Skip to content

Οι οριζόντιες αυξήσεις και μειώσεις μισθών είναι λανθασμένες

Posted by (Regular StockWatch Contributor) on March 21st, 2017 - 17 Comments
avatar

Όταν έπρεπε να επιβληθούν μέτρα για μείωση των δημόσιων εξόδων το 2013, η οριζόντια μείωση ήταν η λύση που ευκολότερα μπορούσε να επιβληθεί. Η οριζόντια μείωση είναι η μείωση σε όλους τους μισθούς με ένα συγκεκριμένο ποσοστό (πχ 10%). Μερικές φορές υπάρχει λιγότερη μείωση για τους χαμηλότερα αμειβόμενους υπαλλήλους για θεμιτούς λόγους ανακατανομής εισοδήματος.  Σαν μέτρο άμεσο για την αντιμετώπιση της πιθανής χρεωκοπίας του κράτους, η οριζόντια μείωση μισθών δεν είναι κακό μέτρο από την άποψη ότι όταν το κράτος φθάσει στο χείλος του γκρεμού δεν υπάρχει η πολυτέλεια για συζητήσεις.  Γίνεται όμως κακό μέτρο όταν η ίδια πολιτική ακολουθείται εκτός κρίσης, όταν υπάρχει η πολυτέλεια συζήτησης, για αύξηση (αλλά κα για μείωση) των μισθών του δημοσίου.

Ας αρχίσουμε με μερικές συγκρίσεις με τον ιδιωτικό τομέα. Τουλάχιστον από τον Δεκέμβριο του 2011 ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου Πάνος Πασιαρδής είχε δημοσιεύσει σχόλιο οικονομικής πολιτικής για τις σκληρές αλήθειες και διλήμματα στο κρατικό μισθολόγιο.  Ο πίνακας 1 στη συγκεκριμένη ανάλυση έδινε για το 2009 την ποσοστιαία διαφορά μισθού μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Αν αφαιρεθεί το ποσοστό διαφοράς που οφείλεται στη μόρφωση και ηλικία, οι ανώτεροι λειτουργοί στον δημόσιο τομέα αμείβονταν λιγότερο από τον ιδιωτικό αλλά το ανειδίκευτο προσωπικό αμειβόταν περισσότερο. Αυτό το στοιχείο, αν η έρευνα επαναληφθεί με σημερινά δεδομένα, θεωρώ θα ισχύει και σήμερα. Αλλά δεν χρειάζεται να πάρουμε θέση ποιών οι μισθοί έχουν μιεωθεί περισσότερο με την κρίση.

Το σημαντικό σημείο είναι ότι δεν αντιμετωπίζονται τα προβλήματα με οριζόντιες («ισότιμες») αλλαγές.  Είναι λανθασμένη οικονομική πολιτική να μειώνεις οριζόντια τους μισθούς επειδή εκείνοι και εκείνες που μπορούν, και δεν αντέχουν να δουλεύουν περισσότερο και να αμείβονται το ίδιο με άλλους, θα φύγουν (είτε στον ιδιωτικό τομέα, είτε σε άλλες χώρες) και οι αδυναμίες στο δημόσιο (νοσοκομεία, νομική υπηρεσία, πανεπιστήμια, Κεντρική Τράπεζα, σχολεία) θα γίνουν χειρότερες.

Αυτό φαίνεται να έχει όντως συμβεί με τη φυγή ικανών γιατρών (πχ) από το δημόσιο. Η λύση που έχει δοθεί από την κυβέρνηση επαναλαμβάνει τα λάθη του παρελθόντος. Δεν είναι η οριζόντια αύξηση μισθών που θα κρατήσει τους ικανούς γιατρούς στο δημόσιο, αλλά η σωστή αξιολόγηση και αύξηση στον μισθό σε αυτούς που έχουν προσφορές να εργαστούν στον ιδιωτικό τομέα. Να αμείβονται όλοι και όλες το ίδιο, τη στιγμή που υπάρχει η τοπική γνώση για την πραγματική προσφορά του καθενός απλώς δημιουργεί άλλα προβλήματα και δεν αντιμετωπίζει το κυρίως πρόβλημα. Ο ιδιωτικός τομέας στο τέλος της ημέρας θα διαλέξει, όταν μπορεί, αυτούς που παράγουν περισσότερο, και αυτό είναι μια ισχυρή ένδειξη της παραγωγικότητας.

Ας συνεχίσουμε τον συλλογισμό και ας πάρουμε επίσης ως δεδομένο ότι σε κάποιο βαθμό οι εργαζόμενοι ανταποκρίνονται σε κίνητρα και προτιμούν να εργάζονται με μεγαλύτερους αντί χαμηλότερους μισθούς. Πόσες φορές ακούσατε για εταιρεία στον ιδιωτικό τομέα να δίνει αυξήσεις οριζόντιες (πχ 10% για όλους); Δεν είναι όλοι οι εργαζόμενοι σε μια ιδιωτική εταιρεία το ίδιο παραγωγικοί, και συνήθως δεν παίρνουν όλοι και όλες ίσες αυξήσεις. Γιατί πρέπει να αναμένουμε ότι αυτό πρέπει να λειτουργήσει στον δημόσιο τομέα;

Η απάντηση λογικά είναι να δίνονται μεγαλύτερες αυξήσεις στους περισσότερο παραγωγικούς δημόσιους υπαλλήλους. Για να γίνει αυτό όμως επιβάλλεται να υπάρχει σωστή και αντικειμενική αξιολόγηση. Μεγαλύτερες αυξήσεις να παίρνουν όσοι έχουν αξιόπιστες εναλλακτικές επιλογές (ο κ. Πισσαρίδης μπορεί να εξηγήσει καλύτερα στην κυβέρνηση γιατί πήρε το νόμπελ οικονομικών). Αντιλαμβάνομαι ότι η αξιολόγηση είναι δύσκολη από πολιτική και πρακτική άποψη. Αλλά ξέρω επίσης ότι οριζόντιες αυξήσεις απλώς μεγεθύνουν τις στρεβλώσεις. Και ότι αδυναμία στην αξιολόγηση και υποσχόμενη μεταρρύθμιση δεν λύεται με τις ακολουθούμενες πρακτικές. Αντικειμενική αξιολόγηση φυσικά δεν μπορεί να προέλθει από διορισμούς στην Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας βασισμένους σε πολιτικά, αντί αξιοκρατικά, κριτήρια. Οι πολίτες, μετά την αποφυγή του τελειωτικού καταγκρεμισμού το 2013, ελπίζουν και αναμένουν τα αυτονόητα.

ΥΓ. Κάθε Μάρτιο ο ευρωβουλευτής του ΔΗΚΟ κ. Κώστας Μαυρίδης θυμάται να διαστρεβλώνει τα γραφόμενα μου και σκοπίμως να προσπαθεί να παραπλανεί, ένα κλασσικό παράδειγμα “fake news”. Αφήνοντας την κυβέρνηση χωρίς εναλλακτικές επιλογές, η βουλή μετά το πρώτο Eurogroup το 2013 έκανε ένα από τα μεγαλύτερα λάθη στην ιστορία της. Περισσότερα εδώ και εδώ.

Ο Αλέξανδρος Μιχαηλίδης είναι καθηγητής χρηματοοικονομικών στο Imperial College Business School.

Categories → Οικονομία

17 Comments
  1. avatar
    Φεραίος on March 21, 2017 - (permalink)

    Είναι και αυτό ένα από τα πολλά που ενοχλούν τον πολίτη.
    Ένας καθηγητής Πανεπιστημίου πιστεύοντας ότι τα αυτονόητα δεν γίνονται αντιληπτά/αποδεκτά, έρχεται με άρθρο του εδώ να μας τα επισημάνει. Με αυτόν τον τρόπο ίσως και να πιστεύει ότι εκπληρεί το καθήκον του προς την Πατρίδα.
    Όσο και να είναι ορθά παρόμοια άρθρα, και είναι, ο μέσος πολίτης θα προτιμούσε να μην είναι θέματα προς συζήτηση. Θα ήθελε τους Πανεπιστημιακούς του για τους οποίους έκαμε θυσίες για την μόρφωση τους να είχαν πάρει αρκετές και αποτελεσματικές πρωτοβουλίας πριν αρκετά χρόνια για να μην είναι θέματα προς συζήτηση. Να ήταν λυμένα. Να τα είχαμαι πίσω μας.

  2. avatar
    Παναγιώτης Σαββίδης on March 22, 2017 - (permalink)

    Γράφει ο καθηγητής χρηματοοικονομικών: “Μεγαλύτερες αυξήσεις να παίρνουν όσοι έχουν αξιόπιστες εναλλακτικές επιλογές”.

    Τι θέλει να πει; Ότι δηλαδή αν ο δημόσιος υπάλληλος, δεν έχει επιλογές στον ιδιωτικό τομέα, η κυβέρνηση δεν πρέπει να δίνει μεγαλύτερες αυξήσεις ενώ αν έχει επιλογές στον ιδιωτικό τομέα τότε παίρνει μεγαλύτερη αύξηση!!!!

    Τελικά, είσαι ότι δηλώσεις.

  3. avatar
    Ντίνος Γιαλλούρης on March 28, 2017 - (permalink)

    O ευρωβουλευτής του ΔΗΚΟ κ. Κώστας Μαυρίδης δεν παραπλανά κ Μιχαηλίδη αλλά ορθά τα λέει. Σας παροτρύνω να διαβάσετε την ανακοίνωση του Eurogroup ημερ. 18.3.2013 όπου ξεκάθαρα λέει ότι δεν θα έπρεπε να γίνει κούρεμα κάτω των €100.000 αλλά μόνο πέραν αυτού του ορίου. Στην ανακοίνωση γράφει: Άρα το αρχικό κούρεμα όπως ανακοινώθηκε ήταν ήδη άκυρο πριν την καταψήφιση του από τη Βουλή των Αντιπροσώπων…..!!!!!
    http://www.consilium.europa.eu/workarea/downloadAsset.aspx?id=19063

    • avatar
      Ντίνος Γιαλλούρης on March 28, 2017 - (permalink)

      The Eurogroup continues to be of the view that small depositors should be treated differently from large depositors and reaffirms the importance of fully guaranteeing deposits below EUR 100.000. The Cypriot authorities will introduce more progressivity in the one-off levy compared to what was agreed on 16 March, provided that it continues yielding the targeted reduction of the financing envelope and, hence, does not impact the overall amount of financial assistance up to EUR 10bn.

      • avatar
        Alexandros Michaelides on March 28, 2017 - (permalink)

        Eurogroup wanted to exempt the deposits below 100k. But 1) Cyprus parliament is one that sets taxes in the Cyprus Republic and 2) Cyprus parliament chose to vote not to tax even the ones above 100k.

        Eurogroup does not make or nullify laws of sovereign Cyprus parliament

        • avatar
          Ντίνος Γιαλλούρης on March 29, 2017 - (permalink)

          1) Συμφωνώ ότι η Βουλή ψηφίζει νόμους για φορολογικά θέματα, φτάνει να να μην προσκρούει σε Οδηγία της ΕΕ. Οι καταθέσεις μέχρι €100.000 προστατεύονται από Οδηγία που μεταφέρθηκε σε νόμο/κανονισμό στην κυπριακή νομοθεσία. Τυχόν ψήφιση κουρέματος κάτω από τις €100.000 θα κλόνιζε της αξιοπιστία του Ευρωσυστήματος, και θα ενεργοποιούσε το Ταμείο Προστασίας Καταθέσεων.
          2) Έχω την εντύπωση ότι αυτό που καταψηφίστηκε από τη Βουλή για το κούρεμα συμπεριλάμβανε κούρεμα κάτω από τις €100.000. Υπήρχε πρόταση για κούρεμα καταθέσεων για εξαίρεση των €100.000 και κούρεμα πέραν του ορίου αθτού, και απορρίφθηκε από τη Βουλή; Έχεται τέτοια πληροφόρηση; Αν ναι τότε να μας υποδείξεται που υπάρχει και θα συμφωνήσω ότι δεν θα έπρεπε να απορριφθεί ο συγκεκριμένος νόμος του κουρέματος.

          • avatar
            Alexandros Michaelides on March 31, 2017 - (permalink)

            Απάντησα στα αγγλικά πιο κάτω αλλά επειδή αυτή η απορία είναι ευρέως διαδεδομένη, θα απαντήσω κι εδώ:
            1) Το ταμείο ενεργοποιείται μόνο όταν η τράπεζα που έχει τις καταθέσεις χρεωκοπήσει. Με τους οριζόντιους φόρους στις καταθέσεις όλου του τραπεζικού συστήματος καμμιά τράπεζα δεν θα χρεωκοπούσε και ο νόμος προστασίας καταθετών δεν θα χρειαζόταν να ενεργοποιηθεί. Αυτή ήταν η ιδέα του πρώτου κουρέματος. Επειδή με τον φόρο στις καταθέσεις κάτω των 100 χιλιάδων θα κλονιζόταν η αξιοπιστία του συστήματος προστασίας καταθέσεων, το Eurogroup άλλαξε γνώμη και ζήτησε από την Κυπριακή πολιτεία να εξαιρεθούν οι πρώτες 100κ μετά την πρώτη συμφωνία.
            2) Η Βουλή μπορούσε από μόνη της να αλλάξει το νόμο. Η Κεντρική προσπάθησε να περάσει το μήμυμα διότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πίεζε να διορθώσει το λάθος που έκανε να αποδεχθεί φόρο και στις εγγυημένες καταθέσεις. Η Βουλή αποφάσισε να μην ακούσει.

        • avatar
          Anonymous on March 29, 2017 - (permalink)

          Deposits below 100k are covered by deposit insurance, taxing them would have violated European law. The protection of insured deposits is at the heart of confidence in banks by small savers, it is surprising a professor of finance doesn’t seem to understand it.

          • avatar
            Alexandros Michaelides on March 29, 2017 - (permalink)

            Deposits below 100k are protected by European law if and when an institution that has the deposits as liabilities goes bankrupt. When, instead, a horizontal tax on all deposits is imposed, a sovereign parliament can legislate on that. No bank would have gone under, that was the idea. Ideally, parliament would have followed Eurogroup’s advice cited above, and would have legislated for the horizontal tax excluding the first 100k (for social equality reasons rather than violating any European law). Parliament could have done that, following Eurogroup’s advice and no European law would have been violated because no bank would have gone under.

            Now, even with the tax on insured deposits, my intuition says that the ease of implementation of that measure would have been much better for financial stability than the complications of what followed. But that is more controversial and harder to verify.

          • avatar
            Επιλήσμων on March 30, 2017 - (permalink)

            Η άποψη ότι “when a horizontal tax on all deposits is imposed, a sovereign parliament (of a Eurogroup state) can legislate on that” είναι σοφιστεία.

            Η Βουλή μπορεί να επιβάλει φόρο μόνο επί των τόκων των καταθέσεων, τουλάχιστο όσο αφορά τις πρώτες 100.000 ευρώ.

            ΥΓ Γιά τον ορισμό της “σοφιστείας” βλέπε λεξικό Μπαμπινιώτη.

          • avatar
            Επιλήσμων on March 30, 2017 - (permalink)

            Eurozone και οχι Eurogroup ήθελα να πω.
            Επίσης, πόσο “sovereign” είναι ένα Κοινοβούλιο μιάς χώρας μέλους της ΕΕ
            είναι συζητήσιμο!

  4. avatar
    kaitanou on March 28, 2017 - (permalink)

    Please note that the reductions of the earnings in the public sector widely defined were not horizontal as you seem to claim.
    Under law 168(1) 2012

    (α) Οι ακαθάριστες μηνιαίες απολαβές ή και η μηνιαία σύνταξη, που δεν υπερβαίνουν το ποσό των χιλίων ευρώ (€1.000,00), δεν μειώνονται κατά οποιοδήποτε ποσό·
    (β) οι ακαθάριστες μηνιαίες απολαβές ή και η μηνιαία σύνταξη που υπερβαίνουν το ποσό των χιλίων ευρώ (€1.000,00) μειώνονται κλιμακωτά ως ακολούθως:
    (i) για κάθε ευρώ από χίλια ένα (€1.001,00) και άνω έως χίλια πεντακόσια ευρώ (€1.500,00), κατά ποσοστό 6,5%,
    (ii) για κάθε ευρώ από χίλια πεντακόσια ένα (€1.501,00) και άνω έως δύο χιλιάδες ευρώ (€2.000,00), κατά ποσοστό 8,5%,
    (iii) για κάθε ευρώ από δύο χιλιάδες ένα (€2.001,00) και άνω έως τρεις χιλιάδες ευρώ (€3.000,00), κατά ποσοστό 9,5%,
    (iv) για κάθε ευρώ από τρεις χιλιάδες ένα (€3.001,00) και άνω έως τέσσερις χιλιάδες ευρώ (€4.000,00), κατά ποσοστό 11,5%,
    (v) για κάθε ευρώ από τέσσερις χιλιάδες ένα (€4.001,00) και άνω, κατά ποσοστό 12,5%.
    (γ) Με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου, 2014, οι ακαθάριστες μηνιαίες απολαβές ή και η μηνιαία σύνταξη πέραν του ενός ευρώ (€1,00) μειώνονται κατά 3%, επιπρόσθετα από τη μείωση που προβλέπεται στα εδάφια 3(α) και 3(β).

  5. avatar
    Alexandros Michaelides on March 28, 2017 - (permalink)

    Ορθά, ήταν κλιμακωτές, και καλά ήταν κλιμακωτές, αλλά για κάθε κλίμακα όλα τα ίδια ανεξαρτήτως παραγωγικότητας, που είναι το κύριο σημείο

  6. avatar
    Sophocles Michaelides on March 29, 2017 - (permalink)

    Παρακαλούμε όπως πληροφορήσετε τους αναγνώστες – με απλά λόγια – πώς επιμετριέται η παραγωγικότητα ενός εκάστου δημοσίου υπαλλήλου, ώστε να συνεχίσουν τον διάλογο.

    • avatar
      Alexandros Michaelides on March 29, 2017 - (permalink)

      Να υποθέσω ότι στην Κεντρική Τράπεζα δεν κάνατε ποτέ ανάλυση αποδοτικότητας προσωπικού;

      • avatar
        Sophocles Michaelides on March 30, 2017 - (permalink)

        Ως γνωστό, υπηρετήσατε στην Κεντρική Τράπεζα ως ερευνητής και ως διοικητικός σύμβουλος. Πιστεύω ότι αντιληφθήκατε ότι το σύστημα αξιολόγησης στην Κεντρική Τράπεζα είναι πολύ παρόμοιο με αυτό της Δημόσιας Υπηρεσίας. Γενικά, η ‘παραγωγικότητα’ στην οποία αναφέρεστε, είναι μόνο μια από τις προϋποθέσεις που πρέπει να εκπληρώνει ένας υπάλληλος για να τύχει προαγωγής και, άρα, μισθολογικής αναβάθμισης. Οι οριζόντιες αυξήσεις μισθών – τις οποίες επικρίνετε – είναι αποτέλεσμα των δυσκολίων αντικειμενικής επιμέτρησης των δεξιοτήτων καθώς, επίσης, του αναφαίρετου δικαιώματος των υπαλλήλων να συνδικαλίζονται.

        • avatar
          Φεραίος on March 31, 2017 - (permalink)

          Προιστάμενος/Τμηματάρχης που δέν έιναι σε θέση ή δέν έχει τις γνώσεις αντικειμενικής αξιολόγησης προσωπικού (κάτω απο οποιονδήποτε σύστημα) είναι σε λάθος δουλειά.

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS