Skip to content

Brexit και Κύπρος

Posted by (Regular StockWatch Contributor) on June 27th, 2016 - 25 Comments
avatar

Ένα ηφαίστειο έχει ξυπνήσει, και οι συνέπειες δεν μπορεί παρά να είναι δυσάρεστες για όλους.  O «Δείκτης Φόβου», όπως χαρακτηρίζεται από το Bloomberg, εκτοξεύθηκε κατά 52%, η στερλίνα υποτιμήθηκε στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1980, το ιαπωνικό χρηματιστήριο είχε πτώση 7.9%, και οι τραπεζικές μετοχές 15%. Ο αρθρογράφος των Financial Times Wolfngag Munchau γράφει ότι ανησυχεί περισσότερο για το ευρώ και την ΕΕ από ότι για το Ηνωμένο Βασίλειο.  Σύμφωνα με το Economist ακούστηκαν ήδη φωνές υπέρ δημοψηφίσματος για έξοδο της Ολλανδίας, και δημοσκοπήσεις δείχνουν 55% των Γάλλων και Ιταλών να θέλουν δημοψήφισμα για παραμονή ή έξοδο από την ΕΕ.  Ευτυχώς οι πρώτες αντιδράσεις από κεντρικούς τραπεζίτες και τους «4 προέδρους» της ΕΕ εκπέμπουν σύνεση και αποφασιστικότητα.  Το πρόβλημα είναι ότι μετά από πέντε χρόνια κρίσης στην Ευρωζώνη, και τα επιτόκια στο 0% δεν υπάρχουν πολλά εργαλεία διαθέσιμα.

Ποιες είναι οι πιθανές επιπτώσεις για την Κύπρο; Άμεσα έχουμε συνέπειες από την υποτίμηση της στερλίνας με αντίκτυπο στο τουριστικό ρεύμα και στην καταναλωτική ικανότητα των βρετανών που ζουν στην Κύπρο.  Δεν συμμερίζομαι το αισιόδοξο συμπέρασμα πρόσφατης μελέτης του υπουργείου οικονομικών ότι οι επιπτώσεις θα είναι αμελητέες.  Μεσοπρόθεσμα μπορούμε να αναμένουμε αυξήσεις στα δίδακτρα που καλούνται να πληρώσουν οι κύπριοι φοιτητές στο ΗΒ.  Αυτό δεν θα επηρεάσει μόνο στο μέλλον αλλά και την άμεση κατανάλωση, καθώς τα νοικοκυριά αρχίζουν να αποταμιεύουν για αυξημένες μελλοντικές ανάγκες.

Η αβεβαιότητα ωστόσο των αγορών είναι πολύ πιο επίφοβη για μια εύθραυστη οικονομία όπως τη δική μας, από τα τυχόν άμεσα αποτελέσματα. Είναι διάχυτη η εντύπωση ότι έχουμε ξεπεράσει πλήρως την κρίση της κυπριακής οικονομίας, αλλά αυτό πολύ απέχει από την πραγματικότητα. Με επίπεδα χρέους 108% του ΑΕΠ η οικονομική ανάκαμψη επηρεάζεται εύκολα και έντονα από εξωγενείς παράγοντες. Με τη διαδικασία Brexit υπό εξέλιξη, οι εξωγενείς παράγοντες είναι πολλοί, απρόβλεπτοι και κατά κανόνα αρνητικοί. Το (πολύ σωστό) σχέδιο του υπουργείου οικονομικών να βγει στις αγορές και να εξομαλύνει χρέος που λήγει το 2017 και 2019, θα αντιμετωπίσει σημαντικά ψηλότερα επιτόκια δανεισμού. Επηρεάζονται επίσης οι σχεδιασμοί της Τράπεζας Κύπρου για εισδοχή στη χρηματαγορά του Λονδίνου.  Το Λονδίνο θα εξακολουθήσει να είναι κέντρο χρηματοοικονομικών υπηρεσιών – παρά τις περί αντιθέτου απόψεις που εκφράστηκαν προ-δημοψηφίσματος— και η Τράπεζα Κύπρου καλώς συνεχίζει την προετοιμασία της, αλλά η συγκυρία δεν είναι ευνοϊκή.

Τι κάνουμε; Δεν μπορούμε να κάνουμε πολλά εκτός από το να συνεχίσουμε τη συνετή δημοσιονομική πολιτική αντί να τη χαλαρώσουμε (όπως φάνηκαν τα πρώτα σημάδια πριν τις δικές μας βουλευτικές εκλογές!). Θωράκιση της κυπριακής οικονομίας με όλους τους δυνατούς τρόπους: Μεταρρυθμίσεις, ιδιωτικοποιήσεις, βελτίωση της ανταγωνιστικότητας. Για να διδαχθούμε κάτι από τις πρόσφατες καταστροφικές πυρκαγιές: Πολύ απροετοίμαστοι ήμασταν για μια τεράστια καταστροφή που οπωσδήποτε θα συμβεί σε ένα νησί με ξηρασία, ψηλές θερμοκρασίες, και πολλά δάση. Είναι η ικανότητα μας για ανταπόκριση που καθορίζει τον αντίκτυπο της κρίσης. Τώρα είναι που χρειάζεται σύγκλιση του Εθνικού Συμβουλίου Οικονομίας.  Η αισιοδοξία των τεχνοκρατών του υπουργείου οικονομικών μου προκαλεί τεράστια ανησυχία ότι καθόλου δεν βελτιωθήκαμε από το 2011.  Δεν θα μας αφήσει αλώβητους ούτε αυτή η κρίση.

Ακόμη πιο πολύ να προβληματίσουν οι πολιτικές επιπτώσεις.  Το Brexit δεν θα ολοκληρωθεί σε μια βδομάδα, ούτε σε ένα μήνα, ούτε μάλλον σε ένα χρόνο.  Αναμένεται να πάρει μέχρι το 2019 μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες, όπως προβλέπει το άρθρο 50 της Συνθήκης Εγκαθίδρυσης.  Μέχρι τότε οι ισορροπίες είναι απρόβλεπτες. Ως Κύπρος οφείλουμε να διατηρήσουμε την καλή σχέση με το ΗΒ.  Η ειδική μας θέση ως ταυτόχρονα μέλος της κοινοπολιτείας και της ΕΕ μας επιτρέπει να αναβαθμίσουμε τη θέση μας αν συνταχθούμε με τις συναινετικές φωνές στην ΕΕ.  Υπάρχει ο κίνδυνος για πλήρη ηγεμονία από τη Γερμανία (ήδη η καγκελάριος Μέρκελ κάλεσε σε σύσκεψη στο Βερολίνο τον πρόεδρο Ολάντ και τον πρωθυπουργό της Ιταλίας Ρένζι). Σε θέματα τραπεζικής και δημοσιονομικής ενοποίησης το επικρατούν γερμανικό μοντέλο δεν φαίνεται να δίνει λύσεις στα ευρωπαϊκά προβλήματα, ούτε το δικό μας μοντέλο παροχής υπηρεσιών ευνοεί. Ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Γιούνκερ αναμένεται να είναι (πάλι) μια δυνατή φωνή για δραστικές λύσεις αντί για μπαλώματα.

Όσο δε αφορά το εθνικό μας πρόβλημα: Ούτε εσωστρεφής ΕΕ λόγω Btexit, ούτε ένα Ηνωμένο Βασίλειο διχασμένο από το δημοψήφισμα και σε αναζήτηση ηγεσίας μετά την παραίτηση του πρωθυπουργού, μας ευνοούν. Δεν μας ευνοεί αν δυνάμεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την Τουρκία εμφανίζονται αποδυναμωμένες σε μια κρίσιμη φάση των διαπραγματεύσεων.

Τι κάνουμε; Ψυχραιμία αλλά και εγρήγορση. Το Brexit μπορεί να αποτελέσει την καμπάνα της αφύπνισης για να λύσει η ΕΕ τα προβλήματα των πολιτών της.  Ή, όπως παραστατικά είπε κάποτε ο δικός μας αρχιεπίσκοπος, να είναι ο πρώτος «πούντος» που ξηλώνει το τρικό.  Πάντως οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι οι πολίτες διψούν για λύσεις στα δικά τους, τοπικά προβλήματα, αντί για μεγαλεπήβολα κοσμοπολίτικα οράματα.

Καθηγητής χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και στο Norwegian School of Economics, Senior Fellow, the Wharton School, University of Pennsylvania. 

 

Ο Σταύρος Α. Ζένιος είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου στο Norwegian school of Economics, και senior fellow στο Wharton School, University of Pennsylvania. Διετέλεσε πρόεδρος της συνόδου των πρυτάνεων των Πανεπιστημίων των Ευρωπαϊκών πρωτευουσών (2007-2015) και πρύτανης του Πανεπιστημίου Κύπρου (2002-2010). Έχει δημοσιεύσει πέραν το 150 επιστημονικών άρθρων σε χρηματοοικονομικά και διοικητική επιστήμη. Βιβλία του έχουν μεταφραστεί στα κινέζικα και βραβεύτηκαν από την Αμερικανική Επιστημονική Εταιρεία Επιχειρησιακής Έρευνας. Το 2006 βραβεύθηκε με το Βραβείο Αριστείας της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Επιχειρησιακής Έρευνας. Απέκτησε διδακτορικό τίτλο από Princeton University (1986) και διετέλεσε επίκουρος καθηγητής και αναπληρωτής καθηγητής στο University of Pennsylvania.

Categories → Οικονομία

25 Comments
  1. avatar
    Anonymous on June 28, 2016 - (permalink)

    Ειναι γεγονός οτι το ΥΠΟΙΚ εχει υποτιμήσει τις επιπτώσεις για την Κύπρο και γενικότερα την ΕΕ. Εισερχόμαστε σε περίοδο πολιτικής αστάθειας και μεγάλης οικονομικής αβεβαιότητας, μπορεί οι άμεσες συνέπειες να μην ειναι μεγάλες αλλά δεν μπορεί κανείς να υπολογίσει ούτε κάν τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν μεσοπρόθεσμα.

  2. avatar
    Erol Riza on June 28, 2016 - (permalink)

    Dear Stavros,

    I welcome your analysis and the wake up call you are asking for in order to address the potential risks to the Cyprus economy. I would like though to provide some further food for thought and to try to ameliorate some of your concerns. My points are as follows:
    1. Any forecast or projection about the economic consequences on the UK economy is premature and thus it is too early to measure the impact on Cyprus in the medium term;
    2. The financial markets go it wrong yet again as they rallied before Brexit based on spurious polls and the violent reaction of Sterling is to be expected. This volatility will last so long as there is no clear roadmap on when Brexit will take place but the real money which drives investment and growth is not moving the exchange rates. We need to see where the pound will find a new equilibrium before we try to measure the impact on the economy. Tourist bookings have been made ally and some expenditure may be less than forecast but this should be negligible as the British still like to drink after meal;
    3. Our students should not suffer since even before the British entry we benefitted by being members of the the Commonwealth. The government could seek some assurances for such arrangement on a bilateral basis and should consider offering British students concessions if they study in Cyprus
    4. Market uncertainty is not good for business when it has to make investment decisions and you are right that this will impact some businesses but the cost of borrowing is unlikely to rise in Cyprus as a result;
    5. You are absolutely right in suggesting that a prudent fiscal policy should be reinforced with structural reform at the centre piece of government, if this is feasible 18 months ahead of a Presidential election;
    6. The Cyprus private sector, with government support, should seek to offer Cyprus as an alternative base for those British companies seeking to set up in the eurozone area offices. The bulk of British exports (80%) is finnancial services and Cyprus could benefit if the island is well promoted as a centre where financial services can be offered across the EU given our legal system and the professional groups in Cyprus which have developed a credible sector;
    7. Our tax treaties offer British companies wishing to do business in Iran and Russia, to name but a few, are likely to be valuable to trading British companies freed from the EU constraints;
    8. The UK stands to increase trade with India and China and herein lies another opportunity that Cyprus can aim to provide suitable incentives for British firms;
    9. The FINTECH sector in the UK is the most buoyant sector in the EU with 5,000 firms based in the vicinity of Old street roundabout and have seen huge investment in the UK. This would be a unique opportunity to attract British firms which would ideally wish to have access to the Israel know in the same sector. The digiatla economy is the most interesting sector in the world at present as it disrupts most offline businesses and Cyprus needs a wake up call here;
    10. Cyprus can really become a financial centre if the government and the private sector grasp the opportunity and continue the path of more transparency and good governance.

    I hope the above are not pipe dreams and the government and private sector work with the UK government and their private sector counterparts.

  3. avatar
    ac on June 28, 2016 - (permalink)

    Regarding the point on tuition fees
    A response could be that less students go to the UK to study, going to other countries instead or even staying in Cyprus. If the UK education system becomes less attractive because of Brexit, Cypriot universities should see it as an opportunity to attract international students

  4. avatar
    Νεφέλη on June 28, 2016 - (permalink)

    Να μη ξεχνάμε τις χιλιάδες των νέων μας που εργάζονται στη Μεγάλη Βρεττανία λόγω και της ανεργίας που βιώνουμε.Αν η βρεττανική οικονομία έχει λόγω Brexit πρόβλημα και κατα συνέπειαν απώλεια θέσεων εργασίας,οι πλέον ευάλωτοι σε απόλυση,θα είναι οι προερχόμενοι απο την ΕΕ,άρα και οι Κύπριοι.

  5. avatar
    Marios on June 29, 2016 - (permalink)

    The reason that the Brits voted for Brexit was immigration and not Economics. And specifically EU immigration from Poland and other Eastern European countries for low skilled workers taking up jobs for lower salaries than UK workers.
    The problem with the question in the referendum was that the Brexit vote did not specify what type of Brexit will follow.

    One option is for the UK to become part of the European Economic Area (EAA) like Norway. Which means full access to the EU market but also unrestricted movement of the labour market from the EU. That’s kind of being in the EU but without any voting rights. If this option is chosen, I wonder how the Brexiter politicians will sell this to their voters.

    So I assume that the Brexiters will want a deal that limits immigration from Poland and Eastern Europe with respect to low skilled workers.
    But at the same time they will not mind immigration from high skilled workers from Western Europe, otherwise the City will die. So they will try to negotiate individual immigration agreements with each country, say for example unrestricted labour movement to and from Germany but restrictions say with regard to Poland.
    Poland and other Eastern EU countries will not be happy to accomodate such a deal and will strongly oppose it.

    And this is the bottom line about the Brexit negotiations. Will EU (and each indivodual country in the EU) stand with one voice and say that the EU will make one deal with the UK that will apply to all EU and individual EU countries will not make separate deals with UK. If not then the whole EU project will be severely undermined.

  6. avatar
    Παναγιώτης Σαββίδης on June 29, 2016 - (permalink)

    Ο Σταύρος Ζένιος έπρεπε να άρχιζε από την τελευταία πρόταση.
    “Πάντως οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι οι πολίτες διψούν για λύσεις στα δικά τους, τοπικά προβλήματα, αντί για μεγαλεπήβολα κοσμοπολίτικα οράματα.”

    Πραγματικά πιστεύει ο αρθρογράφος ότι ο Άγγλος ψηφοφόρος που ψήφισε εκτός ΕΕ ενδιαφέρεται για τον Δείκτη Φόβου; για την υποτίμηση της Στερλίνας; για την πτώση στο Ιαπωνικό χρηματιστήριο; για την πτώση στις τραπεζικές μετοχές; για τον Munchau; για την έξοδο της Ολλανδίας, για τους κεντρικούς τραπεζίτες; κλπ.

    Η έξοδος του ΗΒ από την ΕΕ δίνει στην Κύπρο την μοναδική ευκαιρία να προσελκύσει εταιρείες στην Κύπρο.

    Η κυβέρνηση Αναστασιάδη οφείλει να θέσει ένα κυρίαρχο στόχο, δηλαδή να φέρει ψηλά αμοιβόμενες θέσεις εργασίας στην Κύπρου.

    1. Να πετύχει την μεταφορά του οργανισμού έγκρισης φαρμάκων της ΕΕ (European Medicines Agency) στην Κύπρο.

    Η Κύπρος είναι η μοναδική χώρα που δεν έχει στην επικράτεια της έστω και ένα οργανισμό της ΕΕ. Ο πιο πάνω οργανισμός εργοδοτεί 600 άτομα και ακόμη 2,000 εργάζονται με τον οργανισμό στο Λονδίνο.

    2. Η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου να υιοθετήσει λέξη προς λέξη, γραμμή προς γραμμή το Αγγλικό νομοθετικό πλαίσιο του Financial Conduct Authority, για την εγκαθίδρυση πιστωτικών ιδρυμάτων.

    Υπάρχουν 5,000 fintech εταιρείες στο ΗΒ, τα οποία εγκρίθηκαν με τους πιο πάνω κανονισμούς και οι οποίες χρησιμοποιούν το passporting της ΕΕ για να μπορούν να δραστηριοποιούνται στην ΕΕ χωρίς επιπρόσθετη διαδικασία.

    Το πιο πάνω, φυσικά, ισχύει νοουμένου ότι η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου μπορεί να ανταποκριθεί. Δεν το πιστεύω επειδή έχει την ηγεσία που έχει (δεν μιλώ για την Χρυστάλλα) αλλά καιρός να πέσουν κεφάλια ή να αλλάξουν κεφάλια.

    Ο αρθογράφος ζητά σύγκλιση του Εθνικού Συμβουλίου Οικονομίας. Για να κάνει τι; Ο Αναστασιάδης, που δεν σας άκουσε ποτέ, θα σας καλέσει 6 μήνες πριν τις προεδρικές εκλογές για να σας ξαναχρησιμοποιήσει και μετά να σας ξαναπετάξει στο υπόγειο (αν εκλεγεί).

    Όσο δε αφορά το εθνικό μας πρόβλημα: Ένα ΗΒ εκτός ΕΕ μας ευνοεί και πολύ μάλιστα. Είναι εντυπωσιακό ότι πιστεύεις ότι το ΗΒ θα θέλει να επηρεάσει την Τουρκία για λύση που να δεχθούν και οι Ελληνοκύπριοι. Μάλλον το αντίθετο.

  7. avatar
    Exposure on June 29, 2016 - (permalink)

    Time to seriously start considering our options out of the European Union, especially if the EU does not reform towards a true federation.

    I believe the UK decision to exit the EU was the right one considering the circumstances. The EU is at an impasse with no will to truly reform for the benefit of the collective population and at the same time it is mired in the german economic “fundamentalism” which exacerbates the situation.

    In the end the EU is a nothing more than a bureaucratic mechanism that produces a competitive disadvantage to economies such as Cyprus, which need to specialize in order to compete. but then they are told they specialized too much and their financial sector is too big, so we need to cut it down to “proper” size, but hey you still have the sun and nice weather:”We have no objection, with u becoming a retirement base for the rest of Europe”.

    I say the hell with EU and their malignant policies.

  8. avatar
    Σταύρος Ζένιος on July 1, 2016 - (permalink)

    @Παναγιώτης Σαββίδης

    - Εύστοχες οι εισηγήσεις.

    - Δεν είμαι μέλος του Συμβουλίου Εθνικής Οικονομίας εδώ και 3 χρόνια.

    - Ναι, θα ήθελα να το δώ πιο ενεργό, πιο συγκροτημένο, και να λαμβάνεται υπόψη. Να θυμίσω οτι δική μου εισήγηση ήταν το 2001 για τις Προεδρικές εκλογές του 2002. (Περιοδικό Ενδείκτης, Οκτ. 2001, σελ. 2-4, άρθρα στον ημερήσιο τύπο, επιστολές σε υποψηφίους Προέδρους)

  9. avatar
    Σταύρος Ζένιος on July 1, 2016 - (permalink)

    @Exposure

    Καθώς διαμαρτυρόμαστε (και δικαίως) για τα προβλήματα της ΕΕ να μην ξεχνάμε οτι μας έδωσε 70 χρόνια ειρήνης στην Ήπειρο. Μας έδωσε τεράστια οικονομική ανάπτυξη πριν την κρίση του 2007 και 2011.

    Και πράγματι, νομίζεις οτι η Κύπρος είμαστε ισχυρότεροι μόνοι μας? Απέναντι στην Τουρκία? Εκτός οικονομικών συνασπισμών? Νομίζω το δοκιμάσαμε με τους Αδέσμευτους και είδαμε που μας οδήγησε.

    • avatar
      Επιλήσμων on July 2, 2016 - (permalink)

      Συμφωνώ απολύτως με αυτό που λέτε γιά τους Αδέσμευτους. Μακάρι και οι πολιτικοί μας “ηγέτες” να συμφωνούσαν με αυτό. Λοιπόν, αυτή η πολιτική με τους Αδέσμευτους καθώς και μερικές άλλες φαεινές ιδέες που Κάποιος είχε, είναι που μας έφεραν εδώ που βρισκόμαστε. Υπάρχει νομίζω μιά λαϊκή παροιμία, “χρειάζεται ένας άφρων για να ρίξει μιά πέτρα στο πηγάδι και δεκα νούσιμους γιά να την βγάλουν”. ‘Αντε τώρα να βρούμε αυτούς τους δέκα.

      ΥΓ1 Δεν είμαι σίγουρος εάν η ΕΕ είναι ο κατάλληλος συνασπισμός που μας προσφέρει ασφάλεια.

      ΥΓ2 Το θέμα European integration / disintegration είναι τρομερά πολύπλοκο και δεν θα ήθελα να κάνω ατελές σχόλιο επ’ αυτού, τουλάχιστον σήμερα. Εν πάση περιπτώσει πρέπει να ξεχάσουμε νέα θετικά βήματα προς further political integration.

  10. avatar
    Σταύρος Ζένιος on July 1, 2016 - (permalink)

    @Erol Riza

    Μιλούσα για τον δανεισμό του κράτους απο τις διεθνείς αγορές, όχι για εσωτερικά επιτόκια δανεισμού. Ναι, όταν το market appetite for risk μειώνεται (αύξηση VIX ή Δείκτης Φόβου) τα risk premiums ανεβαίνουν.

  11. avatar
    Σταύρος Ζένιος on July 1, 2016 - (permalink)

    Σωστή η επισήμανση @Νεφέλης και εύστοχος ο/η @ac για ευκαιρίες που δημιουργούνται για πανεπιστήμια. Ωστόσο το ΗΒ παραμένει χώρα με εξαιρετικά πανεπιστήμια και είναι ζημιά να αποκλειόμαστε λόγω κόστους

    • avatar
      Φεραίος on July 9, 2016 - (permalink)

      Ακόμα και αν περιοριστούν οι φοιτητές μας στα Βρετανικά πανεπιστήμια δεν θα είναι απώλεια. Είχαμαι αυτήν την εκπαίδευση για πολλά χρόνια. Δέν μας βγήκε σε καλό. Δέν άλλαξε την νοοτροπία μας. Είναι αυτή που χρεωκόπησε το κράτος. Χρεωκόπησε τις Τράπεζες και ανατίναξε το Μαρί.
      Είναι διαφορετικού είδους εκπαίδευση και παιδεία που χρειαζόμαστε. Ιδού πεδίον δόξης λαμπρό για τους ειδικούς μας.
      Όπως είπε και ο Russell “We are faced with the paradoxical fact that education has become the chief obstacle to intelligence and freedom of thought“

  12. avatar
    Φεραίος on July 2, 2016 - (permalink)

    Λέχθηκαν και γράφτηκαν τόσες πολλές αρνητικές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η έξοδος της ΜΒ απο την ΕΕ που είναι δύσκολο να απαριθμηστούν. ¨Ολα κακά. Όλα αρνητικά. Άρπαξαν την ευκαιρία όλων το ειδών επιστήμονες να μελετήσουν το φαινόμενο και να δώσουν, ο κάθε ένας από την ειδικότητα του, την δική του αξιολόγηση. Όλες, ή σχεδόν όλες, για αρνητικές επιπτώσεις στον λαό της ΜΒ. Δέν αμφισβητώ ούτε το καλοπροαίρετο των μελετών ούτε τις ίδιες τις μελέτες.
    Μένει να αιωρείται ένα υπονοούμενο ότι δηλαδή, περίπου, ο Βρετανικός λαός στην πλειοψηφία του τρελάθηκε, παραπλανήθηκε. Δεν ξέρει τι του γίνεται. Δεν ξέρει ποιόν είναι το καλό του. Ότι του είπαν ψέματα οι ηγέτες του κτλ.
    Όλοι οι ηγέτες χωρών της ΕΕ, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ και άλλοι δεν παρέλειψαν να πουν το τετριμμένο ότι “η απόφαση του Βρετανικού λαού είναι ΣΕΒΑΣΤΗ“. Την ίδια ώρα, όμως, όλοι αυτοί περιμένουν ή παρακαλούν να μην εφαρμοστεί. Δηλαδή να μην γίνει ΣΕΒΑΣΤΗ. Εδώ πάει γάντι η λέξη υποκρισία.
    Ο Βρετανικός λαός, στην πλειοψηφία του, συνειδητά, με πλήρη επίγνωση των επιπτώσεων της απόφασης του επέλεξε την έξοδο.
    Το έκαμε για λόγους ιστορικούς, ιδιοσυγκρασίας και παράδοσης. Ουδέποτε ένοιωσε να είναι μέρος της ηπειρωτικής Ευρώπης.
    Είναι γι`αυτούς τους ίδιους λόγους που είπε όχι στο Ευρώ. Είναι λαός, που από την ιστορία του θέλει, εκεί και όπου ανήκει σε ομάδες κρατών, να πρωταγωνιστεί, να αποφασίζει. Του είναι πολύ δύσκολο να διαχειριστεί την ισότητα μεταξύ του και άλλων κρατών. Έχει προσπαθήσει να το κατορθώσει μέσα στην ΕΕ χωρίς επιτυχία.
    Δεν πρέπει να υπάρχει αμφιβολία ότι ο ιστορικός και περήφανος για την πατρίδα του λαός της ΜΒ θα αντιμετωπίσει με επιτυχία όλες τις αρνητικές επιπτώσεις. Ας μείνει ανενόχλητος και ανεπηρέαστος να προχωρήσει.

    • avatar
      Anonymous on July 4, 2016 - (permalink)

      Φεραίε,θεωρητικά αυτά που υποστηρίζεις είναι λογικά.Και βέβαια είναι δημοκρατικό δικαίωμα του κάθε λαού να αποφασίζει γιά το μέλλον του.Μόνο δύο σημεία όμως, θα ήθελα να επισημάνω χάριν προβληματισμού.Το πρώτο αφορά το βρεττανικό λαό.Θεωρείς ότι είναι ηθικό και φρόνιμο,ένα αποτέλεσμα λίγο πιό πάνω απο το 50%,που ουσιαστικά διχάζει και μοιράζει στη μέση τη θέληση ενός λαού; Ισως να ήταν πιό δημοκρατικά νομιμοποιημένο, ένα ποσοστό εγκυρότητας πάνω απο 60%.Το δεύτερο σημείο που με προβληματίζει,είναι οι συνέπειες που επιφέρει η αποχώρηση ενός μεγάλου κράτους, στα άλλα κράτη της ΕΕ,αλλά και στις συνιστώσες του Ηνωμένου Βασιλείου.Αντε να πείσεις το Σκωτσέζο που ψήφισε κατά 60% Bremain,ότι η ισχνή πλειοψηφία αποφάσισε αποφάσισε Brexit.

      • avatar
        Φεραίος on July 8, 2016 - (permalink)

        Anonymous
        Για ενισχυμένη πλειοψηφία ισχύει το σχόλιο μου προν την Νεφέλη πιό κάτω. Είναι όμως και κάτι άλλο. Και εμείς εδώ ίσως να πρέπει να συζητήσουμε αν θα πρέπει να έχουμε αυξημένη πλειοψηφία σε περίπτωση δημοψηφίσματος για το εθνικό μας θέμα. Δεν θα πρέπει να περιμένουμε την τελευταία στιγμή.
        Αναφορικά με πιθανές επιπτώσεις σε άλλες χώρες εκείνο που μπορεί να λεχθεί είναι ότι καμιάς χώρας ο λαός δεν ιεραρχεί το συμφέρον τρίτης χώρας πάνω απο το δικό του συμφέρον. Μου είναι δύσκολο να το κρίνω με θρησκευτικούς όρους.

      • avatar
        Νεφέλη on July 8, 2016 - (permalink)

        Anonymous,για μιά στιγμή νόμισα ότι σε είχα αντιγράψει.Διάβασε αμέσως πιό κάτω το σχόλιό μου.Συμφωνούμε απόλυτα!

    • avatar
      Νεφέλη on July 4, 2016 - (permalink)

      Φίλε Φεραίε,μα και βέβαια είναι δικαίωμα του βρεττανικού λαού να αποφασίζει για το μέλλον του.Ομως,είναι έτσι απλά τα πράγματα; Δηλαδή όταν ουσιαστικά ένας στους δύο διαφωνεί,τότε αντιλαμβάνεσαι ότι η δημοκρατική νομιμοποίηση ενός δημοψηφίσματος αδυνατίζει τόσο πολύ,που οδηγεί σε φυγόκεντρες τάσεις,με απροσδιόριστες συνέπειες.Δες τον όγκο της διαδήλωσης χτες στο Λονδίνο,που δέν είναι η Αθήνα όπου για ψύλλου πήδημα κατεβαίνουν στο Σύνταγμα.Και το σημαντικότερο,άντε να πείσεις τους Σκωτσέζους που ψήφισαν με πάνω απο 60% Bremain,ότι το Brexit είναι για το καλό τους.

      • avatar
        Φεραίος on July 8, 2016 - (permalink)

        Νεφέλη
        Η Σκωτία θα μπορούσε να ζητήσει/απαιτήση ενισχυμένη πλειοψηφία. Δεν το έκαμε. Είχε χρόνο. Ελαβε μέρος στο δημοψήφισμα. Νομικά την δεσμεύει. Ίσως δείδει και στην ΜΒ νομικό έρισμα να σταματήσει δημοψήφισμα για απόσχηση αν επικαλεστεί το δικό της 60%. Η Σκωτία, τώρα, θα πρέπει να περιμένει όταν και μετά αρχίσουν διαπραγματεύσεις για έξοδο. Να διαπραγματευτεί με το ΗΒ ακριβώς όπως και στο προηγούμενο δημοψήφισμα για απόσχηση.

        • avatar
          Νεφέλη on July 8, 2016 - (permalink)

          Φεραίε,το σίγουρο είναι ότι για το μπάχαλο που δημιουργήθηκε,σοβαρή ευθύνη φέρουν ηγετίσκοι τύπου Κάμερον και Κόρμπιν απο τη πλατφόρμα του Bremain,καθώς και οι Τζόνσον,Φάρατζ της καμπάνιας του Brexit.Οι μεν υποστηρίζοντας με το στανιό την παραμονή,οι δε φανατικά λα’ι′κίζοντες για τα πιθανά οφέλη της εξόδου απο την ΕΕ.

          • avatar
            Νεφέλη on July 8, 2016 - (permalink)

            Και τώρα όλοι οι πιο πάνω έχουν ”αποδράσει”. για να μην έχουν την ευθύνη

          • avatar
            Φεραίος on July 11, 2016 - (permalink)

            Νεφέλη
            Εκείνο για το οποίο νοιώθω έντονα είναι ότι η προιστορία μας και ο τρόπος με τον οποίο κυβερνούμε την χώρα μας δεν μας επιτρέπει να κρίνουμε τις αποφάσεις και συμμπεριφορές άλλων λαών και ειδικά της ΜΒ. Δεν είμαστε και οι καλύτεροι σ`αυτά τα θέματα.
            Και ας μή ξεχνούμε ότι ακόμα και το 76% με 24% που είχαμε στο δικό μας δημοψήφισμα το 2004 αφησε πίσω του πληγές μέχρι σήμερα.
            Εκείνο που πρέπει και οφείλουμε να κάμουμε είναι ακριβώς αυτό που κάνει πιό πάνω ο Σταύρος Ζένιος. Δηλαδή ο κάθε ένας στόν τομέα του να προσπαθήσει να εντοπίσει πιθανές αρνητικές απιπτώσεις πάνω μας και να εισηγηθεί τρόπους αντιμετώπισης.

  13. avatar
    apofoitos ATI on July 4, 2016 - (permalink)

    gia plaka vgikan oi aggloi opws to elam kai i xrisi avgi.ws ek toutou gia na iparxoun pragmatikes sinepies tha ginei kai 2 dimopsifisma pou tha anaerei to prwto.mexri tote oloi tha miloume theoritika

  14. avatar
    Anonymous on July 4, 2016 - (permalink)

    I agree with Fereos.

    The UK has taken the right choice to placing its sovereign rights ahead of personal rights of EU citizens. This is what it is all about. Regaining 100% of its sovereignty.

    Since this goes against EU principles, and as the EU did not provide a ‘digestible’ solution to the UK’s demands, it has voted to leave.

    The world will still spin and so will commerce. The UK may lose from leaving the EU (although I doubt it would be much, if any, as the EU needs the UK more than the UK needs the EU), but will gain a tremendous boost from concluding trade agreements with many other countries (and with the USA) without the constraints of the EU rules.

    Only today we have seen an announcement of the Chancellor promising to slash corporate tax to 15%, bearly 1 week after Brexit. Have no illusion that more announcements will follow. The UK will become the Singapore of Europe, whilst maintaining very close links with the EU.

    Yet we in Cyprus are jump-starting discussions to lure UK companies to Cyprus.

    The EU is out of control and will crash soon. The EU has the crisis and not the UK.

    Once the new politicians take over the implementation of the Brexit, then all will progress fast.

    This is my opinion.

  15. avatar
    MM on July 4, 2016 - (permalink)

    I agree with Fereos.

    The UK has taken the right choice to placing its sovereign rights ahead of personal rights of EU citizens. This is what it is all about. Regaining 100% of its sovereignty.

    Since this goes against EU principles, and as the EU did not provide a ‘digestible’ solution to the UK’s demands, it has voted to leave.

    The world will still spin and so will commerce. The UK may lose from leaving the EU (although I doubt it would be much, if any, as the EU needs the UK more than the UK needs the EU), but will gain a tremendous boost from concluding trade agreements with many other countries (and with the USA) without the constraints of the EU rules.

    Only today we have seen an announcement of the Chancellor promising to slash corporate tax to 15%, bearly 1 week after Brexit. Have no illusion that more announcements will follow. The UK will become the Singapore of Europe, whilst maintaining very close links with the EU.

    Yet we in Cyprus are jump-starting discussions to lure UK companies to Cyprus.

    The EU is out of control and will crash soon. The EU has the crisis and not the UK.

    Once the new politicians take over the implementation of the Brexit, then all will progress fast.

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS