Skip to content

Περί Συνεργατισμού

Posted by (Regular StockWatch Contributor) on June 19th, 2017 - 7 Comments
avatar

Τον Απρίλιο του 2011 είχα γράψει ένα άρθρο για τους κινδύνους και το πιθανό κόστος που υπάρχει από τον τρόπο λειτουργίας και εποπτείας των Συνεργατικών Πιστωτικών Ιδρυμάτων (ΣΠΙ). Αντιγράφω: «Τα ΣΠΙ αναζωογονούν τον ανταγωνισμό στην τοπική αγορά αλλά αυτή η αναζωογόνηση δυστυχώς μπορεί να έρχεται με κάποιο κόστος.  Οι μέτοχοι των ΣΠΙ είναι οι ίδιοι οι καταθέτες τους.  Άρα ο ηθικός κίνδυνος από την κρατική ασφάλεια των καταθέσεων είναι ακόμη μεγαλύτερος απ’ ότι στις τράπεζες.  Οι μέτοχοι των τραπεζών έχουν μεγάλη πιθανότητα να χάσουν τα χρήματα τους από επικίνδυνες τραπεζικές αποφάσεις, και άρα έχουν κάποιο κίνητρο να προσέχουν τι κάνουν οι διοικήσεις των τραπεζών με τις καταθέσεις που παίρνουν.  Αντίθετα, στα ΣΠΙ δεν υπάρχει αυτή η ασφαλιστική δικλείδα, διότι καταθέτης και μέτοχος είναι το ίδιο άτομο.  Άρα, ο ηθικός κίνδυνος για λήψη επικίνδυνων αποφάσεων βασισμένων στη (δικαιολογημένη) προσδοκία ότι το κράτος δεν μπορεί να αφήσει καταθέτες ξεκρέμαστους είναι ακόμη μεγαλύτερος απ’ ότι στο υπόλοιπο τραπεζικό σύστημα».

Μετά την κρατική ανακεφαλαιοποίηση του Συνεργατισμού το 2013 θα περίμενε κανείς ότι η διπλή ιδιότητα καταθέτη και μέτοχου δεν θα επέστρεφε, εκτός αν οι καταθέσεις δεν θα ήταν εγγυημένες από το κράτος. Ποιό το κίνητρο του εγγυημένου καταθέτη να προσέχει που δίνει δάνεια ο Συνεργατισμός; Θεωρητικά ίσως να μπορείτε να πείτε ότι θα νοιώθουν τον Συνεργατισμό διπλά δικό τους (και σαν μέτοχοι και σαν καταθέτες). Εμπειρικά όμως γνωρίζουμε ότι τέτοιες διπλές ιδιότητες δεν δούλεψαν στην Κύπρο, αλλά ούτε και σε άλλες χώρες. Η ιδέα της προστασίας του καταθέτη προέρχεται από την ανάγκη να προστατευθεί ο μη εξιδεικευμένος γνώστης των οικονομικών καταστάσεων μιας τράπεζας από τον περισσότερο ενημερωμένο μέτοχο ή/και διοίκηση. Μπορείτε να αντιτάξετε ότι ο Συνεργατισμός δεν είναι τράπεζα. Σε εκείνη την περίπτωση όμως δεν θα πρέπει το κράτος να προστατεύει τις καταθέσεις. Απλά, έχουμε την περίπτωση ενός οργανισμού όπου το κράτος (δηλαδή οι φορολογούμενοι πολίτες) εγγυώνται τους μετόχους του. Ποια η εγγύηση ότι οι μέτοχοι θα «προσέχουν» και γιατί να μην εγγυείται το κράτος απευθείας αυτούς που παίρνουν δάνεια από τον Συνεργατισμό παρά να το κάνει μέσω του Συνεργατισμού; Εφ’ όσον οι περισσότεροι φορολογούμενοι δεν δέχονται να εγγυώνται δάνεια ιδιωτικών εταιρειών, γιατί αυτό να γίνεται με τον Συνεργατισμό;

Τα προβλήματα με την προτεινόμενη δωρεάν παροχή μετοχών στους καταθέτες/δανειολήπτες του Συνεργατισμού δεν σταματούν όμως εκεί. Η προτεινόμενη λύση δεν είναι ούτε δίκαιη αλλά ούτε και λύση που θα βοηθήσει στην ολοκληρωτική μετοχοποίηση του Συνεργατισμού αλλά και διόρθωση των προβλημάτων (που θα έπρεπε να είναι το κύριο μέλημα όλων). Δεν είναι δίκαιη επειδή οι καταθέτες του Συνεργατισμού δεν επηρεάστηκαν καθόλου το 2013 σε αντίθεση με τους καταθέτες των άλλων δύο τραπεζών, αλλά και σε σχέση με τους κατόχους αξιογράφων. Δεν είναι δίκαιο τώρα να έχουν και επιπλέον όφελος στην πλάτη των υπόλοιπων φορολογουμένων που σε δύο φάσεις μετά το 2013 ανακεφαλαιοποίησαν τον Συνεργατισμό με συνολικό ποσό κοντά στα 12% του ΑΕΠ. Και δεν θα βοηθήσει στη μελλοντική προσέλκυση στρατηγικού επενδυτή επειδή θα πρέπει αυτός ο επενδυτής να ξέρει πως θα αντιμετωπισθεί από τους ήδη υφιστάμενους μετόχους. Όταν αυτοί είναι καταθέτες (με εγγυήσεις από κυβέρνηση) ή δανειολήπτες (με δυνητικά στρατηγικά συμφέροντα λόγω δανείων), τότε αντιλαμβάνεστε ότι κάποιος στρατηγικός επενδυτής θα είναι ολίγον δύσκολο να βρεθεί, εκτός αν υπάρχουν περαιτέρω κίνητρα από την κυβέρνηση (δηλαδή τον φορολογούμενο).

Αν θέλει η κυβέρνηση να μετοχοποιήσει τον Συνεργατισμό ας δώσει μετοχές σε όλους τους κύπριους φορολογουμένους (αυτούς δηλαδή που πλήρωσαν για την ανακεφαλαιοποίηση του). Όλοι όσοι θα έχουν φορολογική δήλωση μέχρι μια συγκεκριμένη ημερομηνία θα δικαιούνται να αγοράσουν (για ένα μικρό συμβολικό ποσό αν θέλει να δώσει τις μετοχές δωρεάν η κυβέρνηση). Με αυτό τον τρόπο τουλάχιστον θα υπάρξει κίνητρο να μειωθεί η φοροδιαφυγή καθώς περισσότεροι πολίτες θα έχουν κίνητρο να συμπληρώσουν φορολογική δήλωση. Και θα υπάρχει το κίνητρο σε μερικούς μετόχους να μεγαλώσουν το μερίδιο τους για να διορθώσουν σαν ιδιοκτήτες τον Συνεργατισμό.

Έστω και σε αυτή την περίπτωση όμως η κυβέρνηση ακόμη θα πρέπει να πείσει ότι η προτεινόμενη λύση θα διασφαλίζει τη σταθερότητα του Συνεργατισμού, δεδομένου ότι τρεις τουλάχιστον φορές μετά το 1976 οι φορολογούμενοι έχουν ανακεφαλαιοποιήσει τον Συνεργατισμό.  Στο τέλος της ημέρας, τα προβλήματα που έφεραν τον Συνεργατισμό στην κατάρρευση είναι δύσκολο να αντιμετωπισθούν και αυτό θα πρέπει να γίνει αντιληπτό από όλους. Σπασμωδικές κινήσεις για διάφορους σκοπούς δεν βοηθούν. Χρειάζεται περισσότερη δουλειά, όραμα και απόσταση από πολιτικά συμφέροντα για να μην ξαναχρειαστεί χρήματα από τον φορολογούμενο ο Συνεργατισμός στο μέλλον.

Ο Αλέξανδρος Μιχαηλίδης είναι καθηγητής χρηματοοικονομικών στο Imperial College Business School.

Categories → Οικονομία

7 Comments
  1. avatar
    Marios Koudounias on June 19, 2017 - (permalink)

    Ανεξάρτητα αν η απόφαση για παραχώρηση μετόχων στα μέλη του Συνεργατισμού είναι σωστή η όχι θα ήθελα να τονίσω να τα πιο κάτω
    1. Κακώς εξακολουθούν κάποιοι να εξισώνουν τους επενδυτές (κάτοχους αξιόγραφων ) με απλούς καταθέτες.
    2. Ανακεφαλαιοποίηση με λεφτά του φορολογούμενου δεν έγινε μόνο στον Συνεργατισμό αλλά και στην Λαϊκή Τράπεζα. Τουλάχιστον στην περίπτωση του Συνεργατισμού δεν ήταν λεφτά πετούμενα.
    3. Αν υπάρχουν κάποιοι από τους χαμένους του κουρέματος του 2013 που πιθανόν να δικαιούνται κάποια μερική αποκατάσταση είναι οι ανασφάλιστοι καταθέτες (και μετέπειτα μέτοχοι) της Τράπεζας Κύπρου που επωμίστηκαν το κόστος του ELA.
    Μετατροπή Συνεργατικής εταιρείας σε μετοχική έγινε πολλές φόρες την δεκαετία του 90 στο Ηνωμένο Βασίλειο (π.χ Abbey National). Φυσικά στις περιπτώσεις αυτές δεν ήταν κρατικοποιημένη.

  2. avatar
    Φεραίος on June 20, 2017 - (permalink)

    Αληθεύει ότι η ΣΚΤ δάνεισε το κράτος κατα διαστήματα περίπου 2 δίς ?, και ότι αυτά τα λεφτά ποτέ δεν τα επέστρεψε?

    • avatar
      Alexandros Michaelides on June 22, 2017 - (permalink)

      όχι, δεν αληθεύει το “αυτά τα λεφτά ποτέ δεν τα επέστρεψε”

      • avatar
        Φεραίος on June 26, 2017 - (permalink)

        Τα επέστρψε πρίν απο τον Μάρτη του 13?

        • avatar
          Alexandros Michaelides on June 28, 2017 - (permalink)

          Δεν είναι με αυτό τον τρόπο που δουλεύουν οι αγορές ομολόγων. Το κράτος κράτησε σε ζωή την ΣΚΤ, και όχι το ανάποδο. Είναι τόσο απλό.

  3. avatar
    ... on June 21, 2017 - (permalink)

    Συμφωνώ με τον κ. Μιχαηλίδη.

    Η παραχώρηση δωρεάν μετοχών στους πελάτες αντί στους φορολογούμενους είναι λανθασμένη.

    Η ένταξη όμως στο χρηματιστήριο είναι μια σωστή κίνηση που θα διευκολύνει μελλοντική ανακεφαλαιοποίηση του συνεργατισμού…

  4. avatar
    Φύλαρχος on July 4, 2017 - (permalink)

    Για να ενταχθεί στο Χρηματιστήριο ο Συνεργατισμός πρέπει πρώτα να γίνει Δημόσια Εταιρεία με καταστατικό και Διοικητικό Συμβούλιο. Ακολούθως να υποβάλει αίτηση με λεπτομερές ενημερωτικό δελτίο για τα οικονομικά στοιχεία των προηγούμενων και τον σχεδιασμό των επόμενων ετών και αυτή να γίνει αποδεκτή. Από την διαδικασία αυτή προκύπτει και η τιμή στην οποία υπάρχει πρόθεση να διατίθεται η μετοχή με το ΙΡΟ.
    Τα λόγια τα πολλά περί δωρεάς τού 30% σε πρώην πελάτες κλπ, είναι προχειρότερες απ’ αυτές που συζητούνται φωναχτά στους καφενέδες και στερούνται κάθε σοβαρότητας. Ποιος θα αγοράσει στο ΧΑΚ μια μετοχή που είχε δοθεί λίγο πιο πριν σωρηδόν δωρεάν; Όσο για τον τρόπο που επιλέγηκε να διανεμηθεί το 1/4 των μετοχών σε “πελάτες”, αυτός και αν βρωμάει ανικανότητα, προχειρότητα και παρανομία. Το ΙΡΟ θα μπορούσε να βοηθήσει ον Συνεργατισμό να βάλει στη τσέπη χρήματα που έχει τόση ανάγκη για να επανορθωθεί. Δεν ξέρω ποιος παρέσυρε τον Χάρη σε αυτή την περιπέτεια, αλλά καλά κάνει να έχει τον νου του, διότι στο τέλος αυτός είναι που θα πληρώσει τα σπασμένα..

Leave a Reply

Note: XHTML is allowed. Your email address will never be published.

Subscribe to this comment feed via RSS