέσεις που δέχονται αυτά τα υψηλά ιστάμενα πρόσωπα είναι πολλές – για να μην πούμε για τα κριτήρια διορισμών τους.

    Ένας αλλοδαπός Διοικητής, ο οποίος θα έχει την απαιτούμενη εμπειρία, θα μπορεί να δει όλα τα ζητήματα με διαφορετικό μάτι και να εφαρμόσει φρέσκες λύσεις. Επίσης θα μπορεί πιο εύκολα να συγκρουστεί με άλλα υψηλά ιστάμενα στελέχη της Κεντρικής Τράπεζας ή των πολιτικών κομμάτων, χωρίς να σκέφτεται τόσο πολύ τις συνέπειες (επαγγελματικές, κοινωνικές ή άλλες).

    Νομίζω έχουμε πάρει λίγη γεύση ξένης ηγεσίας στην Τράπεζα Κύπρου. Και ας δούμε και το παράδειγμα της Αγγλίας, η οποία δεν δίστασε να διορίσει Καναδό σαν Κυβερνήτη.

  2. avatar
    MM on February 29, 2016 - (permalink)

    Mr. Zenios,

    The biggest applause surely must go to the workers, the tax payers, and the haircutted-depositors and bond-holders, who with tremendous sacrifices and losses, financed the finacial gap, and gave-up rights that took years to gain.

    The government did nothing other than to ‘apply’ the reforms Troika demanded.

    Sorry for being so blunt, but cheering for those who do not desrve it is an insult to those you have paid heavily.

    Thank you.

  3. avatar
    Savvakis C Savvides on March 1, 2016 - (permalink)

    Είναι πραγματικά εκπληκτικό πως επανειλημμένα και μεθοδικά αναφέρεται από ακαδημαϊκούς το μεγαλύτερο πρόβλημα της οικονομίας της Κύπρου ως μια παρένθεση ή υποσημείωση! Δηλαδή το τεράστιο ιδιωτικό χρέος εν σχέση μάλιστα με το γεγονός ότι ο μεγαλύτερος όγκος των καταθέσεων στις τράπεζες μας εξακολουθεί να είναι περιστασιακός και ξένων συμφερόντων. Αντί αυτού, ο κύριος Ζένιος σπατάλησε το μισό άρθρο του σχεδόν να χειροκροτεί την κυβέρνηση και πολλούς άλλους για το “σπουδαίο έργο” που έχουν επιτελέσει. Έλεος!

    • avatar
      Anonymous on April 8, 2016 - (permalink)

      “ο μεγαλύτερος όγκος των καταθέσεων στις τράπεζες μας εξακολουθεί να είναι περιστασιακός και ξένων συμφερόντων?” σε πια έρευνα το βρήκατε αυτο?

      • avatar
        Savvakis C Savvides on April 8, 2016 - (permalink)

        This is from the official stats of the Central Bank. I quote:

        Domestic residents/Residents of Cyprus : as of 1 July, 2008 the new “Definition of the Term “resident of Cyprus” for Statistical Purposes Directive of 2008″ has entered into force.  The change in the definition of “resident of Cyprus” affects the criterion for the legal persons. In particular, every organisation or enterprise of any legal form which has been incorporated or registered in Cyprus, irrespective of whether or not it maintains a physical presence in Cyprus, shall be considered as “resident of Cyprus” for statistical purposes.”

        This category’s deposits is predominantly from foreign owned companies created in Cyprus and unfortunately are presented as being deposits by residents. It was well over 40 million in 2013! I guess this is why the confusion.

      • avatar
        Savvakis C Savvides on April 8, 2016 - (permalink)

        Correction: Domestic residents/Residents of Cyprus was almost 40 billion Euros in March 2013 and is now about 30 billion Euros.

      • avatar
        Savvakis C Savvides on April 8, 2016 - (permalink)

        See also: http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2721627

  4. avatar
    Σταύρος Ζένιος on March 1, 2016 - (permalink)

    Savvakis,

    νομίζω δεν διάβαζεις. Πού είπα οτι είναι υποσημείωση το πρόβλημα μας? “Perfect crisis” το χαρακτήρισα πριν τον Μάρτιο 2013.

    Εδώ προειδοποιώ για κίνδυνο νέας κρίσης το 2018.
    Γράφω για το ψηλότερο ιδιωτικό χρέος της ευρωζώνης (νομίζω ήμουν ο πρώτος που το ανέδειξε πριν τον Μάριο 2013).

    Ναι, το ότι βγαίνουμε από το πρόγραμμα το θεωρώ επιτυχία! Όχι μόνο της Κυβέρνησης αλλά όλων και το αναφέρω. Τόσο εύκολα νομίζεις βγαίνουν χώρες από πρόγραμμα?

    Τόσο ο τίτλος όσο και η ανάλυση αφορά τους κινδύνους. Σε αυτά διαφωνείς?

    • avatar
      Savvakis C Savvides on March 1, 2016 - (permalink)

      Ισως. Όμως ουτε εσυ διαβαζεις καλα αγαπητε Σταυρο. Ειπα οτι το μεγαλυτερο προβλημα της Κυπρου αναφερεται «ως μια παρένθεση ή υποσημείωση». To put it more succinctly, you guys seem to “downplay the importance” of the biggest obstacle we face on the road to recovery. That is what I said. I have not claimed that you have actually put it literally in a footnote!

      And how is a Government who did not tackle or showed any willingness to take action to solve this enormous problem supposed to be praised? And for what? For exiting the MOU? I think we have much bigger problems to worry about than the propaganda put forward by any party. And incidentally, it is not the job of academics to praise politicians. It is the job of academics to state the truth (veritas).

      Finally, for me, our exit from the MOU (as well as the return to Brussels of €3 billion unused funding when we borrow for a cost which is 2-3 times higher) is something we should worry about rather than praise.

  5. avatar
    Σταύρος Ζένιος on March 1, 2016 - (permalink)

    @Κώστας

    συμφωνώ για international recruiting για διορισμό Κεντρικού Τραπεζίτη.

    Ωστόσο διαφωνώ “να είναι μη Κύπριος”. Έχουμε κύπριους που είναι world class.

    Σημαντική είναι η διαδικασία επιλογής όχι τι γράφει το πιστοποιητικό γέννησης!

  6. avatar
    Nicos Papadopoulos on March 1, 2016 - (permalink)

    Nil desperandum!
    Vires acquirit eundo.
    Post tenebras lux.

  7. avatar
    Παναγιώτης Σαββίδης on March 1, 2016 - (permalink)

    Το μνημόνιο έχει ως στόχους (α) την διόρθωση του υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος της κυβέρνησης (β) την αποκατάσταση της ευρωστίας του Κυπριακού τραπεζικού τομέα, και (γ) την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων ώστε να υποστηριχθεί η ανταγωνιστικότητα και η βιώσιμη και ισορροπημένη ανάπτυξη.

    Στον στόχο (α) οι αριθμοί μιλάνε από μόνοι τους, στόχος επετεύχθη.

    Στον στόχο (β) η κατάσταση των τραπεζών δεν είναι και η καλύτερη αλλά ούτε και η χειρότερη. Το τραπεζικό σύστημα ακόμη δεν έχει ορθοποδήσει επειδή, οι δανειζόμενοι πελάτες, δεν έχουν ακόμη καταφέρει να ανταποκριθούν επαρκώς στις δανειακές τους υποχρεώσεις, για αυτό και τα ψηλά ΜΕΔ, αλλά ούτε και υπάρχει ζήτηση για δάνεια από αυτούς που μπορούν να δανειστούν, τον “ανθό” όπως τον αποκαλούν σε μεγάλη τράπεζα. Οπότε δεν υπάρχει αποκατάσταση αλλά ούτε και ευρωστία, με αποτέλεσμα ο στόχος να μη έχει επετεύχθη, αντιθέτως ο τραπεζικός τομέας έγινε χειρότερος από την αρχή του μνημονίου όπως φαίνεται και από την αύξηση των ΜΕΔ από τον Μάρτιο του 2013 μέχρι σήμερα.

    Στον στόχο (γ), ουδέν σχόλιο. Από όπου και να το πιάσεις ο στόχος δεν επετεύχθη καθόλου, εκ του αποτελέσματος η προσπάθεια ήταν αναιμική, λες και δεν ήθελαν να ασχοληθούν με αυτό το θέμα στην κυβέρνηση.

    Οπότε Σταύρο Ζένιο, για πιο success story μιλάς;

    Ξέρεις, δεν είναι το παραμύθι του success story που ενοχλεί. Είναι ο ύπουλος τρόπος που προσπαθεί μια παράταξη, ο ΔΗΣΥ, να μας περάσει το μήνυμα ότι πέτυχε την στιγμή που σύμφωνα και με τους στόχους (β) και (γ) του μνημονίου, απέτυχε. Πιστώστε μας και με λίγη αντίληψη του τι συμβαίνει γύρω μας.

    Είμαι σίγουρος, ότι αν τα στελέχη του ΔΗΣΥ ήσασταν πιο ταπεινά ο κόσμος ίσως να σας πίστωνε για μια καλή προσπάθεια. Τώρα σας πιστώνει με αλαζονεία.

    Σωστός στις επισημάνσεις σου για τον κύκλο των μεταρρυθμίσεων. Δεν είναι όμως κρίμα όταν σπαταλάς μια κρίση;

    Λάθος για το 2018. Δεν σημαίνει απολύτως τίποτα αφού και μέσα σε πρόγραμμα μπορούμε να ανανεώσουμε το χρέος μας μολονότι πιο ακριβά.

    Το μεγάλο στοίχημα της κυπριακής οικονομίας είναι τα €10 δις τα οποία είναι στις τράπεζες ως επισφαλίσεις για τα ΜΕΔ. Αν δεν βρεθεί λύση για τα ΜΕΔ που ταυτόχρονα να μην εξανεμίζει και τα €10 δις στις τράπεζες τότε έχουμε μια καλή ευκαιρία για ανανέωση.

  8. avatar
    Thinkingaloud on March 1, 2016 - (permalink)

    Συμφωνώ με τον κ. Σαββίδη πώς ο κ. Ζένιος ανάλωσε πολύ απο το άρθρο του στο να συγχαίρει την παρούσα κυβέρνηση για τις όποιες κινήσεις της έκανε. Δεν θεωρώ κακό να συγχαίρουμε κάποιον για όσα σωστά έχει πράξει και πολύ καλά έκανε ο κ. Ζένιος που συγχάρηκε την παρούσα κυβέρνηση. Ο προβληματισμός όμως έγκειται στο γεγονός πως ο κ. Ζένιος σίγουρα δεν έιναι αμερόληπτος αφού το όνομα του ακούστηκε για το ψηφοδέλτιο του ΔΗΣΥ και σχεδόν ταυτόχρονα παρουσιάζεται το παρών άρθρο του στο διαδίχτυο. Λυπάμαι κ. Ζένιο να παρατηρήσω πως αν και πολλά που λέτε είναι πολύ σωστά, το χρώμα σας δεν επιτρέπει στους αναγνώστες να σας διαβάσουν με πιο αμερόληπτη διάθεση. Και εγώ συμφωνώ με πολλές απο τις ενέργειες της κυβέρνησης ενώ δεν υποστηρίζς κανένα απο τα κόμματα αφού τα θεωρώ ως τους χείριστους αντιπροσώπους της πολιτικής ζωής του τόπου αλλά άλλο να συγχαίρω εγώ την κυβέρνηση (που δεν φιγουράρει το όνομα μου στο ψηφοδέλτιο) και άλλο εσείς.
    Το πλέον φλέγον θέμα αυτή τη στιγμή στην οικονομία και μικρόκοσμο μας (γιατί το πιο μεγάλο ζήτημα αυτή τη στιγμή είναι το προσφυγικό) θα έπρεπε να είναι το τέλος του μνημονιακού προγράμματος καθώς βρισκόμαστε σε πολύ υψηλά επίπεδα ιδιωτικού χρέους και ποσοστών ΜΕΔ. Στην Κύπρο φυσικά όλοι ασχολούνται με τις επικείμενες βουλευτικές εκλογές και με τι δηλώσεις έκανε στο κάθε σύλλογο ο τάδε πολιτικός. Να ξεκαθαρίσω εδώ πως δεν υποβαθμίζω το κυπριακό πρόβλημα και να δώσω και εγώ τα έυσημα στους διαπραγματευτές για την πορεία των συνομιλιών γιατί μόνο με σωστό διάλογο μπορεί κάποτε να λύθεί το πρόβλημα και όχι με βαρύγδουπες δηλώσεις τύπου “να τεθεί το πρόβλημα στη σωστή του βάση”, κτλ.
    Οι τράπεζες πρέπει να αντιληφθούν επιτέλους πως πρέπει να διαχειριστούν τα ΜΕΔ με σύνεση και αμεσότητα για να μπορέσει η οικονομία μας να ανακάμψει. Δεν γίνεται να έχουμε επιτόκια της τάξης το 5% και να πιστεύουμε πως θα καταφέρουμε να ξεφύγουμε απο τη δίνη των δανείων όταν ο τιμάριθμος είναι αρνητικός. Πρέπει να διαγραφούν οι προσωπικές εγγυήσεις και οι τράπεζες να δεχτούν τις εξασφαλίσεις ώς τελική διευθέτηση των δανείων για να κλείνει το θέμα. Αν δεν τους αρκούν τότε πρόβλημα τους γιατί αυτές επέλεξαν να δεχτούν αυτές τις εξασφαλίσεις. Πρέπει να γίνουν διαγραφές χρεών εκέι και όπου δικαιολογούνται, πρέπει να μειωθούν φορολογίες και να σταματήσουμε νε χρεώνουμε τους Κύπριους περισσότερα απο τους ξένους. Πρέπει επιτέλους η ΚΤΚ να λειτουργεί ώς επόπτης και όχι ώς θεατής. Πρέπει να γίνουν οι ιδιωτικοποιήσεις της ΑΗΚ και ΑΤΗΚ και να σταματήσει το κράτος να κάνει τον επιχειρηματία με τα λεφτά του κόσμου και να βολέυει το κάθε κόμμα τους δικόυς του. Πρέπει να αποδείξουμε πώς έχουμε ενα σταθερό οικονομικό περιβάλλον που θα μπορέσει να προσελκύσει επενδυτές και φρέσκο χρήμα για να μπορέσει η οικονομία να κινηθεί. Πρέπει να σταματήσουμε την οικογενειοκρατία αλλά και να κρίνουμε και κάποιον βάσει του ονόματος του. Δεν φταίει η κ. Πειλίδου αν το όνομα της είναι Πειλίδου, φταίει ο CIPA που δεν έβαλε σωστά κριτήρια για το ποιός μπορέι να διοριστεί, πώς και πού. Ο CIPA είναι εκεί για να εξυπηρετεί τους επενδυτές η τα μεγάλα γραφεία που τον χρησιμοποιούν για να έχουν πρόσβαση σε επενδυτές (government funded business development for the big boys and girls); Στο τέλος της ημέρας μπορεί η κ. Πειλίδου να είναι η μόνη (λόγω και του ονόματος της) που να μπορέσει να κάνει τον CIPA να επιφέρει αλλαγές σε διαδικασίες.
    Γενικά χρειάζονται τεράστιες αλλαγές για να μπορέσουμε να ξεφύγουμε απο τα λάθη (τραγικά) του παρελθόντος και να μπορέσει ο κόσμος να δει θετικά το μέλλον.
    Ελπίζω να γίνουν και φαινομενικά αυτή η κυβέρνηση ίσως να είναι η μόνη που θα μπορούσε να τις κάνει!

  9. avatar
    Μ on March 1, 2016 - (permalink)

    Κύριε Ζένιο,

    Αυτό το άρθρο είναι μία πολιτική τοποθέτηση υπό τον μανδύα χρηματοοικονομικής ανάλυσης.

    Στο άρθρο σας όμως υπάρχουν μερικές ανακρίβειες που σε μια πολιτική τοποθέτηση μπορούν να συγχωρεθούν, αλλά σε ένα άρθρο χρηματοοικονομικής ανάλυσης, προερχόμενο από έναν ακαδημαϊκό, όχι.

    Το πρόβλημα με τα ελληνικά ομόλογα ήταν ότι οι τράπεζες επένδυσαν μεγάλα ποσά σε υψηλού ρίσκου επενδύσεις και όχι η συμμετοχή τους στο PSI. Περαιτέρω η συμμετοχή στο PSI ήταν εθελοντική και οι τράπεζες μας δήλωσαν οικειοθελώς συμμετοχή. Εν πάση περιπτώσει είτε συμμετείχαν στο PSI είτε όχι, θα αναγκάζονταν να καταγράψουν ζημιές στα πλαίσια της λογιστικής διαδικασίας του ελέγχου απομείωση επενδύσεων, αφού ήταν εμφανής η μη βιωσιμότητα του Ελληνικού χρέους.

    Εάν θεωρείτε ότι υποστήκαμε ένα βαθύ και άδικο κούρεμα καταθέσεων, θα πρέπει να μας πείτε τι εισηγείστε ως εναλλακτική. Να αποθηκεύαμε τις επόμενες γενιές, μέσω ενός μη βιώσιμου χρέους και να εξαθλιώναμε τους πολίτες με δρακόντειους φόρους, για να διαφυλάξουμε τα χρήματα των καταθετών πέραν των εκατόν χιλιάδων ευρώ, που εν πολλοίς άνηκαν σε Ρώσους ολιγάρχες;

    Στο πηδάλιο της Κεντρικής κατά την περίοδο της κρίσης, εγώ είδα έναν Διοικητή που παρέλαβε ένα τραπεζικό σύστημα υπό κατάρρευση, ο οποίος δεχόταν επιθέσεις που στερούνταν κάθε λογικής, καθ᾽όλη τη διάρκεια της εξυγίανσης του. Ο τρόπος επιλογής κρατικών αξιωματούχων, δε διαφωνώ ότι θα μπορούσε να βελτιωθεί, όμως το βασικό πρόβλημα είναι ότι στην Κύπρο, φαίνεται η ανεξαρτησία των θεσμών να μη γίνεται σεβαστή. Επίσης φαίνεται στην Κύπρο η ευφυΐα του λαού να υποτιμάται κατά κόρον. Τρανό παράδειγμα είναι ότι κάποιοι δε φτάνει που δημιουργούσαν εντυπώσεις ενώ η διαδικασία του προσδιορισμού της ακριβούς έκτασης του προβλήματος που υπήρχε στο τραπεζικό σύστημα βρισκόταν σε εξέλιξη, συνεχίζουν το παραμύθι για την PIMCO και την πώληση των εργασιών των τραπεζών στην Ελλάδα, ενώ τα γεγονότα τους έχουν διαψεύσει πανηγυρικά.

    • avatar
      Anonymous on March 2, 2016 - (permalink)

      Συμφωνώ απόλυτα και επαυξάνω. Αν θυμηθούμε και λίγο την ιστορία, η κυβερνηση προσπάθησε να αποστασιοποιηθεί απο τις αποφάσεις του 2013, οι οποιες μπορει μεν να ηταν οδυνηρές για αυτούς που υπέστησαν ζημιές, αλλά διέσωσαν την οικονομία, το φορολογούμενο πολίτη και τις μελλοντικές γενιές από τα λάθη των δυο μεγάλων τραπεζών. Ο κ. Ζένιος λαϊκίζει ως καλός πολιτικός, με εμφανή πρόθεση να ελκύσει ψήφους απο αυτους που υπέστησαν το “άδικο” κούρεμα. Ως ´καλός´ πολιτικός χαϊδεύει τα αυτιά των συγκεκριμένων ψηφοφόρων χωρίς να εξηγεί ποιός θα πλήρωνε το λογαριασμό.

  10. avatar
    Σταύρος Ζένιος on March 2, 2016 - (permalink)

    Κε Σαββίδη,

    νομίζω για τον στόχο (γ) που σωστά λέτε δεν επιτεύχθηκε αναλύω το μισό μου άρθρο. Αυτό δεν αναιρεί τις επιτυχίες στο (α) και (β). Το τραπεζικό σύστημα σταθεροποιήθηκε (το αρνείσαι?!) αλλά βεβαίως έχει δρόμο.

    Φοβάμαει οτι δεν έχω λάθος για το 2018. Κάτι συγχίζεις. Το 2018 ΔΕΝ θα είμαστε σε πρόγραμμα για να αναχρηματοδοτούμε το χρέος. Και εντός προγράμματος η αναχρηματοδότηση είναι πιο φθηνή.

    Έγραψα για αυτό στο VoxEu http://www.voxeu.org/article/greek-debt-sustainability-devil-tails

    Εν πάση περιπτώσει έγραψα ένα άρθρο απονέμοντας εύσημα εκεί που κρίνω ότι έγινε καλή δουλειά και επισημαίνω τα πολλά που έχουν να γίνουν. Εσεις φαίνεται να διαφωνείται οτι τίποτε δεν έγινε σωστά.

    Τέλος ΔΕΝ είμαι στέλεχος ούτε του ΔΗΣΥ ούτε κανενός κόμματος και αν έχεις στοιχεία για κάτι άλλο να τα παρουσιάσεις. Εκφράζω την άποψη μου δημόσια και σε όποιον θέλει να με ακούσει. Στον ΔΗΣΥ φαίνεται να μου ακούνε περισσότερο από άλλους…..

  11. avatar
    Σταύρος Ζένιος on March 2, 2016 - (permalink)

    @Τhinkingaloud

    Δεν έχω χρώμα. Έχω μια διεθνή ακαδημαική σταδιοδρομία 30 χρόνων στην οποία στηρίζω τις απόψεις μου.

    Δεν θα ήμουν αμερόληπτος αν το έργο το οποίο επικροτώ ήταν δικό μου, αλλά άλλων είναι.

    Συμφωνώ οτι η παρούσα κυβέρνηση φαίνεται η μόνη με διάθεση να κάνει τις αλλαγές που χρειαζόμαστε γι’ αυτό τους στηρίζω.

    Αν ήμουν μέλος του κυβερνώντος κόμματος –που δεν είμαι– βεβαίως θα είχα χρώμα, αλλά και πάλι τα επιχειρήματα μου θα κρινόντουσαν επί της ουσίας, όχι από το χρώμα. Όπως αν ένας ΑΚΕΛικός επικρίνει την κυβέρνηση δεν αρκεί ένα απαξιωτικό “έχεις χρώμα”, αλλά μελέτη των επιχειρημάτων του, και αν κατάλαβα με τα επιχειρήματα μου συμφωνείτε.

    Συμφωνώ με αυτά που προσθέσατε.

    • avatar
      Admirer on March 2, 2016 - (permalink)

      Νομίζω θα ηταν καλό να δείξετε ενδιαφέρον για Διοικητής της ΚΤΚ αφού έχετε τα world class προσόντα που χρειάζονται.

  12. avatar
    Σταύρος Ζένιος on March 2, 2016 - (permalink)

    @M

    καθόλου πολιτική ανάλυση υπό ακαδημαικό μανδύα. Αν εξαιρέσεις την εκτίμηση μου για το έργο της κυβέρνησης και την στάση της αντιπολίτευσης που είναι, βεβαίως, υποκειμενικό, το άρθρο μου στηρίζεται σε ανάλυση που έχω δημοσιεύσει σε ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΑ περιοδικά μετά από αξιολόγηση (Αυστριακή Εταιρεία Οικονομικών Σπουδών και Ουκρανική Κεντρική Τράπεζα/Ακαδημία Επιστημών)
    http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2409284
    http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2536727

    Δεν είμαι εναντίον του bail-in. Αλλά είχαμε εισηγηθεί πολύ καλύτερο τρόπο αμέσως μετά πρώτο γιουρογκρουπ:
    http://wp.me/p2GuKg-iC

    Και γιατί ήταν άδικο (unfair) το εξηγώ στο πρώτο άρθρο ανωτέρω με βάση τις θεωρίες του Αμάρτυα Σεν και John Rawls.

    Φαίνεται να υποστηρίζεις ένα απο τους τρείς Διοικητές της ΚΤ. Εγώ δεν έκανα διάκριση στο παρόν άρθρο.

    Θεωρείς οτι κατάρρεσε το Τραπεζικό σύστημα και η ΚΤΚ δεν είχε ευθύνες? Δεν με αφορά ο επιμερισμός ευθύνης.

  13. avatar
    Σταύρος Ζένιος on March 2, 2016 - (permalink)

    @Nicos Papadopoulos σωστός (έστω και στα Λατινικά….)

    Μέσ’ το σκοτάδι που με σκεπάζει
    κατάμαυρο απ’ άκρη σε άκρη
    ευχαριστώ τους θεούς όποιοι και να ’ναι
    για την αδάμαστη ψυχή μου.

    Δεν έχει σημασία πόσο στενή είναι η οδός,
    πόσο αυστηρή η τιμωρία.
    Eίμαι ο αφέντης της μοίρας μου:
    Eίμαι ο καπετάνιος της ψυχής μου.

    (Invictus, E. Henley)

    • avatar
      Nicos Papadopoulos on March 2, 2016 - (permalink)

      Αγαπητέ Σταύρο,

      Γνώριζα ότι είσαι άνθρωπος αρχών από τότε στη ΦΕΑΤΙ.
      Παρόλα ταύτα θέλω να σε συγχαρώ για την σωστή τοποθέτηση σου στη επιστολή για μη αποδοχή της θέσης υποψηφίου στο ψηφοδέλτιο του ΔΗΣΥ για τις επερχόμενες βουλευτικές.

      Vincit qui se vincit.
      Vires acquirit eundo.
      Ne bis in idem.

  14. avatar
    Παναγιώτης Σαββίδης on March 2, 2016 - (permalink)

    Κε Ζένιο,

    Σχετικά με “Το τραπεζικό σύστημα σταθεροποιήθηκε (το αρνείσαι?!) αλλά βεβαίως έχει δρόμο”.

    Το ότι έχει δρόμο συμφωνούμε. Συμφωνώ και στην σταθεροποίηση του τραπεζικού: είναι σταθερά στον πάτο. Μετά-μνημονιακά έχουν μειωθεί οι καταθέσεις κατά €50.6δις, χάθηκαν €3.65 δις από τα κεφάλαια των μετά μνημονίου νέων επενδυτών στην τράπεζα Κύπρου, τα ΜΕΔ έχουν φτάσει οροφή μεταξύ €21 δις – €22 δις τα τελευταία 6 τρίμηνα, πολύ καλή σταθεροποίηση έχουμε, όπως είπαμε “σταθερά και χαλαρά”.

    Όσον αφορά το 2018, βλέπεις αυτό που θέλεις και εγώ αυτό που θέλω. Έχουμε διαφορετικά βιώματα και εμπειρίες, θα τα ξαναπούμε το 2018.

    Σχετικά με το “Εσεις φαίνεται να διαφωνείται οτι τίποτε δεν έγινε σωστά.”, πάλι είναι θέμα οπτικής γωνιάς, ούτε το ότι έγραψα ότι ένα στόχος επετεύχθη το είδες.

    Σχετικά με το ότι δεν είσαι στέλεχος του ΔΗΣΥ, να μου επιτρέψεις να διαφωνήσω, είσαι στέλεχος, αφού έλαβες μέρος στις Ευρωεκλογές με το ψηφοδέλτιο του ΔΗΣΥ. Το να είσαι στέλεχος δεν σημαίνει μόνο να είσαι αξιωματούχος, υπάλληλος ή μέλος. Από την στιγμή που ήσουν στο ψηφοδέλτιο και αντιπροσώπευσες τον ΔΗΣΥ, είσαι στέλεχος, εκτός και αν εκπροσωπούσες τον εαυτό σου και δεν το είπες στον Αβέρωφ.

    Σχετικά με το “Στον ΔΗΣΥ φαίνεται να μου ακούνε περισσότερο από άλλους…..”, μην το παίρνεις πάνω σου, δείχνει την απελπισία του ΔΗΣΥ.

  15. avatar
    Thinkingaloud on March 2, 2016 - (permalink)

    κ. Ζένιο, μη με παρεξηγείτε. Το “χρώμα” στο οποίο αναφέρθηκα ήταν ακριβώς γιατί ακούστηκε το όνομα σας για το ψηφοδέλτιο του ΔΗΣΥ και έυλογα κάποιος μπορεί να πει πως δεν είστε αμερόληπτος. Την ίδια ώρα αναφέρω πως πρέπει όντως να δίνουμε τα έυσημα εκέι που πρέπει και άρα το να συγχαίρετε εσείς την παρούσα κυβέρνηση μπορεί να μή φαίνεται αμερόληπτο αλλά δεν παύει να αξίζουν τα συγχαρητήρια. Αν ένας αριστερός συγχαίρει την αριστερή διακυβέρνηση για κατί που ορθά έπραξε, δεν πρέπει να πιστεύουμε πως τους συγχαίρει απλά λόγω πεποιθήσεων αλλά γιατί όντως ορθά έπραξαν. Χρειάζεται λοιπόν ορθολογιστική αντίληψη και επιχειρηματολογία για να μπορέσουμε να κρίνουμε αν τα έυσημα δόθηκαν σωστά ή όχι.
    Με τα επιχειρήματα σας συμφωνώ και πιστεύω πως απομένουν πολλά ακόμα που πρέπει να γίνουν. Ελπίζω μόνο η κυβέρνηση να σταματήσει να προσπαθεί να είναι αρεστή και να προχωρήσει στις τομές που πρέπει να γίνουν. Θα ήθελα να ακούσω απο ειδικούς για τα θέματα πώλησης της ΑΤΗΚ και της ΑΗΚ και διαφωνώ με την κυβέρνηση που έκανε πίσω δίνοντας δύναμη στις διάφορες συντεχνίες. Θεωρώ τις συντεχνίες την κατάρα αυτού του τόπου ενώ παράλληλα ίσως να έχουν και ρόλο να επιτελέσουν ακριβώς λόγω της έλλειψης νομοθεσιών και ελέγχους που να προστατεύουν τους εργοδοτούμενους. Οι συντεχνίες δεν πρέπει να έχουν ρόλο σε ένα μοντέρνο κράτος με σωστές νομοθεσίες, κανονισμούς και επίβλεψη της τήρησης αυτών των κανονισμών. Δυστυχώς τρανταχτό παράδειγμα είναι η αποτυχία της ΚΤΚ να ρυθμίσει σωστά τα τραπεζικά δρώμενα για χρόνια με αποτέλεσμα τα γνωστά γεγονότα του 2013. Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς απέτυχε το 2008, η ΡΑΕΚ αποτυγχάνει να ρυθμίσει σωστά τον ανταγωνισμό στο ηλεκτρικό και έχουμε την ΑΗΚ να χρησιμοποιεί περίεργες και αδιαφανείς φόρμουλες για τον υπολογισμό του κόστους των καυσίμων και το κόστος αποφυγής. Ορισμένοι εργοδότες εκμεταλλευόμενοι την κρίση συμεριφέρθηκαν λανθασμένα στους υπαλλήλους τους χωρίς καμία συνέπεια για τους ίδιους. Όλα κομμάτια ενός παζλ που δείχνει πως υπάρχουν πολλά ακόμα να γίνουν.

  16. avatar
    Επιλήσμων on March 2, 2016 - (permalink)

    @ Μ (σχόλιο 1ης Μαρτίου) και άλλους.

    Συμφωνώ ότι όταν έγινε το κούρεμα καταθέσεων (τόσο στη Λαϊκή όσο και στην ΤΚ) ήταν, υπό τις περιστάσεις απολύτως αναγκαίο. Οι ισολογισμοί και η αλόγιστη εταιρεική διακυβέρνηση των τελευταίων χρόνων στις τράπεζες δεν επέτρεπαν και ούτε άφηναν άλλα περιθώρια.
    Ο τέως Κεντρικός Τραπεζίτης έκανε ότι ήταν δυνατό γιά να διαφυλάξη το τραπεζικό σύστημα της χώρας του και όχι την υστεροφημία του ή την καρέκλα του. Ο κ. Ζένιος γνωρίζει καλύτερα από εμένα ποιός Διοικητής έχει γαντζωθεί στη καρέκλα!
    Οταν ο κ. Ζένιος λέει ότι υπεστήκαμε (sic) άδικο κούρεμα υποθέτω εννοεί ότι το κούρεμα θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί εάν προηγουμένως λαμβάνονταν τα σωστά μέτρα και ενέργειες
    Ως μη οικονομολόγος ή λογιστής, έχω τις εξής απορίες:
    1. Αποτελεί ή όχι moral hazard γιά τους τραπεζίτες (Golden Boys/Girls) το bail in – κούρεμα καταθέσεων – ? Δλδ σπαταλούμε, “τρώμε” τα λεφτά της τράπεζας κατά το δοκούν, γνωρίζοντας ότι θα βάλουμε χέρι -ξανά- δλδ θα διαγράψουμε τις καταθέσεις των πελατών. (Με το ίδιο σκεπτικό που πολλοί λένε ότι αποτελεί moral hazard το κούρεμα χρέους των δανειοληπτών).
    2.Θα μπορούσε το ποσό του κουρέματος να μεταφέρεται σε ένα suspense a/c ή escrow a/c εκτός ισολογισμού και όταν η τράπεζα είναι σε θέση, σταδιακά να πιστώνεται/επιστρέφει στους δικαιούχους? -νοουμένου φυσικά ότι δεν απομειώθηκαν και οι αρχικοί μέτοχοι.

    • avatar
      Μ on March 4, 2016 - (permalink)

      Επιλήσμονα,

      Η μετατροπή των πιστωτών (ομολογιούχων και καταθετών) σε μετόχους, υιοθετήθηκε για να να αντιμετωπίσει τον ηθικό κίνδυνο (moral hazard) που δημιουργείτο από τον όρο too big to fail, που σήμαινε την διάσωση του εν λόγω ιδρύματος από το κράτος. Με αυτόν τον τρόπο οι πιστωτές θα είναι προσεκτικοί σε σχέση με το που θα δανείζουν τα χρήματα τους, διότι θα γνωρίζουν ότι υπάρχει κίνδυνος απομείωσης τους και οι τράπεζες θα διαχειρίζονται συνετά τα χρήματα των πελατών τους, για να συνεχίσουν να τις επιλέγουν. Το ότι οι πιστωτές μετατρέπονται σε μετόχους του ιδρύματος είναι κομβικής σημασίας, καθότι αυτό σημαίνει ότι εάν το ίδρυμα επιστρέψει σε κερδοφορία και εάν αυτή η κερδοφορία είναι ισχυρή, τότε θα μπορούν να παίρνουν το ποσό που αναλογεί στη συμμετοχή τους υπό τη μορφή μερισμάτων.

  17. avatar
    Thinkingaloud on March 3, 2016 - (permalink)

    Συγχαρητήρια κ. Ζενιο για την απάντηση σας προς το ΔΗΣΥ. Οι υπόλοιποι πιθανοί υποψήφιοι υποβιβάζουν τον εαυτό τους όταν δέχονται να συμμετέχουν σε ένα ψηφοδέλτιο με άλλους που όχι μόνο δεν πληρώνουν τα προστίματα τους ή βριζουν γυναίκες συναδέλφους τους ή διαφημίζουν τη δική τους παρανομία αλλά επίσης απευθύνονται στον κόσμο με υπεροψία και αλαζονεία καθώς δεν αντιλαμβάνονται καν το πρόβλημα της συμπεριφοράς τους. Το ίδιο ισχύει για όσους βουλευτές δέχονται να έχουν συναδέφλους τέτοιας κλάσης και δυστυχώς είναι προσβολή προς τον κόσμο του κόμματος η συμπερίληψη τέτοιων υποψηφίων. ο ίδιος ο Αβέρωφ έπρεπε να τους το απαγορεύσει να θέσουν υποψηφιότητα όπως και οι άλλοι κομματάρχες για τα δικά τους μέλη.

  18. avatar
    Νεφέλη on March 3, 2016 - (permalink)

    Δεν έχω καμμία αμφιβολία για την επόμενη κρίση.Κατ’ακρίβειαν,ουδέποτε βγήκαμε απο τη κρίση.Διότι η πολυθρύλητες μεταρρυθμίσεις έγιναν ανέκδοτο.Εδώ για ένα καζίνο,απο το 2013 που βγήκε ο Αναστασιάδης, ακόμα ψαχνόμαστε για κανονισμούς.Απο την άλλη έρχεται ανώτερος δημ.υπάλληλος [κλίμακα Α13+2 παρακαλώ], που καλά-καλά δεν κατάλαβα το λόγο ύπαρξης της θέσης του,και στέλνει επιστολή στον πρόεδρο της δημοκρατίας, διότι δεν κάνει απολύτως τίποτα! Εχει σωτηρία αυτός ο τόπος;

  19. avatar
    Μ on March 4, 2016 - (permalink)

    Κύριε Ζένιο,

    Το ότι τα άρθρα σας έχουν δημοσιευθεί σε κάποιο επιστημονικό περιοδικό, δεν μου λέει κάτι, εάν ως ένας απλός μέσος αναγνώστης, διαπιστώνω υπεραπλουστευμένες προσεγγίσεις.

    Για παράδειγμα σε σχέση με το πρώτο σας άρθρο, με εκπλήσσει ότι χρησιμοποιείτε επιλεκτικά και αποσπασματικά ως επιχείρημα για τη μη παροχή ELA, τις πρόνοιες του άρθρου 10(3)(β) του BRRD. Καταρχάς αφορά μία διαδικασία που δεν υφίστατο κατά τον ουσιώδη χρόνο, αλλά ακόμη και σε ισχύ να ήταν η εν λόγω Οδηγία, το εν λόγω άρθρο αφορά στο περιεχόμενο των σχεδίων εξυγίανσης που εννοείται ότι δεν μπορούν να προβλέπουν την παροχή ELA, αφού η παροχή ELA υπόκειται σε εξέταση αίτησης, αξιολόγηση περιουσιακών στοιχείων και μη ένσταση από την ΕΚΤ. Το άρθρο 10(4) του BRRD προβλέπει όπως τα σχέδια εξυγίανσης, περιλαμβάνουν ανάλυση αναφορικά με τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων για τη χρήση των διευκολύνσεων που παρέχουν οι ΚΤ. Έχω διαπιστώσει και άλλες τέτοιες προσεγγίσεις όπως το περιβόητο Reflexivity, αλλά τα έχουμε ξαναπεί γι᾽αυτό και δε βλέπω το λόγο να επαναλάβω τα ίδια.

    Όσον αφορά στον τρόπο που προτείνατε για το bail-in, θεωρώ ότι είναι πολύ κακή πρόταση, διότι συνυπάρχουν σε αυτήν όλα τα κακά που έχει το bailout και το bail-in, μαζί. Δηλαδή την απώλεια εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα που έφερε το bail-in και την επιβάρυνση του κράτους και κατά συνέπεια των φορολογουμένων που θα είχε ένα bailout.

    Βεβαίως θεωρώ ότι έχει ευθύνες η ΚΤΚ για την κατάρρευση του τραπεζικού συστήματος. Η ΚΤΚ ήταν εποπτικά ανεπαρκής, αν όχι ανύπαρκτη.

    Όσον αφορά στην άρνηση σας να συμμετάσχετε στο ψηφοδέλτιο πολιτικής παράταξης, εκτιμώ την ιδεαλιστική προσέγγιση σας. Εάν είχα μία ακαδημαϊκή καριέρα όπως εσείς, η δική μου άρνηση θα βασιζόταν σε πιο εγωκεντρικά κριτήρια. Θα σκεφτόμουν ότι δεν είναι δα και καμία θέση Επιτρόπου, Ευρωβουλευτή η Διοικητή ΚΤ. Οι απολαβές δεν είναι τέτοιες που να με ωθήσουν να αφήσω την ακαδημαϊκή μου έδρα, η συμμετοχή μου στο ψηφοδέλτιο θα είχε δυσμενείς επιπτώσεις στο στάτους μου (όλοι είναι υποψιασμένοι απέναντι σε έναν βουλευτή ή υποψήφιο βουλευτή και οι πλείστοι σέβονται έναν ακαδημαϊκό) και ακόμη και στην περίπτωση που θα εκλεγόμουν, θα με συνόδευε για πάντα η κατά συρροήν στήριξή μου σε συγκεκριμένη παράταξη, και ως εκ τούτου θα έπληττε το κύρος μου και θα επηρέαζε την αποδοχή της δουλειάς μου στο μέλλον.

  20. avatar
    Antigoni Anastasiou on March 4, 2016 - (permalink)

    Ο πατέρας μου λέει ότι οι άνθρωποι που σπούδασαν και δουλέψαν Αμερική ξεχωρίζουν από τους υπόλοιπους.Όταν διαβάζω άρθρα σας νιώθω περήφανη που η χωρά μου βγάζει ανθρώπους σαν και εσάς με αυτή την οξυδέρκεια και με το θάρρος να εκφράζεται δημοσιά αυτά που σκέφτεστε. Να συνεχίσετε έτσι και να γράφετε πιο συχνά μπας και ξυπνήσουν κάποιοι από όλους αυτούς που πιστεύουν ότι η άνοδος ξεκίνησε και μόνο αυτό υπάρχει μετά τους δύσκολους καιρούς που περάσαμε.

  21. avatar
    Σταύρος Ζένιος on March 5, 2016 - (permalink)

    @M

    δεν επικαλέστηκα την δημοσίευση σε επιστημονικό περιοδικό ως απόδειξη οτι είμαι σωστός, αλλά ως απάντηση οτι “αυτά δεν είναι ακαδημαικά επιχειρήματα”. Είναι, στον βαθμό που άλλοι ακαδημαικοί τα βρήκαν ακαδημαικά.

    Διαφωνώ πλήρως με την απάντηση σας στην παλαιότερη πρόταση μου (με άλλους) για bail-in μέχρι 15.5% και “άθικτες τις εγγυημένες”!
    Προτιμάτε δηλαδή αυτό που έγινε?
    Ή να κάναμε bail-out?

    Όσο για τους δικούς σας λόγους να δεχθείτε ή μη πρόταση συμμετοχής σε εκλογές, ως γνωστό “εξ ιδίων τα αλλότρια”.

    • avatar
      Μ on March 7, 2016 - (permalink)

      Κύριε Ζένιο,

      Θα προτιμούσα να μη χρειαζόταν να φτάναμε στο σημείο, οι τράπεζες μας να έχουν αυτό το δυσθεώρητο κεφαλαιακό έλλειμμα.

      Σε σχέση με την πρόταση σας, εισηγείστε όπως οι εγγυημένες καταθέσεις, επιδέχονταν ένα κούρεμα ίσο με τους τόκους των δύο ετών, άρα δεν θα παρέμεναν άθικτες. Οι καταβληθέντες τόκοι αποτελούν κεφάλαιο του καταθέτη και εάν αυτό το κεφάλαιο είναι μικρότερο από τις εκατό χιλιάδες τότε δεν επιδέχεται απομείωσης. Επίσης αυτή η απομείωση των ασφαλισμένων καταθέσεων εισηγείστε να συνοδευόταν από μία κλιμακωτή απομείωση στις μη ασφαλισμένες καταθέσεις. Η απομείωση καταθέσεων σε σθεναρά πιστωτικά ιδρύματα ή ιδρύματα που μπορούσαν να αντλήσουν κεφάλαια από το κοινό, δεν έχει καμία οικονομική λογική και θα διέλυε όποιο ψήγμα εμπιστοσύνης απέμεινε, καθότι θα έστελνε το μήνυμα ότι οι καταθέσει δεν είναι ασφαλείς ούτε στους σθεναρούς οργανισμούς.

      Τέλος εισηγείστε όπως οι καταθέτες εκτός από το ότι θα μετατρέποντο σε μετόχους των τραπεζών, θα έπρεπε να λάβουν και κρατικά ομόλογα, συνδεδεμένα με το ΑΕΠ, ως αποζημίωση. Δηλαδή λέτε ότι παρά το ότι η απώλεια εμπιστοσύνης των καταθετών, θα χανόταν ούτως η άλλως αφού θα απομειώνονταν οι καταθέσεις τους, θα έπρεπε το κράτος να αναλάβει και το κόστος ενός bailout, έστω και μελλοντικού. Ως εκ τούτου η πρόταση σας αντιστοιχεί σε ένα bail-in σε ασφαλισμένους και μη καταθέτες, σε όλες τις τράπεζες, συνοδευόμενο ταυτόχρονα από ένα bailout. Προσωπικά δεν μπορώ να αντιληφθώ τη λογική αυτής της πρότασης.

      Σε σχέση με το τι θα στάθμιζα εγώ εάν ήμουνα στη θέση σας, δεν έκρινα τη δική σας προσέγγιση δυσμενώς, ίσα ίσα που είπα ότι την εκτιμώ. Εάν θέλετε όμως να παραθέσουμε γνωστές ρήσεις, εγώ ξέρω αυτό με τη μύγα και το μύγιασμα.

  22. avatar
    Σταύρος Ζένιος on March 5, 2016 - (permalink)

    @Επιλήσμων

    Moral hazard υπάρχει για διευθυντές ανεξάρτητα αν είναι ο φορολογούμενος (bail-out) ή οι καταθέτες (bail-in) που σώζουν την τράπεζα.

    Με bail-in αποφεύγεται το credtior moral hazard, οι δανειστές και καταθέτες προσέχουν πλεόν την τράπεζα και επομένως την διεύθυνση. Άρα μάλλον μειώνεται, οπωσδήποτε δεν αυξάνεται, το moral hazard με bail-in.

    Για να μπούν τα χρήματα σε escrow account, αυτός ο στόχς επιτυγχάνεται με ην μετατροπή των καταθετών σε μετόχους (αν ποτέ ανέβουν οι μετοχές). Και εδώ είναι που το κούρεμα ήταν άδικο σε βάρος των παλαιών μετόχων Τρ. Κύπρου.

  23. avatar
    Chris on March 5, 2016 - (permalink)

    Απο καποιον με τετοιο βιογραφικο θα περιμενα ενα αρθρο που θα πηγαινε λιγο πιο μακρια απο το να μας εξηγησει το προφανες και πιο συγκεκριμενα απο “φιλικο επενδυτικο περιβαλλον, προσελκυση επενδυσεων κλπ κλπ κλπ” . Αν καποιος θελει να προβληματιστει ας διαβασει το αρθρο του Αντωνη Ελληνα. Αυτο που μας εφερε εδω κ. Ζενιο ειναι ακριβως αυτο που διακρινει το αρθρο σας: γενικοτητες, ασαφειες που παρουσιαζονται με ενα τροπο που ο ομιλιτης νομιζει οτι το ακροατηριο του εμαθε πολλα.

  24. avatar
    Ioannis Takis on March 5, 2016 - (permalink)

    Αγαπητέ κ. Ζένιο,

    Πραγματικά ένα πολύ έξυπνο άρθρο… win-win για τον συγγραφέα του. Ότι και να συμβεί το 2018 ή και λίγο αργότερα ο αρθρογράφος του σήμερα κερδίζει…αν καταφέρουμε να ξαναπαττίσουμε κερδίζεις αφού εσύ τα έλεγες και προειδοποιούσες…αν δεν ξαναπτωχεύσουμε…πάλι κερδίζεις! αφού οι προειδοποιήσεις 2-3 χρόνια πριν έπιασαν τόπο.

    Βεβαίως όπως αντιλαμβάνεσαι οι προειδοποιήσεις έγκαιρες ή μη δεν έχουν και τόση σημασία εάν κάποιος δεν αναλάβει πραγματική δράση για να αντιστρέψει την λανθασμένη πορεία. Και δυστυχώς όσοι εκλέγονται ή επιλέγονται σε κρίσιμης σημασίας πόστα για τον τόπο δεν πληρούν ούτε τα ελάχιστα κριτήρια για να μπορέσουν να πάρουν την χώρα μπροστά. Επομένως δεν αρκεί να τα γράφουμε (εν πολλοίς συμφωνώ με το άρθρο) αλλά να προσπαθούμε ταυτόχρονα να επηρεάσουμε την λήψη αποφάσεων για διορθωτικές κινήσεις. Ούτε παραιτήσεις από θέσεις ευθύνης μπορούν να επιφέρουν κάτι θετικό, κανένας δεν θα συγκινηθεί. Η παραίτηση είναι το εύκολο μονοπάτι, το δύσκολο είναι να παραμείνει κάποιος στην θέση του και να προσπαθήσει μέσα από τις δεδομένες αντιξοότητες να αλλάξει τα πράγματα προς το θετικότερο.

    Μοναδική εξαίρεση ίσως μέσα στην Κυπριακή ακαδημαϊκή κοινότητα και ίσως και ευρύτερα μέσα στην Κυπριακή κοινωνία να αποτελεί ο νυν πρύτανης του ΠΚ ο οποίος και όραμα διαθέτει αλλά κυρίως όρεξη και επιμονή για υλοποίηση του οράματος του για τον τόπο μέσω απλών και ρεαλιστικών σχεδίων και δράσεων.

    Καλή Άνοιξη!

    • avatar
      Νεφέλη on March 7, 2016 - (permalink)

      Τώρα,το κατα πόσον η προσμέτρηση της εμβέλειας του οράματος του καθενός,βασίζεται στις απο καθέδρας διακηρύξεις του,είναι ένα ερώτημα.Εκείνο που ξέρω, είναι ότι και ο κ.Χριστοφίδης,είναι κολαούζος ενός συστήματος που τον χρυσοπληρώνει.

  25. avatar
    Σταύρος Ζένιος on March 6, 2016 - (permalink)

    @Chris

    αν θές περισσότερα μπορείς να δείς:

    1. Στο βιβλίο μου “Δημιουργική Κύπρος. Πολιτική μεταρρύθμιση για την Κύπρο του 21ου αιώνα”, Παπαζήσης, Αθήνα.
    2. Στην πρόταση για μεταρρύθμιση των ημικρατικών οργανισμών βάση πρωτύπων του ΟΟΣΑ http://wp.me/p2GuKg-iK

  26. avatar
    Σταύρος Ζένιος on March 8, 2016 - (permalink)

    @Ioanniw Takis

    το παρουσιάζεται ως κακό να γράψει κάποιος ένα άρθρο που είναι win-win. Καταλαβαίνω τον σκεπτικισμό για προφητείες στυλ Νοστράδαμου που ερμηνεύονται πολλαπλώς. Ωστόσο, για να κρίνουμε την σοβαρότητα μιας ανάλυσης απαντούμε τρία ερωτήμaτα:

    (1) είναι ορθή η διαπίστωση των προβλημάτων?
    (2) είναι ορθή η ανάλυση για τον αντίκτυπο τους?
    (3) είναι ορθή η πρόταση για επίλυση τους?

    Αν η απάντηση είναι καταφατική και στα τρία τότε το άρθρο μπαίνει στην κατηγορία των επιστημονικών αναλύσεων.

    Επίσης το άρθρο ικανοποιεί Popper’s refutability basic scientific principle: Μπορεί να αποδειχθεί λάθος αν δεν κάνουμε τίποτα και εν τούτοις δεν έχουμε κρίση.

    Αν κατάλαβα σωστά συμφωνείτε με την ανάλυση άρα απαντάτε καταφατικά στα τρία ερωτήματα.

    Όσο για παραιτήσεις, μιά φορά παραίτησα στην ζωή με (σε διεθνή σταδιοδρομία και σε αρκετά κρίσιμα πόστα) και αυτό ήταν από την ΚΤΚ. Δικαιούστε να κρίνετε αλλά δεν πιστεύω σε Δον Κιχώτες.

    ΥΓ Win-win ήταν και η γνώμη της ΕΚΤ για (μη) ανακεφλαιοποίηση της Λαικής. Μας είπαν να μην το κάνουμε και τι θα πάθουμε αν το κάνουμε. Έτσι και αλλοιώς θα δικαιωνόταν η ΕΚΤ. Αλλά εμείς την πάθαμε προσπαθώντας να τους διαψεύσουμε…

    • avatar
      Τ on March 8, 2016 - (permalink)

      Οκ η γνώμη της ΕΚΤ στα θεωρητικά ομως σταθμιζε το γεγονός πως αν δεν κάναμε ανακεφαλαιοποίηση της Λαϊκής και την κάναμε resolve πως θα το κάναμε; Αφού δεν υπήρχε το νομικό υπόβαθρο και πως οι εγγυημένοι καταθέτες και δανειζόμενοι θα συνέχιζαν να εξυπηρετούνται; Επίσης πως θα σταματούσε το contagion και τα domino effects? Περιμένω μια world class απάντηση

  27. avatar
    Επιλήσμων on March 8, 2016 - (permalink)

    Το γεγονός ότι η Κύπρος βγήκε από το Μνημόνιο είναι σίγουρα ένα βήμα, το ερώτημα όμως είναι : προς τα πού?
    Ελπίζω να μην είναι ένα βήμα προς την κρίση του 2018.

    Επίσης κ. Ζένιο, μου έκανε εντύπωση η σύγκριση που επιχειρήσατε των Κυπρίων πολιτών με τον στωικό φιλόσοφο Ζήνωνα. Η στωική φιλοσοφία καμιά σχέση δεν έχει με την νοοτροπία μας, και η σημερινή ερμηνεία της λέξης “στωικότητα” δεν αντιπροσωπεύει την στωική φιλοσοφία.

    ΥΓ Πρόσεξα στα ΜΜΕ την φωτογραφία του ΥπΟικ κ. Χάρη Γεωργιάδη με τους Νταϊσλεμπλουμ και Μοσκοβισί και τον κ. Γεωργιάδη να φαίνεται καθαρά ότι ξεσπά σε ακράτητα γέλια. Έχοντας υπόψη αυτά που μας είπατε γιά τους Στωικούς, θυμήθηκα το τραγικό τέλος του διαδόχου του φιλοσόφου Ζήνωνα στην Ποικίλη Στοά των Αθηνών, τον στωικό φιλόσοφο Χρύσιππο, που ως γνωστό πέθανε από το γέλιο από ένα ανέκδοτο που ο ίδιος είπε στην παρέα του.

  28. avatar
    Σταύρος Ζένιος on March 9, 2016 - (permalink)

    Για world class απάντηση μπορείς να ψάξεις σε world class θεσμούς ή οργανισμούς ή πανεπιστήμια.

    Η γνώμη της ΕΚΤ για το συγκεκριμένο εδώ:

    Opinion of the European Central Bank on the recapitalization of Cyprus Popular Bank (CON/2012/50)
    http://www.ecb.europa.eu/ecb/legal/pdf/en_con_2012_50_f_sign.pdf.

    • avatar
      T on March 23, 2016 - (permalink)

      Δεν μου απαντήσατε επί της ουσίας του ερωτήματος μου αν δεν κάναμε ανακεφαλαιοποίηση της Λαϊκής και την κάναμε resolve, πως θα το κάναμε; Αφού δεν υπήρχε το νομικό υπόβαθρο και πως οι εγγυημένοι καταθέτες και δανειζόμενοι θα συνέχιζαν να εξυπηρετούνται; Επίσης πως θα σταματούσατε το contagion και τα domino effects;

  29. avatar
    Σταύρος Ζένιος on March 11, 2016 - (permalink)

    @M

    Η πρόταση μας ήταν για “άθικτες οι εγγυημένες”.
    Τα τρία ή δύο χρόνα τόκων ήταν για αυτούς που θα κουρεύονταν (μη εγγυημένοι). Το καθορίσαμε στο 15.5% για να βγαίνουν τα 5.8δις. και είπαμε οτι αντιστοιχεί με τριών χρόνων τόκους.

    GDP-linked bonds είναι από μελλοντική βελτιωση των δημόσιων οικονομικών. Τώρα που αρχίζει να υπάρχει ανάπτυξη θα έπαιρναν, π.χ. ένα μέρισμα επί του ΑΕΠ πέραν του μέσου 2%. Υπάρχει αρθογραφία επί αυτών, ίσως η πιο ενδιαφέρουσα από Kamstra-Schiller http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1444351

    Επίσης μπορούσαμε να μείνουμε μόνο στο 15.5% κούρεμα χωρίς GDP-linked bonds.

    Και όλες αυτές οι επιλογές είναι καλύτερες από αυτό που τελικά έγινε και καλύτερες από το πρώτο κούρεμα που απορρλιφθηκε.

    Ίσως να πήρα στραβά το σχόλιο σας, αλλά μου φάνηκε ειρωνικό.

  30. avatar
    Michael Olympios on March 16, 2016 - (permalink)

    Stavros Zenios….I regret to say that for those of us who remember your postings here five years ago and your full support for BOC and Athanasios Orphanides know quite well that your predictions on the economy and the banking system is as good as anybody else. To make a long story short, you lack the independence and the expertise on either matter to make any credible predictions

  31. avatar
    Σαββας Τταντης on March 20, 2016 - (permalink)

    Κύριε Ζενιο

    Πολυ ορθά σου τα έκραξε ο Μιχάλης Ολύμπιος. Με το πιο πάνω άρθρο σου συνεχίζεις να ειςαι συνεπής οσο αφορά τον ρηχό τροπο που βλέπεις τα οικονομικά μας δεδομένα……μονον που χρησιμοποίησες τον όρο success story δείχνει οτι δεν γνωρίζεις καλά τα οικονομικά μας δεδομένα.

    Είμαστε σε κρίση, θα συνεχίσουμε να εχουμε κρίση και οδεύουμε προς το άγνωστο.

    Ξέρεις τι σημαίνει dead cat bounce? Αυτα ειναι που βλεπουμε τον τελευταίο χρόνο. Ονομάζετε dead cat bounce και οχι success story.

    H ΕΚΤ το γνωρίζει και για αυτο δεν αποδέχεστε πλέον τα ομολογα μας ως εξασφάλιση και είμαστε πλέον εκτός αγορών…..καιρός ειναι να μάθει και Χάρης τι ειναι και πως σκέφτονται οι αγορες….

  32. avatar
    Επιλήσμων on March 22, 2016 - (permalink)

    “Κλοιός απεργιών μετά το μνημόνιο” (ο τίτλος προ ολίγου στη Stockwatch).
    Νομίζω κ. Ζένιο το άρθρο σας “Η πορεία προς την κρίση του 2018″ βρίσκεται στην αισιόδοξη πλευρά της πρόβλεψης.
    Με τα “μυαλά” που πάμε, μάλλον πολύ ενωρίτερα θα έρθει η νέα κρίση.

    ΥΓ Μου έρχονται στο νου μερικές παροιμίες κατάλληλες γιά την περίπτωση μας, η κοσμιότης με αποτρέπει να τις γράψω εδώ.

  33. avatar
    Σαββας Τταντης on March 23, 2016 - (permalink)

    Είμαστε εκτός αγορών. Αποδόσεις κυπριακών ομολόγων πέραν του 5% η χειρότερη απόδοση στην Ευρώπη μετά την Ελλαδα………δεν πήραμε το υπόλοιπο της βοήθειας απο την Τρόικα ……μέγα σφάλμα. …..η ΕΚΤ. Δεν αποδέχεστε τα ομολογα μας ως εξασφάλιση.. Όλες οι θυσίες του κυπριακού λαού τα τελευταία χρόνια κινδυνεύουν να τιναχτούν στο αέρα…..

    • avatar
      Savvakis C Savvides on March 26, 2016 - (permalink)

      Ditto! Είσαι πολύ σωστός στις παρατηρήσεις σου και το μέγα έγκλημα της επιστροφής 3 δις Euro φτηνής χρηματοδότησης στην Τρόικα για να φτιαχτεί έτσι το μυθιστόρημα του οικονομικού θαύματος. Θα προσέθετα και την εγκληματική αμέλεια εκ μέρους των κυβερνώντων να επιμείνουν να μην παίρνουν μέτρα για αντιμετώπιση του υπέρογκου ιδιωτικού δανεισμού που εμποδίζει και είναι τροχοπέδη στην βιώσιμη ανάπτυξη.

  34. avatar
    Σταύρος Ζένιος on April 10, 2016 - (permalink)

    Η πρόσφατη αξιολόγηση της Κύπρου από την ΕΕ επιβεβαιώνει τόσο τις επιτυχίες όπως περιγράφονται αλλά και τις προκλήσεις που απομένουν.
    http://ec.europa.eu/europe2020/pdf/csr2016/cr2016_cyprus_en.pdf

    Διάβασα τα σχόλια και, όσο αφορά τα επικριτικά, δυσκολεύομαι να αντιληφθώ ποιά είναι η διαφωνία:

    Ότι δεν είναι επιτυχία το τι καταφέραμε μέχρι τώρα?
    Ή, ότι δεν έχουμε ακόμη μπροστά μας τις προκλήσεις?

    Οι προσωπικοί χαρακτηρισμοί αποκαλύπτουν γύμνια επιχειρημάτων. Δυστυχώς, αποτλεούν εύκολη και προσφιλή μέθοδος διαλόγου στη χώρα μας.

  35. avatar
    Σάββας Τταντής on April 17, 2016 - (permalink)

    Κυριε Ζένιο δεν καταφέραμε τίποτα μέχρι σήμερα και οτι κάναμε μέχρι σήμερα δεν μπορει να θεωρηθεί επιτυχια.. τι καναμε?

    1. Μειώση μισθών στο δημόσιο

    2. Παγωμα επενδυσεων /εργων απο το κράτος.

    αυτο οπως ειναι φυσιολογικο μειώσε το δημοσιο έλλειμα.

    Μαγκια ειναι να μειωνεις το έλλειμα και ταυτοχρονα να βοηθας την οικονομια κάνοντας έργα. …..

    το οτι μειωσε δαπάνες το κράτος , αυτο έκανε μεγαλύτερη ζημια στην πραγματικη οικονομια. (βλεπε Kaynes)

    σε σχεση με το τέλος του 2012 , έχουμε αυξηση στους ανέργους, αυξηση του δημοσιου χρέους, μειωση του αριθμου υποστατικών επειχηρήσεων, ξενητευτηκαν χιλιαδες νεοι κλπ κλπ…….αυτες ειναι οι επιτυχιες μας?

    Κυριε Σαββίδη , εισαι σωστος……

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS