Skip to content

Πίσω στο Μέλλον

Posted by (Regular StockWatch Contributor) on November 28th, 2016 - 13 Comments
avatar

Στις 6 Ιουνίου 1980 το υπουργικό συμβούλιο της τότε εποχής διόρισε Ερευνητική Επιτροπή για να ερευνήσει τη «νομική και οικονομική θέση και τη διαχειριστική διάρθρωση του συνεργατικού κινήματος και τις πολλαπλές του δραστηριότητες». Στις 19 Οκτωβρίου 1981 ο πρόεδρος (Αντώνης Κούρρης), και τα δύο μέλη (Νίκος Χαραλάμπους και Θεόφιλος Θεοφίλου) υπόβαλαν στο υπουργικό συμβούλιο την έκθεση τους. Τα συμπεράσματα και τις εισηγήσεις εκείνης της έκθεσης, αλλά και διάφορα γεγονότα που μερικοί «τολμηροί» μαρτύρησαν σύμφωνα με την Επιτροπή, είναι σημαντικό να τα ξαναθυμηθούμε επειδή τα παθήματα δύσκολα γίνονται μαθήματα.

Πρώτα, είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι παρά τις 102 δημόσιες ακροάσεις και την προφορική μαρτυρία 153 προσώπων, η Επιτροπή λέει ότι συνάντησε «πλείστες όσες δυσκολίες». Ελάχιστοι μάρτυρες προσήλθαν αυτόβουλα, ενώ πολλοί μάρτυρες προσπάθησαν να παραπλανήσουν την Επιτροπή.

Δεύτερον, η έκθεση είναι πολύ ενδιαφέρουσα και θα πρέπει να διαβάζεται ίσως από όλους όσους ενδιαφέρονται για την οικονομική ιστορία της Κύπρου. Τα πρώτα κεφάλαια εξιστορούν την ιστορία του Συνεργατισμού στην Κύπρο, καθώς και τη σχετική νομοθεσία. Έχουν επίσης ενδιαφέροντα στοιχεία για τους χρονιαίους λογαριασμούς των Συνεργατικών (καταθέσεις, δάνεια, κέρδη). Στο τέταρτο κεφάλαιο εξιστορείται πως με την εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας το 1960 θεσπίστηκε για τα ελληνικά συνεργατικά νόμος που προέβλεπε Γραφείο Ελέγχου Συνεργατικής Αναπτύξεως και διοικητή, στο οποίο διορίστηκε ο κ. Αζίνας. Τα προβλήματα στον Συνεργατισμό φάνηκαν πολύ γρήγορα.  Αναφέρεται συγκεκριμένα ότι ο κ. Ρένος Σολομίδης είχε γράψει εμπιστευτικό σημείωμα (14 Ιουνίου 1968) με τίτλο «Ο κατήφορος του Συνεργατισμού» δεδομένης της ανεξάρτητης λειτουργίας του κ. Αζίνα, που θεωρητικά θα έπρεπε να ήταν απλώς ένας δημόσιος υπάλληλος του υπουργείου εμπορίας. Το μακροσκελές υπόμνημα τέθηκε ενώπιον του υπουργικού συμβουλίου αλλά τίποτα δεν άλλαξε.

Τρίτον, όπως ήδη θα πρέπει να έχετε αντιληφθεί από τα πιο πάνω, το θέμα του ελέγχου της κυβέρνησης στον Συνεργατισμό απασχολούσε από τη δεκαετία του 1960 τη δημόσια υπηρεσία. Στις 10/2/1966 ζητήθηκε γνωμάτευση από τον γενικό εισαγγελέα (μετά από ερώτηση βουλευτή) κατά πόσο η κυβέρνηση δύναται να «ασκήσει έλεγχο (στον Συνεργατισμό) και με ποιο τρόπο» (σελίδα 13). Νομοσχέδιο ετοιμάστηκε για καλύτερο έλεγχο, και κατατέθηκε στη βουλή στις 28/11/1967. Το νομοσχέδιο είχε προκαλέσει τότε την έντονη αντίδραση του κ. Αζίνα (σελίδα 14) και δεν συζητήθηκε στη βουλή παρά τις προσπάθειες του τότε γενικού εισαγγελέα και υπουργού εμπορίου. Στις 14/1/1976 (ναι, περίπου 10 χρόνια αργότερα) στάληκε επιστολή από τον γενικό διευθυντή της βουλής στο υπουργείο ρωτώντας κατά πόσο το υπουργείο επιθυμούσε απόσυρση ή προώθηση του νομοσχεδίου. Τα πολυλόγησα: Το νομοσχέδιο ποτέ δεν έφθασε στην ολομέλεια της κυπριακής βουλής.

Τέταρτον, η κακοδιαχείριση φαίνεται στα επόμενα κεφάλαια της έκθεσης που εξιστορούνται συγκεκριμένα παραδείγματα, και περιγράφεται η εμπειρία συγκεκριμένων συνεργατικών. Υπάρχουν ενδιαφέρουσες ιστορίες αγοράς αυτοκινήτων στην Αγγλία και μεταφορά με τις Κυπριακές Αερογραμμές στην Κύπρο.

Και στο τέλος ερχόμαστε στα συμπεράσματα (σελίδα 136). Αναρωτιέται ο αναγνώστης αν διαβάζει έκθεση του 1981 ή του 2013 (εξού και ο σημερινός τίτλος, πίσω στο μέλλον). Βραχυπρόθεσμες καταθέσεις για να γίνουν μακροπρόθεσμες επενδύσεις στη γεωργία και βιομηχανία. Αποφάσεις από άτομα στη Συνεργατική Κεντρική για δάνεια στις Επιτροπείες που ταυτόχρονα ήσαν τα ίδια άτομα μέλη. Αλόγιστη πιστωτική επέκταση χωρίς μελέτη για τη βιωσιμότητα και χωρίς επαρκείς εγγυήσεις. Δωρεές κατόπιν προτροπής του εφόρου, και πληρωμές «για εξυπηρέτηση αλλοτρίων σκοπών» (σελίδα 137). Αντιγράφω:

«Την ευθύνη για την κατάσταση που δημιουργήθηκε δε φέρουν μόνο οι κατά καιρούς υπουργοί εμπορίου και βιομηχανίας αλλά και τα υπόλοιπα μέλη του υπουργικού συμβουλίου που ήσαν ενήμερα της καταστάσεως που επικρατούσε στο Τμήμα Συνεργατικής Αναπτύξεως από το υπόμνημα «ο κατήφορος του Συνεργατισμού» του κ. Ρένου Σολομίδη.  Στο σημερινό κατρακύλισμα του συνεργατικού κινήματος συνέβαλε τα μέγιστα και η ανευθυνότητα και η ανικανότητα των μελών των Επιτροπειών των περισσότερων μεγάλων συνεργατικών εταιρειών.»

Μία ερώτηση που γεννάται όταν διαβάζει κάποιος την έκθεση του 1981 είναι τι έχουν λάβει οι φορολογούμενοι από το σημαντικό ποσό που έβαλαν στον Συνεργατισμό το 1980 και παρά την πιο πάνω καταπελτική έκθεση. Μία άλλη ερώτηση είναι πως είναι δυνατόν ακόμη να συζητείται αν η κυβέρνηση «δύναται να ασκήσει έλεγχο στον Συνεργατισμό». Αναρωτιέται κανείς αν τα ίδια θα γράφονται και στα εκατοντάχρονα της βουλευτικής ερώτησης του 1966.

Ο Αλέξανδρος Μιχαηλίδης είναι καθηγητής χρηματοοικοονομικών στο Imperial College Business School.

Categories → Οικονομία

13 Comments
  1. avatar
    Erol Riza on November 28, 2016 - (permalink)

    Dear Alexandros,
    I appreciate your research in the misdeeds in the Co Op movement which brings to the surface very interesting issues of policy mistakes and political inaction. Of course Cyprus is not alone as in Spain and in the UK both sectors suffered also due to incompetence and political interference with the latter being bailed in. At the root of the problems as you highlight has been bad corporate governance. One hopes we have put this right unless political interference is systemic in the Co Op sector in general.
    However, your readership would be better informed if you also highlighted the efforts undertaken by the Central Bank of Cyprus over the years to bring the Co Op movement under its supervisory umbrella ( an IMF suggestion over the years I seem to recall) and who was blocking these efforts.
    We await your valuable findings in this regard.

    • avatar
      Alexandros Michaelides on November 30, 2016 - (permalink)

      Dear Erol,

      my original article from April 2011 contains the necessary references, I think, to the extent possible (eg 2010 IMF recommendations and Mrs Phylakti’s book):

      http://blog.stockwatch.com.cy/?p=418

      The response by the relevant authority (comment 5) and the silence of all major political parties over the years indicates who might have been blocking these efforts in the past, and who will be blocking them in the future.

  2. avatar
    The Invisible Hand on November 28, 2016 - (permalink)

    Η αναφορά σας για την ανευθυνότητα και ανικανότητα μελών των επιτροπειών του συνεργατισμου, μου θύμισε τον αείμνηστο Γεώργιο Συρίμη, ο οποίος ήταν τότε ελεγκτής της Κεντρικής Συνεργατικής. Είχε ρωτήσει κάποτε τον κ. Αζίνα γιατί δεν διορίζει ικανά και έμπειρα στελέχη στο συμβούλιο και στις επιτροπείες. Η απάντησις ήταν ότι αυτούς που διόριζε μπορούσε να τους ελέγχει.

  3. avatar
    Νεφέλη on December 2, 2016 - (permalink)

    Κύριε Μιχαηλίδη,έχετε κάποιο αρχικό σχόλιο για τη σημερινή τοποθέτηση του υπ.Οικονομικών ότι είναι υπο συζήτηση η παραχώρηση του διασωθέντος απο το κράτος Συνεργατισμού,σ’αυτούς που με οποιοδήποτε τρόπο υπέστησαν το κύριο βάρος του bail-in ;

    • avatar
      XYZ on December 4, 2016 - (permalink)

      Ας τους δώσουν ένα καντόνιο με την απελευθέρωση και την επανένωση της πατρίδας.Να το κόψουν οικόπεδα.

      • avatar
        Νεφέλη on December 5, 2016 - (permalink)

        XYZ,τουλάχιστον η απάντηση που μου έδωσε πιό κάτω ο κ.Τταντής,άνκαι με δόση χιούμορ,είναι λογική.

        • avatar
          XYZ on December 5, 2016 - (permalink)

          Νεφέλη,
          Δεν σχολίαζα το δικό σου ερώτημα που πολύ φυσιολογικά έθεσες. Απλά, με την ευκαιρία της δικής σου ερώτησης, έκανα ένα δικό μου σχόλιο για την πολιτική.
          Πάντως νομίζω ότι το σχόλιο του κ. Τταντή είναι το ίδιο με το δικό μου (μόνη διαφορά ότι το δικό μου σχόλιο έχει ευρύτερη εφαρμογή).
          Αυτό το «μεταξωτές κορδέλλες» και το «Φοβού τους Δαναούς και δώρα φέροντες» του κ. Τταντή;
          Παραδέχομαι ότι εγώ είχα βρεθεί υπό την επήρεια ενός τραγουδιού που άκουγα στο Youtube αμέσως πριν γράψω το δικό μου σχόλιο. Ήταν το τραγούδι «Μπήκαν στη πόλη οι οχτροί» με τον αείμνηστο Ξυλούρη. Τι σύμπτωση! Ναι! Μιλά κι’αυτό για «δώρα» σαν αυτά των Δαναών… («μοιράσαν δώρα οι οχτροί κι εμείς γελούσαμε σαν τα παιδιά…» λέει). Άκου πράμματα: μοιράσαν δώρα … Είναι συγκλονιστικό! Εισηγούμαι να διαβάσετε τους στίχους του, πολύ προσεκτικά. Θα εκπλαγείτε από τη σοφία του στιχουργού.
          Πού να στα λέω: Ζούμε στην εποχή της γενναιοδωρίας (σ.σ. πάντοτε στις πλάτες άλλων, εννοείται). Να δώσουμε τον Συνεργατισμό, να δώσουμε τα έσοδα του φυσικού αερίου (το αέριο, αν το πετύχουμε – που λέει και ο λόγος – θα είναι πιο μεταξωτό και από μεταξωτές κορδέλες), δώστε και μια (Πέντα)Μαιρούλα, γιατί όχι και μια Προεδρικούλα εκ Περιτροπής ωρμώμενη. Γενικά, δώστε-δώστε-δώστε (!) χρονιάρες μέρες, όσοι γενναιό-δωροι (και γενναίοι) προσέλθετε.
          Υποσημείωση: Περιτροπή είναι μια παρεξηγημένη πλην όμως φανταστική κωμόπολη της Κύπρου (στα δυτικά, επαρχία Λευκωσίας) και στον 35ο σχεδόν Παράλληλο, και είναι εκ των «Ων ουκ άνευ» για να γυρίσει ο ήλιος. Το «ουκ» προφέρεται όπως στο «την Πατρίδα ουκ ελάττω παραδώσω (ή μη ολόκληρην)».
          —————————————-

    • avatar
      Επιλήσμων on December 5, 2016 - (permalink)

      Αγαπητή Νεφέλη, περίμενε ακόμη λίγο να πλησιάσουν οι προεδρικές εκλογές και τα “δώρα” θα πέφτουν βροχηδόν.

  4. avatar
    Σαββας Τταντης on December 2, 2016 - (permalink)

    Επανέρχομαι με σχολιο μετά απο πολλούς μήνες.

    Στο παρελθόν έχω γράψει οτι το 1.8 δις που έδωσε το κρατος στον συνεργατισμό έχει χαθεί. Δυστυχώς δένεται οτι έτσι έχουν τα πράγματα σημερα. Ο συνεργατισμος θελει κεφαλαια. 2 επιλογές έχει το κρατος , αφού η επιλογή να ξαναδώσει λεφτά ειναι ανέφικτη….αρα

    1. Να πουληθεί ο συνεργατισμος σε θεσμικούς ξένους κύριος επενδυτές αφού στην κυπρο δεν υπάρχουν θεσμικοί επενδυτές που να διαθέτουν κεφαλαια. Με αυτην την επιλογή η πώληση θα ειναι σε εξευτελιστικές χαμηλή τιμή.

    2. Να δοθεί στους καταθέτες κουρεύοντας τους έτσι με έμμεσο τροπο αφού τα προβλήματα του συνεργατισμού ειναι τεράστια ….

    Με την πρώτη λύση το κρατος χάνει ολα του τα λεφτά. Με την δεύτερη λύση το κρατος θα γίνει diluted αλλά δεν θα χάσει ολα του τα λεφτά αφού θα πουλήσει στους καταθέτες οι άλλους μικροεπενδυτές φύκια για μεταξωτές κορδέλες .

    Νεφέλη ελπίζω να απαντήθηκε το ερώτημα σου…

    Φόβου τους Δαναούς και τους δώρα φεροντες¨

    Σαββας Τταντης 2/12/2016

    • avatar
      Παναγιώτης Σαββίδης on December 7, 2016 - (permalink)

      Ο Συνεργατισμός, (όπως η Τράπεζα Κύπρου και η Ελληνική Τράπεζα) στην πραγματικότητα είναι εταιρεία διαχείρισης περιουσιακών στοιχείων (asset management company) με χρηματοπιστωτικό παρακλάδι.

      Σίγουρα υπάρχουν και άλλες λύσεις.

  5. avatar
    R on December 12, 2016 - (permalink)

    Κύριοι,
    Φαίνεται καθαρά ότι ο Συνεργατισμός ήταν μια σάπια κατάσταση (όπως και η Λαϊκή Τράπεζα του Βγενό).

    Στην μιά περίπτωση ο φορολογούμενος έβαλε λεφτά για να συνεχίσουν κάποιοι να διατηρούν θέσεις σε βασίλεια ώστε να βολεύονται συγγενεις, φίλοι και κομματόσκυλλα.

    Στην άλλη περίπτωση έβαλαν τους καταθέτες της Λαϊκής αλλά και τους μετόχους και καταθέτες της Τράπεζας Κύπρου να διορθώσουν την κατάσταση.

    Αυτά ψήφισε η Κυπριακή Βουλή των Αντιπροσώπων μας…!!!

    Και το μεγάλο ερώτημα εξακολουθεί: Νομίζετε ότι είναι τυχαία που μας πιάσαν οι Τούρκοι την μισή Κύπρο;

    • avatar
      Επιλήσμων on December 18, 2016 - (permalink)

      Να θεωρήσουμε τους εαυτούς μας ευτυχείς που σταμάτησαν εκεί που σταμάτησαν.

  6. avatar
    Φύλαρχος on December 19, 2016 - (permalink)

    Το τραγικό είναι ότι η φρικτή οικονομική κατάσταση του Συνεργασμού ήταν απόλυτα γνωστή στους εκάστοτε διευθύνοντες, αφού υπήρχε ειδικό τμήμα ελέγχου στη Συνεργατική Κεντρική Τράπεζα που επιθεωρητές του επισκέπτονταν συστηματικά, έλεγχαν όλα τα Συνεργατικά ιδρύματα παγκύπρια και έκαναν αναφορές. Σίγουρα υπάρχουν και εδώ τεράστιες ευθύνες και διερωτώμαι αν κάποτε θα λογοδοτήσουν και εδώ οι γνωστοί “ιδεαλιστές” που μοίραζαν τις θέσεις και τα οφέλη μεταξύ τους αφήνοντας τον κόσμο να πληρώνει πίσω από το πέπλο της “μεγάλης κοινωνικής προσφοράς του Συνεργατισμού”.

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS